II OSK 386/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali uchwale naruszenie prawa własności, sprzeczność z Konstytucją RP, zasadą proporcjonalności i równości, a także niezgodność z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kształtowanie polityki przestrzennej, w tym uchwalanie planów miejscowych, należy do zadań własnych gminy i stanowi wyraz jej władztwa planistycznego. NSA stwierdził, że ustalenia planu dotyczące przeznaczenia działek pod usługi oświaty i wychowania (UO) oraz zieleń urządzoną (ZP) nie naruszają prawa własności skarżących, ponieważ są zgodne ze studium, stanowią kontynuację dotychczasowego sposobu użytkowania terenu, a także realizują cele publiczne i służą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Sąd wyjaśnił, że prawo własności, choć chronione konstytucyjnie, nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy, o ile są one proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa. W tym przypadku ograniczenia te mieściły się w granicach władztwa planistycznego gminy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia władztwa planistycznego gminy, zgodności planu miejscowego ze studium, ograniczeń prawa własności w kontekście planowania przestrzennego oraz realizacji celów publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i konkretnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza prywatne działki pod usługi oświaty i wychowania lub zieleń urządzoną, stanowi naruszenie prawa własności i nadużycie władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwalenie planu w takim zakresie nie stanowi naruszenia prawa własności ani nadużycia władztwa planistycznego, jeśli jest zgodne ze studium, stanowi kontynuację dotychczasowego sposobu użytkowania terenu, realizuje cele publiczne i służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty.
Uzasadnienie
Prawo własności może być ograniczane w ramach władztwa planistycznego gminy, o ile ograniczenia te są proporcjonalne, wynikają z ustawy i służą realizacji celów publicznych lub ochronie interesu innych osób. W tym przypadku przeznaczenie terenu pod usługi oświaty i wychowania oraz zieleń urządzoną było uzasadnione potrzebami gminy i nie naruszało istoty prawa własności.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest zgodny z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w tym przypadku plan był zgodny ze studium, ponieważ ogólne zapisy studium dotyczące terenów mieszanych (UC/M3) wymagały doprecyzowania w planie miejscowym, a przeznaczenie pod usługi oświaty i wychowania mieści się w szerokim pojęciu usług.
Uzasadnienie
Studium określa ogólne kierunki zagospodarowania, a plan miejscowy je uszczegóławia. Przeznaczenie terenu pod usługi oświaty i wychowania jest zgodne z ogólnym przeznaczeniem terenu pod usługi, nawet jeśli studium przewidywało szersze możliwości zagospodarowania.
Czy wyrok WSA oddalający skargę na uchwałę planistyczną naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania były wadliwie skonstruowane, ponieważ WSA nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w kontekście uchwały, a jedynie art. 151 p.p.s.a. (oddalenie skargi) lub art. 147 § 1 p.p.s.a. (stwierdzenie nieważności).
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy i sposób, w jaki zostały naruszone. W tym przypadku zarzuty dotyczące art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. były nieadekwatne do przedmiotu zaskarżenia (uchwały).
Przepisy (17)
Główne
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa zasady sporządzania planów miejscowych, w tym zgodność z ładem przestrzennym, walorami ekonomicznymi i potrzebami interesu publicznego.
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium i planów miejscowych, należy do zadań własnych gminy.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina posiada władztwo planistyczne do samodzielnego kształtowania sposobu zagospodarowania obszaru.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wiążąco określa treść prawa własności nieruchomości.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 20 § ust. 1
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa stopień związania planów ustaleniami studium.
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy nie może naruszać ustaleń studium.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona i ograniczenia prawa własności.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 12
Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym utrzymywanie zieleni gminnej.
u.g.n. art. 6 § ust. 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja celu publicznego, w tym budowa i utrzymanie przedszkoli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia planu miejscowego dotyczące przeznaczenia terenu pod usługi oświaty i wychowania oraz zieleń urządzoną są zgodne ze studium uwarunkowań. • Przeznaczenie terenu pod usługi oświaty i wychowania stanowi cel publiczny i jest kontynuacją dotychczasowego sposobu użytkowania. • Przeznaczenie terenu pod zieleń urządzoną służy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej i stanowi realizację zadań własnych gminy. • Ograniczenia prawa własności wynikające z planu miejscowego mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy i są proporcjonalne do celów. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania były wadliwie skonstruowane.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności skarżących poprzez przeznaczenie działek pod usługi oświaty i wychowania oraz zieleń urządzoną. • Sprzeczność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. • Nadużycie władztwa planistycznego przez Radę Miasta. • Naruszenie zasady proporcjonalności i równości. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
władztwo planistyczne • ład przestrzenny • słuszny interes obywateli • prawo własności nie jest prawem bezwzględnym • zasada proporcjonalności • cele publiczne • zadania własne gminy
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Wanda Zielińska - Baran
sprawozdawca
Leszek Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia władztwa planistycznego gminy, zgodności planu miejscowego ze studium, ograniczeń prawa własności w kontekście planowania przestrzennego oraz realizacji celów publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i konkretnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem własności i planowaniem przestrzennym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Gmina może ograniczyć Twoje prawo własności? NSA wyjaśnia granice władztwa planistycznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.