II OSK 39/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-08
NSAbudowlaneWysokansa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminyskarga kasacyjnapowaga rzeczy osądzonejpostępowanie sądowoadministracyjneprawo samorządowezagospodarowanie przestrzenne

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że ponowne jej wniesienie po usunięciu przeszkody proceduralnej jest dopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, uznając sprawę za prawomocnie osądzoną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że odrzucenie skargi z powodu braku wyczerpania środków proceduralnych nie skutkuje powagą rzeczy osądzonej, jeśli te przesłanki uległy zmianie. NSA przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. W., M. W. i M. W., powołując się na prawomocne osądzenie sprawy przez NSA wyrokiem z 2003 r. Sąd I instancji uznał, że wcześniejsze odrzucenie skargi z powodu braku wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego wyklucza ponowne jej rozpoznanie. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Argumentowali, że postanowienie o odrzuceniu skargi z przyczyn proceduralnych nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jeśli te przesłanki uległy zmianie, co miało miejsce po wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że powagą rzeczy osądzonej objęte są jedynie orzeczenia rozstrzygające co do istoty sprawy, a nie postanowienia o odrzuceniu skargi z przyczyn formalnych. Wskazał, że po usunięciu przez skarżących przeszkody proceduralnej (wyczerpanie trybu z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), ponowne wniesienie skargi było dopuszczalne. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu niewyczerpania środków proceduralnych nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jeśli przesłanki uzasadniające jego wydanie uległy zmianie.

Uzasadnienie

Powaga rzeczy osądzonej dotyczy jedynie rozstrzygnięć merytorycznych, a nie postanowień o charakterze formalnym. Po usunięciu przeszkody proceduralnej, ponowne wniesienie skargi jest dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 171

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powagą rzeczy osądzonej mogą być objęte tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawę.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że skarga wniesiona ponownie po jej uprzednim odrzuceniu z powodu braku wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego podlega odrzuceniu z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy.

P.p.s.a. art. 182 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Warunek wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 23 § ust. 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 24 § ust. 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odrzuceniu skargi z przyczyn formalnych nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jeśli przesłanki uzasadniające jego wydanie uległy zmianie. Po wyczerpaniu trybu wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego, ponowne wniesienie skargi jest dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Skarga wniesiona ponownie po jej uprzednim odrzuceniu z powodu braku wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego podlega odrzuceniu z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

powagą rzeczy osądzonej mogą być objęte tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawę tego rodzaju postanowienia, chociażby prawomocne, nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej, jeżeli przesłanki uzasadniające ich wydanie uległy zmianie

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście postanowień o odrzuceniu skargi z przyczyn proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przesłanki formalne, które doprowadziły do odrzucenia skargi, zostały następnie usunięte.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą powagi rzeczy osądzonej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach administracyjnych.

Czy odrzucenie skargi blokuje drogę do sądu na zawsze? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 39/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 121/04 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2005-10-03
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W., M. W. i M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2005r. sygn. akt II SA/Gl 121/04 o odrzuceniu skargi J. W., M. W. i M. W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: - uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 października 2005r., sygn. akt II SA/Gl 121/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. W., M. W. i M. W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że w związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] skarżący wnieśli protest i zarzut, nie wyrażając zgody na przeprowadzenie drogi łączącej ul. [...] oraz domagając się przekwalifikowania działek nr 285 i 286/1 pod zabudowę mieszkaniową i rekreacyjną. Uchwałą z dnia [...] Rada Gminy [...], na podstawie art. 23 ust. 3 i art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) odrzuciła zarzut i protest J. i M. W. oraz M. W. powołując się w uzasadnieniu na konieczność zmodernizowania układu komunikacyjnego w tym rejonie. W wyniku skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrokiem z dnia 12 września 2003r., sygn. akt II SA/Ka 2816/02 NSA stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części odrzucającej zarzut skarżących oraz odrzucił skargę w części dotyczącej protestu z powodu niewyczerpania środka prawnego w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego.
W związku z powyższym skarżący pismem z dnia 19 grudnia 2003r. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego, natomiast w dniu 19 stycznia 2004r. otrzymali odpowiedź o odmowie zmiany stanowiska organu.
W dniu 11 lutego 2004r. skarżący ponownie wnieśli skargę na uchwałę z dnia [...] – w części dotyczącej odrzucenia protestu, którą zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 października 2005r., sygn. akt II SA/Gl 121/04 Sąd odrzucił. Sąd I instancji wskazał na fakt, iż sprawa była już prawomocnie osądzona w związku z wydaniem przez NSA powyższego wyroku z dnia 12 września 2003r.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyli J. i M. W. oraz M. W. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegającą na przyjęciu, że skarga wniesiona ponownie po jej uprzednim odrzuceniu z powodu braku wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego podlega odrzuceniu z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy. Powołali postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 1993r., I SA 892/93, ONSA 1994/4/159, w którym stwierdzono, że fakt, iż skarga na uchwałę gminy została przez NSA odrzucona, nie stoi na przeszkodzie ponownemu zaskarżeniu tej uchwały przez tę samą osobę, gdy przyczyną wcześniejszego odrzucenia skargi było niedopełnienie warunku określonego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2002r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Pismem procesowym z dnia 28 grudnia 2005r. Gmina [...] złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Bezsporne jest, że powagą rzeczy osądzonej mogą być objęte tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z powyższym należy podzielić pogląd zawarty w skardze kasacyjnej, iż powaga rzeczy osądzonej dotyczy tylko rozstrzygnięć merytorycznych, do których nie sposób zaliczyć postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu niewyczerpania środka zaskarżenia. Tego rodzaju postanowienia, chociażby prawomocne, nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej, jeżeli przesłanki uzasadniające ich wydanie uległy zmianie. W niniejszej sprawie wskutek wyczerpania przez skarżących trybu z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tym razem nie zachodziła prawna przeszkoda do rozpoznania złożonej ponownie do sądu administracyjnego skargi.
Tym samym nastąpiło zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenie przepisu art. 58 § 1 pkt 4 powołanej ustawy, co prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI