II OSK 394/20

II OSK 394/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 347/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 61 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 30 ust. 4 b, art. 34 ust. 3 pkt 1 art. 35 ust. 1 pkt 1 i  2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1454
art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw.z art. 2 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 1422
§ 26 ust. 1-5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 347/19 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 marca 2019 r. nr SKO.4150.47.2019 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 stycznia 2019 r. Nr DAR-UA-VIII.97.2019; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz P. R. kwotę 1587 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 347/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 marca 2019 r. nr SKO.4150.47.2019, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 18 stycznia 2019 r., po rozpoznaniu wniosku A. Ł., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. P. na działce nr [...] oraz na fragmencie działki nr [...] i nr [...] w obrębie [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p.").
W odwołaniu od powyższej decyzji P. R., wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z dnia 5 marca 2019 r., nr SKO. 4150.47.2019, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił treść regulacji prawnych wskazując następnie, iż ustalony w sprawie obszar analizowany zlokalizowany w minimalnych granicach odpowiadających trzykrotnej szerokości frontu terenu inwestycji (tj. działek nr ewid. [...] i [...]) jest wystarczający dla oceny możliwości planowanej inwestycji. Szerokość granic tego obszaru wynosi 174 m (3 x 58 m), co potwierdza załączona do akt sprawy mapa zasadnicza. Zdaniem Kolegium, przeprowadzona w tym obszarze analiza urbanistyczna pozwoliła na stwierdzenie, że w sprawie został spełniony warunek dobrego sąsiedztwa określony w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
W analizie, w szczególności w jej części tabelarycznej, zawarto dane dotyczące wszystkich parametrów i gabarytów zabudowy w obszarze analizowanym, tj. linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działek oraz szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej oraz geometrii dachu. Dane te stanowiły podstawę do określenia cech i parametrów planowanej zabudowy w decyzji, które SKO szczegółowo opisało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Kolegium wskazało, że decyzja zawiera również niezbędne dane pozwalające na stwierdzenie, że planowana inwestycja spełnia także pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii dotyczącej wadliwego określenia w decyzji sposobu odprowadzania ścieków Kolegium wyjaśniło, iż etap ustalania warunków zabudowy jest wstępnym etapem realizacji inwestycji, a organowi nie można czynić zarzutu, że dla potrzeb decyzji o warunkach zabudowy w zakresie odprowadzania ścieków przyjął stanowisko Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. Dla spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w pełni wystarczające jest zatem oświadczenia dostarczycieli mediów o tym, że ich zapewnienie jest możliwe. W pismach ZWiK Sp. z o.o. z dnia 15 maja i z dnia 10 października 2018 r. wskazano, że odprowadzanie ścieków sanitarnych z terenu inwestycji winno odbywać się częściowo do projektowanej kanalizacji lokalnej oraz częściowo do kanalizacji miejskiej. Taki sposób odprowadzania ścieków wynika z faktu, że na wysokości terenu inwestycji w ul. P. brak jest miejskiej sieci kanalizacyjnej. Kanał sanitarny Ø 0,20 m zlokalizowany jest natomiast w rejonie południowej granicy działek nr ewid. [...] i [...]. Jednocześnie ZWiK zwraca uwagę na ukształtowanie terenu, które uniemożliwia odprowadzanie ścieków w układzie grawitacyjnym z północnej części terenu inwestycji. Możliwość taka powstałaby jedynie w wyniku budowy przepompowni ścieków. Skutkiem tego jest zaakceptowany przez gestora sieci dwojaki sposób odprowadzania ścieków z terenu inwestycji. Kolegium uznało, że nie ma podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji z projektowaną kanalizacją lokalną. W sprawie wydanie decyzji zostało poprzedzone uzgodnieniem jej projektu z właściwymi organami, w tym także z organem właściwym w zakresie ochrony melioracji wodnych, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., tj. z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarząd Zlewni w Łowiczu (uzgodnienie w trybie art. 53 ust. 5 u.p.z.p.).
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu sprzeczności decyzji z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
W skardze na powyższą decyzję P. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
Sąd wskazał, że toku postępowania administracyjnego organ wyznaczył obszar analizowany i przeprowadził w nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Określona wielkość obszaru analizowanego odpowiada prawu i jest uzasadniona przede wszystkim faktem istnienia na tym terenie licznej zabudowy oraz racjonalnej całości urbanistycznej. W prawidłowo wyznaczonym obszarze analizowanym organ stwierdził istnienie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zabudowy zagrodowej i pojedynczych obiektów z zakresu zabudowy usługowej (kościół i obiekt produkcyjny). Bezpośrednie sąsiedztwo terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym stanowią budynki mieszkalne jednorodzinne. Na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym planowana jest realizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną. Z zestawienia rodzaju zabudowy, stwierdzonej w obszarze analizowanym i planowanej przez inwestora – zdaniem Sądu – w żadnym razie nie można wyprowadzić wniosku o sprzeczności tych dwóch rodzajów zabudowy. Oznacza to, iż w sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., czyli zasada dobrego sąsiedztwa. Stwierdzona w obszarze analizowanym zabudowa – w ocenie Sądu – pozwala na określenie parametrów planowanej zabudowy.
W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd wskazał, że wszystkie parametry kształtujące zabudowę (wskaźnik powierzchni zabudowy, szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jak i geometria dachu) zostały zanalizowane zarówno dla wszelkiej zabudowy w obszarze analizowanej, ale i dla zabudowy o tożsamej, co planowana funkcji (czyli budynków mieszkalnych jednorodzinnych). Pozostałe parametry w obszarze analizowanym też są na podobnym poziomie. Organ ustalając parametry planowanej zabudowy ma obowiązek je dostosować do parametrów w całym obszarze analizowanym, a nie tylko zbliżonych do terenu inwestowanego (obiektów sąsiadujących).
Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 czy też art. 80 K.p.a. Stan faktyczny został wyjaśniony w sposób niewątpliwy, zatem pozwalający na ustalenie warunków zabudowy. W prawidłowo wyznaczonym obszarze analizowanym organ stwierdził istnienie określonej zabudowy, którą następnie poddał analizie pod kątem parametrów zabudowy celem ustalenia takowych parametrów dla planowanej inwestycji. Wskazany przez skarżącego deweloperski charakter planowanej zabudowy nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem nawet gdyby doszło do potwierdzenia tego, że inwestorem na tym terenie będzie deweloper, to nie ma podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Jednak, z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawcą w sprawie jest osoba fizyczna.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2018 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Sąd wyjaśnił, że wynikający z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2018 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej powstaje w sytuacji, gdy faktycznie istnieje wybudowana sieć kanalizacyjna i istnieje możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, która nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. W sytuacji, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje i jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wówczas właściciel nieruchomości ma możliwość wyboru, czy wyposaży nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, czy też w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przewidziane przez ustawodawcę rozwiązania mają charakter równorzędny. Stąd – zdaniem Sądu – organ na etapie decyzji o warunkach zabudowy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie mógł nałożyć na inwestora obowiązku przyłączenia planowanej inwestycji do sieci kanalizacji, bowiem to – jak wskazał gestor sieci – nie jest możliwe ze względu na ukształtowanie terenu. Organ w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie ma możliwości kwestionowania pisma gestora sieci wodociągowo-kanalizacyjnej w przedmiocie obsługi inwestycji.
Końcowo Sąd wyjaśnił, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy potwierdza spełnienie przez inwestora także pozostałych warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W szczególności wskazał, iż działki objęte zamierzeniem inwestycyjnym mają zapewniony dostęp do drogi publicznej, a uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej budowy. Teren ten nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. R. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2018 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez niewłaściwe uznanie, iż organ w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie ma możliwości kwestionowania pisma gestora sieci wodociągowo - kanalizacyjnej w przedmiocie obsługi inwestycji, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, w ślad za SKO, że podjęte z gestorem sieci ustalenia wskazują dostatecznie na ustalenie kwestii odprowadzania ścieków (częściowo do kanalizacji sanitarnej częściowo do zbiorników bezodpływowych) z jednoczesnym pominięciem wskazywanej przez skarżącego możliwości posadowienia na nieruchomości ewentualnej przepompowni ścieków i podłączenia wszystkich budynków do wskazywanego przez strony kanału sanitarnego, co wpłynęłoby pozytywnie na ochronę środowiska naturalnego ww. obszaru i obszaru otuliny [...] i należycie spełniałoby wymóg utrzymania czystości i zapewnienia porządku przez właściciela nieruchomości.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania A. Ł. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z dnia 25 października 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na dzień 9 lutego 2023 r. Pouczono strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdy spełniony jest jeden z koniecznych wymogów, tzn. gdy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego.
Zamierzenie budowlane będące przedmiotem zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy obejmuje więcej niż jeden obiekt budowlany. Jak stwierdzono w rozstrzygnięciu decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 stycznia 2019 r., ustalono warunki zabudowy dla "inwestycji polegającej na budowie 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną, przewidzianej do realizacji w Ł., przy ul. P., na działce nr [...] (obr. [...]), fragmencie działki nr [...] (obr. [...]) oraz na działce dr. Nr [...] (obr. [...])".
Dopuszczalność takiego zakresu przedmiotowego decyzji o warunkach zabudowy pozostaje poza bezpośrednio określonym zakresem niniejszego postępowania kasacyjnego. Dodać warto, że gdy przedmiotem wniosku jest zamierzenie inwestycyjne obejmujące więcej niż jeden budynek, konieczne jest precyzyjne określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 731/08).
Wymóg precyzji dotyczy także warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.
Przed analizą wymogów wynikających wprost z tej normy konieczne jest zwrócenie uwagi na to, że decyzja o warunkach zabudowy jest pierwszym etapem procesu inwestycyjnego, ma określony wpływ na dalsze rozstrzygnięcia i nie może być rozważana w oderwaniu od postępowania przed organem administracji architektoniczno-budowlanej.
Na etapie udzielenia pozwolenia na budowę sprawdzana jest, w ramach art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Zgodnie z art. 30 ust. 4b Prawa budowlanego, do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, należy dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1, 2 i 4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
W postępowaniach tych projekt budowlany powinien wskazywać sposób odprowadzania ścieków (art. 34 ust. 3 pkt 1). Sposób ten powinien być zgodny z unormowaniami art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. w o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy: Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.).
Ponadto, warunki przyłączenia uzbrojenia działki budowlanej lub bezpośrednio budynku do sieci kanalizacyjnej oraz warunki zastosowania innego sposobu odprowadzania ścieków określone są w przepisach § 26 ust. 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.).
Przytoczone normy pozwalają na przyjęcie, że na etapie ustalania warunków zabudowy dla budowy więcej niż jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (w niniejszej sprawie 7 budynków) należy ustalić jakie jest istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu w zakresie odprowadzania ścieków, a następnie, czy uzbrojenie to jest wystarczające dla każdego z planowanych budynków, objętych jednym zamierzenia budowlanym, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.
W art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest mowa o przyłączeniu nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażeniu nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych.
Obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie sposobu odprowadzania ścieków nie mogą być rozumiane jako ograniczające się do gruntu. Jest niewątpliwe, że celem unormowania art. 5 ust. 1 pkt 2 jest nie tylko przyłączenie terenu nieruchomości gruntowej do sieci kanalizacyjnej, ale także odprowadzanie ścieków z budynków należących do tej nieruchomości poprzez istniejącą sieć kanalizacyjną. Na rozumienie "nieruchomości", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, jako przede wszystkim budynku, z którego mają być odprowadzane ścieki, wskazują pośrednio przepisy art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy o czystości i porządku w gminach.
Natomiast w przepisie § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mowa jest wprost o przyłączeniu uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci kanalizacyjnej.
To, że przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej, o czym jest mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., dotyczy zamierzenia budowlanego w postaci konkretnego budynku mieszkalnego, wynika także ze szczegółowych przepisów technicznych dotyczących kanalizacji ściekowej, tj. § 122 i nast. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Nie jest wykluczone zawarcie w decyzji o warunkach zabudowy ustalenia, że istniejące uzbrojenie terenu w postaci sieci kanalizacyjnej jest wystarczające dla całego zamierzenia budowlanego, tzn. dla planowanych wszystkich siedmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Ustalenie to oznaczałoby, że każdy budynek ma dostęp do sieci kanalizacyjnej, a zatem zachowany byłby warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 w odniesieniu do każdego z planowanych budynków. Jednocześnie ustalenie to umożliwiałoby dokonanie sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi.
Będąca przedmiotem kontroli sądowej decyzja o warunkach zabudowy nie spełnia tego wymogu.
W punkcie I. sentencji decyzji – Rodzaj inwestycji – tiret drugie stwierdzono, że inwestycja obejmuje budowę urządzeń budowlanych, tj. studni, kanalizacji lokalnych oraz przyłącza do kanalizacji sanitarnej.
W punkcie II. 3.1 tiret trzecie jako warunek obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji wskazano: odprowadzanie ścieków sanitarnych – na warunkach gestora sieci, w tym częściowo do kanalizacji lokalnej oraz częściowo do kanalizacji miejskiej. Nadto wskazano przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, a także powołano się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, według którego, jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3 na dobę, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jest spełniony. W zakresie odprowadzania ścieków powołano się na pisma ZWiK z dnia 15 maja 2018 r. i z dnia 10 października 2018 r. – częściowo do projektowanej kanalizacji lokalnej i częściowo do kanalizacji miejskiej.
W uzasadnieniu, przedstawiając stan sprawy, Prezydent stwierdził, że inwestor, w związku z uwagami strony postępowania, dołączył pismo uzupełniające ZWiK z dnia 10 października 2018 r., zgodnie z którym, część budynków będzie miała możliwość podłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej, przebiegającej przez przedmiotowe działki, zaś pozostałe obiekty powinny być wyposażone w szczelne bezodpływowe zbiorniki na ścieki bytowe lub podłączone do przedmiotowej sieci po wybudowaniu przepompowni. Jak dalej stwierdził organ, pełnomocnik inwestora skorygował wniosek w tym zakresie, określając, że odprowadzanie ścieków z planowanej inwestycji częściowo będzie się odbywało do projektowanych szamb oraz częściowo do istniejącej na terenie inwestycji kanalizacji sanitarnej.
Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 10 października 2018 r. Zakład Wodociągów i Kanalizacji stwierdził, że na wysokości przedmiotowych działek, w ul. P. brak jest miejskiej sieci kanalizacyjnej. Natomiast w rejonie południowej granicy działek nr [...] i [...] zlokalizowany jest kanał sanitarny Ø 0,20 m. Jak dalej stwierdzono w przytaczanym piśmie, ze wstępnej analizy wynika, że z uwagi na ukształtowanie terenu nie będzie możliwe odprowadzanie ścieków w układzie grawitacyjnym z północnej części rozpatrywanych działek. Odprowadzanie ścieków ze wszystkich budynków wymagałoby budowy przepompowni ścieków, która stanowiłaby element instalacji wewnętrznej i pozostałaby w eksploatacji inwestora. W piśmie dodano, że dla zlokalizowanego kanału sanitarnego obowiązuje pas ochronny o szerokości 5 m od osi przewodu.
Treść przytoczonego pisma wskazuje na to, że nie tylko z sentencji decyzji o warunkach zabudowy i z jej uzasadnienia, ale także z informacji ZWiK, do której odwołano się w uzasadnieniu decyzji o warunkach zabudowy, nie wynika, jakie budynki objęte wnioskowanym zamierzeniem mają dostęp do sieci kanalizacji miejskiej, a jakie do kanalizacji lokalnej.
Stanowi to naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Naruszenie to nie będzie możliwe do usunięcia na etapie udzielania pozwolenia na budowę (zgłoszenia) poszczególnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Nie będzie bowiem możliwe zbadanie zgodności projektu budowlanego konkretnego budynku jednorodzinnego, objętego decyzją o warunkach zabudowy, z warunkami tej decyzji w zakresie dostępu do sieci kanalizacji ściekowej oraz przewidzianego w tej decyzji sposobu odprowadzania ścieków.
Należy przy tym pamiętać, że jakkolwiek to w procesie administracyjno-budowlanym rozstrzygana jest kwestia wyboru rozwiązania technicznego w zakresie sposobu odprowadzania ścieków (zgodnego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z przepisami § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), to ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, nie może być ignorowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Konieczne jest podkreślenie, że niniejszy wywód nie oznacza kwestionowania uzbrojenia terenu w postaci lokalnej sieci kanalizacyjnej, czy też przydomowej oczyszczalni ścieków. Przez istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. należy rozumieć nie tylko możliwość przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, ale i zastosowanie zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 578/18; wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1084/21).
W świetle art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. należy natomiast ustalić, jaki jest konkretnie charakter dostępu planowanego obiektu budowalnego do uzbrojenia terenu. Wówczas można ocenić, czy w odniesieniu do określonego budynku dostęp ten jest wystarczający. Tak ustalony dostęp może być punktem odniesienia do projektu budowlanego złożonego na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 stycznia 2019 r. Nr DAR-UA-VIII.97.2019.
Na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 P.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 1587 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.