II OSK 407/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-10
NSAbudowlaneŚredniansa
nadzór budowlanyrozbiórkasamowola budowlanaterminprzywrócenie terminudoręczeniek.p.a.ustawa COVIDskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, uznając doręczenie decyzji żonie skarżącego za skuteczne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na postanowienie WINB odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu poprzez jego żonę (dorosłego domownika) zgodnie z art. 43 k.p.a., a skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że okoliczności konfliktu z żoną nie usprawiedliwiają nieprzekazania mu korespondencji, zwłaszcza że odwołanie zostało wniesione, co świadczy o jego otrzymaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Kluczowym zagadnieniem było skuteczne doręczenie decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2021 r. Decyzja ta została doręczona żonie skarżącego, R. K., jako dorosłemu domownikowi, w trybie art. 43 k.p.a. Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, a następnie wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na różne okoliczności, w tym konflikt z żoną i oczekiwanie na odpis innego wyroku. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne i brak winy w uchybieniu terminu nieudowodnionym. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-owej został zastosowany przez organ, który zawiadomił o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu następuje na podstawie art. 58 k.p.a. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a jego konflikt z żoną nie stanowił przeszkody nie do przezwyciężenia, zwłaszcza że odwołanie zostało wniesione, co sugeruje otrzymanie korespondencji. Oczekiwanie na odpis wyroku również nie było usprawiedliwieniem, gdyż nie obowiązuje prekluzja dowodowa w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie dorosłemu domownikowi jest skuteczne, jeśli spełnione są przesłanki z art. 43 k.p.a., a adresat nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu z przyczyn od niego niezależnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie decyzji PINB żonie skarżącego było skuteczne zgodnie z art. 43 k.p.a. Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a jego konflikt z żoną nie stanowił przeszkody nie do przezwyciężenia, zwłaszcza że odwołanie zostało wniesione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID art. 15zzzzzn(2)

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 128

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji PINB żonie skarżącego było skuteczne w trybie art. 43 k.p.a. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Konflikt z żoną i oczekiwanie na odpis wyroku nie stanowią usprawiedliwienia dla uchybienia terminu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-owej poprzez brak poinformowania o naruszeniu terminu i niewyznaczenie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niedokonanie analizy twierdzeń skarżącego w zakresie niedoręczenia mu przesyłki przez żonę. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozważenie kwestii, że organ uznał argumenty skarżącego i przerwał postępowanie wyjaśniające.

Godne uwagi sformułowania

Odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Tym samym, ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie dorosłego domownika, czy też popełnienie przez niego oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje prekluzja dowodowa, co oznacza, że możliwe jest uzupełnianie zarzutów odwołania także po jego wniesieniu.

Skład orzekający

Anna Żak

sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności doręczenia pisma administracyjnego dorosłemu domownikowi w kontekście art. 43 k.p.a. oraz stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-owej w sprawach o przywrócenie terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pandemii COVID-19 w zakresie przywracania terminów, choć zasady ogólne dotyczące doręczeń i przywracania terminów pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami i przywracaniem terminów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale nie zawiera nietypowych faktów.

Skuteczne doręczenie żonie – czy to wystarczy, by stracić prawo do odwołania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 407/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II SA/Gd 354/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-10-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzzzzn(2)
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58 par. 1, art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 354/22 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 października 2022 r., sygn. II SA/Gd 354/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.
Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. (PINB) nakazał skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,83 x 1,83 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym K. B., gm. K. Decyzja ta została doręczona skarżącemu [...] stycznia 2021 r. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi. Odwołanie od powyższej decyzji, zawarte w piśmie z [...] stycznia 2021 r., skarżący wniósł [...] stycznia 2021 r. (data nadania przesyłki).
Postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...], PWINB stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z 25 sierpnia 2021 r., sygn. II SA/Gd 194/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił powyższe postanowienie, wskazując na niezastosowanie przez organ przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), oraz przedwczesne wydanie postanowienia o uchybieniu terminu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. zawiadomił skarżącego w trybie art. 15zzzzzn2 ww. ustawy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie 30 dni od otrzymania ww. zawiadomienia. Zawiadomienie to zostało odebrane przez skarżącego [...] grudnia 2021 r., zatem 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął [...] stycznia 2022 r. M. K. pismem z [...] stycznia 2022 r., nadanym na poczcie [...] stycznia 2022 r., wskazał, że zarówno wniosek o przywrócenie terminu (pismo z [...] marca 2021 r.) jak i odwołanie od decyzji PINB (z [...] lutego 2021 r.) zostały już do sprawy złożone, a także podtrzymał ww. wniosek i odwołanie. Opisanym na wstępie postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. PWINB odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z [...] stycznia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że decyzja PINB z [...] stycznia 2021 r. została skutecznie doręczona skarżącemu [...] stycznia 2021 r. do rąk dorosłego domownika, żony skarżącego R. K., w trybie art. 43 k.p.a. Zgłaszane przez skarżącego wątpliwości co do tożsamości tej osoby zostały wyjaśnione w toku postępowania - organ pismem z [...] stycznia 2022 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego R. o podanie imienia i nazwiska dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę skierowaną do M. K. [...] stycznia 2021 r. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Pocztowego poinformował, że ww. przesyłkę odebrała osoba uprawniona do odbioru korespondencji, żona adresata R. K., na dowód czego załączono oświadczenie listonosza, P. D..
W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek obiektywne okoliczności uniemożliwiające jego żonie przekazanie mu odebranej korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji. Wniósł odwołanie od decyzji, choć dzień po upływie terminu, co znaczy, że korespondencja została mu jednak przekazana. Ponadto, odwołanie datowane jest na [...] stycznia 2021 r., który był ostatnim dniem upływającego terminu. Przyczyną zatem wniesienia odwołania w dniu następnym nie mogło być nieprzekazanie skarżącemu przesyłki przez R. K. Odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Tym samym, ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie dorosłego domownika, czy też popełnienie przez niego oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata.
Nie stanowi również usprawiedliwienia w uchybieniu terminu fakt oczekiwania na otrzymanie odpisu wyroku WSA w Gdańsku z 22 marca 2006 r. sygn. II SA/Gd 523/04, który został dołączony do odwołania. Po pierwsze, odpis tego wyroku skarżący, jak sam twierdzi, otrzymał [...] stycznia 2021 r., a zatem dzień przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Po drugie, w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje prekluzja dowodowa, co oznacza, że możliwe jest uzupełnianie zarzutów odwołania także po jego wniesieniu.
W skardze kasacyjnej M. K. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że istniały przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z powołaniem się na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego:
a) poprzez niezastosowanie do oceny działania organu art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. poprzez brak poinformowania strony o naruszeniu terminu i nie wyznaczając 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz wydanie zaskarżonego postanowienia, które w świetle ww. przepisu jest co najmniej przedwczesne, a wobec tego nieważne;
b) art. 58 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji analizy całokształtu twierdzeń skarżącego w zakresie niedoręczenia mu przesyłki przez żonę;
Z powołaniem się art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
c) poprzez nierozważenie kwestii, że organ uznał argumenty skarżącego i przeszedł do rozparzenia jego merytorycznych zarzutów i w ten sposób rozpoczęte postępowanie wyjaśniające przerwał, co oznacza działanie niekonsekwentne.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ nie wykonał obowiązków wynikających z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wydając postanowienie z [...] lutego 2021 r., ani nie powiadomił strony o uchybieniu terminu, co powinien zrobić, nawet jeśli wpłynęło już odwołanie z uchybieniem terminu. Przepis nie zawiera żadnych wyjątków w zakresie zastosowania tej formuły prawnej. W związku z tym, przed wykonaniem ww. obowiązków i upływem dodatkowego 30-dniowego terminu wydanie postanowienia jak niniejszym zaskarżone jest bezprawne.
Dalej wskazano, że skarżący kasacyjnie nie odebrał przedmiotowej przesyłki, a podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest jego podpisem. Skarżący nie wie czy przesyłki nie odebrała jego żona, z którą jest w faktycznej separacji i poważnym konflikcie. Oświadczenie listonosza w tym zakresie nie jest wiarygodne. Skarżący kasacyjnie złożył odwołanie w pierwszym możliwym terminie po uzyskaniu odpisu wyroku WSA, ponieważ wyrok ten ma niezwykle istotne znaczenie dla sprawy. Rozważania, że skarżący kasacyjnie otrzymał odpis wyroku [...] stycznia 2021 r. a odwołanie złożył [...] stycznia 2021 r., co w ocenie Sądu pierwszej instancji stanowi naruszenie terminu, bowiem mógł odwołanie złożyć w dniu 20 stycznia, nie uwzględnia prawa strony do zapoznania się z treścią wyroku.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że w sprawie nie ma dowodu na to, że żona skarżącego kasacyjnie, która odebrała przesyłkę złożyła oświadczenie o podjęciu się doręczenia. Sama prawidłowość doręczenia przesyłki nie wyłącza wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy adresata, w szczególności z przyczyn leżących po stronie osób, do których rąk doręczenie nastąpiło. Dotyczy to także doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi adresata, jeżeli nie doręczył on pisma adresatowi lub uniemożliwił adresatowi zapoznanie się z treścią pisma.
W dalszej części skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie stanowiska o rażącej wadliwości i niesprawiedliwości wydanej decyzji rozbiórkowej. Argumentacja ta została rozwinięta w pismach procesowych z [...] stycznia 2024 r. i [...] lutego 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Odnośnie do zarzutu sformułowanego pod lit. c petitum skargi kasacyjnej, opartego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to autor skargi kasacyjnej nie wskazał tu żadnych przepisów postępowania, które miałby naruszyć Sąd pierwszej instancji. Wnoszący skargę kasacyjną nie przywołał żadnej konkretnej normy prawnej, która w jego ocenie, została naruszona przez Sąd I instancji. Samo wskazanie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i ogólnikowe stwierdzenie, że Sąd Wojewódzki dopuścił się naruszenia przepisów postępowania nie powoduje, że spełniony został wymóg w zakresie prawidłowej redakcji zarzutu. Wadliwa konstrukcja podstawy skargi kasacyjnej wyklucza możliwość zajęcia przez NSA stanowiska w podnoszonym zakresie czyniąc ten zarzut bezskutecznym.
Z kolei podnoszony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego z powołaniem się na podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest w istocie zarzutem o charakterze procesowym. Niewątpliwie bowiem przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. 58 k.p.a. to przepisy regulujące postępowanie administracyjne. Taka wadliwość zarzutu kasacyjnego nie stanowi jednak przeszkody w rozpoznaniu tego zarzutu, ponieważ argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej umożliwia dokonanie jego oceny z punktu widzenia naruszenia przepisów postępowania.
Przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).
Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu w tym, że Sąd pierwszej instancji nie zastosował cyt. przepisu do oceny działania organu, poprzez brak poinformowania o naruszeniu terminu i brak wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie autora skargi kasacyjnej w świetle tego przepisu wydanie zaskarżonego postanowienia było co najmniej przedwczesne, a wobec tego nieważne.
Zarzut powyższy jest o tyle niezrozumiały, że w niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie PWINB z [...] kwietnia 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z [...] stycznia 2021 r. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, tj. w piśmie z [...] grudnia 2021 r., organ zawiadomił skarżącego w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie 30 dni od otrzymania ww. zawiadomienia. Zawiadomienie to zostało odebrane przez skarżącego [...] grudnia 2021 r., zatem 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2022 r. Skarżący kasacyjnie we wskazanym terminie nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, jednak w aktach sprawy znajdował się wcześniejszy jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożony [...] marca 2021 r., prawidłowo zatem organ wniosek ten rozpatrzył merytorycznie. Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. został przez organ zastosowany, co czyni zarzut jego naruszenia chybionym.
Ustawodawca ze względu na szczególne okoliczności związane z pandemią zabezpieczył interesy stron w postępowaniu administracyjnym w ten sposób, że przewidział możliwość przywrócenia tych terminów, których upływ w normalnych okolicznościach powodowałby negatywne skutki procesowe. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m.in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ taki w okresie epidemii powinien zastosować się do treści art. 15zzzzzn2 cyt. ustawy i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia strony o przekroczeniu terminu i wyznaczeniu terminu trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie oznacza to jednak, że sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał w ww. przepisie, to przyjąć trzeba, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a., z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15zzzzzn2 jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2023 r., sygn. II GSK 821/22; powoływane orzeczenia dostępne pod adresem: cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca decyzję z PINB z [...] stycznia 2021 r. została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. Przepis ten stanowi (w zd. pierwszym), że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z treści art. 43 k.p.a. wynika jednoznacznie, że skorzystanie w sposób skuteczny z określonego w nim trybu doręczenia wymaga spełnienia łącznie trzech wskazanych w nim warunków, którymi są: po pierwsze – adresat jest nieobecny w momencie doręczenia pisma, po drugie – pismo przyjmują osobiście za pokwitowaniem dorosłe osoby wymienione w przepisie, z zachowaniem kolejności w nim podanej, tj. domownik, sąsiad lub dozorca domu, po trzecie – osoby te zobowiązują się do oddania pisma osobiście adresatowi. Przy czym jeśli chodzi o ten ostatni warunek, nie jest przewidziane składania przez domownika odbierającego pismo pisemnego zobowiązania do oddania pisma adresatowi jako warunku uznania doręczenia w trybie tego przepisu za prawidłowe (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2023 r., sygn. I GSK 489/23).
Sposób zastępczego doręczenia pisma określony w art. 43 k.p.a. opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Jest to zatem domniemanie prawne o charakterze wzruszalnym wyrażające założenie, że po spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek pismo dotarło do adresata. Adresat pisma może obalić powyższe domniemanie, jeżeli udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby taka sytuacja miała miejsce. Podniósł, że jest z żoną skonfliktowany i w faktycznej separacji, jednakże, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, okoliczności tych w żaden sposób nie uprawdopodobnił, a nadto okoliczności te same w sobie nie świadczą, że żona (domownik) nie przekazała mu przesyłki. Jak bowiem wynika z akt sprawy, odwołanie zostało wniesione, co oznacza, że korespondencja została przekazana. Ponadto, odwołanie opatrzone jest datą [...] stycznia 2021 r., który był ostatnim dniem terminu do jego wniesienia. Prawidłowa jest zatem ocena Sądu pierwszej instancji, że przyczyną wniesienia odwołania po terminie nie mogło być nieprzekazanie skarżącemu przesyłki przez żonę.
Przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi organ winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, zaś ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do upływu terminu dokonania czynności. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przesyłka zawierająca decyzję PINB z [...] stycznia 2021 r. została doręczona pod prawidłowy adres, adresat był nieobecny, odbiór przesyłki pokwitował dorosły domownik – żona adresata, przy czym brak jest podstaw, aby przyjmować, że nie zobowiązała się oddać przesyłki adresatowi. Skarżący kasacyjnie nie uprawdopodobnił, że przesyłka nie została mu wydana przez żonę w terminie otwartym do wniesienia odwołania. W razie wątpliwości co do daty pokwitowania odbioru przesyłki, mógł skontaktować się z organem w celu ustalenia tej daty.
O braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie może świadczyć oczekiwanie na doręczenie odpisu wyroku zapadłego w sprawie II SA/Gd 523/04. Odwołanie jest nieskomplikowaną czynnością procesową. Jak wynika z art. 128 zd. pierwsze i drugie k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Ponadto, jak wskazał trafnie Sąd pierwszej instancji, w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje prekluzja dowodowa, co oznacza, że odwołanie można uzupełnić w późniejszym terminie. Argumentacja o konieczności zapoznania się z treścią ww. wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący kasacyjnie był stroną postępowania, w którym wyrok ten zapadł, a zatem jego treść była mu znana. Poza tym, wyrok powyższy wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Internecie w wersji zanonimizowanej (na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam odpis ww. wyroku został zaś doręczony [...] stycznia 2021 r., a zatem nie było przeszkód aby go dołączyć do odwołania wniesionego w terminie.
W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 58 k.p.a. jest nieuzasadniony. Zarzuty nakierowane na wykazanie wadliwości decyzji rozbiórkowej znajdują się natomiast poza zakresem niniejszej sprawy, która dotyczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.182 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI