II OSK 397/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-27
NSAbudowlaneŚredniansa
egzekucja administracyjnarozbiórkaogrodzeniegrzywnapostępowanie egzekucyjnenadzór budowlanydecyzja ostatecznaskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki tymczasowego ogrodzenia, uznając zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki tymczasowego ogrodzenia, nałożonego decyzją z 2002 r. Mimo twierdzeń skarżącego o wykonaniu obowiązku w 2003 r., organy egzekucyjne i WSA uznały, że obowiązek nie został wykonany, a nałożona grzywna w celu przymuszenia była zasadna. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki tymczasowego ogrodzenia. Obowiązek rozbiórki wynikał z decyzji Prezydenta Miasta Z. z 2002 r. Skarżący twierdził, że ogrodzenie zostało rozebrane w 2003 r., jednak organy egzekucyjne i WSA uznały, że nie przedstawił on dowodów na wykonanie obowiązku, a postępowanie egzekucyjne było zasadne. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonego postanowienia. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest władny badać merytorycznie decyzji administracyjnej, a wykonanie obowiązku stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, a nie zażalenia na grzywnę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za zgodny z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nałożenie grzywny jest zasadne, jeśli zobowiązany nie przedstawił dowodów na wykonanie obowiązku i nie zgłosił zarzutu wykonania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie bada merytorycznie sprawy przy rozpatrywaniu zażalenia na grzywnę, a jedynie zasadność zastosowania środka egzekucyjnego. Brak dowodów na wykonanie obowiązku i nie zgłoszenie zarzutu wykonania uzasadnia nałożenie grzywny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Dz.U. 1966 nr 24 poz 151 art. 119 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 119 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 122 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wykonanie obowiązku stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 34 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Uwzględnienie zarzutu wykonania obowiązku prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 125 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 15 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 6 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 122 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 33

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 34 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 121 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 121 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 122 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 art. 125 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonego postanowienia. Organ egzekucyjny nie jest władny badać merytorycznie ostatecznej decyzji administracyjnej. Wykonanie obowiązku stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, a nie zażalenia na grzywnę. Brak dowodów na wykonanie obowiązku i nie zgłoszenie zarzutu wykonania uzasadnia nałożenie grzywny.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) poprzez niezbadanie, czy stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł K.p.a. (art. 77 i 80 kpa). Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 134 § 1 p.p.s.a.) polegające na niewywiązaniu się z obowiązku rozpatrzenia sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa materialnego – przepisu art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną interpretację, gdyż wobec wykonania obowiązku nałożenie grzywny było nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, istnieje w stosunku do niej domniemanie zgodności z prawem i podlega ona przymusowemu wykonaniu a organ egzekucyjny zobowiązany do jej realizacji – w niniejszej sprawie PINB – nie może dokonywać jej kontroli. Wykonanie obowiązku stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 1 ustawy), a jego uwzględnienie prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 ustawy). Skutku takiego nie wywołuje natomiast zażalenie w sprawie nałożonej na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny – wierzyciel zasadnie nałożył na zobowiązanego tego rodzaju środek wobec uchylania się przezeń od podjęcia działań zmierzających do realizacji określonego w tytule wykonawczym obowiązku.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Borkowska

sędzia

Leszek Leszczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, w szczególności nałożenia grzywny w celu przymuszenia, oraz zakresu kontroli organu egzekucyjnego nad decyzjami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki tymczasowego ogrodzenia, ale zasady ogólne dotyczące egzekucji administracyjnej są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między obywatelem a administracją w kontekście egzekucji obowiązków, pokazując, jak ważne jest formalne wykonanie i zgłoszenie tego faktu organowi.

Egzekucja administracyjna: Czy wykonanie obowiązku bez powiadomienia organu wystarczy?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 397/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska
Leszek Leszczyński
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Lu 977/05 - Wyrok WSA w Lublinie z 2005-12-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 119 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Leszek Leszczyński Protokolant Monika Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 977/05 w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Lu 977/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2005 r. znak Nr [...] w sprawie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym
Powyższy wyrok zapadł na tle następujących okoliczności faktycznych.
Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia 9 października 2002 r. (znak: [...]) udzielił dla Masarni S. Z., ul. O. w Z. pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego – budynku handlowo-administracyjno-technicznego i jednocześnie określił w decyzji obowiązek wykonania w terminie do 30 listopada 2002 r. rozbiórki tymczasowego ogrodzenia stanowiącego zabezpieczenie placu budowy. Następnie po rozpatrzeniu wniosku Z. S. z 29 listopada 2002 r. o uchylenie decyzji w części dotyczącej terminu rozbiórki tymczasowego ogrodzenia, decyzją z dnia 4 grudnia 2002 r. (znak [...]) odmówił uchylenia decyzji w tej części. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Lubelskiego (znak [...]) z dnia 23 stycznia 2003 r. i wobec niezaskarżenia jej do NSA stała się ostateczna. Wskutek powyższego na zobowiązanym ciążył obowiązek dokonania rozbiórki tymczasowego ogrodzenia określony w decyzji Prezydenta Miasta Z. z 9 października 2002r.
Pismem z dnia 21 listopada 2003 r. ([...]) Prezydent Miasta Z. na podstawie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przekazał akta sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru budowlanego w Z. celem "wdrożenia postępowania w przedmiocie rozbiórki ogrodzenia".
Wobec niespełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta Z. z 9 października 2002 r., PINB dnia 2 lutego 2005 r. na podst. art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 ze zm.). wydał upomnienie.
20 maja 2005 r. wierzyciel – PINB w Z. wystawił tytuł wykonawczy [...] w przedmiocie rozbiórki tymczasowego ogrodzenia budynku handlowo-administracyjno-technicznego masarni Z. S. od strony ul. Ś. w Z. Wniosek zobowiązanego z 6 czerwca 2005 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanowieniem PINB z [...] czerwca 2005 r. ([...]) nie został uwzględniony.
Następnie z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym wierzyciel egzekucyjny – PINB wydał dnia 3 sierpnia 2005 r. na podstawie właściwych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie (znak [...]) o nałożeniu grzywny w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia.
Skarżący złożył zażalenie od powyższego postanowienia PINB, wskazując że nie uwzględnia ono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wskazał, że wykonanie obowiązku – dokonanie rozbiórki tymczasowego ogrodzenia grozi mu poważną szkodą oraz mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, jak również, że rozbiórka nie jest możliwa bez spowodowania szkody społeczeństwa i może naruszyć przepisy prawa. Zwrócił również uwagę, iż z organem - Prezydentem Miasta Z. prowadzi negocjacje w przedmiocie ustalenia przebiegu drogi na terenie, na którym znajduje się tymczasowe ogrodzenie.
Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak: [...] w sprawie nałożenia na Z. S. grzywny w wysokości 5.000 złotych, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 20 maja 2005 r. polegającego na rozbiórce tymczasowego ogrodzenia budynku handlowo - administracyjno-technicznego masarni Z. S. od strony ulicy Ś. w Z.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z., realizując ustawowy obowiązek określony w art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydał na podstawie art. 15 § 1 ustawy upomnienie, doręczone zobowiązanemu Z. S. w dniu 7 lutego 2005 r., w którym wezwał go do dobrowolnego wykonania wspomnianego wyżej obowiązku, określonego w zakończonym uprzednio decyzją administracyjną postępowaniu i uprzedził, że w przypadku niewykonania dobrowolnie nałożonego obowiązku, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Wobec uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wystawiono tytuł wykonawczy oraz zastosowano środek egzekucyjny.
Organ odwoławczy uznał, iż podstawą do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji nie może być podnoszona przez stronę okoliczność negocjacji z organami administracyjnymi co do przebiegu ciągów komunikacyjnych w okolicach masarni. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że przedmiot postępowania związany jest z orzeczeniem administracyjnym, zapadłym w formie decyzji Prezydenta Miasta Z. z 2002 r. określającej m.in. obowiązek wykonania rozbiórki tymczasowego ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż tak długo, jak w obrocie prawnym znajduje się decyzja, tak długo na organie spoczywa obowiązek podejmowania czynności zmierzających do jej wykonania. Powołując natomiast zasadę praworządności, organ wskazał, że podnoszone przez składającego zażalenie kwestie o charakterze celowościowym nie mogą dla organu stanowić podstawy do odstąpienia od nakazu realizacji ustawowych jego obowiązków. WINB wskazał również, że uznaniowość organu jest ograniczona do sytuacji taksatywnie wymienionych w przepisach prawa.
Na powyższe postanowienie WINB w Lublinie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. S. W skardze podniósł, że postępowanie administracyjne dotyczyło rozbiórki drewnianego tymczasowego ogrodzenia budynku handlowo - administracyjno - technicznego postawionego na czas rozbudowy masarni od strony ulicy Ś. w Z. i było wynikiem decyzji Prezydenta Miasta Z.z 19 października 2002 r. Tymczasowe ogrodzenie zdaniem Skarżącego było wykonane z desek na słupach drewnianych i zostało przez właściciela masarni rozebrane w roku 2003. O fakcie rozbiórki nie zawiadamiano organu wydającego decyzję, gdyż – zdaniem Skarżącego – "uważano to jako wykonanie obowiązku określonego w cytowanej decyzji".
Skarżący wskazał, że aktualnie istniejące ogrodzenie o konstrukcji stalowej jest trwale związane z gruntem i stanowi zabezpieczenie zgodne z wymaganiami unijnymi użytkowanego obiektu masarni. W przedmiocie tego ogrodzenia nie wydawano żadnych decyzji administracyjnych. W związku zaś z rozbiórką tymczasowego ogrodzenia drewnianego, postępowanie egzekucyjne, według Skarżącego, stało się bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę WINB w Lublinie potwierdził, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie wykonał rozbiórki ogrodzenia. Zaznaczono także, że ze względu na fakt nie zgłoszenia wykonania rozbiórki i wybudowania ogrodzenia w miejscu starego również bez dokonania zgłoszenia, a zatem samowolnie, należało orzec jak w zaskarżonym postanowieniu. Organ przyjął, że jest to ogrodzenie objęte nakazem rozbiórki, zważywszy na fakt, że wykonane jest w tym samym miejscu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. oddalił skargę, stwierdzając że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. W uzasadnieniu podkreślił, iż źródłem obowiązku, którego realizacja stanowi przedmiot prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest decyzja Prezydenta Miasta Z. z 9 października 2002 r. Decyzja ta nie precyzowała, z jakich materiałów było zbudowane podlegające rozbiórce ogrodzenie, ograniczając się do stwierdzenia, że ma ono charakter tymczasowy. WSA wskazał, że organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać czy też w inny sposób weryfikować ostatecznej decyzji administracyjnej, która podlega wykonaniu. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że dowodem na niespełnienie przez zobowiązanego podlegającego egzekucji obowiązku były przeprowadzone przez PINB i potwierdzono protokołami oględziny na terenie masarni w dniach: 3 grudnia 2003 r. oraz 31 stycznia 2005 r. Sam skarżący we wniosku z dnia 7 marca 2005 r. dotyczącym wstrzymania postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki tymczasowego ogrodzenia nie podawał, aby obowiązek określony w decyzji z dnia 9 października 2002 r. został przez niego wykonany w roku 2003. Twierdził natomiast, że wykonanie rozbiórki grozi mu poważną szkodą oraz może spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Podobną treść zawierał kolejny wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z dnia 6 czerwca 2005 r., w którym Skarżący jako przedmiot postępowania egzekucyjnego wskazał istniejące ogrodzenie oraz zażalenie z 11 sierpnia 2005 r. na postanowienie PINB w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Sąd uznał, że skoro w toku postępowania skarżący nie wykazał, że rozbiórka została wykonana, zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia było uzasadnione.
Sąd podkreślił ponadto, że stosownie do art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zmianami) zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Wykonanie obowiązku stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 1 ustawy), a jego uwzględnienie prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 ustawy). Skutku takiego nie wywołuje natomiast zażalenie w sprawie nałożonej na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia. W tym bowiem wypadku organ egzekucyjny nie bada merytorycznie sprawy, ale jedynie zasadność zastosowania środka egzekucyjnego. WSA zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący w trakcie postępowania egzekucyjnego zgłaszał zarzut wykonania obowiązku na podstawie wyżej wskazanego przepisu ustawy. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie WINB jest zgodne z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wysokość nałożonej nim grzywny jest zgodna z art. 121 § 2 oraz 4 powołanej wyżej ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Lublinie złożył Z. S.
W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania od organu na jego rzecz. Wyrokowi WSA w Lublinie zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. – dalej p.u.s.a.) poprzez niezbadanie, czy stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ administracyjny z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wyrażonych w przepisach art. 77 i 80 kpa;
2) rażące naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) polegającego na niewywiązaniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z obowiązku rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego,
3) rażące naruszenia prawa materialnego – przepisu art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną interpretację.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że błędnie WSA przyjął, że wobec nie wykazania przez skarżącego, iż wypełnił on obowiązek dokonania rozbiórki tymczasowgo ogrodzenia, zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia było uzasadnione. Zdaniem Skarżącego z akt sprawy jednoznaczne wynika, iż obowiązek został spełniony, a wobec tego nałożenie grzywny było nieuzasadnione.
Uzasadniając swój zarzut naruszenia przez WSA art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., Skarżący podniósł, iż Sąd I instancji nie zbadał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny z zachowaniem reguł zawartych w K.p.a., w szczególności w jego art. 77 i 80 oraz nie dokonał oceny prawidłowości oceny materiału dowodowego zebranego przez organ. W tej części uzasadnienia skargi kasacyjnej, Skarżący wskazał, że uznanie w przedmiotowej sprawie, że rozbiórka tymczasowego ogrodzenia stanowiącego zabezpieczenie placu budowy nie nastąpiła, było dopuszczalne, ale pod warunkiem wskazania w uzasadnieniu decyzji powodów, dla których organ odmówił twierdzeniom strony skarżącej wiarygodności i mocy dowodowej. Nadto Sąd I instancji dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych wyżej przepisów p.u.s.a. – zdaniem Skarzącego- właśnie przez to, że nie wziął pod uwagę, że organ przekroczył granice prawa do oceny dowodów, pozostawiając poza swoimi rozważaniami argumenty przedstawione przez stronę.
Zdaniem Skarżącego WSA rażąco naruszył także przepis art. 134 p.p.s.a., ponieważ choć nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, przez co nie dokonał oceny, czy stan faktyczny w sprawie był ustalony przez organ w sposób należyty.
Skarżący sformułował również wobec Sądu I instancji zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując że wobec okoliczności wykonania przez Skarżącego (zobowiązanego) obowiązku, a zatem osiągnięcia celu nałożonej grzywny odpada potrzeba jej ściągnięcia, a tym samym postanowienie o jej nałożeniu staje się sprzeczne z prawem.
Organ egzekucyjny, który wydał zaskarżone przed WSA postanowienie – Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie skorzystał z prawa odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie tego rodzaju nieważność nie występuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiocie zarzutów naruszenia prawa procesowego, stwierdzić należy, iż nie znajdują one potwierdzenia w aktach sprawy. Po pierwsze, Sąd I instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania wynikającego z tytułu wykonawczego obowiązku, w szczególności jego zgodności z właściwymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA prawidłowo podzielił ustalenia organów postępowania egzekucyjnego, iż wynikający z decyzji Prezydenta Miasta Z. z 9 października 2002 r., będącej źródłem tytułu wykonawczego wystawionego przez PINB, obowiązek rozbiórki tymczasowego ogrodzenia nie został przez zobowiązanego – Skarżącego wykonany. W tym miejscu Sąd wskazuje, że Skarżący jeszcze w toku wszczętego już postępowania egzekucyjnego, wnosząc o jego zawieszenie, nie kwestionował, iż dochodzony przez wierzyciela (PINB) obowiązek dotyczy istniejącego na terenie masarni ogrodzenia. Niezrozumiałe dla Sądu jest pojawiające się w sprawie twierdzenie Skarżącego, iż o fakcie rozbiórki tymczasowego ogrodzenia w 2003 r. "nie zawiadamiano organu wydającego decyzję, gdyż uważano to jako wykonanie obowiązku określonego w cytowanej decyzji" – w istocie taki obowiązek powiadomienia organu wynikał wprost z sentencji przedmiotowej decyzji z 9 października 2002 r. Ponadto Skarżący lub jego przedstawiciel (pełnomocnik) byli obecni w trakcie działań wierzyciela (PINB) - oględzin na terenie masarni w 2003 i 2005 r., będących jednym z elementów postępowania zmierzającego do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki określonego w ostatecznej decyzji administracyjnej. W trakcie oględzin ani Skarżący, ani też jego przedstawiciel nie kwestionowali, iż postępowanie organu nadzoru budowlanego zmierzające do egzekucji decyzji Prezydenta Miasta Z. dotyczy właściwego ogrodzenia.
Z akt sprawy nie wynika, aby Sąd I instancji pominął przy rozstrzygnięciu sprawy materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organy egzekucyjne – w tym zakresie należy stwierdzić, iż Sąd I instancji słusznie nie stwierdził naruszenia przepisów K.p.a., w szczególności przepisów art. 77 i 80.
Sąd nie znajduje również potwierdzenia zarówno dla zarzutu rażącego naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., ani tez art. 134 p.p.s.a. WSA dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uwzględnił dla potrzeb jego oceny wszystkie relewantne przepisy obowiązującego w dacie jego wydania prawa, a w szczególności przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozpatrując zarzut Skarżącego w przedmiocie rażącego naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków określonych w tytule egzekucyjnym (wykonawczym). W niniejszej sprawie źródłem tego obowiązku jest ostateczna decyzja administracyjna Prezydenta Miasta Z. z dnia 9 października 2002 r., która nakazywała zobowiązanemu – adresatowi decyzji w terminie do dnia 30 listopada 2002 r. rozbiórkę tymczasowego ogrodzenia. Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, istnieje w stosunku do niej domniemanie zgodności z prawem i podlega ona przymusowemu wykonaniu a organ egzekucyjny zobowiązany do jej realizacji – w niniejszej sprawie PINB – nie może dokonywać jej kontroli.
Słusznie Sąd I instancji wskazał, iż okoliczność wykonania obowiązku może stanowic podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji i powoduje umorzenia postępowania. Okoliczność taka nie może natomiast stanowić przedmiotu zażalenia na postanowienia o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia do spełnienia obowiązku, ponieważ przy jego rozpatrywaniu organ egzekucyjny nie bada merytorycznie samej sprawy, ale jedynie zasadność zastosowania środka egzekucyjnego i jego wysokość. Podstawą nałożenia środka egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że "Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego". Paragraf 2 powyższego art. 119 stanowi natomiast, iż "Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym".
Generalną podstawę możliwości nałożenia kary grzywny stanowi § 1, ponieważ w niniejszej sprawie chodziło o spełnienie przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności – rozbiórki tymczasowego ogrodzenia , § 2 jest natomiast przepisem szczególnym i zgodnie z poglądami doktryny potwierdza on, iż środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia może być stosowany przy egzekwowaniu obowiązków wynikających z prawa budowlanego (por. R.Hauser / Z.Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. 2.wydanie, Warszawa 2004, s. 520).
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny – wierzyciel zasadnie nałożył na zobowiązanego tego rodzaju środek wobec uchylania się przezeń od podjęcia działań zmierzających do realizacji określonego w tytule wykonawczym obowiązku. Organ miał też podstawy, by nadal prowadzić postępowanie egzekucyjne, w tym orzec o nałożeniu środka egzekucyjnego wobec nie zgłoszenia przez zobowiązanego żadnych zarzutów w stosunku do zasadności prowadzenia postępowania.
Zdaniem Sądu, WSA ocenił prawidłowo zarówno dopuszczalność prowadzenia wobec zobowiązanego – Skarżącego postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji środka egzekucyjnego w formie grzywny w celu przymuszenia. Tym samym Sąd nie podziela zarzutu rażącego naruszenia art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym miejscu wskazać również należy, iż nałożona grzywna, jeżeli została już uiszczona, to w razie następczego wykonania obowiązku nie podlega zwrotowi, a postanowienie o nałożeniu grzywny nie staje się sprzeczne z prawem, co a contrario wynika z przepisu art. 125§ 1 ustawy, który stanowi, że "W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu".
W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił legalność postanowienia o nałożeniu grzywny, w tym wysokość nałożonej grzywny jako nieprzekraczającej górnej granicy określonej w ustawie.
W tym stanie rzeczy, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu.
Z tych względów, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI