II OSK 368/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-27
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowygminaorgan administracjistrona postępowaniaskarga kasacyjnaNSAWSAinteres prawnylegitymacja procesowa

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że organ gminy wydający decyzję administracyjną nie może jednocześnie występować jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Gmina G. złożyła skargę kasacyjną na postanowienie WSA w Poznaniu, które odrzuciło jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy. WSA uznał, że organ gminy wydający decyzję administracyjną nie może być jednocześnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż wykonuje funkcje organu administracji publicznej. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy G. dotyczącą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie skargi tym, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną, nie może występować w podwójnej roli organu decyzyjnego i strony postępowania. NSA zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego orzekania w indywidualnej sprawie administracyjnej wyłącza możliwość występowania tej jednostki jako strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Organ gminy, wykonując funkcje organu administracji publicznej, nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego gminy jako osoby prawnej w takim postępowaniu. NSA wskazał, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy praw gminy jako osoby prawnej, lecz jest próbą polemiki organu pierwszej instancji z organem wyższego stopnia co do treści rozstrzygnięcia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jednostka samorządu terytorialnego nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli jej organ wydał decyzję administracyjną w tej sprawie.

Uzasadnienie

Organ gminy wykonujący funkcje organu administracji publicznej nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego gminy jako osoby prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego orzekania w indywidualnej sprawie administracyjnej wyłącza możliwość występowania tej jednostki jako strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 60

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

PPSA art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 6 - odrzucenie skargi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ gminy wydający decyzję administracyjną nie może być jednocześnie stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie sądowe nie służy rozstrzyganiu sporów między organami administracji.

Odrzucone argumenty

Gmina G. jako wspólnota samorządowa, posiadająca osobowość prawną, jest zainteresowana rozstrzygnięciem i ma prawo występować jako strona. Należy odróżnić charakter prawny czynności organu wydającego decyzję od czynności organu występującego w imieniu Gminy jako wspólnoty samorządowej.

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalne jest bowiem, aby gmina, której organ wydał decyzję, występowała w podwójnej roli – organu decyzyjnego i strony postępowania. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza w zasadzie możliwość występowania w tej sprawie tej jednostki samorządu terytorialnego jako strony postępowania administracyjnego, bądź sądowoadminstracyjnego. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcje organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej.

Skład orzekający

Włodzimierz Ryms

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że organ gminy wydający decyzję administracyjną nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym tej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ gminy działa jako organ administracji publicznej w sprawie, w której gmina mogłaby być stroną jako osoba prawna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii procesowej dotyczącej legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Gmina nie może być jednocześnie sędzią i stroną: NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 368/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Włodzimierz Ryms /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II OSK 1386/05 - Postanowienie NSA z 2006-01-06
II SA/Po 739/05 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2005-08-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Po 739/05 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Gminy G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Gminy G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jednostka samorządu terytorialnego może być jako osoba prawna stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego. Natomiast w sytuacji, kiedy organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznacza się rolę organu administracji publicznej, wówczas dba on o interesy jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. W przedmiotowej sprawie organ Gminy został upoważniony z mocy ustawy do określenia i sposobu postępowania w sprawach przyznania terenów na określone cele wraz z ustaleniem zasad ich zagospodarowania i zabudowy. Tym samym został ograniczony jego zakres uprawnień jako osoby prawnej i w zakresie w jakim wykonuje funkcje organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania interesu prawnego tej jednostki. Niedopuszczalne jest bowiem, aby gmina, której organ wydał decyzję, występowała w podwójnej roli – organu decyzyjnego i strony postępowania. Postępowanie sądowe nie służy rozstrzyganiu sporów pomiędzy organami administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji.
W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 60 w związku z art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący podniósł, że skargę składa jako wspólnota samorządowa, posiadająca osobowość prawną i w konkretnej sprawie zainteresowana rozstrzygnięciem. Należy odróżnić charakter prawny czynności organu wydającego decyzję administracyjną od czynności organu występującego w imieniu Gminy, jako wspólnoty samorządowej, korzystającej z określonych praw, zagwarantowanych w ustawie. Uprawnienie Gminy G. do występowania na prawach strony należy więc oceniać nie w znaczeniu działania podmiotu w sprawie, w której organ rozstrzygał w I instancji, ale w kategorii ochrony interesów Gminy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza w zasadzie możliwość występowania w tej sprawie tej jednostki samorządu terytorialnego jako strony postępowania administracyjnego, bądź sądowoadminstracyjnego. W tej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcje organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. Tym samym Sąd podzielił pogląd przyjęty w uchwale NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03.
W przedmiotowej sprawie Burmistrz Gminy G. orzeka o załatwieniu sprawy, stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), wydając decyzji o warunkach zabudowy. Trafnie wobec tego zauważył Sąd I instancji, że Burmistrz wykonując funkcję organu administracji publicznej, nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego Gminy w trybie postępowania sądowoadminstracyjnego. W takiej sytuacji organ może "bronić" interesu jednostki samorządu terytorialnego jedynie w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie.
Należy ponadto podnieść, że przedmiot sprawy, a następnie skargi do sądu administracyjnego nie dotyczy praw gminy jako osoby prawnej. Skarżący w istocie rzeczy polemizuje z organem wyższego stopnia, co to tego jakiej treści rozstrzygnięcie powinno być wydane w wyniku rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy. Jest to więc przypadek wniesienia skargi przez organ pierwszej instancji na decyzję organu drugiej instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI