II OSK 934/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-28
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiplan zagospodarowania przestrzennegoNSAspółdzielnia mieszkaniowateren zielonypozwolenie na budowę

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej dotyczącą nakazu rozbiórki parkingu, uznając jego lokalizację za sprzeczną z planem zagospodarowania przestrzennego.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki parkingu samochodowego. Spółdzielnia argumentowała, że przepisy planu zagospodarowania przestrzennego, na które powołały się organy, straciły moc. Sąd Najwyższy Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że w momencie budowy parkingu (1993 r.) plan ten obowiązywał, a lokalizacja parkingu była sprzeczna z jego przeznaczeniem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "S." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółdzielni na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę parkingu samochodowego. Parking został wybudowany w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym pod funkcje ochrony systemu przyrodniczego miasta, co było sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółdzielnia podnosiła, że nie była inwestorem i że przepisy planu, na które powołały się organy, straciły moc po 31 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w momencie samowoli budowlanej (1993 r.) plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał, a lokalizacja parkingu była z nim sprzeczna. Sąd podkreślił, że spółdzielnia jako wieczysty użytkownik gruntu ponosi odpowiedzialność za samowolę budowlaną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest uzasadniony, ponieważ w momencie popełnienia samowoli budowlanej (1993 r.) uchwała ta obowiązywała, a lokalizacja parkingu była z nią sprzeczna.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny wyjaśnił, że przepis art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa datę ważności planów uchwalonych przed 1995 r., które zachowały moc do 31 grudnia 2003 r. W związku z tym, w 1993 r. plan ten obowiązywał, a lokalizacja parkingu była z nim sprzeczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.g.p. art. 87 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten określa datę ważności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed 1 stycznia 1995 r., które zachowały moc do 31 grudnia 2003 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja parkingu była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w momencie budowy. Spółdzielnia jako wieczysty użytkownik gruntu ponosi odpowiedzialność za samowolę budowlaną.

Odrzucone argumenty

Przepisy planu zagospodarowania przestrzennego, na które powołano się w decyzji, straciły moc po 31 grudnia 2003 r. Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji poprzez niewyjaśnienie daty wykonania samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

parking samochodowy w tym obszarze szczególnej ochrony jest obiektem uciążliwym Użytkowanie wieczyste jest prawem zbliżonym do prawa własności, a to rodzi po stronie uprawnionego podmiotu określone prawa i obowiązki.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Krystyna Borkowska

sprawozdawca

Krystyna Sidor

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność wieczystego użytkownika gruntu za samowolę budowlaną, znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w momencie popełnienia czynu, nawet jeśli później utraciły moc."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z okresu przed wejściem w życie obecnej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz specyfiki planu dla Warszawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i planowania przestrzennego, a mianowicie odpowiedzialności za samowolę budowlaną i znaczenia planów miejscowych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Samowola budowlana sprzed lat wraca z odsetkami: NSA rozstrzyga o odpowiedzialności spółdzielni za parking.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 934/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Krystyna Borkowska /sprawozdawca/
Krystyna Sidor
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 152/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-04-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 87 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Krystyna Borkowska (spr.) Krystyna Sidor Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej " S." w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 152/05 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki parkingu samochodowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 152/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki parkingu samochodowego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazał Zarządowi Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w Warszawie rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że parking znajduje się na terenie nie przeznaczonym na ten cel, a inwestycja została zrealizowana w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie znajdują zatem zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, a w ocenie organu została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, uprawniająca do wydania nakazu rozbiórki.
W odwołaniu Spółdzielnia podniosła, iż nie zrealizowała przedmiotowej inwestycji, nie utwardziła terenu, ani nie administruje i nie zarządza spornym parkingiem.
Zaskarżoną do sądu decyzją Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji potwierdzając ustalenia poczynione przez organ, że teren na którym powstał obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod funkcje ochrony systemu przyrodniczego miasta. W związku z powyższym nie może być na nim zlokalizowana żadna inwestycja, która nie jest związana z funkcją rekreacyjno-wypoczynkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że w momencie wydania decyzji o nakazie rozbiórki w dniu 30 listopada 2000 r. dysponentem gruntu, na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja była Spółdzielnia Mieszkaniowa "S.". Spółdzielnia nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości od SM "M.". Umową dzierżawy z dnia 14 lipca 1993 r. SM "S." wydzierżawiła teren, na którym znajduje się sporna inwestycja firmie "O." Sp. z o.o. w W. Firma "O." uzyskała wprawdzie pozwolenie na budowę przedmiotowego parkingu, (decyzja organu odwoławczego z dnia 20 grudnia 1993 r.), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 1995 r., sygn. akt IV SA 218/94 stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. W wyroku tym przesądzono, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie jest dopuszczalna ze względu na charakter inwestycji. Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru oznaczonego symbolem "0-64" wynika, iż w obszarze tym preferuje się m.in. rozwój obiektów i urządzeń związanych z funkcją rekreacyjno-wypoczynkową oraz wyklucza się lokalizowanie wszelkich obiektów uciążliwych. Sąd I instancji doszedł do przekonania, że parking samochodowy w tym obszarze szczególnej ochrony jest obiektem uciążliwym, zaś organy nadzoru budowlanego prawidłowo wskazały jako adresata decyzji rozbiórkowej SM "S.", gdyż jest ona użytkownikiem wieczystym gruntu na którym zrealizowana została sporna inwestycja. Użytkowanie wieczyste jest prawem zbliżonym do prawa własności, a to rodzi po stronie uprawnionego podmiotu określone prawa i obowiązki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła SM "S.", wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżąca Spółdzielnia wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. niewłaściwe zastosowanie uchylonych na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) przepisów uchwały Nr XXXV/199/92 z dnia 28 września 1992 r. Rady m.st. Warszawy w sprawie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, ustalających, że parking znajduje się w obszarze 0-64 przeznaczonym pod funkcje ochrony systemu przestrzennego miasta. Na mocy powyższego przepisu uchwała ta przestała bowiem obowiązywać po dniu 31 grudnia 2003 r.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie na czym Sąd oparł twierdzenie, iż roboty budowlane wykonano w okresie obowiązywania wskazanej wyżej uchwały Rady m.st. Warszawy z 1992 r.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż w dacie podjęcia przez Radę Warszawy uchwały w sprawie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta, przedmiotowy teren był zagospodarowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Przygotowanie miejsc postojowych dla samochodów mieszkańców osiedla należało do zadań SM "M.", ówczesnego użytkownika gruntów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc jedynie pod rozwagę nieważność postępowania wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w § 2 tego artykułu.
Oznacza to, że sąd ten związany jest podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej i rola jego ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw zaskarżenia.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego – tj. art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na oparciu rozstrzygnięcia na nieobowiązujących od 31 grudnia 2003 r. postanowień uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr XXXV/199/92 z dnia 28 września 1992 r. w sprawie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, a także przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ – przez niewyjaśnienie przez sąd na czym oparte zostały ustalenia dotyczące daty wykonywanych nielegalnie robót budowlanych.
Odnosząc się do przedstawionych wyżej zarzutów należy stwierdzić, co następuje:
1. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten określa datę ważności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które zostały uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. Stosownie do jego brzmienia plany te zachowały swą moc do 31 grudnia 2003 r. Zatem w chwili popełnienia samowoli budowlanej – tj. w 1993 r. – postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta st. Warszawy z dnia 28 września 1992 r. – obowiązywały.
Skoro więc z ustaleń dla obszaru na terenie, którego zlokalizowana została sporna inwestycja oznaczonego symbolem "0-64" wynika iż preferuje się tam "rozwój obiektów i urządzeń związanych z funkcją rekreacyjno-wypoczynkową oraz wyklucza się lokalizowanie obiektów uciążliwych" – podzielić należy stanowisko sądu, iż usytuowanie w tym miejscu parkingu jest sprzeczne z przeznaczeniem ww. terenu w powołanym wyżej planie zagospodarowania przestrzennego.
2. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd nie dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania wymienionych w skardze kasacyjnej, w sposób w niej określony. W uzasadnieniu wyroku Sąd odniósł się do ustaleń poczynionych przez organy administracyjne, dotyczących daty popełnienia samowoli budowlanej. Podzielił stanowisko organów, że okoliczność ta w świetle dołączonych do akt dokumentów nie budzi wątpliwości.
Z protokołu oględzin – sporządzonego w obecności Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej – wynika, że samowola budowlana została dokonana w 1993 r. Powyższa okoliczność – co należy podkreślić – nie była też kwestionowana tak w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze jak i w odwołaniu.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI