Orzeczenie · 2022-12-07

II OSK 3921/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-07
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanekara pieniężnanielegalne użytkowanie obiektupozwolenie na użytkowaniepostępowanie naprawczepostępowanie legalizacyjneNSAkontrola budowlana

Sprawa wywodzi się z nałożenia kary pieniężnej przez organy nadzoru budowlanego na inwestorów za nielegalne użytkowanie parkingu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę inwestora, uznając, że kara jest obligatoryjna i nie zależy od tego, czy obiekt został wybudowany zgodnie z projektem, ani od trwającego postępowania legalizacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA oraz postanowienia organów. Sąd kasacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na poglądzie, że kara z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ma na celu wymuszenie dopełnienia niezbędnych czynności warunkujących legalne użytkowanie obiektu, co jest niemożliwe przed doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem lub jego legalizacją. W związku z tym, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze, nie można zastosować przepisu o karze za nielegalne użytkowanie. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz inwestora.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych w kontekście postępowań legalizacyjnych i naprawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może być nałożona w sytuacji, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze dotyczące tego obiektu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie może być nałożona, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze, ponieważ celem tej kary jest wymuszenie dopełnienia niezbędnych czynności warunkujących legalne użytkowanie, co jest niemożliwe przed doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem lub jego legalizacją.

Uzasadnienie

Kara z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ma na celu wymuszenie dopełnienia obowiązków wynikających z art. 54 i 55 Prawa budowlanego, które dotyczą legalnego przystąpienia do użytkowania obiektu. W sytuacji, gdy trwa postępowanie legalizacyjne lub naprawcze, nie można skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy ani ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie, co uniemożliwia zastosowanie przepisu o karze za nielegalne użytkowanie.

Kto jest podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego jest inwestor, który jest zobligowany do wykonania inwestycji zgodnie z projektem i obowiązkami wynikającymi z przepisów, a nie obecny właściciel nieruchomości.

Uzasadnienie

Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, na którym spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia. Tylko inwestor może ponieść odpowiedzialność za fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone postanowienie WINB i poprzedzające je postanowienie PINB.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie przepisu w kontekście naruszenia prawa materialnego.

Pb art. 57 § ust. 7

Prawo budowlane

Przepis dotyczący kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; jego zastosowanie jest wykluczone w trakcie postępowania legalizacyjnego lub naprawczego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie przepisu w kontekście naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji.

Pb art. 54

Prawo budowlane

Obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Pb art. 55

Prawo budowlane

Obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Pb art. 59f § ust. 1

Prawo budowlane

Przepis dotyczący kary za istotne odstępstwa od projektu budowlanego.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Ord.pod. art. 29 § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 2 § 15zzs4 ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie może być nałożona w trakcie postępowania legalizacyjnego lub naprawczego. • Podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne użytkowanie jest inwestor, a nie obecny właściciel nieruchomości. • Postanowienie o nałożeniu kary zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie (R. O.). • Ustalenia stanu faktycznego dokonano w oparciu o dowody pozyskane poza postępowaniem administracyjnym, z pozbawieniem skarżącego prawa do czynnego udziału. • Organy nie podjęły wszystkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności precyzyjnego ustalenia terminu przystąpienia do użytkowania, co miało wpływ na przedawnienie kary.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące możliwości nałożenia kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu niezależnie od tego, czy został on wybudowany zgodnie z projektem, czy też z odstępstwami. • Argumenty WSA dotyczące tego, że nawet nakazanie rozbiórki obiektu nie zmienia faktu, że był on uprzednio użytkowany bez pozwolenia. • Argumenty WSA dotyczące obligatoryjności nałożenia kary i braku uznania administracyjnego. • Argumenty WSA dotyczące tego, że podmiotem podlegającym ukaraniu jest inwestor, a nie obecny właściciel. • Argumenty WSA dotyczące prawidłowości ustalenia powierzchni parkingu na podstawie opinii biegłego. • Argumenty WSA dotyczące braku naruszenia art. 7a § 1 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie może być nałożona z powodu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zbudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, lub też wybudowanych na podstawie takiego pozwolenia, ale z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze • kara nałożona w trybie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ma bowiem na celu wymuszenie dopełnienia niezbędnych czynności warunkujących legalne użytkowanie obiektu, a to jest niemożliwe przed doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem lub jego legalizacją

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

członek

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych w kontekście postępowań legalizacyjnych i naprawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – kar za nielegalne użytkowanie obiektów, a rozstrzygnięcie NSA stanowi istotne doprecyzowanie zasad stosowania tych przepisów w kontekście postępowań legalizacyjnych.

Czy można dostać karę za użytkowanie budynku, gdy trwa jego legalizacja? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst