II OSK 392/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-03-06
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowypostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą warunków zabudowy, uznając, że brak udziału strony w postępowaniu nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do jej wznowienia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.N. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z 1999 r. ustalającej warunki zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej. S.N. zarzucał pozbawienie go udziału w postępowaniu. NSA uznał, że brak udziału strony w postępowaniu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), oddalając tym samym skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wcześniej oddalił skargę S.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z 1999 r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. S.N. twierdził, że został pozbawiony udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją. WSA w Olsztynie uznał, że taka okoliczność może być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji. S.N. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że pozbawienie strony udziału w postępowaniu nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do jej wznowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. NSA wskazał również na wadliwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które nie miały zastosowania w sprawie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pozbawienie strony udziału w postępowaniu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są ściśle określone w art. 156 § 1 K.p.a. i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu jest wadą proceduralną uzasadniającą wznowienie postępowania, a nie stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są wyczerpująco określone i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu nie jest jedną z tych przesłanek.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Pozbawienie strony udziału w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

u.z.p. art. 36

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczy odszkodowań w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, nie miał zastosowania w sprawie.

u.z.p. art. 58

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczy programów rządowych, nie miał zastosowania w sprawie.

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 7

Nakaz uwzględniania wymagań ochrony środowiska. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał naruszenia tego przepisu.

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 69

Nakaz uwzględniania wymagań ochrony środowiska. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał naruszenia tego przepisu.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do jej wznowienia.

Odrzucone argumenty

Decyzja o warunkach zabudowy była dotknięta wadą powodującą jej nieważność z powodu pozbawienia strony udziału w postępowaniu. Naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 36 w zw. z art. 58) oraz ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (art. 7, art. 69).

Godne uwagi sformułowania

Domniemanie ważności decyzji administracyjnej może być bowiem obalone tylko w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wyczerpująco określone w art. 156 §1 K.p.a. i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Pozbawienie strony udziału w toczącym się postępowaniu nie wyczerpuje żadnej z wskazanych w tym przepisie przesłanek. Stanowi natomiast taką wadę postępowania administracyjnego, która uzasadnia złożenie wniosku o jego wznowienie. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 K.p.a., nie mogą jednakże w żadnym wypadku stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 K.p.a.).

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bujko

sędzia

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rozróżnienia między podstawami stwierdzenia nieważności decyzji a podstawami wznowienia postępowania w K.p.a., zwłaszcza w kontekście braku udziału strony w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału strony w postępowaniu zakończonym decyzją o warunkach zabudowy, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między nieważnością a wznowieniem postępowania, co jest fundamentalne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak formalne uchybienia proceduralne są traktowane przez sądy.

Czy brak udziału w postępowaniu zawsze oznacza nieważność decyzji? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 392/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko
Jerzy Stelmasiak
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Ol 625/05 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2005-12-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1994 nr 89 poz 415
art. 36, art. 58
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 625/05 w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 625/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji stwierdził, co następuje:
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu wniosku S. N. odmówiło stwierdzenia nieważności, decyzji Wójta Gminy D. z dnia 4 listopada 1999 r., ustalającej, na wniosek "P" S.A. w W. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej GSM "[...]", na działce nr ewid. 135 położonej w obrębie J., gmina D. Kolegium uznało, że okoliczność, iż S. N. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją ostateczną stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie może natomiast stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Po rozpatrzeniu wniosku S. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2005 r.
Na powyższą decyzję S. N. złożył skargę do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za niezasadną podzielając pogląd organu, że podstawy wznowienia postępowania nie mogą stanowić przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji. Tym samym zarzut skarżącego, iż został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy D. z dnia 4 listopada 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może uzasadniać wyłącznie żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji z powołaniem się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Od powyższego wyroku S. N. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia 4 listopada 1999 r. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego - art. 7 i art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), art. 36 w związku z art. 58 i n. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), art. 7, art. 69 i n. ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 49, poz. 196), poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja Wójta Gminy D. z dnia 4 listopada 1999 r. nie była dotknięta wadą powodującą jej nieważność.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem powołanych wyżej przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych. Postępowanie kasacyjne polega na badaniu podstaw kasacji, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza konieczność prawidłowego ich określenia w samej skardze. Skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach wymienionych w art. 174 cyt. ustawy: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty w zasadzie ograniczają się do naruszenia przez sąd przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 w związku z art. 58 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 7 i 69 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 o ochronie i kształtowaniu środowiska jak również art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - który stanowił podstawę prawną złożonego przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
W związku ze zredagowaniem skargi kasacyjnej należy przede wszystkim przypomnieć, że kasacja wymaga nie tylko przytoczenia podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienia. Nieodzownym natomiast elementem uzasadnienia podstawy kasacyjnej winno być wskazanie sposobu naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa. W skardze kasacyjnej należało więc określić w jaki sposób naruszone zostały przez sąd podane w niej przepisy prawa materialnego. Czy naruszenie to polegało na ich niewłaściwym zastosowaniu (lub niezastosowaniu), czy też sprowadzało się do błędnej ich wykładni. Wnoszący skargę kasacyjną nie wyraził swego stanowiska w tym zakresie. Niezależnie od tego podnieść należy, że wymienione w skardze kasacyjnej przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 36 w związku z art. 58) nie mają związku z niniejszą sprawą. Artykuł 36 cyt. ustawy reguluje kwestie przyznawania odszkodowań w sytuacji, kiedy wobec uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego niemożliwym staje się korzystanie z nieruchomości. Z kolei art. 58 tej ustawy dotyczy sporządzanych - przez organy centralne i ministrów - programów, zawierających zadania rządowe służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych.
Natomiast artykuły 7 i 69 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska - obowiązującej w dacie wydania kontrolowanej decyzji - zawierają nakaz uwzględniania przez organy administracyjne wymagań ochrony środowiska wynikających z postanowień planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów ochrony środowiska. Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu ww. zarzutu nie wyjaśnił w czym upatruje naruszenie ww. przepisów przez sąd. Nie zakwestionował zgodności przedmiotowej inwestycji z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego gm. D. z dnia 19 marca 1992 r. jak również nie podał do czego sprowadzało się nierespektowanie przez sąd wymagań wynikających z wymienionych wyżej przepisów. W tej sytuacji ocena sądu, podzielająca stanowisko organów, że kontrolowana decyzja nie naruszała przepisów prawa, w szczególności ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie została skutecznie podważona.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez sąd art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uzasadniony "pominięciem" skarżącego w postępowaniu poprzedzającym wydanie kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji z dnia 4 listopada 1999 r.
Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że ewentualne pozbawienie skarżącego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 4 listopada 1999 r. - ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu - nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji a jedynie może uzasadniać wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).
Domniemanie ważności decyzji administracyjnej może być bowiem obalone tylko w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wyczerpująco określone w art. 156 §1 K.p.a. i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Pozbawienie strony udziału w toczącym się postępowaniu nie wyczerpuje żadnej z wskazanych w tym przepisie przesłanek. Stanowi natomiast taką wadę postępowania administracyjnego, która uzasadnia złożenie wniosku o jego wznowienie. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 K.p.a., nie mogą jednakże w żadnym wypadku stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 K.p.a.).
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI