II OSK 376/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-27
NSAbudowlaneŚredniansa
rozbiórkasamowola budowlanaprawo budowlanewznowienie postępowaniadecyzja ostatecznaskarżącyorgan nadzoru budowlanegosąd administracyjnyskarga kasacyjnauzasadnienie wyroku

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego, uznając, że decyzja o odmowie zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania gruntu leśnego nie stanowiła legalizacji obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego. Skarżący argumentowali, że wcześniejsza decyzja administracyjna dotycząca gruntu leśnego stanowiła podstawę do legalizacji obiektu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za bezzasadne i potwierdzając, że decyzja dotycząca gruntu nie mogła być interpretowana jako zgoda na samowolną budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. i M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego. Skarżący powoływali się na decyzję z 1987 r. dotyczącą gruntów leśnych, która miała sugerować czasową legalizację istniejących domków. Sąd I instancji oraz organy administracji uznały, że ta decyzja nie dawała podstaw do legalizacji samowolnej budowy, a brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie oznaczał przyzwolenia na zabudowę. Skarga kasacyjna zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za bezzasadne. Stwierdził, że zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 134 § 1) została prawidłowo zastosowana, a uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełniało wymogi formalne (art. 141 § 4). NSA podkreślił, że postanowienie o wznowieniu postępowania podlega kontroli łącznie z decyzją merytoryczną, a organ administracji bada faktyczne zaistnienie przesłanek wznowienia dopiero po wydaniu postanowienia. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja odmawiająca zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania gruntu nie może być uznana za czasową legalizację obiektu budowlanego, zwłaszcza gdy organ wydający tę decyzję nie posiadał kompetencji do rozstrzygania w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ wydający decyzję dotyczącą gruntu leśnego nie miał uprawnień do legalizacji samowolnej budowy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowił milczącego przyzwolenia na zabudowę bez stosownego zezwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.p. art. 47 § 4

Ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym

p.b. art. 37 § 1

Prawo budowlane

p.b. 1974 art. 37 § 1

Prawo budowlane z 1974r.

rozp. MGTiOŚ art. 43

rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja odmawiająca zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania gruntu leśnego nie stanowiła czasowej legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie oznaczał milczącego przyzwolenia na zabudowę. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę nie musi zawierać wskazań co do dalszego postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Postanowienie o wznowieniu postępowania podlega kontroli łącznie z decyzją merytoryczną.

Odrzucone argumenty

Interpretacja decyzji dotyczącej gruntu leśnego jako zgody na czasową legalizację obiektu samowolnie wybudowanego. Naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów skargi. Naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej nieuwzględnienia przesłanki do wznowienia postępowania. Fakt istnienia przesłanek przemawiających za wznowieniem postępowania został przesądzony w postanowieniu organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie może być uznana za czasową legalizację obiektu brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowił zatem milczącego przyzwolenia na zabudowę danego terenu, bez takiego zezwolenia sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. podlega kontroli łącznie z decyzją rozstrzygającą sprawę merytorycznie we wznowionym postępowaniu

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

sprawozdawca

Leszek Leszczyński

członek

Roman Hauser

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, legalizacji obiektów, granic rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny oraz wymogów uzasadnienia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w czasie budowy obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu o samowolę budowlaną i próby jej legalizacji poprzez powołanie się na inne decyzje administracyjne. Jest interesująca z perspektywy interpretacji przepisów i procedury sądowej.

Samowola budowlana nielegalna mimo decyzji dotyczącej gruntu – NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 376/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /sprawozdawca/
Leszek Leszczyński
Roman Hauser /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 859/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-12-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par.1 pkt. 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska /spr./ Sędzia NSA Leszek Leszczyński Protokolant Monika Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. i M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 859/05 w sprawie ze skargi G. i M. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 859/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. i M. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wydaną w trybie wznowionego postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia 15 lutego 2005r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 27 września 2000r., nakazującej G. i M. D. rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu letniskowego położonego na działce nr 275 w B. Decyzja ostateczna z dnia 27 września 2000r. poddana była wcześniej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 3 marca 2004r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 2756/00 oddalił skargę G. i M. D. na tę decyzję. Wnioskiem z dnia 20 lutego 2004r. G. i M. D. zainicjowali postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją z dnia 27 września 2000r. Wskazali, że w decyzji Wydziału Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku Nr [...] z dnia 29 grudnia 1987r. odmawiającej udzielenia zezwolenia na zmianę rodzaju użytkowania gruntów leśnych należących do M. R., położonych we wsi B., zawarto stwierdzenie, iż powierzchnia gruntów powinna pozostać trwale utrzymana jako las, przy jednoczesnym pozostawieniu istniejących domków letniskowych do czasu wyrębu drzewostanu.
Odmawiając uchylenia decyzji z dnia 27 września 2000r. organ I instancji stwierdził, że decyzja odmawiająca udzielenia zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania gruntów leśnych nie może być uznana za czasową legalizację obiektu.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że w chwili popełnienia samowoli budowlanej nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z § 43 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), o zgodności planowanej inwestycji z ustawą z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym decydowała decyzja o pozwoleniu na budowę lub decyzja o zatwierdzeniu projektu realizacyjnego. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowił zatem milczącego przyzwolenia na zabudowę danego terenu, bez takiego zezwolenia.
Na powyższą decyzję G. i M. D. złożyli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. i art. 47 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że zawarte w uzasadnieniu decyzji Wydziału Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 1987r. stwierdzenie o pozostawieniu istniejących domków letniskowych do czasu wyrębu drzewostanu nie może być interpretowane jako zgoda na czasową legalizację obiektu samowolnie wybudowanego. Organ wydający powyższą decyzję nie posiadał bowiem żadnych kompetencji do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974r.
Odnosząc się natomiast do przywołanego przez skarżących rozstrzygnięcia wydanego w podobnym do sytuacji skarżących stanie faktycznym i prawnym, Sąd I instancji stwierdził, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2001r., którą uchylono decyzję nakazującą rozbiórkę innego obiektu położonego na działce nr 265 w miejscowości B., nie stanowi przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd podniósł także, iż naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej w art. 8 K.p.a. nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, może natomiast w sytuacji rażącego naruszenia tego przepisu być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli G. i M. D., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "w wyniku jego niewłaściwego zastosowania poprzez brak odniesienia się Sądu do zarzutów podniesionych w skardze, co miało wpływ na wynik postępowania". Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie skarżących nie można jednak z tego przepisu wyprowadzić wniosku, że Sąd I instancji uprawniony jest do całkowitego zignorowania zarzutów sformułowanych w skardze.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnienia podstawy prawnej "nieuwzględnienia zgłoszonej przesłanki do wznowienia postępowania". Skarżący zwrócili uwagę na okoliczność, że nie kwestionowali zasadności postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowieniu postępowania. W postanowieniu tym wskazano przesłanki do wznowienia postępowania, zatem "Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do stwierdzenia braku tychże przesłanek".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do brzmienia art. 183 powołanej ustawy - sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności wskazujące na nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek powodujących nieważność postępowania, to postępowanie kasacyjne ograniczać się będzie do zbadania zasadności wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty, sprowadzają się do naruszenia przez Sąd przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Odnosząc się do powyższych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:
Za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy przede wszystkim zauważyć, że z przytoczonego przepisu wynika zasada niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi. Zasada ta oznacza, że granice zaskarżenia wytyczone w skardze nie pokrywają się z granicami rozpoznania przez Sąd I instancji, bowiem te ostatnie są szersze od zakresu zaskarżenia. Przytoczona w skardze kasacyjnej argumentacja jest zatem nieadekwatna do treści wskazanego wyżej przepisu.
Za bezpodstawny należy uznać także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu statuuje wymóg zawarcia wskazań co do dalszego postępowania, jeżeli w przypadku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. W niniejszej sprawie zapadł wyrok oddalający skargę, zatem bezspornie nie ma zastosowania art. 141 § 4 zd. 2 powołanej ustawy. Uzasadnienie tego wyroku odpowiada wymogom w nim określonym. Sąd odniósł się do zarzutów skargi, a w szczególności rozważył kwestię, czy wskazana przez skarżących przesłanka - określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. – faktycznie zaistniała. Za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu, że zarówno decyzja Wydziału Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 1987r., jak i decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie stanowią okoliczności, które mogą być uznane za spełnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
W nawiązaniu do argumentacji zaprezentowanej w skardze kasacyjnej, podnieść należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. podlega kontroli łącznie z decyzją rozstrzygającą sprawę merytorycznie we wznowionym postępowaniu. Nie sposób zatem skutecznie podnosić zarzutu – jak to uczyniono w skardze kasacyjnej – iż późniejsze rozstrzygnięcia są sprzeczne z osnową tego postanowienia. Dopiero bowiem po wydaniu wzmiankowanego postanowienia organ administracji bada, czy wskazana w podaniu o wznowienie postępowania przesłanka faktycznie zaistniała. Nietrafny jest zatem argument, iż fakt istnienia przesłanek przemawiających za wznowieniem postępowania został przesądzony w postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a Sąd nie miał podstaw do stwierdzenia braku wystąpienia tych przesłanek.
W przedstawionym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI