II OSK 397/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-06
NSAochrona środowiskaŚredniansa
choroba zawodowapola elektromagnetyczneorzecznictwo lekarskiepostępowanie administracyjneinspekcja sanitarnaprawo pracyzdrowie pracownika

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a orzeczenia lekarskie wiążące dla organów sanitarnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. T. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na decyzję Inspektora Sanitarnego w sprawie braku stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnienie jego dolegliwości i nieprzeprowadzenie wnioskowanych badań. NSA uznał, że postępowanie było zgodne z prawem, a orzeczenia lekarskie wydane przez wyspecjalizowane placówki są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, które nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję Inspektora Sanitarnego o braku stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. J. T. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej związanej z narażeniem na pola elektromagnetyczne, jednakże rozpoznane u niego schorzenia (cukrzyca, problemy urologiczne, żylaki, stan po usunięciu nerki, zespół depresyjny) nie zostały uznane za choroby zawodowe w wykazie. Skarżący zarzucał organom administracyjnym i sądowemu pierwszej instancji nieuwzględnienie jego dolegliwości, nieprzeprowadzenie wnioskowanych badań (m.in. urologicznych i neurologicznych) oraz błędną interpretację przepisów dotyczących postępowania w sprawach chorób zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że postępowanie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a orzeczenia lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy, które nie stwierdziły choroby zawodowej, są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Sąd podkreślił, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i odmiennej interpretacji rozpoznania. NSA uznał, że ponowne badania zostały przeprowadzone zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, a analiza dokumentacji medycznej przez Instytut Medycyny Pracy była wystarczająca. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok WSA nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ orzeczniczy II stopnia nie ma obowiązku przeprowadzania wszelkich badań medycznych w celu ustalenia ogólnego stanu zdrowia pracownika i przyczyn wszystkich jego schorzeń, jeśli nie są one bezpośrednio związane z rozpoznaniem choroby zawodowej.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie chorób zawodowych jest ściśle określone przepisami. Orzeczenia lekarskie wydane przez wyspecjalizowane jednostki są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Pracownik ma prawo do ponownego badania, ale nie oznacza to obowiązku przeprowadzania przez organ orzeczniczy wszelkich badań medycznych na żądanie pracownika, jeśli nie są one niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych § 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych § 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych § 9

Prawo pracownika do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych § 10

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Opinia biegłego.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organ orzeczniczy II stopnia nie ma obowiązku ustalania przyczyn dolegliwości pracownika oraz że ponowna analiza dokumentacji medycznej jest wystarczająca zamiast ponownego badania. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo uchybienia przez organ administracji przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. (nie wyjaśnienie przyczyn zaburzeń czucia i mikrokrążenia, nie przeprowadzenie wnioskowanych badań).

Godne uwagi sformułowania

orzeczenia lekarskie jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są konkretne i nie budzą wątpliwości orzeczenie lekarskie wydane przez powyższe placówki wiąże inspektorów sanitarnych, którzy nie są uprawnieni do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania ponowne badanie lekarskie [...] winno być kompleksowo przeprowadzone [...] aby przesądzić, czy dolegliwości [...] są czy też nie są następstwem działania danego czynnika szkodliwego analiza istniejącej już w sprawie dokumentacji medycznej [...] nie może być dokonywana zamiast ponownego badania, lecz winna być przeprowadzana obok niego organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Jacek Hyla

członek

Roman Hauser

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, zwłaszcza w kontekście obowiązków organów orzeczniczych i wiążącego charakteru orzeczeń lekarskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, związanego z chorobami zawodowymi i narażeniem na pola elektromagnetyczne. Orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych ewoluuje wraz ze zmianami przepisów i postępem wiedzy medycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących chorób zawodowych i granic kompetencji organów administracyjnych oraz sądów.

Czy analiza dokumentów wystarczy, by odmówić prawa do badań w sprawie choroby zawodowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 397/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Jacek Hyla
Roman Hauser /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Bd 856/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2006-12-07
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183  par. 1,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
par. 7,  par. 8,  par. 9  ust. 1,  par. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Jacek Hyla sędzia NSA Anna Łuczaj ( spr. ) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 856/06 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...], nr [...] znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 856/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] - po rozpatrzeniu odwołania J.T. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z dnia [...], którą nie stwierdzono choroby zawodowej. Organ odwoławczy omówił przebieg postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji i wskazał, że nie można stwierdzić u J. T. choroby zawodowej, gdyż rozpoznane u skarżącego jednostki chorobowe nie zostały wymienione w wykazie chorób zawodowych. Pokreślił, że orzeczenia lekarskie jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są konkretne i nie budzą wątpliwości, wymieniono w nich rodzaje specjalistycznych badań będących podstawą rozpoznania. Zdaniem organu II instancji dostarczona przez skarżącego w trakcie postępowania dokumentacja, nie wniosła nic nowego do rozpatrywanej sprawy w ocenie medycznej i w związku z tym nie mogła mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia.
W skardze na powyższą decyzję J. T. wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z przepisami prawa:
- § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) poprzez nie przeprowadzenie w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. badania urologicznego i nie ustosunkowanie się do zgłoszonej dolegliwości - [...],
- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie zaburzeń czucia na [...].
Nadto skarżący zarzucił, że nie zastosowano się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 26 września 2002 r. i nie przeprowadzono koniecznych badań oraz zaakceptowano niezrozumiałe dla osoby nie posiadającej wiedzy medycznej orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę uznając, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. Sąd wskazał, iż z mocy § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, z późn. zm.), albowiem postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed dniem [...] września 2002 r.
Sąd stwierdził, że stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r., za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych i inne wyspecjalizowane placówki wymienione w § 7 ust. 1 tego rozporządzenia. Po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego, jednostki te wydają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej, które wraz z posiadaną dokumentacją przesyłają właściwemu inspektorowi sanitarnemu ( § 8 ust. 1 ). Zgodnie zaś z § 10 rozporządzenia inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego i wyników dochodzenia epidemiologicznego. Powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 1998 r., II SA 634/98 oraz z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 (ONSA z 1998 r., Nr 4, poz. 150) Sąd pierwszej instancji podkreślił, że orzeczenie lekarskie wydane przez powyższe placówki wiąże inspektorów sanitarnych, którzy nie są uprawnieni do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania.
Sąd podniósł, że postępowanie prowadzone było zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 26 września 2002 r. (sygn. akt II SA/Gd 1386/00), którym to wyrokiem uchylono poprzednio wydane rozstrzygnięcia organów obu instancji. Wskazano, iż jednostki orzecznicze pierwszego i drugiego stopnia stwierdziły u skarżącego: cukrzycę typu [...] leczoną insuliną, przerost i przewlekłe zapalenie gruczołu [...], żylaki [...], żylaki [...] (w wywiadzie), stan po usunięciu nerki [...] w przebiegu marskości w 1998 r., a także zespół depresyjny w okresie niepełnej remisji. Nie stwierdzono natomiast, aby występowała u skarżącego choroba zawodowa, o ustalenie której wnosił tj. choroba [...] wywołana działaniem pól elektromagnetycznych. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2004 r. stwierdził, że choroby występujące u skarżącego nie należą do obrazu klinicznego następstw zdrowotnych wywołanych ekspozycją na pola elektromagnetyczne oraz, że wykonane badanie neurologiczne nie wykazało cech uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a w badaniu okulistycznym i w badaniu EKG nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Wydanie orzeczenia poprzedzone zostało przeprowadzeniem badań internistycznych, konsultacją neurologiczną, urologiczną i okulistyczną oraz zapoznaniem się z dokumentacją medyczną i dotyczącą oceny narażenia zawodowego. W orzeczeniu z dnia [...] lipca 2004 r. Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że kolejna ocena kliniczna nie ujawniła zmian w obrębie centralnego układu [...], które można by wiązać przyczynowo z narażeniem na pola elektromagnetyczne wysokich częstotliwości w związku z ekspozycją skarżącego przy obsłudze prasy wysokich częstotliwości. W orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...] września 2005 r. Instytut Medycyny Pracy wskazał, że niewielkie zmiany w zapisie EEG mogą być tzw. wariantem normy albo mogą być wyrazem makroangiopatii cukrzycowej. Badanie EEG jest badaniem pomocniczym, a stwierdzone zmiany są nieswoiste i na podstawie tego zapisu nie można rozpoznać choroby. Nadto jak wynika z badań epidemiologicznych i klinicznych dotyczących osób narażonych na oddziaływanie pola elektromagnetycznego - w zapisie badania EEG opisywano inny typ zmian niż stwierdzone u skarżącego. Dolegliwości podawane przez skarżącego w wywiadzie lekarskim oraz stwierdzone odchylenie w obwodowym układzie nerwowym należy łączyć przyczynowo z rozpoczynającą się prawdopodobnie [...]. W piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. Instytut Medycyny Pracy zaznaczył, że schorzenia, które mogłyby być wynikiem działania pól elektromagnetycznych nie są już wymieniane w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Instytut Medycyny Pracy zasadnie uznał, iż nie jest powołany do ustalania etiologii wszystkich stwierdzonych u skarżącego chorób. Sąd zaznaczył, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy są powołane do rozpoznawania chorób zawodowych - § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. W sytuacji więc, gdy skarżący w miejscu pracy narażony był na działanie pól elektromagnetycznych, a jedyną chorobą zawodową, która mogłaby powstać wskutek tego oddziaływania była wymieniona pod pozycją [...] w wykazie chorób zawodowych - obowiązującym do dnia 2 września 2002 r. - choroba [...], a chorób tych żadna z jednostek orzeczniczych u skarżącego nie stwierdziła, to nie mają one obowiązku wypowiadać się co do innych chorób i przyczyn ich powstania. Wystarczy, że wezmą pod uwagę zaświadczenie od lekarzy - specjalistów leczących skarżącego, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Powinność przeprowadzenia "ponownego badania" wynikającą z § 9 ust. 1 rozporządzenia należy także odnieść do zakresu zadań wyznaczonych Instytutowi Medycyny Pracy. Oznacza to, że Instytut Medycyny Pracy, będąc organem orzeczniczym II stopnia, ponownie zajmuje się kwestią rozpoznania choroby zawodowej u pracownika, przeprowadzając badania, jakie uzna za niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii. Z przepisów rozporządzenia nie wynika, aby pracownik miał być poddany w Instytucie Medycyny Pracy wszelkim badaniom medycznym w celu ustalenia ogólnego stanu zdrowia ze wskazaniem etiologii poszczególnych schorzeń. Sąd stwierdził, że analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy wraz z wydanymi do niego uzupełnieniami sporządzone zostało na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej - zgodnie z wymogiem § 7 ust. 4 rozporządzenia. Orzeczenie zawiera logiczne, zrozumiałe uzasadnienie, umożliwiające jego ocenę przez osoby i organy nie posiadające wiedzy medycznej, a nadto uwzględnia uwagi zgłoszone przez skarżącego - spełnia więc warunki opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny poprzedzone zostało prawidłową oceną zgromadzonej w sprawie dokumentacji i orzeczeń jednostek medycznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wniósł J. T., reprezentowany przez adwokata A. K.. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię, polegającą na:
a) nieuzasadnionym przyjęciu, iż organ orzeczniczy II stopnia nie ma obowiązku ustalania, w drodze stosownych badań, przyczyn tych dolegliwości, które pracownik wskazał w wywiadzie lekarskim i we wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, a które w jego uzasadnionym przekonaniu mogły być spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy (działaniem pól elektromagnetycznych);
b) nieuzasadnionym przyjęciu, iż "uprawnienie pracownika do przeprowadzenia
ponownego badania" można uznać za zrealizowane także wówczas, gdy organ
orzeczniczy II stopnia ograniczy się w zakresie schorzeń wskazanych przez
pracownika, wyłącznie do ponownego przeanalizowania dokumentacji medycznej, dotyczącej tych schorzeń, którą wcześniej dysponował organ orzeczniczy I stopnia;
2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...], mimo uchybienia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez:
- nie wyjaśnienie, w wyniku stosownych badań, czy zaburzenia czucia na przednio - zewnętrznej powierzchni udowej oraz dolegliwości mikrokrążenia w [...] są następstwem zawodowej ekspozycji na pola elektromagnetyczne;
- nie przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego badań, mimo że ich wynik miałby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne J. T. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że ponowne badanie lekarskie, o jakim mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, winno być kompleksowo przeprowadzone przez powołany do tego organ, aby przesądzić, czy dolegliwości, które u pracownika zdiagnozowano są, czy też nie są następstwem działania danego czynnika szkodliwego dla zdrowia, występującego w środowisku pracy. Za realizację tego uprawnienia pracownika nie może być uznane przeprowadzenie nawet najbardziej wnikliwej analizy istniejącej już w sprawie dokumentacji medycznej dotyczącej schorzenia. Taka analiza nie może być dokonywana zamiast ponownego badania, lecz winna być przeprowadzana obok niego. Odmienny pogląd prowadziłby do naruszenia jednej z podstawowych dyrektyw wykładni językowej, a mianowicie reguły interpretacyjnej per non est, zgodnie z którą niedopuszczalne jest takie ustalenie znaczenia przepisu, przy którym pewne jego zwroty traktowane są jako nie mające znaczenia, a więc są wręcz zbyteczne.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyjmując, że w świetle § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, organ orzeczniczy II stopnia nie musiał przeprowadzać wnioskowanego przez skarżącego badania urologicznego i mógł poprzestać na ponownej analizie istniejącej dokumentacji medycznej - dotyczącej stwierdzonej u J. T. dolegliwości mikrokrążenia w [...] - naruszył ten przepis. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1996 r., III RN 32/96 wskazano, iż przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia nie wyłącza stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o dowodach (art. 75 - 88) w postępowaniu wszczętym na wniosek pracownika o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego i nie ogranicza kompetencji organu odwoławczego określonych w art. 136 k.p.a. Do postępowania tego będą miały również zastosowanie przepisy art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącego za wniosek dowodowy w rozumieniu art. 78 § 1 k.p.a. należy uznać wielokrotnie żądania przeprowadzenia badania urologicznego oraz uzupełniającego badania neurologicznego. Celem pierwszego z tych badań miało być ustalenie, czy stwierdzona u skarżącego dolegliwość mikrokrążenia w [...] jest wynikiem ekspozycji na pola elektromagnetyczne; celem drugiego badania miało być rzetelne wyjaśnienie, czy następstwem działania tegoż czynnika są również zdiagnozowane u J. T. zaburzenia czucia na przednio - zewnętrznej powierzchni udowej. Dokonanie tych czynności miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii, czy dolegliwości te należą ( bądź nie należą ) do obrazu klinicznego następstw zdrowotnych wywołanych ekspozycją na pola elektromagnetyczne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Nie można podzielić zarzutu naruszenia § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
Tryb orzekania w sprawie chorób zawodowych nie pozostawia organom orzekającym pełnej swobody, nakłada określone obowiązki tak na organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jak i jednostki medyczne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Jak stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 7 ust. 1- 3, tj. orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.
Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej ( § 7 ust. 4 rozporządzenia ). Jednostki te, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego przesyłają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją właściwemu inspektorowi sanitarnemu - § 8 ust. 1. Kopię zaś orzeczenia przesyła się zainteresowanemu pracownikowi oraz jednostce organizacyjnej lub osobie wymienionej w § 3 ust. 1, która zgłosiła podejrzenie o chorobę zawodową - § 8 ust. 2 rozporządzenia.
Pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej ( § 9 ust. 1 rozporządzenia ).
Zaskarżony wyrok jak i zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja wydane zostały po uprzednim uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 1386/00 poprzednio wydanych rozstrzygnięć organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zwrócił uwagę na uchybienia organów i wskazał, że orzeczenia lekarskie jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych są traktowane jak opinie biegłych, a zatem winny zawierać stosowne uzasadnienie i być wykonane w oparciu o badania i analizy, przy uwzględnieniu argumentów i dowodów przedstawionych przez stronę. Sąd wskazał, iż opinia Instytutu Medycyny Pracy nie wskazuje, czy skarżący został poddany badaniom przez lekarzy specjalistów i w tej sytuacji organ inspekcji sanitarnej winien zwrócić się o uzupełnienie orzeczenia.
Po wydaniu powyższego wyroku zostały wydane kolejne orzeczenia lekarskie, a mianowicie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w B. w dniu [...] stycznia 2004 r. i przez Instytut Medycyny Przychodnia Pracy Chorób Zawodowych w Ł. w dniu [...] lipca 2004 r. oraz orzeczenie uzupełniające w dniu [...] września 2005 r. i kolejna analiza dokumentacji zawarta w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. Przed wydaniem powyższych orzeczeń lekarskich - jak podkreślił Sąd pierwszej instancji - zostały przeprowadzone badania internistyczne, konsultacja neurologiczna, urologiczna i okulistyczna, badanie EEG oraz zapoznano się z dokumentacją medyczną i dotyczącą oceny narażenia zawodowego. Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy wraz z wydanymi do niego uzupełnieniami sporządzone zostało na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej - zgodnie z wymogiem § 7 ust. 4 rozporządzenia. Orzeczenie lekarskie zawiera logiczne, zrozumiałe uzasadnienie, umożliwiające jego ocenę przez osoby i organy nie posiadające wiedzy medycznej oraz uwzględnia uwagi zgłoszone przez skarżącego, a więc spełnia warunki opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji poddał ocenie nie tylko decyzje wydane w sprawie, ale i orzeczenia lekarskie, na podstawie których podjęto te decyzje i zaznaczył, że postępowanie prowadzone zostało z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 1386/00. Takie stanowisko Sądu pierwszej instancji znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym niniejszej sprawy. Orzeczenia lekarskie wskazują schorzenia rozpoznane u J. T., przeprowadzone badania i konsultacje, ocenianą dokumentację lekarską oraz przebieg i warunki pracy skarżącego, jak również lekarzy specjalistów; zaś orzeczenie Instytutu Medycyny Przychodnia Pracy Chorób Zawodowych w Ł. odpowiada wymogom ponownego badania, o jakim mowa w § 9 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.
W tej sytuacji zarzut naruszenia § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) nie może odnieść zamierzonego skutku.
Z tych też względów nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo, że - zdaniem skarżącego - nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Podzielić należy stanowisko Sądu, iż rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 7 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003r.,I SA 108/03,LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., ISA 225/98,LEX nr 45827).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI