II OSK 37/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-27
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanezgłoszenie robót budowlanychwarunki zabudowydecyzja o warunkach zabudowysprzeciwskarga kasacyjnaNSAroboty budowlanelokalizacja inwestycjiplanowanie przestrzenne

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, uznając, że choć inwestor nie musiał dołączać decyzji o warunkach zabudowy, to zgłoszenie było niekompletne z powodu braku jednoznacznego określenia lokalizacji i posadowienia budynku na mapie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych. Inwestor kwestionował konieczność przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, argumentując, że roboty nie wymagały pozwolenia na budowę. NSA uznał, że inwestor miał rację co do braku obowiązku przedłożenia decyzji WZ, jednakże zgłoszenie było wadliwe z powodu niejednoznacznego określenia lokalizacji i posadowienia budynku na mapie, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy sprzeciw Starosty do zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie budynku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego oraz art. 59 ust. 1 i art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. NSA stwierdził, że choć inwestor nie był zobowiązany do dołączenia decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, to zgłoszenie było niekompletne. Brak było jednoznacznego i czytelnego oznaczenia planowanej inwestycji na mapie sytuacyjno-wysokościowej, w tym odległości od granic działek. Ta wadliwość zgłoszenia uzasadniała wniesienie sprzeciwu przez organ. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, inwestor nie jest zobowiązany do dołączenia decyzji o warunkach zabudowy, jeśli roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. stanowi, że roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jedyny wyjątek dotyczy budowy obiektów z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, co nie miało zastosowania w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Pr.bud. art. 30 § ust. 5c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ był uprawniony do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych.

Pr.bud. art. 30 § ust. 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Do zgłoszenia należy dołączyć odpowiednie szkice lub rysunki, które umożliwiają ocenę zamierzenia.

Pr.bud. art. 29 § ust. 1 pkt 16

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa rodzaj robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę.

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu w braku planu miejscowego wymaga ustalenia warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 50 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie robót budowlanych było niekompletne z powodu braku jednoznacznego określenia lokalizacji i posadowienia budynku na mapie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie był on, jako inwestor, zobowiązany do dołączenia do swojego zgłoszenia decyzji o warunkach zabudowy, ani legitymowania się nią, gdyż nie była ona wymagana przepisami u.p.z.p. niezasadne było żądanie od inwestora legitymowania się decyzją o warunkach zabudowy w niniejszym postępowaniu. zgłoszenie było niekompletne ponieważ "nie dołączono do niego prawidłowego szkicu lub rysunku przestawiającego -rzeczywistą lokalizację zamierzenia budowlanego, które umożliwiłoby organowi prawidłową ocenę czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi wynikające z przepisów". Inwestor jest zobowiązany do jednoznacznego określenia odległości inwestycji od działek sąsiednich.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Jerzy Stankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla robót budowlanych zwolnionych z pozwolenia na budowę oraz wymogów formalnych zgłoszenia robót budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku określonego w art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego i braku planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla prostszych inwestycji budowlanych, co jest częstym problemem praktycznym. Pokazuje też, jak istotne są wymogi formalne zgłoszeń.

Czy musisz mieć WZ na budowę, jeśli nie potrzebujesz pozwolenia? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 37/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ol 602/21 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-10-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 30 ust. 5c, art. 30 ust. 2a pkt 1-3, art. 30 ust. 2, art. 29 ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 6-7, art. 10-12, art. 75, art. 79a, art. 80, art. 81a, art. 107 par. 3,  art. 136 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 59 ust. 1,  art. 50 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 par. 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 602/21 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 maja 2021 r., nr WIN-II.7843.4.18.2021 w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 602/21, oddalił skargę W. W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 maja 2021 r., nr WIN-II.7843.4.18.2021, w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych.
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 marca 2021 r., znak: WAI-AB.6743.2.24.2021, wydaną w oparciu o art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud."), wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia W. W. z dnia 5 marca 2021 r. o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych polegających na budowie budynku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 Pr.bud., na działce nr [...], obręb [...], gmina [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku, a także zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowań sądowych przed WSA i NSA wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Środek zaskarżenia oparto na następujących podstawach:
I. naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), tj.:
1) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 5c Pr.bud., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z naruszeniem treści art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na:
a) niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie naruszenia przez Starostę i Wojewodę przepisów: art. 6, art. 7, art. 11, art. 12, art. 75, art. 79a, art. 80, art. 81a i art. 107 § 3 k.p.a., z których wynika, że organy administracji nie zasadnie wezwały stronę do przedłożenia decyzji ustalającej warunki zabudowy, co w konsekwencji stało się podstawą sprzeciwu, w sytuacji gdy, art. 30 ust. 2a pkt 3 Pr.bud. w zw. z art. 59 ust. 1 zd. 2 i art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741, zwana dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 16 Pr.bud., nie zobowiązywał skarżącego do przedłożenia decyzji ustalającej warunki zabudowy, a przez to wadliwe przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, iż faktycznie istniała podstawa prawna do wezwania do uzupełnienia braków, a tym samym powstała podstawa do zgłoszenia sprzeciwu co do zgłoszonych robót budowlanych, mimo iż wskazana w postanowieniu nieprawidłowość w istocie nie miała uzasadnienia i nie wynikała z warunków formalnych przewidzianych w Prawie budowlanym i innych aktach prawnych dla zgłoszenia wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę;
b) niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie naruszenia przez Wojewodę przepisów: art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 12, art. 75, art. 77, art. 79a, art. 80, art. 81a, art. 86, art. 107 § 3 i art. 136 § 1 i § 2, ewentualnie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., który przeprowadził z urzędu dowód z dokumentu urzędowego tj. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 6 maja 2021 r., nr RGG.6730.65.2021, ustalającej warunki zabudowy i wskazał nowe wymagania dla zgłoszenia strony, których nie wymagał organ I instancji, tj. konieczność wskazania przez stronę odległości budynku od nieprzekraczalnej linii zabudowy, wysokości budynku, rysunków elewacji ze wskazaniem otworów drzwiowych i okiennych oraz określenia kątów nachylenia dachów, czym rozszerzył zakres obowiązku strony w stosunku do postanowienia Starosty, a mimo to nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak też nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję lub ewentualnie nie uchylił zaskarżonej decyzji w całości i nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, czym naruszył przepis art. 136 § 1 i § 2 k.p.a., ewentualnie naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a., oraz przepis art. 30 ust. 5c Pr.bud., gdyż na jego podstawie nie wezwał strony do uzupełnienia zgłoszenia;
c) niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie naruszenia przez Wojewodę przepisów: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art, 11, art. 12 k.p.a., w związku z prowadzeniem postępowania odwoławczego bez udziału strony przez Wojewodę, a w szczególności nie odpowiadanie na wnioski strony, odmowę udostępnienia dokumentów z postępowania odwoławczego, co dodatkowo skutkuje naruszeniem przez organ odwoławczy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
II. naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 30 ust. 5c w zw. z art. 30 ust. 2 i ust. 2a pkt 1, 2, i 3 Pr.bud., polegającym na jego błędnej wykładni i wadliwym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej, na podstawie wskazanego przepisu, były uprawnione do żądania od strony wyjaśnień, a nie tylko dokumentów, jak również żądania decyzji o ustaleniu warunkach zabudowy oraz mapy z wrysowanym budynkiem z zaznaczonymi wymiarami budynku i odległościami od granic działki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu druga strona nie sprzeciwiła się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie.
Na wstępie wskazać należy, mając na uwadze redakcję zarzutów, że autor skargi kasacyjnej wadliwie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Nie stanowi zaś właściwej płaszczyzny do zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach zarzutu jego naruszenia nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny. Sąd I instancji w dostateczny sposób wywiązał się ze swojego obowiązku w aspekcie prawidłowego pod względem formalnym uzasadnienia swego wyroku, jego motywy są zrozumiałe, poddają się kontroli instancyjnej. Czy innym jest natomiast to, czy stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu wyroku zasługuje na aprobatę. Autor skargi kasacyjnej w gruncie rzeczy poprzez zarzut w tym przedmiocie zmierza do wykazania wadliwości w działaniach organu administracji publicznej, czego nie może z powodzeniem uczynić.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny jest zarzut zawarty w punkcie I.1) c) skargi kasacyjnej. Zaakcentować należy, że w postępowaniu kasacyjnym zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczną podstawą kasacyjną wyłącznie wówczas, jeżeli uchybienie przepisom proceduralnym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli autor skargi kasacyjnej nie jest w stanie wykazać wpływu uchybień proceduralnych na poczynione ustalenia faktyczne, nie może być mowy o skutecznym kwestionowaniu danego rozstrzygnięcia w ramach podstawy kasacyjnej. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił w sposób należyty, jaki wpływ miała okoliczność, iż organ odwoławczy "nie odpowiedział na zadane pytanie dotyczące przebiegu postępowania odwoławczego w tym w zakresie przeprowadzonych dowód oraz przedłużenia postępowania odwoławczego", a także, że stronie odmówiono udostępnienia kserokopii lub skanów dokumentów z akt sprawy. Nadto, z akt sprawy wynika, że jedynym uzupełnieniem przez Wojewodę materiału dowodowego było wystosowanie do Wójta Gminy [...] pisma z dnia 27 kwietnia 2021 r., w którym organ zwrócił się o informację, czy "na powyższą działkę" wydana została decyzja o warunkach zabudowy, ew. czy został złożony wniosek o wydanie takiej decyzji. W toku całego postępowania administracyjnego skarżący zaś konsekwentnie kwestionował konieczność legitymowania się decyzją w tym przedmiocie. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w ramach analizowanej podstawy kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, usprawiedliwione są po części pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, co nie zmienia jednakże ogólnego poglądu, iż organy administracji zasadnie wniosły sprzeciw do zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych polegających na budowie budynku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 Pr.bud.
Sąd w składzie obecnie orzekającym, podziela stanowisko skarżącego kasacyjnie, mające umocowanie w poglądzie prezentowanym przez NSA w wyroku z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3233/17, a sprowadzające się do tego, że nie był on, jako inwestor, zobowiązany do dołączenia do swojego zgłoszenia decyzji o warunkach zabudowy, ani legitymowania się nią, gdyż nie była ona wymagana przepisami u.p.z.p. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z art. 50 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (odpowiednio decyzji o warunkach zabudowy) roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Z treści powyższych przepisów wynika więc, że w przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na budowie obiektu budowlanego, na budowę którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, nie wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zauważyć przy tym trzeba, że ustawodawca w przypadkach, w których chciał wprowadzić obowiązek uzyskania warunków zabudowy w odniesieniu do robót budowlanych zwolnionych ustawowo z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę a wymagających dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, to taki obowiązek wprost w u.p.z.p. wprowadził. W art. 59 ust. 2a tej ustawy ustalono, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis ten przewiduje zatem jedyny ustawowo wprowadzony wyjątek od zasady określonej w art. 50 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., który nie może być dowolnie rozszerzany na inne obiekty. Tym samym niezasadne było żądanie od inwestora legitymowania się decyzją o warunkach zabudowy w niniejszym postępowaniu. Wadliwe było także zapatrywanie Sądu Wojewódzkiego, że skoro została już wydana, to ustalone w niej parametry wiązały w niniejszej sprawie. Takie twierdzenie nie jest uprawnione w przypadku, gdy do skutecznego przyjęcia zgłoszenia nie jest ona wymagana, gdy obowiązek jej dołączenia nie wynika z przepisów prawa (u.p.z.p.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy natomiast zgodzić się z organem odwoławczym, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenie było niekompletne ponieważ "nie dołączono do niego prawidłowego szkicu lub rysunku przestawiającego -rzeczywistą lokalizację zamierzenia budowlanego, które umożliwiłoby organowi prawidłową ocenę czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi wynikające z przepisów". Stosownie do art. 30 ust. 2 Pr.bud., w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) odpowiednie szkice lub rysunki - w zależności od potrzeb; 3) pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów (art. 30 ust. 2a Pr.bud.). Celem postępowania w sprawie zgłoszenia jest ustalenie przez organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadają wymaganiom prawa i mogą być realizowane czy też powinien on nie dopuścić do ich realizacji. Dlatego też składany przez inwestora wniosek powinien zawierać dane (informacje) o planowanej inwestycji w zakresie umożliwiającym ich skonfrontowanie z przepisami technicznymi oraz dokonanie oceny, czy zamierzenie jest zgodne z prawem (zob. A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 30). Prawidłowo zatem, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nałożono na skarżącego obowiązek podania na załączniku graficznym (mapa) odległości zgłaszanego budynku od sąsiednich działek. Skarżący w piśmie z dnia 19 marca 2021 r. określił zaplanowane posadowienie budynku jako "od granicy z działką nr [...] będzie to odległość między 4 a 5 m, a od granicy z działką [...] będzie to odległość 17-18 m". Takiego sposobu określenia posadowienia budynku nie można uznać za prawidłowe. Inwestor jest zobowiązany do jednoznacznego określenia odległości inwestycji od działek sąsiednich. Nie może takiego obowiązku zlecić także, jak to uczynił, poprzez odesłanie, aby pracownik organu sam naniósł odległości na mapę dołączoną do zgłoszenia. Jednoznaczne określenie posadowienia obiektu budowlanego jest związane nie tylko z koniecznością analizy przez organ, czy zostały zachowane odległości wynikające z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy też jak w rozpoznawanym przypadku uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 sierpnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], ale również ze względów zachowawczych dla ewentualnych innych postępowań, aby nie było żadnych wątpliwości, że obiekt budowlany w określonym miejscu został legalnie posadowiony. Nałożenie obowiązku określenia na załączniku graficznym (mapa) odległości zgłaszanego budynku od granic z sąsiednimi działkami niewątpliwie miało umocowanie w dyspozycji art. 30 ust. 2a pkt 2 Pr.bud. W terminie "rysunki" mieści się załącznik graficzny w postaci mapy. Jak wskazuje się w orzecznictwie, mogą zaistnieć przypadki, że konieczne będzie załączenie do zgłoszenia np. mapy do celów opiniodawczych, z zaznaczonym na niej projektowanym obiektem budowlanym. Może to być konieczne w sytuacji zgłoszenia budowy np. ogrodzenia od strony drogi publicznej, gdyż tylko przedstawiony na mapie sytuacyjno-wysokościowej rysunek ogrodzenia (od strony drogi publicznej) pozwoli organowi na ewentualną ocenę możliwości jego usytuowania, z uwzględnieniem np. linii rozgraniczających ulicę (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 47/12). Poza sporem powinno być, iż inwestor w niniejszej sprawie nie zastosował się do punktu 5 postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 16 marca 2021 r. Uprawniona była konstatacja organu odwoławczego, że "skarżący miał w sposób jednoznaczny i czytelny oznaczyć planowaną inwestycję i umiejscowić ją w terenie, wrysowując budynek na mapie sytuacyjno-wysokościowej z zachowaniem odpowiedniej skali od granicy działek. W ocenie organu, brak jest zatem możliwości ustalenia w oparciu o rysunki przedłożone przez inwestora, dokładnej lokalizacji zamierzonego obiektu budowlanego na działce, a w szczególności jego posadowienia (w tym odległości) w stosunku do granic działek oraz odległości od wody płynącej". Stwierdzenie powyższego było wystarczającą podstawą do wniesienia sprzeciwu, w oparciu o art. 30 ust. 5c Pr.bud. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnione wątpliwości budzi natomiast stwierdzenie Wojewody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "inwestor zobowiązany był także do przedstawienia rysunku, z którego wynikać będzie jednoznacznie, jakiej wysokości będzie zgłaszany budynek. Nadto przedstawienia rysunków elewacji ze wskazaniem otworów drzwiowych i okiennych oraz określenia kąta nachylenia połaci dachowej". Skoro powyższe nie było przedmiotem postanowienia dowodowego z dnia 16 marca 2021 r., ani także postępowania dowodowego uzupełniającego przed organem odwoławczym, Wojewoda nie powinien czynić w tym zakresie żadnych zarzutów, ani opierać swojego rozstrzygnięcia na tej kwestii. Tym bardziej, że niektóre parametry były wiadome (np. kąt nachylenia połaci dachowej). W świetle jednak, co do zasady, prawidłowego rozstrzygnięcia pozostaje to bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI