II OSK 370/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-24
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelekomunikacjaprawo budowlanemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegonieważność decyzjisamowola budowlanaochrona środowiskapola elektromagnetycznepostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję GINB utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Głównym zarzutem było wydanie pozwolenia na rozbudowę obiektu posadowionego na samowoli budowlanej oraz naruszenie przepisów dotyczących oddziaływania na środowisko. NSA uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że postępowanie nieważnościowe dotyczy stanu z daty wydania decyzji, a kwestia samowoli budowlanej została podniesiona po tym terminie. Ponadto, sąd stwierdził, że inwestycja nie naruszała przepisów prawa budowlanego ani planu miejscowego, a parametry techniczne nie wskazywały na konieczność uzyskania decyzji środowiskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymywała w mocy odmowę stwierdzenia nieważności pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wydanego pierwotnie przez Starostę w 2011 roku. Skarżące Stowarzyszenie podnosiło zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wydanie pozwolenia na rozbudowę obiektu posadowionego na samowoli budowlanej oraz błędną ocenę zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami o ochronie środowiska. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy stanu prawnego i faktycznego z daty wydania kwestionowanej decyzji. Kwestia samowoli budowlanej została podniesiona po terminie wydania pozwolenia i nie mogła być badana w trybie nieważnościowym. Sąd uznał, że rozbudowa stacji bazowej nie naruszała przepisów prawa budowlanego ani ustaleń planu miejscowego, który dopuszczał utrzymanie i przebudowę istniejących urządzeń telekomunikacyjnych. Ponadto, analiza parametrów technicznych inwestycji nie wykazała, aby przedsięwzięcie znacząco oddziaływało na środowisko w sposób wymagający uzyskania odrębnej decyzji środowiskowej. NSA podkreślił, że ochrona przed polami elektromagnetycznymi jest regulowana odrębnymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ale kwestia samowoli budowlanej nie może być badana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli została podniesiona po dacie wydania pozwolenia.

Uzasadnienie

Postępowanie nieważnościowe dotyczy stanu z daty wydania decyzji. Ustalenia dotyczące samowoli budowlanej dokonane po wydaniu pozwolenia mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje na jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.

u.p.b. art. 35 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Określa obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnej.

u.p.b. art. 33 § 1

Prawo budowlane

Dotyczy etapowania procesu budowlanego w przypadku zamierzenia obejmującego budowę więcej niż jednego obiektu.

u.ś.o. art. 71 § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § 1 pkt 7

Określa rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1 pkt 8

Określa rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.o.ś. art. 121

Prawo ochrony środowiska

Regulacje dotyczące ochrony przed polami elektromagnetycznymi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wydanie pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej na samowoli budowlanej. Naruszenie przepisów prawa budowlanego (art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1) poprzez błędną wykładnię. Naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Naruszenie prawa ma z kolei charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez ich proste zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Okoliczność ta nie może być zatem badana w trybie postępowania nieważnościowego, gdyż stanowi ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Jerzy Siegień

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności w kontekście zarzutu samowoli budowlanej podniesionego po terminie wydania pozwolenia. Wyjaśnienie zasad oceny zgodności inwestycji telekomunikacyjnych z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami o ochronie środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej i zastosowania przepisów prawa budowlanego oraz k.p.a. w kontekście postępowania nieważnościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy stacji bazowych i potencjalnych naruszeń prawa, a także pokazuje, jak sąd rozstrzyga kwestie proceduralne dotyczące momentu podnoszenia zarzutów.

Czy budowa na "samowoli" unieważni pozwolenie na stację bazową? NSA wyjaśnia.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 370/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Jerzy Siegień /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2555/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 35 ust. 1 pkt 1
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2555/18 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2555/18 oddalił skargę A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Starosta [...] ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej B. [...] (ramy oparte na fundamencie pod szafy na urządzenia nadawczo-odbiorcze, instalacja elektroenergetyczna zasilająca, system antenowy emitujący pole elektromagnetyczne (niejonizujące) wraz z niezbędną infrastrukturą; drabiny kablowe oraz kable wysokiej częstotliwości łączące anteny z urządzeniami) na działce nr [...] w miejscowości W., gmina Z..
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpił A. M., właściciel działki nr [...] sąsiadującej z terenem inwestycji, uczestniczący w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Jako przyczynę nieważności, wskazał brak sprawdzenia przez organ udzielający pozwolenie na budowę czy istniejąca wieża, na której zaprojektowano rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej, została wybudowana legalnie. Podniósł, że w toku prowadzonego od 2014 r. postępowania ustalono, że istniejąca na działce nr [...] w W. wieża została wykonana nielegalnie, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 617/16.
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2018 r., na podstawie art. 104 § 1, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.), odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że kontrolowana decyzja nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 - według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji) w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397).
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] złożył A. M..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy wskazał, że sporna inwestycja obejmowała rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej B. [...] na działce nr ew. [...], w miejscowości W., gmina Z.. Inwestycja ta polegała na wymianie anten sektorowych, montaż adapterów wraz z nowymi antenami, montaż ramy wraz z urządzeniami [...] podestu obsługowego, montaż urządzeń 5x [...] na istniejącej ramie oraz wykonaniu poziomej trasy kablowej [...] na bloczkach betonowych. Przedsięwzięcie zostało zlokalizowane na działce nr ew. [...], objętej zakresem obowiązywania uchwały Rady Gminy Z. z [...] lipca 2005 r., nr XXVIII/59/2005, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Z. nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości W. (dalej: mpzp, plan miejscowy). Działka ta położona jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem 04 MN.1 - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (§ 17 ust. 1 planu miejscowego). Stosownie do § 45 ust. 1 pkt 4 planu miejscowego w zakresie telekomunikacji i łączności zachowuje się i utrzymuje istniejące na obszarze opracowania planu funkcjonujące urządzenia i sieci łączności dopuszczając możliwość ich przebudowy w celu dostosowania do nowego zagospodarowania. Tym samym, zdaniem GINB, inwestycja (rozbudowa stacji bazowej telefonii komórkowej B. [...]) nie narusza rażąco ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy podniósł również, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornego przedsięwzięcia - obejmującego swym zakresem m. in. instalację na istniejącej wieży anten sektorowych - dołączono "Kwalifikację przedsięwzięcia" z [...] września 2007 r. Z powyższego dokumentu wynika, że w ramach spornej inwestycji przewiduje się instalację trzech anten sektorowych [...] w sektorach o azymutach 0°, 90° oraz 195° o mocach każdej z tych anten EIRP 3274 W. Z "Kwalifikacji przedsięwzięcia" wynika też, że przy ukierunkowaniu każdej z anten sektorowych na odpowiednie azymuty i ich maksymalnym pochyleniu - tilt 8°, oś główna wiązki promieniowania w odległości 150 m od anteny będzie przechodzić na najniższej wysokości 14,9 m. Przy czym obszary nad którymi przechodzą osie główne wiązek promieniowania anten sektorowych zostały objęte zakresem obowiązywania planu miejscowego, z którego wynika, że na terenach sąsiadujących z przedmiotową inwestycją dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z maksymalną wysokością nowych obiektów budowlanych w kalenicy 9 m (§ 17 pkt 1, § 13 pkt 9 lit. c ww. planu miejscowego). Powyższe świadczy o tym, że omawiana inwestycja nie należy do katalogu przedsięwzięć wymienionych w przepisach § 2 ust. 1 oraz § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy podzielił zatem ustalenia Wojewody, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2011 r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a zwłaszcza nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów odwołującego, wskazujących na samowolę budowlaną przed wydaniem przedmiotowego pozwolenia na budowę na działce inwestycyjnej nr ew. [...], organ odwoławczy wskazał, że brak jest prawomocnego orzeczenia, nakazującego rozbiórkę istniejącej wieży, która w przedmiotowym postępowaniu podlegała rozbudowie.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 15 maja 2019 r. oddalił skargę uznając ją za niezasadną. Sąd wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, a jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa. Przy czym, jak zauważył Sąd, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez ich proste zestawienie. Mając to na uwadze Sąd za prawidłowe uznał stanowisko orzekających w sprawie organów, że kontrolowana decyzja nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, a także § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Tym samym nie mogło też dojść do naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 135 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Sąd zaakceptował też stanowisko organów w kwestii podnoszonej przez skarżącego "nielegalności wieży", wskazując, że ustalenia w tym zakresie zostały dokonane po wydaniu kwestionowanej decyzji, a tym samym okoliczność ta jako przesłanka do ewentualnego wznowienia postępowania nie może być badana w postępowaniu nieważnościowym. Sąd pierwszej instancji podzielił zatem w całości argumentację organów i stwierdził, że wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył uczestnik postępowania – [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie:
1) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej zwanej p.p.s.a.), w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art., 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że organy dokonały prawidłowo ustaleń stanu faktycznego albowiem możliwe jest wydanie pozwolenia na budowę oraz rozbudowę dla stacji bazowej usytuowanej na samowoli budowlanej, co potwierdził WSA w Krakowie. Ponadto z wyroku nie wynika jak organy ustaliły maksymalne moce oraz tilty anten, co nie pozwala na weryfikację tego stanowiska;
2) przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. naruszenie:
a) art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez uznanie, że możliwe jest wydanie pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej umieszczonej w części na obiekcie będącym samowolą budowlaną w rozumieniu przepisów;
b) art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez dokonywanie oceny zgodności obiektu będącego samowolą budowlaną w zakresie jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszcza możliwości budowy obiektów budowlanych o takiej wysokości.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania – T. S.A. z siedzibą w W. wnosząc o oddalenie złożonej przez Stowarzyszenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.).
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zauważyć należy, co podkreślił też Sąd pierwszej instancji, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, a wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. A zatem organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (z mocą wsteczną), czyli od dnia, w którym została wydana. Wskazać należy, że jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa, na którą powołał się wnioskodawca w niniejszej sprawie. Naruszenie prawa ma z kolei charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez ich proste zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej B. [...] na działce nr [...] w miejscowości W., gmina Z.. Z akt sprawy wynika, że sporna inwestycja polegała na wymianie anten sektorowych, montaż adapterów wraz z nowymi antenami, montaż ramy wraz z urządzeniami 2x [...], podestu obsługowego, montaż urządzeń 5x [...] na istniejącej ramie oraz wykonanie poziomej trasy kablowej [...] na bloczkach betonowych (Projekt budowlany - Opis techniczny - str. 3).
A zatem za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy bowiem etapowania procesu budowlanego w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego budowę więcej niż jednego obiektu, tymczasem w niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, mamy do czynienia z rozbudową obiektu budowalnego. Rozbudowa stacji bazowej telefonii komórkowej to nie etapowość, a zatem ani Sąd pierwszej instancji ani orzekające w sprawie organy nadzoru nie mogły naruszyć tego przepisu, gdyż nie miał on zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Z akt sprawy wynika, że obszar oddziaływania obiektu - art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, określony został jako obejmujący działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [....], [...] w miejscowości W.. Dla terenu objętego inwestycją w dacie wydania decyzji, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "obszaru Gminy Z. nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości W." (uchwała Nr XXVIII/59/2005 Rady Gminy Z. z dni [...] lipca 2005 r.). Dla całego obszaru planu ustalono "w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obszaru (...) utrzymanie istniejących urządzeń i obiektów uzbrojenia zapewniając możliwość rozbudowy i modernizacji (...) w zakresie telekomunikacji i łączności zachowuje się i utrzymuje istniejące w obszarze opracowania planu funkcjonujące urządzenia i sieci łączności dopuszczając możliwość ich przebudowy dostosowując do nowego zagospodarowania" (§ 45 ust. 1 pkt 4 mpzp). Ponadto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na terenach sąsiadujących z przedmiotową inwestycją jako dopuszczalną zabudowę przewidywał zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z maksymalną wysokością nowych obiektów budowlanych w kalenicy 9 m (§ 17 pkt 1, § 13 pkt 9 lit. c mpzp). A zatem określona w planie wysokość dotyczyła zabudowy kubaturowej nowych budynków, a nie odnosiła się do wysokości stacji bazowej telefonii komórkowej, o której plan nic nie mówi. W planie dopuszczono natomiast, jak wskazano powyżej, utrzymanie istniejących w obszarze opracowania planu funkcjonujących urządzeń i sieci łączności dopuszczając możliwość ich przebudowy. Tym samym za bezprzedmiotowy uznać należy zarzut naruszenia przez sporny obiekt określonej w planie wysokości, gdyż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej o dodatkowe anteny, a nie z budową nowego obiektu budowlanego. Nie zwiększono więc wysokości masztu, a jedynie rozbudowano go o dodatkowe elementy.
Zauważyć także należy, co pominęła strona skarżąca kasacyjnie, że organy nadzoru budowlanego oceniły zgodność z przepisami prawa dokonanej przez Starostę w kwestionowanej decyzji z [...] kwietnia 2011 r. oceny zgodności projektu budowlanego rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie oceny zgodności z przepisami mpzp posadowionej na tej działce wieży stalowej o konstrukcji kratowej. Z projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] wynika, że wieża kratowa uwidoczniona została jako istniejąca. Natomiast projekt budowlany obejmował wymianę istniejących anten sektorowych i zamontowanie nowych oraz nowe trasy kablowe. Podnoszona przez stronę skarżącą kasacyjnie kwestia samowolnej budowy wieży kratowej związana była z ustaleniami dokonanymi dopiero w okresie miedzy 2014 r. a 2016 r., tj. już po wydaniu kwestionowanej decyzji. Okoliczność ta nie może być zatem badana w trybie postępowania nieważnościowego, gdyż stanowi ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji. Dodatkowo podkreślić należy, że zarówno w dacie wydawania kwestionowanej decyzji przez Starostę, jak i w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, nie istniał powoływany przez stronę skarżącą nakaz rozbiórki jakiegokolwiek obiektu budowlanego na działce objętej inwestycją, w szczególności nie było nakazu rozbiórki wieży o stalowej konstrukcji kratowej.
W związku z powyższym za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane w zakresie niewłaściwej oceny co do zgodności spornej inwestycji z ustaleniami mpzp. Zarówno orzekające w sprawie organy jak i Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdziły, że inwestycja nie naruszała przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej w skardze kasacyjnej kwestii braku zweryfikowania przez organ przy wydawaniu kwestionowanej decyzji przedłożonej przez inwestora dokumentacji w zakresie oceny czy planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym czy sporna inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uznać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo stwierdziły, że omawiana inwestycja nie należy do katalogu przedsięwzięć wymienionych w przepisach § 2 ust. 1 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Z akt sprawy wynika, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornego przedsięwzięcia - obejmującego swym zakresem m. in. instalację na istniejącej wieży anten sektorowych - dołączono "Kwalifikację przedsięwzięcia" z [...] września 2007 r. W dokumencie tym wskazano, że w ramach spornej inwestycji przewidziano instalację trzech anten: anteny sektorowej [...] w sektorze o azymucie 0°, o mocy EIRP 3274 W; anteny sektorowej [...] w sektorze o azymucie 90°, o mocy EIRP 3274 W oraz anteny sektorowej [...] w sektorze o azymucie 195°, o mocy EIRP 3274 W. W "Kwalifikacji przedsięwzięcia" wskazano także, że przy ukierunkowaniu anteny sektorowej na azymut 0° i jej maksymalnym pochyleniu - tilt 8°, oś główna wiązki promieniowania w odległości 150 m od anteny będzie przechodzić na najniższej wysokości 14,9 m. Z kolei przy ukierunkowaniu anteny sektorowej na azymut 90° i jej maksymalnym pochyleniu - tilt 8°, oś główna wiązki promieniowania w odległości 150 m od anteny będzie przechodzić na najniższej wysokości 14,9 m. Natomiast przy ukierunkowaniu anteny sektorowej na azymut 195° i jej maksymalnym pochyleniu - tilt 8°, oś główna wiązki promieniowania w odległości 150 m od anteny będzie przechodzić na najniższej wysokości 14,9 m. Mając zatem na uwadze, że z planu miejscowego wynika, że na terenach sąsiadujących z przedmiotową inwestycją (nad którymi przechodzą osie główne wiązek promieniowania anten sektorowych) dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z maksymalną wysokością nowych obiektów budowlanych w kalenicy 9 m, to słusznie uznano, że miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się w osi głównej wiązki promieniowania każdej z tych anten (pojedynczej anteny).
A zatem prawidłowo stwierdziły organy, co podtrzymał też Sąd pierwszej instancji, że kontrolowana decyzja Starosty [...] nie naruszała rażąco art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 71 ust. 2 ww. ustawy z 3 października 2008 r. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
Podkreślić także należy, że Starosta [...] wydając kwestionowaną decyzję nie był zobowiązany uwzględniać maksymalnego możliwego emitowania pola elektromagnetycznego jak i maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania instalowanych w ramach rozbudowy anten, gdyż wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
Ponadto należy mieć na uwadze, że zakwalifikowanie przedsięwzięcia do wdrożenia postępowania środowiskowego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., a zbadanie rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko weryfikowane w oparciu o regulacje dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych to dwa różne zagadnienia. Ciężar podnoszonej w skardze kasacyjnej potrzeby ochrony życia i zdrowia ludzi spoczywa bowiem na innych niż rozporządzenie z 2010 r. regulacjach prawnych. W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799, ze zm.) w Dziale VI zatytułowanym "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" zawarte są regulacje (art. 121 – 126), których zadaniem jest ochrona przed polami elektromagnetycznymi. Nakładają one na prowadzącego instalacje i jej użytkownika obowiązek wykonywania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie i zgłaszania ich właściwemu organowi (art. 122a). Nakazują też wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska uwzględniać w ramach państwowego monitoringu środowiska zadania związane z okresowymi badaniami kontrolnymi poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (art. 123).
Tym samym za niezasadny uznać należy zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art., 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy dokonały ustaleń stanu faktycznego. Natomiast analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi ww. norma. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił ponadto motywy podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI