II OSK 3973/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. B. i A. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa zawartego przez skarżące za granicą. Skarżące podnosiły zarzuty naruszenia przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego, Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, argumentując, że odmowa transkrypcji aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest dyskryminująca i narusza prawo do poszanowania życia rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zgodnie z polskim porządkiem prawnym, w tym art. 18 Konstytucji RP i art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżeństwo jest związkiem kobiety i mężczyzny. Sąd uznał, że transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez dwie kobiety byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, co stanowi przesłankę odmowy transkrypcji zgodnie z art. 107 pkt 3 P.a.s.c. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując, że państwa członkowskie nadal dysponują marginesem swobody oceny w zakresie prawnego uznawania związków jednopłciowych zawartych za granicą. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska NSA w sprawie dopuszczalności transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci w polskim rejestrze stanu cywilnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji transkrypcji aktu małżeństwa, a nie innych form związków osób tej samej płci.
Zagadnienia prawne (3)
Czy transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez dwie osoby tej samej płci jest dopuszczalna w polskim rejestrze stanu cywilnego, pomimo że polskie prawo definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, transkrypcja aktu małżeństwa zawartego przez dwie osoby tej samej płci za granicą jest niedopuszczalna, gdyż stanowi naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadnienie
Polskie prawo, w tym Konstytucja RP i Kodeks rodzinny i opiekuńczy, definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Transkrypcja aktu małżeństwa sprzecznego z tą fundamentalną zasadą byłaby sprzeczna z porządkiem prawnym i prowadziłaby do obejścia obowiązujących przepisów.
Czy odmowa transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci narusza prawo do poszanowania życia rodzinnego i zakaz dyskryminacji wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa transkrypcji nie narusza Konwencji, ponieważ państwa członkowskie mają margines swobody oceny w zakresie prawnego uznawania związków jednopłciowych, a polskie prawo nie przewiduje uznania takich związków za małżeństwo.
Uzasadnienie
Choć Konwencja chroni życie prywatne i rodzinne, państwa mają prawo do uregulowania prawa do zawierania małżeństw ustawami krajowymi. Brak konsensusu międzynarodowego w kwestii uznawania małżeństw jednopłciowych potwierdza prawo państw do zachowania własnych regulacji w tym zakresie.
Czy obowiązek transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego, wynikający z art. 104 ust. 5 P.a.s.c., wyłącza możliwość odmowy transkrypcji ze względu na sprzeczność z porządkiem prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obligatoryjność transkrypcji nie wyłącza stosowania przesłanek odmowy wymienionych w art. 107 P.a.s.c., w tym sprzeczności z porządkiem prawnym.
Uzasadnienie
Transkrypcja tworzy polski akt stanu cywilnego, który musi być zgodny z polskim porządkiem prawnym. Obowiązek transkrypcji ma na celu ułatwienie obywatelom korzystania z ich praw, ale nie może prowadzić do naruszenia fundamentalnych zasad prawa.
Przepisy (13)
Główne
P.a.s.c. art. 104 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
P.a.s.c. art. 104 § ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
P.a.s.c. art. 107 § pkt 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
K.r.o. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
P.a.s.c. art. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transkrypcja aktu małżeństwa zawartego przez dwie osoby tej samej płci jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z definicją małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. • Obowiązek transkrypcji wynikający z art. 104 ust. 5 P.a.s.c. nie wyłącza możliwości odmowy transkrypcji ze względu na sprzeczność z porządkiem prawnym (art. 107 pkt 3 P.a.s.c.). • Polskie prawo ma prawo do uregulowania kwestii małżeństwa na poziomie krajowym, a państwa członkowskie Konwencji mają margines swobody oceny w zakresie prawnego uznawania związków jednopłciowych.
Odrzucone argumenty
Odmowa transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci narusza prawo do poszanowania życia rodzinnego i zakaz dyskryminacji wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. • Błędna wykładnia art. 104 ust. 5 P.a.s.c. poprzez uznanie, że obowiązek transkrypcji obarcza skarżących, a nie kierownika urzędu stanu cywilnego. • Niedokonanie oceny skutków transkrypcji i nieuwzględnienie międzynarodowego porządku publicznego.
Godne uwagi sformułowania
Transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego zdarzenia, ale jest jedynie sporządzeniem w formie czynności materialno-technicznej aktu polskiego reprodukującego odpis zagranicznego aktu stanu cywilnego. • Obligatoryjność transkrypcji nie wyłącza stosowania przesłanek jej odmowy wymienionych w art. 107 P.a.s.c. • Funkcją klauzuli porządku publicznego jest ochrona krajowego porządku prawnego przed jego naruszeniem w postaci uznania aktu stanu cywilnego nieodpowiadającemu fundamentalnym zasadom polskiego prawa. • Państwa strony Konwencji wciąż korzystają z marginesu swobodnej oceny co do prawnego uznania związków jednopłciowych zawartych za granicą.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w sprawie dopuszczalności transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci w polskim rejestrze stanu cywilnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji transkrypcji aktu małżeństwa, a nie innych form związków osób tej samej płci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z prawami osób LGBT+, definicją małżeństwa i prawem międzynarodowym, co budzi zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.
“Czy polski sąd uzna małżeństwo tęczowej pary zawarte za granicą? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.