II OSK 409/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną gminy Trzyciąż, potwierdzając, że budowa Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Gmina Trzyciąż złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił pozwolenie na budowę PSZOK. Gmina zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) oraz mylne utożsamianie PSZOK ze składowiskiem odpadów. NSA oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował m.p.z.p., stwierdzając niezgodność lokalizacji PSZOK z przeznaczeniem terenu usługowego (UU, UUU1), który powinien być wykorzystywany pod zabudowę nieuciążliwą.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Trzyciąż od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). Gmina zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez błędne przedstawienie stanu faktycznego i zaniechanie uzasadnienia, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego oraz przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) dotyczących terenów oznaczonych symbolem UU. Gmina kwestionowała uznanie PSZOK za obiekt kolidujący z przeznaczeniem terenu usługowego i komercyjnego, argumentując, że jest to obiekt służący celom publicznym i nie jest składowiskiem odpadów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował m.p.z.p., stwierdzając, iż lokalizacja PSZOK na terenie przeznaczonym pod zabudowę usługową i komercyjną, która powinna być nieuciążliwa, jest niedopuszczalna. NSA podkreślił, że choć PSZOK służy celom publicznym, jego charakter związany z gromadzeniem odpadów koliduje z podstawowym przeznaczeniem terenu. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie WSA za wystarczające. Odnosząc się do przepisów o odpadach, NSA przyznał, że PSZOK nie jest składowiskiem, ale błędne nazewnictwo w wyroku WSA nie wpłynęło na prawidłowość wniosków. Sąd wskazał również, że gmina, jako organ planistyczny, ponosi ryzyko niejednoznacznych postanowień planu miejscowego, stosując zasadę "in dubio contra proferentem". Ostatecznie NSA potwierdził, że PSZOK nie spełnia wymogu nieuciążliwości dla terenów UU, UUU1, a jego lokalizacja jest sprzeczna z § 34 ust. 1 pkt 1 i 2 m.p.z.p. Sąd odnotował zmianę planu miejscowego w 2023 r., która dopuszcza PSZOK na terenach U1, jednakże nie miało to wpływu na ocenę legalności decyzji wydanej na podstawie poprzedniego planu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, lokalizacja PSZOK na terenie oznaczonym symbolem UU, UUU1, przeznaczonym pod zabudowę usługową i komercyjną, która powinna być nieuciążliwa, jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że PSZOK, ze względu na swój charakter związany z gromadzeniem odpadów, koliduje z podstawowym przeznaczeniem terenu usługowego i komercyjnego, nawet jeśli służy celom publicznym. Wymóg nieuciążliwości dla terenów UU, UUU1 jest naruszony przez potencjalne uciążliwości związane z PSZOK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie orzeczenia jest tak wadliwe, że uniemożliwia kontrolę instancyjną.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie nieważność postępowania.
u.o. art. 25 § ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Dotyczy rozróżnienia między zbieraniem a składowaniem odpadów.
u.o. art. 104 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Dotyczy ogólnych zasad postępowania z odpadami.
u.u.c.p.g. art. 3 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podstawa prawna organizacji PSZOK.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 4 § ust. 1
Obowiązek uchwalania planu miejscowego przez radę gminy.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
PSZOK koliduje z przeznaczeniem terenu usługowego i komercyjnego, który powinien być wykorzystywany pod zabudowę nieuciążliwą. Lokalizacja PSZOK na terenie UU, UUU1 jest sprzeczna z § 34 ust. 1 pkt 1 i 2 m.p.z.p.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd I instancji. Błędna interpretacja art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Błędna wykładnia § 34 ust. 1 pkt 2 lit. a m.p.z.p. Błędna interpretacja § 25 m.p.z.p. Naruszenie art. 25 ust. 5 w zw. z art. 104 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez brak rozróżnienia PSZOK od składowiska.
Godne uwagi sformułowania
PSZOK to rodzaj składowiska odpadów, które gmina ma zorganizować, w ramach obowiązku gospodarowaniu odpadami komunalnymi PSZOK pozostaje obiektem służącym realizacji celów publicznych, niemniej jego specyfika powoduje, że jego lokalizacja na terenie Gminy Trzyciąż nie jest dopuszczalna. Ryzyko wątpliwości, jakie stwarzają niejednoznaczne postanowienia planu miejscowego, szczególnie wtedy, gdy dotyczą one dopuszczalności zagospodarowania terenu nieruchomości gminnej w sposób pociągający za sobą konieczność znoszenia wynikających z niego niedogodności (uciążliwości) przez właścicieli przyległych nieruchomości, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinna w tym zakresie ponosić gmina, skoro przyjęcie przez nią w konsekwencji ważenia interesów prawnych niedostatecznie precyzyjnych rozwiązań planistycznych potwierdzających możliwość realizacji danej inwestycji nastąpiło w ramach wykonywania przez gminę przysługującego jej władztwa planistycznego.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście lokalizacji obiektów celu publicznego, zwłaszcza PSZOK, na terenach usługowych i komercyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wynikającej z zapisów konkretnego planu miejscowego. Zmiana planu miejscowego w 2023 r. może wpływać na przyszłe zastosowanie tej wykładni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między potrzebą lokalizacji PSZOK a zapisami planu miejscowego, co jest częstym problemem w praktyce. Wykładnia przepisów planistycznych i zasada 'in dubio contra proferentem' w kontekście gminy jako inwestora są interesujące dla prawników i samorządowców.
“Gmina przegrywa spór o lokalizację PSZOK: Sąd wyjaśnia, co oznacza 'nieuciążliwa zabudowa usługowa'.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 409/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Paweł Miładowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 471/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-09-22 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2021 poz 779 art. 25 ust. 5, art. 104 ust. 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Trzyciąż od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 471/21 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 lutego 2021 r. nr WI-I.7840.13.7.2020.DA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Gminy Trzyciąż na rzecz G. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 22 września 2021 r., II SA/Kr 471/21 w wyniku rozpoznania skargi G. S. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego z 9 lutego 2021 r., znak WI-I.7840.13.7.2020.DA oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Olkuskiego z 20 marca 2020 r., nr 183/2020, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Trzyciąż pozwolenia na budowę punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych wraz z placami utwardzonymi oraz instalacjami zewnętrznymi wodno-kanalizacyjnymi i elektrycznymi na działce nr ew. [...] w miejscowości [...]. Gmina Trzyciąż złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: (i) przedstawienie stanu faktycznego sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym w zakresie ustalenia, że Wojewoda Małopolski w uchylonej wyrokiem decyzji przyjął, iż Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) jest obiektem usługowym lub obiektem składowania, podczas gdy Wojewoda Małopolski uznał PSZOK za obiekt służący realizacji celów publicznych; (ii) przedstawienie stanu faktycznego sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym w zakresie ustalenia, że PSZOK to rodzaj składowiska odpadów, podczas gdy prowadzenie PSZOK ma na celu wyłącznie magazynowanie odpadów w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów; (iii) zaniechanie uzasadnienia istotnych elementów sprawy - twierdzenia, iż PSZOK ewidentnie koliduje z przeznaczeniem terenu, gdyż nie jest inwestycją nieuciążliwą - przez co twierdzenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wymykają się kontroli kasacyjnej; II. przepisów prawa materialnego: 1) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie i uznanie, że projektowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) § 34 ust. 1 pkt 2 lit. a uchwały Nr XXXVI/178/2005 Rady Gminy Trzyciąż z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw Gminy Trzyciąż (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2005 r. Nr 566, poz. 3995), dalej: m.p.z.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na terenie oznaczonym w m.p.z.p. symbolem UU nie jest dopuszczalne sadowienie PSZOK jako obiektu służącego realizacji celu publicznego; 3) § 25 m.p.z.p. poprzez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że brzmienie tego przepisu uniemożliwia posadowienie na terenie objętym m.p.z.p. PSZOK; 4) art. 25 ust. 5 w zw. z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779), dalej: u.o., poprzez brak ich zastosowania w sprawie i brak zważenia różnicy pomiędzy zbieraniem odpadów w PSZOK a składowaniem odpadów na składowisku. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Gmina Trzyciąż wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżący kasacyjnie organ na uzasadnionych podstawach. Wbrew postawionemu zarzutowi, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wymaganiom, jakie stawia ww. przepis, tylko wyjątkowo może wypełniać podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ma to miejsce wówczas, gdy wskutek uchybienia wymaganiom określającym zasady motywowania orzeczeń nie poddaje się ono kontroli instancyjnej, w szczególności nie ma wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera takie braki, które ją uniemożliwiają. Wymagania te mają związek z przyjmowaniem, że uzasadnienie rozstrzygnięcia jest materialnym dowodem odczytywania sposobu rozumowania sądu, a jego treść i sposób ujęcia ma umożliwić jego instancyjną weryfikację (por. R. Stefanicki, Uzasadnienie orzeczeń sądowych – wybrane problemy, Prz. Sejm. 2023, nr 3, s. 135). Zaskarżony wyrok tego rodzaju wadliwości jest pozbawiony. W zakresie wymaganym przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji uzasadnił powody nakazujące mu uwzględnić skargę, co obejmuje wyjaśnienie sposobu zastosowania w sprawie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. na płaszczyźnie dotyczącej stwierdzenia, że zaprojektowana inwestycja z uwagi na jej charakter jest sprzeczna z postanowieniami m.p.z.p. Wnioski, na których zdecydował się oprzeć Sąd I instancji, miały na uwadze ocenę uciążliwości obiektu pełniącego funkcję punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Okoliczność, że zdaniem skarżącego kasacyjnie, stanowisko Sądu nie przybrało formy pogłębionych rozważań, nie odbiera warstwie argumentacyjnej tego stanowiska znaczenia prawnego, umożliwiającego dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny jego prawidłowości. Zarzut, że twierdzenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wymykają się kontroli kasacyjnej, należy stąd odrzucić, podobnie jak uwagę, że Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy niezgodny ze stanem rzeczywistym. Znajdująca się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wypowiedź Sądu dotycząca niemożności utożsamiania PSZOK z "obiektem usługowym" albo "obiektem składowania" nie została wystarczająco doprecyzowana w celu wyjaśnienia, że odnosi się ona do treści § 34 ust. 1 pkt 2 lit. c m.p.z.p., ma jednakże związek z zaproponowanym przez organ sposobem klasyfikowania spornego obiektu na potrzeby określenia liczby miejsc postojowych zlokalizowanych w obrębie działki budowlanej, która powinna zostać przez inwestora zapewniona stosownie do wymogów § 5 ust. 5 m.p.z.p. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, niejednoznaczności tej nie powinno się postrzegać jako równoważnej pominięciu przez Sąd sposobu kwalifikowania przez Wojewodę Małopolskiego PSZOK na gruncie § 34 ust. 1 m.p.z.p. do kategorii "obiektów i urządzeń służących realizacji celów publicznych" (pkt 2 lit. a). Sprzeciwia się temu ten fragment części sprawozdawczej uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 2), w którym Sąd przedstawił ustalenia przyjęte w decyzji z 9 lutego 2021 r., zestawiając je z § 34 ust. 1 pkt 2 lit. a m.p.z.p., jak i sama treść oceny prawnej Sądu (s. 12), w której Sąd jednoznacznie stwierdził, że zgadza się z tezą, iż PSZOK pozostaje obiektem służącym realizacji celów publicznych, niemniej jego specyfika powoduje, że jego lokalizacja na terenie Gminy Trzyciąż nie jest dopuszczalna. Odnośnie zaś do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. powiązanego z zarzutem naruszenia przez Sąd art. 25 ust. 5 w zw. z art. 104 ust. 1 u.o., Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z twierdzeniem, że pojęcie składowiska odpadów ma sprecyzowane przez ustawodawcę znaczenie prawne (art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o.), co uniemożliwia jego utożsamianie z punktem selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wobec konieczności rozróżnienia zbierania (tymczasowego magazynowania) odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. b i pkt 34 u.o. oraz ich składowania, które odbywa się po skierowaniu odpadów na składowisko odpadów i przyjęciu ich w tym miejscu wobec spełnienia wymagań dotyczących dopuszczania odpadów do składowania na składowisku opisanych w rozdziale 1 działu VIII u.o. Z tego punktu widzenia zamieszczonej w wyroku ocenie, zgodnie z którą "PSZOK to rodzaj składowiska odpadów, które gmina ma zorganizować, w ramach obowiązku gospodarowaniu odpadami komunalnymi" (s. 12 uzasadnienia) można postawić zarzut dotyczący jej niespójności z przepisami u.o., niemniej mylne nazewnictwo, którym się posłużył Sąd, określając formę gospodarowania odpadami, która ma być prowadzona na działce nr ew. [...] w [...] w związku z gromadzeniem i przechowywaniem a nie składowaniem na jej terenie odpadów przed ich transportem do miejsca przetwarzania, pozostaje bez znaczenia dla prawidłowości wniosków wyprowadzonych przez Sąd, uwzględniając szczegółowe argumenty, które nakazywały mu uznać zaprojektowany obiekt za sprzeczny z przeznaczeniem dopuszczonym na terenie oznaczonym symbolem UU, UUU1. W skardze kasacyjnej postawiony Sądowi I instancji zarzut odwołuje się do naruszenia w sprawie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b., jednakże przyjąć należy, że kryterium zgodności pozwolenia na budowę z prawem, odwołujące się do wymogu sprawdzenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w rozpatrywanym przypadku wyznaczał art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. Systematyka wskazanego przez autora skargi kasacyjnej przepisu nawiązuje do brzmienia art. 35 ust. 1 p.b., nadanego mu przez art. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Uwzględniając termin złożenia przez Gminę Trzyciąż wniosku rozpatrzonego zaskarżoną decyzją z 9 lutego 2021 r. przez Wojewodę Małopolskiego (23 grudnia 2019 r.), a także dyspozycję art. 25 cyt. ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., okoliczność, że decyzja ta została wydana po dniu wejścia w życie wskazanej nowelizacji (19 września 2020 r.) pozostaje bez znaczenia dla obowiązku stosowania w niniejszej sprawie przez organ wskazanego przepisu w brzmieniu dotychczasowym. Ocena prawna Sądu I instancji, zgodnie z którą na terenie oznaczonym symbolem UU, UUU1 nie jest dopuszczalne zlokalizowanie PSZOK, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostaje w całości niewadliwa, nie można jej bowiem uznać za wynik błędnej wykładni nadanej § 34 ust. 1 pkt 2 lit. a m.p.z.p. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, a zatem podlega wykładni jak inne źródła prawa powszechnie obowiązującego. Powinna być ona zatem dokonana z uwzględnieniem dyrektyw wykładni językowej, jak i celowościowej oraz systemowej, mających na względzie cel uregulowania i analizującej znaczenie zapisu planu zagospodarowania przestrzennego z wykorzystaniem pozostałych postanowień tego aktu prawa miejscowego (por. S. Zwolak, Wykładnia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ST 2020, nr 5, s. 46-47). Argumentacja sformułowana przez Sąd I instancji odnosząca się do warunków umożliwiających lokalizowanie na terenie oznaczonym symbolem UU, UUU1 (tereny zabudowy usługowej, komercyjnej) obiektów służących realizacji celów publicznych, w ramach wykładni przepisów m.p.z.p. jest w pełni poprawna z logiczno-językowego, jak i funkcjonalnego punktu widzenia. Uwzględnia ona bowiem, że jakkolwiek budowa PSZOK, znajdując swoje umocowanie w art. 3 ust. 2 pkt 6 i ust. 2b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2010), dalej: u.u.c.p.g., w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65), formalnie wpisuje się w przeznaczenie dopuszczalne terenu, które odnosić trzeba do funkcji służenia przez obiekt budowlany realizacji celu publicznego, tym niemniej koliduje on z przeznaczeniem podstawowym terenu, które jest związane z wykorzystaniem go pod zabudowę usługową - obiekty i urządzenia umożliwiające realizację przedsięwzięć komercyjnych, w tym zabudowę związaną z nieuciążliwą produkcją, wytwórczością i przetwórstwem (§ 34 ust. 1 pkt 1 lit. a m.p.z.p.). Akcentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, zgodnie z którym postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich tak, aby nie naruszało to istoty prawa własności, znajduje wsparcie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., II OSK 1797/21; wyrok NSA z 9 maja 2018 r., II OSK 1508/16), trudno jednakże przyjąć, by na wskazaną zasadę odzwierciedlającą istotę konstytucyjnej ochrony prawa własności, przeciwdziałającej nieracjonalnej i nieproporcjonalnej ingerencji w sferę prawa własności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mógł w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie skutecznie powoływać się skarżący kasacyjnie, tj. Gmina Trzyciąż, której przysługuje kompetencja do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie tej Gminy, wyrażająca się w upoważnieniu organu stanowiącego gminy do uchwalania planu miejscowego, w którym stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) podlega wiążącemu ustaleniu przeznaczenie terenu. Ciążący na gminie odpowiadającej za sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania miejscowego, jako gminnego aktu planowania przestrzennego, obowiązek ustalenia przeznaczenie terenu niewątpliwie powinien wiązać się z dokonaniem ważenia interesu publicznego i interesu prywatnego. W ramach tego ważenia gmina powinna dążyć do zaspokojenia potrzeb wspólnoty samorządowej, przy jednoczesnym ograniczeniu do niezbędnego minimum ingerencji w prawo własności nieruchomości położonych w granicach planu miejscowego. Z omawianym obowiązkiem łączy się wymóg rozpatrzenia zgłoszonych wniosków, jak i uwag kwestionujących ustalenia przyjęte w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu. Okoliczność, że ostateczna treść tychże ustaleń, mających w założeniu po rozważeniu różnych wariantów rozwiązań godzić kolidujące ze sobą dobra i wartości, po wejściu miejscowego planu zagospodarowania miejscowego w życie kształtuje również sposób wykonywania prawa własności nieruchomości należących do gminy, nie oznacza, iż na zasadę zakazującą interpretowania treści postanowień planu miejscowego w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela - jako dyrektywę interpretacyjną - ma prawo powoływać się gmina, która jako inwestor, a zarazem właściciel nieruchomości, podejmuje próbę zwalczania zarzutów zgłaszanych przez właścicieli sąsiednich nieruchomości, które nakierowane są na ochronę stanu zagospodarowania terenu, gdy spór wywołuje sposób rozumienia przyjętego w planie jego przeznaczenia, w tym zasady, na jakich realizowane na nim mogą być obiekty celu publicznego. Ryzyko wątpliwości, jakie stwarzają niejednoznaczne postanowienia planu miejscowego, szczególnie wtedy, gdy dotyczą one dopuszczalności zagospodarowania terenu nieruchomości gminnej w sposób pociągający za sobą konieczność znoszenia wynikających z niego niedogodności (uciążliwości) przez właścicieli przyległych nieruchomości, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinna w tym zakresie ponosić gmina, skoro przyjęcie przez nią w konsekwencji ważenia interesów prawnych niedostatecznie precyzyjnych rozwiązań planistycznych potwierdzających możliwość realizacji danej inwestycji nastąpiło w ramach wykonywania przez gminę przysługującego jej władztwa planistycznego. Należy wyjaśnić, że tego rodzaju reguła interpretacyjna, którą Sąd I instancji był uprawniony się w sprawie posłużyć, poddając kontroli legalności zaskarżoną decyzję z 9 lutego 2021 r. na płaszczyźnie wyznaczonej dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., odpowiada przyjmowanej na gruncie prawa cywilnego w odniesieniu do wykładni treści wzorców umownych dyrektywie "in dubio contra proferentem" (wątpliwości należy tłumaczyć przeciw autorowi). Wniosek ten stoi na przeszkodzie możliwości podzielenia poglądu skarżącego kasacyjnie, który nie nadając ważności ocenie różnicującej pozycję podmiotu kształtującego politykę przestrzenną na terenie gminy i indywidualnego właściciela nieruchomości znajdującej się na jej terenie objętym planem miejscowym, podjął w skardze kasacyjnej próbę wykazania, że wybrana przez Gminę Trzyciąż jako inwestora zabudowa działki nr ew. [...] w [...] powinna być traktowana jako dopuszczalna według m.p.z.p., skoro projektowane zamierzenie związane z realizacją obiektu służącego celom publicznym nie jest wyraźnie wykluczone ustaleniami tego planu i przy każdej niejasności tychże ustaleń prymat powinno się przypisywać zakazowi nadmiernego ograniczenia praw właścicielskich. W pełni zasadne jest przyjęcie przez Sąd I instancji, że na gruncie § 4 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p. definiującego pojęcie przeznaczenia dopuszczalnego, funkcja, którą obligatoryjnie powinien spełniać obiekt realizujący cel publiczny, powinna być związana ze "wzbogacaniem i uzupełnianiem" przeznaczenia podstawowego terenu, czego nie można łączyć z powstaniem na terenie oznaczonym symbolem UU, UUU1 obiektu przeznaczonego do gromadzenia i przechowywania odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania (instalacji odzysku lub unieszkodliwiania). Warunek realizacji na terenie oznaczonym symbolem UU, UUU1 nieuciążliwych przedsięwzięć usługowych (komercyjnych) rozciąga się, jak trafnie uznał Sąd I instancji, na wymagania, jakie powinno spełniać zagospodarowanie terenu realizujące przeznaczenie dopuszczalne. Brak jest przy tym powodów, by rozumieć je inaczej, niż wynika to z dyspozycji § 4 ust. 1 pkt 10 m.p.z.p., który przez działalność nieuciążliwą nakazuje rozumieć działalność nie wywołującą zjawisk lub stanów utrudniających życie, a zwłaszcza hałasu, wibracji, zanieczyszczeń powietrza lub odorów. Kontekst zaznaczonej kwestii nakazywał Sądowi I instancji wskazać na rodzaj odpadów komunalnych, które podmiot zarządzający punktem selektywnego zbierania odpadów komunalnych jest ustawowo zobowiązany odebrać od mieszkańców gminy - papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe, bioodpady, a także odpady niebezpieczne, przeterminowane leki i chemikalia, odpady niekwalifikujące się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igły i strzykawki, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony oraz odpady tekstyliów i odzieży, a także odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych (art. 3 ust. 2 pkt 5-6 u.u.c.p.g.). Mają one w znacznej części charakter odpadów problematycznych, których gromadzenie w otoczeniu sąsiednich nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi w [...] może prowadzić do sytuacji, którą starał się wykluczyć organ planistyczny względem części terenów objętych m.p.z.p., wyraźnie zaznaczając, że nakazana jest realizacja na nich wyłącznie zabudowy o charakterze nieuciążliwym. Nawet, jeżeli stałe nadzorowanie obiektu przez wykwalifikowany personel sprawiać będzie, że na terenie PSZOK utrzymywany będzie porządek wraz z wdrożeniem środków uniemożliwiających zanieczyszczenie środowiska, a przy prawidłowym zorganizowaniu logistyki związanej z odbiorem zmagazynowanych odpadów, niedopuszczającej do przepełniania kontenerów (pojemników), uciążliwości odorowe, jak i zagrożenie gryzoniami będą zminimalizowane, obiekt tego typu, ze względu na samą swoją naturę, koliduje z przeznaczeniem podstawowym terenu, co prowadzi do sytuacji, którą wyklucza § 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 34 ust. 1 pkt 1 i 2 m.p.z.p. Argumentacja skargi kasacyjnej nie doprowadziła do podważenia tego wniosku. Wzglądy związane z tym, że sporne przedsięwzięcie w świetle dokumentacji projektowej ma nie stanowić, jak się wskazuje, "źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego o charakterze zorganizowanym", nie będzie związane z "ponadnormatywną emisją hałasu", a odpady niebezpieczne mają być magazynowane w przeznaczonych do tego szczelnych, atestowanych pojemnikach, potwierdzać może wyłącznie to, iż w przypadku realizacji spornej inwestycji zastosowane rozwiązania techniczno-organizacyjne przeciwdziałać mają ponadnormatywnemu jej oddziaływaniu na elementy środowiska, co jest niewystarczające do wykazania niesprzeczności zamierzenia z przeznaczeniem terenu. Ocena ta nie podważa ogólnego poglądu, zgodnie z którym sam rodzaj zamierzenia bezsprzecznie sprzyja ochronie środowiska, jej zrealizowanie na terenie Gminy może bowiem spowodować zmniejszenie ilości odpadów składowanych na składowiskach, które mogłyby być poddawane przetworzeniu, jak również pozytywnie wpływać na świadomość ekologiczną mieszkańców Gminy. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył § 25 m.p.z.p. W jego treści Rada Gminy Trzyciąż przyjęła, że w zakresie gospodarki odpadami utrzymuje się dotychczasowe zasady, polegające na indywidualnym gromadzeniu odpadów i wywożeniu ich z gospodarstw domowych, obiektów i terenów usługowych na wysypisko położone poza obszarem objętym niniejszym planem miejscowym. Jakkolwiek pojęcie wysypiska zasadniczo odnosić należy do miejsca składowania odpadów a nie ich magazynowania, tym niemniej analizowana norma stanowi regulację kształtującą wymogi postępowania z odpadami komunalnymi pochodzącymi z gospodarstw domowych, obiektów i terenów usługowych objętych planem, które mieszczą w sobie zobowiązanie gminy do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W tym zakresie brzmienie § 25 m.p.z.p. pozostaje sprzeczne z ciążącym na Gminie Trzyciąż ustawowym obowiązkiem zapewnienia prowadzenia stacjonarnego punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, w którym możliwe jest ich odebranie od mieszkańców, z czym niewątpliwie nie można utożsamiać nakazanego uchwałą procesu bezpośredniego wywozu tychże odpadów przez mieszkańców na "wysypisko" (składowisko odpadów). Nie może ujść uwadze, że analizowany stan prawny uległ zmianie wskutek wejścia w życie uchwały Nr LXXVII/665/2023 Rady Gminy Trzyciąż z dnia 27 grudnia 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw Gminy Trzyciąż: Glanów, Imbramowice, Jangrot, Małyszyce, Michałówka, Milonki, Podchybie, Porąbka, Sucha, Ściborzyce, Tarnawa, Trzyciąż, Zadroże, Zagórowa (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2024 r. nr 114), w której Rada w zakresie ochrony środowiska i przyrody przyjęła, iż prowadzenie gospodarki odpadami powinno pozostawać zgodne z przepisami odrębnymi, w tym regulacjami ponadlokalnymi oraz obowiązującymi w Gminie Trzyciąż (§ 8 ust. 1 pkt 1 lit. h), decydując się równocześnie na określenie, że przeznaczenie terenów zabudowy usługowej U (U1) obejmuje dopuszczenie na nich realizacji PSZOK (§ 32 ust. 3 pkt 5). Ustalenia dla spornej działki budowlanej nr ew. [...] w [...] znajdującej się na terenie oznaczonym symbolem A.3U1 przewidują dla niej wskazane przeznaczenie, z czym łączy się treść rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwagi nr 178 zgłoszonej do projektu planu, wyjaśniającego, że możliwość poszukiwania miejsca pod lokalizację PSZOK została w nim wskazana we wszystkich terenach U1. Ze względu na trudności w pozyskania terenu pod realizację tego typy inwestycji zostało wytypowanych kilka miejsc o tym przeznaczeniu, do dalszych uściśleń lokalizacji inwestycji celu publicznego (Lp. 80, załącznik nr 3 do uchwały Nr LXXVII/665/2023) Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI