II OSK 400/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w Szczecinie z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności pozbawienia strony możliwości obrony, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego (wiatrołapu i werandy) wybudowanych bez pozwolenia. WSA uchylił decyzję organów nadzoru budowlanego, uznając brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność postępowania przed WSA z powodu niezawiadomienia o rozprawie strony postępowania (G. i M. A.), co stanowiło naruszenie prawa do obrony. Dodatkowo, NSA uznał za trafny zarzut naruszenia przepisów proceduralnych przez WSA, wskazując, że kwestie techniczne czy koszty rozbiórki nie miały wpływu na zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego (wiatrołapu i werandy) wybudowanych bez pozwolenia na budowę. WSA uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco okoliczności faktycznych i prawnych, w tym problemów technicznych związanych z rozbiórką oraz zarzutu, że roboty te stanowiły remont, a nie budowę. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną G. i M. A., stwierdził nieważność postępowania przed WSA z powodu niezawiadomienia ich o terminie rozprawy, co naruszyło ich prawo do obrony zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. NSA uznał również za trafny zarzut skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując, że WSA błędnie uznał za istotne naruszenie brak ustaleń w kwestiach technicznych czy kosztów rozbiórki, podczas gdy art. 48 Prawa budowlanego nakładał bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki w przypadku robót wykonanych bez pozwolenia lub zgłoszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, w tym poprzez niezawiadomienie o terminie rozprawy, skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Strona postępowania (właściciele sąsiedniej nieruchomości) nie została powiadomiona o terminie rozprawy przed WSA, co uniemożliwiło jej obronę praw. Jest to przypadek nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W tym przypadku dotyczyło to niezawiadomienia strony o terminie rozprawy.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
pr. bud. art. 48
Prawo budowlane
Nakłada bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Błędne zastosowanie tego przepisu przez WSA, który uchylił decyzję z powodu braku ustaleń istotnych dla wyniku sprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie tego przepisu (zasada prawdy obiektywnej) jako podstawę uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie tego przepisu (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa) jako podstawę uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie tego przepisu (zasada informowania stron) jako podstawę uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie tego przepisu (obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego) jako podstawę uchylenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pozbawienie strony możliwości obrony jej praw (niezawiadomienie o rozprawie). Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez WSA, który błędnie uznał brak ustaleń technicznych za istotne naruszenie przy stosowaniu art. 48 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki nie uzależniał wydania nakazu rozbiórki od żadnych innych okoliczności
Skład orzekający
Barbara Gorczycka -Muszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
członek
Bogusław Moraczewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczące prawa do obrony i skutków niezawiadomienia stron o rozprawie. Interpretacja art. 48 Prawa budowlanego i zakresu kontroli sądowej w sprawach samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury przez sąd niższej instancji. Kwestia remontu vs budowy nie została rozstrzygnięta merytorycznie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie przestrzegania procedur sądowych i prawa do obrony, nawet w sprawach budowlanych. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia wyroku.
“Naruszenie prawa do obrony w sądzie administracyjnym – dlaczego niezawiadomienie o rozprawie może uchylić wyrok?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 400/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-01-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Bogusław Moraczewski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane SA/Sz 1471/03 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2004-12-01 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr. ), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Bogusław Moraczewski, Protokolant Dorota Korybut – Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2006 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. i M. A. i Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2004 r. sygn. akt SA/Sz 1471/03 w sprawie ze skargi M. J. i T. P. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie 2) zasądza od M. J. na rzecz G. i M. A. oraz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie po 250 zł. (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) i od T. P. na rzecz G. i M. A. oraz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie po 250 zł. (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), uchylił decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2003 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin, wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i nakazującą M. J. i T. P. rozbiórkę wybudowanych bez pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego – wiatrołapu - od strony ulicy i werandy od strony ogrodu, dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Szczecinie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał, że zaskarżone i poprzedzające ją decyzje wydane zostały bez wystarczającego wyjaśnienia okoliczności, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Nakaz rozbiórki wydany bowiem został w oparciu o okoliczności przyznane przez inwestorów we wniosku o legalizację tych robót i o wydanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanych bez pozwolenia, ani zgłoszenia nowego ganku (wiatrołapu) i nowej werandy, które zostały rozebrane. Zdaniem Sądu, organy administracji nie rozważyły i nie oceniły wskazywanych przez inwestorów problemów technicznych, związanych z wykonaniem rozbiórki, jak również podnoszonego przez skarżących zarzutu, że wybudowanie ganku i werandy było remontem i przebudową części budynku, a nie budową obiektu budowlanego lub jego części, wobec czego do robót tych nie ma zastosowania przepis art. 48 Prawa budowlanego. Takie braki w analizie stanu technicznego i prawnego – zdaniem Sądu – uzasadniają przyjęcie, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7,8, 9 i 77 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę do uchylenia tych decyzji. Skargi od tego wyroku wniesione zostały przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, reprezentowanego przez radcę prawnego oraz przez G. i M. A., reprezentowanych przez adwokata. W skardze Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucono, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c pow. ustawy, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny ustalony został w oparciu o przedłożoną przez inwestorów inwentaryzację i orzeczenie techniczne oraz oświadczenia M. J., zawarte w jego piśmie z dnia 24 września 2002 r. jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdzenie Sądu I instancji, że decyzje wydano w oparciu o nieustalony stan faktyczny z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jest więc niezasadne. Skarżący zwraca przy tym uwagę na to, że skoro możliwe było wykonanie nowych części obiektu w miejsce wcześniej istniejących, to niezrozumiałe jest twierdzenie o niemożliwości technicznej ich rozbiórki. W skardze G. i M. A., zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 91 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie uczestnikom postępowania zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 grudnia 2004 r. Z tych względów skarżący zarzucają naruszenie postępowania - art. 183 § 2 pkt 5 pow. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na skutek pozbawienia ich możliwości obrony swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymagała skarga kasacyjna G. i M. A., podnosząca zarzut nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Jest w sprawie niesporne, że G. i M. A., jako właściciele nieruchomości przylegającej do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane związane z budową (dobudową) ganku i werandy do istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego bezpośrednio przy granicy z ich nieruchomością, mają przymiot strony w tym postępowaniu, brali udział w postępowaniu przed organami administracji I i II instancji, zostały doręczone im decyzje, wydane w tym postępowaniu, a w zarządzeniu o wyznaczeniu sprawy na rozprawę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 1 grudnia 2004 r. wymienieni zostali jako uczestnicy postępowania, których należy zawiadomić o terminie tej rozprawy. Akta sprawy potwierdzają zarzut skarżących, że nie zostali oni powiadomieni o terminie rozprawy i z tego powodu – nie uczestniczyli w tej rozprawie i – jak twierdzą – nie mieli możliwości obrony swoich praw w przedmiotowej sprawie, poprzez wykazanie bezzasadności zarzutów i argumentów M. J. i T. P. W tych okolicznościach uznać należało, iż zarzut nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 183 § 2 pkt 5 pow. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest w pełni uzasadniony, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 pow. ustawy. Oceniając skargę kasacyjną wniesioną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut wydania wyroku Sądu I instancji z naruszeniem przepisu postępowania, a dokładnie – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c pow. ustawy - jest trafny. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia samowoli budowlanej i w dacie wydawania decyzji przez organy I i II instancji, nakładał na właściwy organ nadzoru budowlanego, bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki jeśli roboty wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W sprawie było niesporne, że na wybudowanie werandy i ganku, inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Nie zgłaszali także zamiaru przystąpienia do remontu budynku mieszkalnego, obejmującego odtworzenie wcześniej istniejących tych części budynku. Powołany przepis art. 48 Prawa budowlanego nie uzależniał wydania nakazu rozbiórki od żadnych innych okoliczności, tj. przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wykonanych robót czy trudności technicznych lub kosztów związanych z rozbiórką. Przyjęta więc w wyroku Sądu I instancji okoliczność niedokonania ustaleń w tych kwestiach, jako podstawa do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organów administracji, nie mogła mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej więc wpływu istotnego – jak tego wymaga przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c pow. ustawy – o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI