II OSK 400/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje o wymeldowaniu B.S. z pobytu stałego. WSA uznał, że postępowanie dowodowe było niepełne, a organy nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości dotyczących faktycznego opuszczenia lokalu przy ul. [...] i koncentracji spraw życiowych w nowym miejscu, mimo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wojewoda zarzucił WSA błędy proceduralne i materialne, twierdząc, że postępowanie było kompleksowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i musi odzwierciedlać rzeczywisty stan faktyczny. Wywodzenie trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu jedynie na podstawie umowy najmu lokalu socjalnego i stwierdzenia administratora było nieuprawnione. NSA wskazał na potrzebę przeprowadzenia wizji lokalnej, przesłuchania świadków i dokładnego ustalenia, czy skarżąca faktycznie opuściła lokal i czy jej centrum życiowe przeniosło się gdzie indziej, co jest warunkiem zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie faktycznego opuszczenia lokalu i przeniesienia centrum życiowego w postępowaniach o wymeldowanie, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby wymeldowywanej, ale zasady dotyczące postępowania dowodowego i ustalania stanu faktycznego są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samo zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego i zameldowanie się w nim na pobyt czasowy stanowi wystarczającą podstawę do wymeldowania z pobytu stałego z poprzedniego lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego i zameldowanie się w nim na pobyt czasowy nie stanowi wystarczającej podstawy do wymeldowania z pobytu stałego z poprzedniego lokalu. Konieczne jest faktyczne i trwałe opuszczenie poprzedniego miejsca pobytu oraz przeniesienie centrum życiowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby stwierdzić trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. Domniemanie oparte na umowie najmu lokalu socjalnego i stwierdzeniu administratora było niewystarczające. Należało przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe, w tym wizję lokalną i przesłuchanie świadków, aby ustalić rzeczywisty stan faktyczny.
Jakie dowody są wystarczające do ustalenia faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego w postępowaniu o wymeldowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające dowody to te, które jednoznacznie wykazują trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu oraz koncentrację spraw życiowych w nowym miejscu. Mogą to być m.in. wizja lokalna, przesłuchanie świadków (sąsiadów), analiza faktycznego korzystania z lokalu i przeniesienia centrum życiowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe musi być wszechstronne i obejmować dowody pozwalające na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, a nie opierać się jedynie na domniemaniach wynikających z dokumentów prawnych (np. umowy najmu).
Czy brak dobrowolności w opuszczeniu lokalu wyklucza możliwość wymeldowania, jeśli centrum życiowe zostało trwale przeniesione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dobrowolności nie wyklucza wymeldowania, jeśli mimo przymusu, centrum życiowe zostało trwale przeniesione do innego miejsca, a osoba nie podjęła skutecznych działań w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, to trwałe związanie centrum życiowego z innym miejscem i brak działań w celu powrotu może stanowić podstawę do wymeldowania.
Przepisy (12)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.e.l. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
k.p.a. art. 85 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie dowodowe w sprawie wymeldowania było niepełne i nie pozwoliło na ustalenie faktycznego opuszczenia lokalu. • Zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego i zameldowanie na pobyt czasowy nie jest wystarczającą podstawą do wymeldowania z pobytu stałego. • Konieczne jest ustalenie rzeczywistego przeniesienia centrum życiowego i faktycznego opuszczenia poprzedniego miejsca zamieszkania.
Odrzucone argumenty
Organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób kompleksowy i zebrał materiał dowodowy pozwalający na podjęcie stanowczych ustaleń faktycznych. • Art. 35 u.e.l. nakazuje wymeldowanie osoby, która sama nie dopełniła obowiązku, nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a nastąpiło trwałe związanie centrum życiowego z innym miejscem.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. • Nie jest związana z powstaniem prawa własności, ani innego tytułu prawnego do lokalu. • Konieczne jest rozróżnienie stanu prawnego od stanu faktycznego, który determinuje rozstrzygnięcie w sprawie meldunku. • Aby bowiem możliwe było zastosowanie art. 35 u.e.l. i przesłanka wymeldowania z miejsca pobytu stałego została spełniona należy ustalić, czy opuszczenie to ma łącznie zarówno charakter trwały, jak i dobrowolny.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego opuszczenia lokalu i przeniesienia centrum życiowego w postępowaniach o wymeldowanie, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby wymeldowywanej, ale zasady dotyczące postępowania dowodowego i ustalania stanu faktycznego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe w sprawach administracyjnych, nawet tych pozornie prostych jak wymeldowanie. Podkreśla różnicę między stanem prawnym a faktycznym.
“Czy umowa na lokal socjalny oznacza automatyczne wymeldowanie? Sąd NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.