II OSK 4007/19

II OSK 4007/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 379/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-08-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 20 art. 28 ust 2 art. 29a 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych D.D., M.K. i M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 379/19 w sprawie ze skarg: M.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] M.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] A.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] B.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] M.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz D.D., M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej skargi M.C., D.D. oraz M.K.; 2. uchyla decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M.C. kwotę 1724 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz D.D. kwotę 1724 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M.K. kwotę 1724 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 379/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi M..C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], M.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], A.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], B.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], M.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz D.D. i M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].
Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z poźn. zm.; zwanej dalej: p.b.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; zwanej dalej: k.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. W. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wraz z urządzeniami budowlanymi w tym przyłączem kanalizacji sanitarnej, przyłączem kanalizacji deszczowej i instalacji gazowej na działce nr [...] przy ul. W. w K..
Decyzjami z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze odpowiednio w stosunku do M.C., M.L., A.W., M.K., B.P. oraz M.B. Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania D.D. I M.K., utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...].
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 379/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi M.C., M.L., A.W., M.K., B.P. I M.B. na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. umarzające postępowanie odwoławcze oraz D.D. I M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymującą w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że planowana inwestycja zgodna jest z zapisami uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Ponadto planowana inwestycja nie wpłynie znacząco na sposób zagospodarowania działek sąsiednich nr [...] oraz działki drogowej nr [...]. Wprawdzie planowany obiekt będzie przesłaniał słońce na działce nr [...] w godzinach od 7-10, mieści się to jednak w granicach prawa. Projektowana inwestycja nie wpłynie na kierunek spływu wód opadowych z terenów działek sąsiednich i dz. nr [...]. Zakres planowanej inwestycji nie obejmuje na tym etapie działki nr [...], zatem brak jest podstaw do żądania od inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania tą działką na cele budowlane, a także aby przyznać współwłaścicielom tej działki status strony w postępowaniu. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany przedstawia całe zamierzenie budowlane, w tym również instalację wodną. Jednakże, jak wskazał projektant w opracowaniu oraz w swoich wyjaśnieniach na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, samo przyłącze instalacji wodnej do sieci wodociągowej objęte będzie odrębnym opracowaniem. wykonanie przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego nie wymaga pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia właściwemu organowi. Budowa przyłącza wymaga jedynie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a p.b.). Nie jest więc trafne twierdzenie, że projekt budowlany nieobejmujący przyłącza wodociągowego czy kanalizacyjnego jest niekompletny.
W skardze kasacyjnej M.C. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r.. poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. w zw, z art. 77 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji, błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organy administracji publicznej, polegającej na przyjęciu, że planowana budowa przyłącza wodociągowego, która objęta ma być odrębnym opracowaniem, nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego, podczas gdy z dokumentów przedstawionych przez inwestora jasno wynika, iż zapewnienie wody dla planowanej inwestycji związane będzie z koniecznością ingerencji w nieruchomość stanowiącą współwłasność skarżącego, co powinno stanowić podstawę dla uznania go za stronę postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. polegające na oddaleniu przez Sąd I instancji skargi w sytuacji, w której doszło do odstąpienia przez organy od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, objawiające się w odmówieniu skarżącemu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy w analogicznej sprawie, dotyczącej tej samej nieruchomości oraz tych samych inwestorów tj. w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą [...] o znaku [...] i w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji o znaku [...] wszyscy współwłaściciele działki numer [...] zostali uznani przez organy za stronę postępowania;
3. art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu przez Sąd I instancji, w ślad za organami, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, w sytuacji, w której planowana budowa naruszać będzie jego uprawnienia właścicielskie związane z faktem bycia współwłaścicielem działki nr [...], na której inwestor planuje budowę przyłącza wodociągowego służącego obsłudze planowanego zamierzenia budowlanego;
4. art. 29a p.b. w zw. z art. 33 ust. 1 p.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 p.b. w zw. z art.
30 ust. 1 pkt 1a p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji, w ślad
za organami, przepisów art. 29a p.b. oraz 33 ust. 1 p.b., polegające na przyjęciu, że budowa przyłącza wodociągowego nie musi wchodzić w skład pozwolenia na budowę dotyczącego całego zamierzenia budowlanego, w sytuacji w której art. 29 ust. 1 pkt 20 p.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1a p.b. wyraźnie przewiduje, że dla budowy przyłącza wodociągowego jest wymagane uzyskanie zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a fakt, iż działka z której ma oraz musi być poprowadzone przyłącze wodociągowe, tj. działka nr [...], stanowi współwłasność kilkunastu podmiotów oraz uzasadnia włączenie budowy przyłącza do pozwolenia na budowę wydawanego dla całego zamierzenia budowlanego.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie zwrotu koszów postępowania.
Skargi kasacyjne o tożsamej treści złożyły D.D. I K.L. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, w ślad za organami, że:
a) analiza nasłonecznienia budynku położonego na działce nr [...] została sporządzona prawidłowo w sytuacji, w której analiza ta zawierała istotne błędy i nie mogła stanowić podstawy do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, niezbędnego dla wydania rozstrzygnięcia przez organy administracji;
b) planowana budowa przyłącza wodociągowego, która objęta ma być odrębnym opracowaniem, nie będzie oddziaływać na nieruchomość w postaci działki nr [...], podczas gdy z dokumentów przedstawionych przez inwestora jasno wynika, iż zapewnienie wody dla planowanej inwestycji związane będzie z koniecznością ingerencji w nieruchomość stanowiącą współwłasność skarżących, co powinno stanowić podstawę do uznania, że uzasadnione jest włączenie kwestii budowy przyłącza wodociągowego do postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla całego zamierzenia budowlanego;
c) projekt budowlany nie zawiera analizy rzędnych terenu inwestycji i działek sąsiednich pod kątem kierunku spływu wód opadowych, nie zostały w nim rozważone konieczne parametry odwodnienia liniowego, mającego odprowadzać wody opadowe i roztopowe z obszaru działki numer [...] i działek sąsiednich, nadto projekt nie wskazuje kolejności robót ani planowanych technologii i rozwiązań technicznych zabezpieczających przed zalewaniem placu budowy i istniejącej zabudowy sąsiedniej wodami opadowymi i gruntowymi co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i oddalenia skargi;
2. art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 4 ust. 2 pkt 11 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ; zwanej dalej: MPZP) w zw. z § 4 ust. 2 pkt 10 MPZP polegające błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, w ślad za organami, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z § 4 ust. 2 pkt 11 MP2P, przy jednoczesnym niezastosowaniu w niniejszej sprawie § 4 ust. 2 pkt 10 MPZP, który jest przepisem o szerszym zakresie i który w przedmiotowym przypadku wyłącza lub istotnie ogranicza możliwość zastosowania przepisu § 4 ust. 2 pkt 11 MPZP;
3. art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 MPZP, objawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, w ślad za organami, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z powołanym przepisem MPZP w sytuacji, w której planowana zabudowa nie stanowi uzupełnienia istniejącej linii zabudowy szeregowej wyznaczonej przez istniejące na terenie MPZP budynki, jako że projektowana linia zabudowy od strony działki nr [...] wyznaczona jest po ścianach sąsiednich budynków stanowiących ryzality, które są wysunięte przed lico ścian frontowych budynków [...] i [...] oraz przed istniejącą linię zabudowy szeregowej wyznaczoną przez pozostałe budynki, a nie ich faktycznych elewacjach, które są cofnięte w stosunku do tych wypustów. Ponadto Sąd I Instancji, podobnie jak organy administracji, błędnie stwierdza, że przedmiotowy plan miejscowy wyznacza jedynie nieprzekraczalną linię zabudowy, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 4 MPZP od strony działki nr [...], podczas gdy zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3 MPZP nowo wybudowane budynki powinny kontynuować wszelkie istniejące linie zabudowy, przez co należy rozumieć także istniejącą linię zabudowy szeregowej od strony działki nr [...],
4. §12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z poźn. zm., zwanego dalej: r.w.t.) polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji, przyjętej przez organy I oraz II instancji błędnej wykładni powołanego przepisu r.w.t., skutkującej dopuszczeniem możliwości sytuowania ściany budynku w granicy działki w pewnej odległości od ściany budynku sąsiedniego, podczas gdy w sytuacji takiej wyłączone jest stosowanie przepisu § 12 ust. 3 r.w.t., albowiem stanowi on wyjątek od określonej w § 12 ust. 1 r.w.t. zasady sytuowania budynków mieszkalnych względem granicy działki, przez co nie można interpretować go rozszerzająco. W konsekwencji nieprawidłowo dopuszczono do zatwierdzenia projektu budowlanego w przypadku, gdy projektowany budynek nie będzie przylegał swoją ścianą, na części granicy działki, do ściany budynku znajdującego się na działce nr [...] stanowiącej ryzalit, co stanowi istotne naruszenie przedmiotowego przepisu i powinno skutkować odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla planowanego zamierzenia budowlanego;
5. § 13 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 r.w.t., polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji stanowiska organów administracji w zakresie spełniania przez projektowany budynek wymogu zapewnienia wymaganego nasłonecznienia dla budynku znajdującego się na działce nr [...], podczas gdy przedłożona przez inwestora analiza zacienienia tej nieruchomości:
— nie uwzględnia znacznego wycofania okna znajdującego się na szczytowe kondygnacji budynku na działce nr [...] względem okien na niższych kondygnacjach, które zasłonięte będzie przez dach projektowanego budynku;
— nie zawiera wyznaczenia na osi okna przesłanianego (okna na szczytowej kondygnacji budynku na działce nr [...]) ramion kąta 60°, zgodnie z dyspozycją art. § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji oraz organy administracji, że planowana inwestycja nie będzie zacieniała budynku na działce nr [...];
6. § 271 ust. 10 w zw. z § 271 ust. 12 pkt 1 r.w.t. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, w ślad za organami, że prawidłowe będzie usytuowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego projektowanego budynku na granicy działki nr [...], w sytuacji gdy posiadająca okno piwniczne ściana budynku sąsiedniego, wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 1994 r. (znak sprawy: [...]), odsunięta jest od granicy działki nr [...] o około 20 cm, tworząc tym samym szczelinę między budynkami, która nie spełnia wymogów przeciwpożarowych dotyczących odległości między budynkami, co w konsekwencji stanowi potencjalnie zagrożenie pożarowe;
7. art. 29a p.b, w zw. z art. 33 ust. 1 p.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 p.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1a p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji, w ślad za organami przepisów art. 29a p.b. oraz 33 ust. 1 p.b., polegające na przyjęciu, że budowa przyłącza wodociągowego nie musi wchodzić w skład pozwolenia na budowę dotyczącego całego zamierzenia budowlanego, w sytuacji w której art. 29 ust. 1 pkt 20 p.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1a p.b. wyraźnie przewiduje, że dla budowy przyłącza wodociągowego jest wymagane uzyskanie zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a fakt, iż działka z której ma być poprowadzone przyłącze wodociągowe, tj. działka nr [...], stanowi współwłasność kilkunastu podmiotów uzasadnia włączenie budowy przyłącza do pozwolenia na budowę wydawanego dla całego zamierzenia budowlanego,
8. art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 28 i § 29 r.w.t., objawiające się w zaakceptowaniu przez WSA w Szczecinie działania organów polegających na zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo że projekt budowlany nie zawiera rozwiązań dotyczących odprowadzania wód opadowych i roztopowych, spływających z działki numer [...] oraz działek sąsiednich pozwalających na uznanie, że realizacja zamierzenia budowlanego nie doprowadzi do zmiany przepływu wód skutkującej zalewaniem sąsiednich nieruchomości, przy czym:
a) projekt budowlany nie zawiera analizy rzędnych terenu inwestycji i działek sąsiednich pod kątem kierunku spływu wód opadowych w sytuacji, gdy różnica poziomów skrajnych punktów jednostki 1 MN,U sięga ok 3 m, nie zostały w nim rozważone konieczne parametry odwodnienia liniowego mającego odprowadzać wody opadowe i roztopowe z obszaru działki numer [...] i działek sąsiednich; projekt nie oblicza także realnych możliwości przyjęcia przez planowany rynsztok z wypustem określonej ilości wód odpadowych, w szczególności w czasie intensywnych lub długotrwałych opadów, czy w okresie roztopów, pod kątem potrzeby zastosowania rozwiązań chroniących nieruchomości sąsiednie, a także możliwości odbioru tychże wod przez kanał deszczowy [...] w ul. W.;
b) przewidziane rozwiązanie techniczne jest niezgodne z przepisami i sztuką budowlaną, albowiem zaprojektowanie sieci instalacji deszczowej pod planowanym budynkiem będzie uniemożliwiało konserwację tejże sieci deszczowej, jak również będzie rodziło zagrożenie zalania nieruchomości planowanej i nieruchomości sąsiednich w przypadku awarii sieci;
9. art. 35 ust. 1 pkt. 1 p.b. w zw. z § 4 ust. 2 pkt 1 MPZP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, w ślad za organami, że projektowany budynek będzie zgodny z postanowieniami planu miejscowego, podczas gdy analiza przedłożonego projektu budowlanego nakazuje stwierdzić, że planowana zabudowa stanowić będzie w istocie budynek zamieszkania zbiorowego, w którym znajdować się będą pokoje lub lokale przeznaczone na wynajem, a klasyfikowanie go jako budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej przez inwestora jest jedynie pozorne i ma na celu ominięcie określonego przez plan miejscowy przeznaczenia terenu.
Skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej M.C., kwestionujących stanowisko Sądu I instancji w zakresie ustalenia stron postępowania. Ocena w tym zakresie rzutuje bowiem na możliwość odniesienia się do zarzutów podniesionych w skargach kasacyjnych D.D. I M.K., a dotyczących decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
M.C. kwestionuje stanowisko Sądu I instancji w zakresie w jakim Sąd ten podzielił ocenę organów administracji, iż w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wraz z urządzeniami budowlanymi w tym przyłączem kanalizacji sanitarnej, przyłączem kanalizacji deszczowej i instalacji gazowej na działce nr [...] przy ul. W. w K., nie przysługiwał mu przymiot strony postępowania.
Krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę określa się na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. Z przepisu tego wynika, że stronami w tego typu postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. wymienia dwie przesłanki, od których wystąpienia zależny jest status jednostki jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę:
– po pierwsze, tytuł prawny do nieruchomości;
– po drugie, położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.
Wskazany w cytowanym przepisie obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. i jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu.
Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.
Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy - Prawo budowlane i przepisów odrębnych. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Zatem właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Winien on mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością (wyrok NSA z 17 maja 2021 r., II OSK 2346/18, LEX nr 3190030).
Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko Wojewody o braku podstaw do uznania za stronę postępowania M.C., będącego współwłaścicielem działki o nr [...]. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, powinien on być stroną postępowanie bowiem na ww. działce zrealizowane ma być przyłącze instalacji wodnej. Co pozostaje bezsporne w sprawie sporne przyłącze nie zostało przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Z projektu tego wynika, że będzie ono objęte osobnym opracowaniem. Uzasadnione było zatem stanowisko, iż mając na uwadze formę i cechy inwestycji przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym, brak było podstaw aby przyjąć, iż M.C przysługiwał przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. .
Niezasadne są również podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty dotyczące nieuwzględnienia spornego przyłącza wodnego w zatwierdzonym przez organ projekcie budowlanym. Zgodnie z art. 33 ust. 1 p.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Wyjaśnić trzeba, że obowiązek objęcia pozwoleniem na budowę jednego zamierzenia przewiduje wyjątki, o czym świadczy dalsza część przepisu art. 33 ust. 1 p.b.. Za wyjątek taki w orzecznictwie uznano sposób realizacji przyłączy, regulowany przepisem art. 29a p.b. Co do zasady przyłącza nie muszą być objęte decyzją o pozwoleniu na budowę zasadniczego obiektu (por. wyroki NSA z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 896/12, z dnia 17 kwietnia 2018 r. II OSK 1781/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem od inwestora zależy czy przyłącza do obiektu budowlanego obejmie wnioskiem o pozwolenie na budowę, czy dokona zgłoszenia ich realizacji bądź też skorzysta z możliwości przewidzianej w art. 29a p.b.
Nie są także zasadne te z zarzutów kasacyjnych, w ramach których skarżący starają się wykazać, że Sąd I instancji błędnie ocenił, zgodność planowanej inwestycji, z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W § 4 ust. 2 pkt 10 planu miejscowego dla terenu oznaczonego symbolem 1 MN,U ustalono w zakresie geometrii dachu – dach dwu lub wielospadowy o spadkach od 25º do 60º, główne połacie dachu muszą posiadać jednakowe kąty nachylenia, dla zabudowy szeregowej stanowiącej jeden zespół budynków obowiązuje stosowanie takiej samej geometrii, pokrycia oraz kolorystyki dachów. Natomiast w § 4 ust. 2 pkt 11 dopuszczono dachy płaskie tj. o spadkach w granicach od 2º do 25º. Jak wynika z zatwierdzonego przez organ administracji architektoczniczno-budowlanej projektu budowlanego, dach budynku zaprojektowano jako płaski o spadku 2°, kryty papą, bezokapowy z attyką. Nie sposób zatem przyjąć aby projektowany budynek w zakresie geometrii dachu naruszał obowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia przepisów planu w omawianym zakresie, prowadzi w istocie do sytuacji, w której § 4 ust. 2 pkt 11 nigdy nie znajdowałyby zastosowania.
Prawidłowe było również stanowisko Sądu I instancji, w zakresie dokonanej przez organy oceny, co do zgodności planowanej inwestycji z ustaloną w planie linią zabudowy. Mając na uwadze argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej, wyjaśnić trzeba, że linia zabudowy ustalana jest od strony drogi publicznej. Chodzi tutaj o linię zabudowy ustalaną od frontu działki, a więc na tej jej części, która przylega do drogi, z której jest główny wjazd lub wejście na działkę. Ustalenie linii zabudowy służy zachowaniu odpowiedniego odstępu od drogi publicznej celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, po wtóre, ma za zadanie zapewnienie walorów ładu przestrzennego. Linia zabudowy nie jest jedyną linią, wzdłuż której mogą być wzniesione fronty budynków, lecz jedynie granicą tej części nieruchomości inwestora, która znajduje się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy, linia ta wyznacza maksymalne zbliżenie budynku do pasa drogowego, określa więc nieprzekraczalną granicę terenu ewentualnych inwestycji.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowany budynek będzie usytuowany wzdłuż określonej planem linii zabudowy. Brak jest podstaw aby podzielić stanowisko skarżących kasacyjnie, że plan określa jakąkolwiek inną, dodatkową linię zabudowy, aniżeli wskazane na rysunku planu. W szczególności z rysunku planu nie wynika, aby plan określał linię zabudowy dla działki inwestycyjnej od strony działki drogowej nr [...]. Działka ta nie stanowi drogi publicznej.
Brak jest także podstaw by podzielić stanowisko skarżących kasacyjnie, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 35 ust. 1 pkt. 1 p.b. w zw. z § 4 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego. Okoliczność, iż projektowany obiekt, stanowić miał obiekt zamieszkania zbiorowego, nie wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia §12 ust. 3 t.w.t. Przepis ten dopuszcza, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Planowana inwestycja zgodnie z zapisami planu miejscowego wpisuje się w zabudowę szeregową. Z projektu budowlanego wynika, że projektowany budynek przylega swoimi ścianami do granic nieruchomości sąsiednich.
Sąd I instancji nie dopuścił się również naruszenia § 13 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 r.w.t. Kwestionowana w skardze kasacyjnej okoliczność została wyjaśniona w toku postępowania prowadzonego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. W piśmie z dnia 7 listopada 2018 r. projektantka przedstawiła analizę nasłonecznienia, z której wynika, że nie zachodzi przesłanianie okien budynków sąsiednich. Projektowany budynek będzie rzucać cień na budynek znajdujący się na dz. nr [...] w godzinach od 7.00-10.00. Zatem czas nasłonecznienia budynku na dz. nr [...] wynoszący co najmniej 3 godziny zostanie spełniony. Ponadto z analizy wynika, że projektowany budynek nie będzie rzucał cienia na budynek na dz. nr [...].
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 28 i § 29 r.w.t. Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji trafnie podzielił ocenę Wojewody, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny. Wynika z niego, że projektowana inwestycja nie wpłynie na kierunek spływu wód opadowych z terenów działek sąsiednich i dz. nr [...]. Projekt ten zawiera rzędne terenu, przedstawione na mapie do celów projektowych i wynika z niego, że spływ wód odbywa się obecnie poprzez działkę nr [...]. Inwestor zaplanował na terenie swojej działki wykonanie rynsztoku, zbierającego wodę opadową, a następnie wprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej. Projekt zakłada wykonanie instalacji deszczowej z działki nr [...], doprowadzając wody deszczowe z działki inwestycyjnej do sieci biegnącej w działce drogowej nr [...].
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skarg kasacyjnych.