II OSK 3769/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-01
NSAbudowlaneWysokansa
planowanie przestrzennewarunki zabudowypozwolenie na budowęwygaśnięcie decyzjiplan miejscowyzagospodarowanie przestrzenneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzając, że uchwalenie planu miejscowego przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje wygaśnięciem wcześniejszej decyzji WZ.

Sprawa dotyczyła wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy (WZ) wydanej w 2011 r. dla budowy budynków mieszkalnych. Sąd I instancji utrzymał w mocy decyzję SKO o stwierdzeniu wygaśnięcia, wskazując, że plan miejscowy został uchwalony przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed uchwaleniem planu. NSA oddalił skargę, podkreślając, że ochrona prawna z art. 65 ust. 2 upzp dotyczy tylko już wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę, a w tej sprawie plan miejscowy obowiązywał już w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z 2011 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy ośmiu budynków mieszkalnych. Sąd I instancji uznał, że zastosowanie ma art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp), ponieważ dla terenu uchwalono plan miejscowy, a w momencie jego uchwalania nie istniała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana po uchwaleniu planu miejscowego, a ostateczność uzyskała dopiero po wejściu w życie planu. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 65 ust. 2 upzp) i przepisów postępowania, argumentując, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed uchwaleniem planu. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że art. 65 ust. 2 upzp ma charakter wyjątkowy i ochronny, ograniczony do już wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ w dacie uchwalenia planu miejscowego nie była jeszcze wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, nie było podstaw do zastosowania tego przepisu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania również uznano za nieuzasadnione, gdyż kluczowe było to, że plan miejscowy obowiązywał w dniu wydawania decyzji, a pozwolenie na budowę zostało wydane po dacie jego uchwalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwalenie planu miejscowego przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje wygaśnięciem decyzji o warunkach zabudowy, chyba że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed uchwaleniem planu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 65 ust. 2 upzp chroni jedynie proces inwestycyjny rozpoczęty ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jeśli plan miejscowy został uchwalony przed wydaniem tej decyzji, nie ma podstaw do zastosowania przepisu ochronnego, a decyzja WZ wygasa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

upzp art. 65 § 1 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Niezbędne jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jeśli dla terenu uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia są inne niż w tej decyzji, a w chwili jego uchwalania nie funkcjonowała ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na budowę.

Ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

upzp art. 65 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zachowanie mocy decyzji o warunkach zabudowy odnosi się tylko do konkretnej, wydanej, już ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i ochronny, ograniczony do już wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę.

upzp

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Tekst jednolity z Dz.U. 2018 poz. 1945

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

Kpa art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

ustawa COVID-19 art. 2 § 15zzs4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 65 ust. 2 upzp poprzez jego niezastosowanie, gdy zachodziła przesłanka negatywna stwierdzenia wygaśnięcia (wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę). Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8, 15, 7, 77, 80 Kpa) poprzez nieuwzględnienie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę na dzień wydawania decyzji przez organ II instancji. Naruszenie przepisów postępowania poprzez wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji WZ przed wejściem w życie planu miejscowego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie mocy decyzji o warunkach zabudowy odnosi się tylko do konkretnej, wydanej, już ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dyspozycja analizowanej normy art. 65 ust. 2 upzp obejmuje proces inwestycyjny rozpoczęty ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Nie dotyczy natomiast przyszłych zamierzeń inwestycyjnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała znaczenia data wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz jego uchwalenia

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w przypadku uchwalenia planu miejscowego po wydaniu decyzji WZ, ale przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale po wydaniu decyzji WZ. Nie dotyczy sytuacji, gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed uchwaleniem planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w procesie budowlanym – kolizji między decyzją o warunkach zabudowy a planem miejscowym. Wyjaśnia kluczowe momenty decydujące o ważności decyzji, co jest istotne dla inwestorów i prawników.

Kiedy decyzja o warunkach zabudowy przestaje obowiązywać? NSA wyjaśnia kluczowe daty.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 3769/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1334/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-08-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 65 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1334/19 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 sierpnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1334/19 oddalił skargę J. C. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Ł. z [...] listopada 2018 r. nr [...], którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji tego organu z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, dla działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w D., obręb nr [...], gm. [...] przy ul. [...].
Sąd I instancji podzielił stanowisko organów obu instancji, że w sprawie ma zastosowanie art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej upzp), czyli niezbędne jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ww. Burmistrza Ł. z [...] sierpnia 2011 r. o ustaleniu warunków zabudowy z uwagi na to, że dla tego terenu uchwalono miejscowy plan, którego ustalenia są inne niż w tej decyzji, zaś w chwili jego uchwalania w obrocie nie funkcjonowała, co należy podkreślić - ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy nie następuje zatem tylko i wyłącznie wtedy, gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę weszła do obrotu prawnego przed dniem podjęcia przez radę gminy uchwały o planie miejscowym. W niniejszej sprawie decyzja z [...] listopada 2018 r. udzielająca pozwolenia na budowę została wydana już po uchwaleniu w dniu [...] października 2018 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru południowej części sołectwa D. oraz północnej części obszaru [...], zaś walor ostateczności uzyskała dopiero [...] grudnia 2018 r. Przy tym dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała znaczenia data wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz jego uchwalenia.
2. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 65 ust. 2 upzp poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji uznanie, że organ II instancji zasadnie wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia ww. decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy zachodziła przesłanka negatywna stwierdzenia wygaśnięcia określona w powołanym przepisie, gdyż w przedmiotowej sprawie została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 2018 r. przez Starostę W. (na podstawie decyzji WZ), która stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 2018 r., a więc w szczególności przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ II instancji (a w konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji WZ);
2) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) w zw. z art. 8, art. 15, art. 7, art. 77, art. 80 Kpa poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem powyżej wskazanych przepisów postępowania poprzez:
- nieuwzględnienie przez organ II instancji, że na dzień wydawania przez niego decyzji w obiegu znajdowała się ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie decyzji WZ, a w konsekwencji bezpodstawne wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie powinna zostać ona uchylona, a postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe;
- wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji WZ przed wejściem w życie ww. planu miejscowego, a zatem przed zaktualizowaniem się przesłanek do wszczęcia przedmiotowego postępowania;
- brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji nieuzasadnione utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności mając na uwadze fakt, że plan miejscowy nie obowiązywał w momencie rozpoczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaszenia decyzji WZ (tzn. nie wszedł jeszcze w życie), a przede wszystkim, że na datę wydania decyzji przez organ II w obrocie znajdowała się ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie ważnie wydanej decyzji WZ;
- utrzymanie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy w obrocie znajdowała się ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie ważnie wydanej decyzji WZ.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
3.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W ocenie NSA rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie było konieczne, gdyż przeprowadzanie rozprawy zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
3.3. Bezzasadnie zarzuca się w skardze kasacyjnej niezastosowanie art. 65 ust. 2 upzp. Po pierwsze, z treści tego przepisu wynika, że zachowanie mocy decyzji o warunkach zabudowy odnosi się tylko do konkretnej, wydanej, już ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Po drugie, analizowane unormowanie wskazuje umiejscowienie czasowe decyzji o pozwoleniu na budowę, a mianowicie przesłankę negatywną, uniemożliwiającą wystąpienie prawnego skutku w postaci wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, to jest - "wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę". Przepis art. 65 ust. 2 upzp ma charakter wyjątkowy i ochronny, znajdujący oparcie w zasadzie ochrony praw nabytych w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1207/09). Ochrona ta ograniczona jest jednak tylko do już wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że dyspozycja analizowanej normy art. 65 ust. 2 upzp obejmuje proces inwestycyjny rozpoczęty ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Nie dotyczy natomiast przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, w odniesieniu do których nie doszło do wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę do dnia uchwalenia planu miejscowego. Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy nie następuje zatem tylko i wyłącznie wtedy, gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna przed dniem podjęcia przez radę gminy uchwały o planie miejscowym (wyrok NSA z 7 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3151/17, wyrok WSA w Krakowie z 13 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 215/19).
3.4. Skoro zatem w niniejszej sprawie w dacie uchwalenia planu miejscowego tj. w dniu 16 października 2018 r. nie była jeszcze nawet wydana ww. decyzja o pozwoleniu na budowę, to w sposób oczywisty nie było podstaw do zastosowania art. 65 ust. 2 upzp w odniesieniu do pozwolenia na budowę wydanego [...] listopada 2018 r. Zarzut naruszenia art. 65 ust. 2 upzp jest zatem niezasadny.
3.5. W świetle powyższych rozważań i jednoznacznego stanu faktycznego sprawy nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8. art. 15, art. 7, art. 77, art. 80 Kpa, ponieważ wskazywane okoliczności - jak to, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji w obiegu znajdowała się ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę oraz, że wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji WZ nastąpiło przed wejściem w życie ww. planu miejscowego - nie miały jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kluczowe znacznie ma ta okoliczność, że w dniu wydawania zaskarżonej decyzji plan miejscowy obowiązywał, a pozwolenie na budowę zostało wydane po dacie jego uchwalenia.
3.6. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna okazała się nieusprawiedliwiona.
3.7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI