II OSK 3650/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
ochrona przeciwpożarowainstalacjebudynek mieszkalnyobowiązkidecyzja administracyjnaprawo budowlanestraż pożarnabezpieczeństwo pożarowespółdzielnia mieszkaniowa

NSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni mieszkaniowej dotyczącą obowiązku wykonania instalacji przeciwpożarowej w budynku, uznając nałożone obowiązki za precyzyjne i zgodne z prawem.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakazującą wykonanie instalacji przeciwpożarowej w budynku, argumentując, że nałożone obowiązki są nieprecyzyjne i niemożliwe do wykonania. Zarówno WSA, jak i NSA oddaliły skargę, uznając, że organy prawidłowo określiły cel, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego, a szczegóły techniczne powinny zostać opracowane przez rzeczoznawcę. Sąd podkreślił, że przepisy prawa nie nakładają na organy obowiązku wskazywania konkretnych rozwiązań technicznych, a kwestie finansowe nie są podstawą do uchylenia obowiązku.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej nakazującą wykonanie obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Spółdzielnia kwestionowała precyzję nałożonych obowiązków (wyposażenie w instalację wodociągową przeciwpożarową, zapewnienie zapasu wody), twierdząc, że nie zostały one określone w sposób umożliwiający ich wykonanie, a terminy są zbyt krótkie. Podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieustalenia wydajności zewnętrznej sieci wodociągowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że organy administracji mają prawo nakładać obowiązki poprzez wskazanie celu, jaki ma zostać osiągnięty, a szczegółowe rozwiązania techniczne należą do kompetencji rzeczoznawcy. Stwierdzono, że przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znalazły uzasadnienia. Sąd uznał, że termin wykonania obowiązków był wystarczający, a możliwość skorzystania z odstępstwa przewidzianego w rozporządzeniu nie była możliwa do zastosowania w konkretnym stanie faktycznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek jest wystarczająco precyzyjny, ponieważ organ wskazał cel (zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego) oraz przepisy prawa, a szczegółowe rozwiązania techniczne należą do kompetencji rzeczoznawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy prawa pozwalają na nakładanie obowiązku poprzez wskazanie celu do osiągnięcia, a niekoniecznie poprzez szczegółowy opis sposobu jego realizacji. Organ wskazał wymagane przepisy i ogólne parametry instalacji, pozostawiając szczegóły techniczne rzeczoznawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.poż. art. 4 § ust. 1 pkt 1, 2, 5

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Nakłada obowiązek przestrzegania wymagań techniczno-budowlanych, wyposażenia w urządzenia przeciwpożarowe i przygotowania do akcji ratowniczej.

ustawa o PSP art. 26 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Podstawa do wydania przez PSP nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

rozporządzenie o.ppoż. § § 3 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Wymaga, aby urządzenia przeciwpożarowe były wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę i przeszły odpowiednie próby i badania.

rozporządzenie o.ppoż. § § 19 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Dotyczy wyposażenia lokali usługowych w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami 25.

rozporządzenie o.ppoż. § § 20 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Określa wymogi dotyczące zaworów hydrantowych 52 na każdej kondygnacji, a w piwnicy i powyżej 25 m wysokości po dwa zawory na każdym pionie.

Pomocnicze

rozporządzenie o.ppoż. § § 24 ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Dotyczy dopuszczalnych zmian pojemności zbiorników na wodę przeciwpożarową i warunków ich zastosowania.

rozporządzenie o.ppoż. § § 24 ust. 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Dopuszcza zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej bezpośrednio z zewnętrznej sieci wodociągowej o określonej wydajności, bez konieczności zapewnienia zbiorników.

rozporządzenie o.ppoż. § § 24 ust. 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Określa warunki zastosowania dopuszczeń, o których mowa w ust. 3 pkt 3 i ust. 4.

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.

P.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, nawet jeśli uzasadnienie wyroku jest błędne, ale orzeczenie odpowiada prawu.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wydania decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 113 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zwrócenia się do organu o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo określiły obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wskazując cel i przepisy prawa, a szczegóły techniczne należą do rzeczoznawcy. Sytuacja finansowa strony nie jest podstawą do uchylenia obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego. Termin wykonania obowiązków był wystarczający. Niezastosowanie odstępstwa z § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż. było uzasadnione stanem faktycznym sprawy.

Odrzucone argumenty

Nałożone obowiązki są nieprecyzyjne i nie wskazują konkretnych rozwiązań technicznych. Termin wykonania obowiązków jest zbyt krótki. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, w tym nie ustaliły wydajności zewnętrznej sieci wodociągowej. Niezastosowanie § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż. stanowi naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie zna przecież i znać nie musi uwarunkowań technicznych funkcjonowania konkretnego budynku dla którego ustanawia obowiązek doprowadzenia go do zgodności z przepisami przeciwpożarowymi. Wskazał w decyzji kluczowe urządzenia, które należy zainstalować jednak szczegóły umożliwiające faktyczne wykonanie instalacji podać powinien uprawniony projektant tj. rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń pożarowych. Zasadą prawa publicznego, w tym prawa budowlanego lub przepisów o ochronie przeciwpożarowej, jest brak związania organu administracji sytuacją finansową podmiotu zobowiązanego.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Piotr Broda

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Precyzja decyzji administracyjnych nakładających obowiązki techniczne, zakres kompetencji organów administracji w zakresie ochrony przeciwpożarowej, brak wpływu sytuacji finansowej strony na wykonanie obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku instalacji przeciwpożarowej w budynku wielorodzinnym i zastosowania konkretnych przepisów rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa publicznego – ochrony przeciwpożarowej budynków. Choć rozstrzygnięcie jest techniczne, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i interpretację sądową w kontekście obowiązków nakładanych na zarządców nieruchomości.

Czy obowiązek instalacji przeciwpożarowej musi być precyzyjnie opisany w decyzji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 3650/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Broda
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2895/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-06-05
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 620
art. 4
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1313
art. 26 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jedn.
Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
par. 19, par. 20, par. 24
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 141 par. 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2895/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z dnia 24 września 2018 r. nr WZ.5593.53.1.2018 w przedmiocie nakazu wykonywania obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2895/18, oddalił skargę Spółdzielni M. z siedzibą przy ul. [...] w W. (dalej jako skarżąca lub spółdzielnia) na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 24 września 2018 r., znak: WZ.5593.53.1.2018 w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach 13 i 20 czerwca 2018 r. funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej działający z upoważnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy (dalej: "Komendant Miejski PSP") przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W.. W trakcie tych czynności stwierdzono określone uchybienia z zakresu ochrony pożarowej, w tym w szczególności brak wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z zaworami hydrantowymi 52 oraz hydrantami wewnętrznymi 25, a także brak zapewnienia zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej ze zbiornika przeznaczonego wyłącznie do tego celu. Wszystkie nieprawidłowości zostały opisane w protokole, z którym zapoznała się Spółdzielnia i który został przez nią zaakceptowany.
Ujawnienie powyższych uchybień w piśmie z 26 czerwca 2018 r. skutkowało wszczęciem przez Komendanta Miejskiego PSP postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W toku postępowania Spółdzielnia powołała się na fakt wybudowania budynku w 1995 r. na podstawie pozwolenia na budowę z 23 sierpnia 1991 r., którego integralną część stanowił plan realizacji inwestycji zatwierdzony decyzją z 14 maja 1991 r. Spółdzielnia podkreśliła, że w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynek spełnia więc standardy z 1995 r.
Komendant Miejski PSP po przeprowadzeniu postępowania decyzją z 24 lipca 2018 r. znak: MZ.5582.8961-1.12.5262.2018.MP, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1204 ze zm., dalej: "ustawa o PSP"), a także art. 104 § 1 ustawy z dnia i 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a."), nakazał Spółdzielni wykonanie następujących obowiązków:
a) wyposażenie budynku przy ul. [...] w W. w instalację wodociągową przeciwpożarową z zastosowaniem zaworów hydrantowych 52 na każdej kondygnacji budynku, przy czym na kondygnacji piwnicznej oraz każdej kondygnacji powyżej 25 m wysokości należy zastosować po dwa zawory na każdym pionie ("obowiązek nr 1"). Powyższy obowiązek należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń pożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań potwierdzających prawidłowość działania; podstawę prawną nałożenia powyższego obowiązku stanowiły art. 4 ust. 1 pkt 1, 2, 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 620; dalej "u.p.poż.") oraz § 3 ust. 1, § 20 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), dalej "rozporządzenie o.ppoż."; termin wykonania obowiązku nr 1 ustalono na 31 grudnia 2019 r.,
b) wyposażenie lokali usługowych zlokalizowanych w parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów 25 z wężem półsztywnym, przy czym obowiązek należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń pożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań potwierdzających prawidłowość działania ("obowiązek nr 2"); podstawą prawną nałożenia obowiązku nr 2 były art. 4 ust. 1 pkt 1, 2, 5 u.p.poż. oraz § 3 ust. 1 i § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o.ppoż. Termin wykonania obowiązku nr 2 ustalono na 31 grudnia 2019 r.,
c) dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] w W. zapewnić zapas wody do zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, zgromadzony w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3; odnośnie do powyższego obowiązku dopuszczono jednak zmiany pojemności zbiorników pod warunkiem zastosowania szczegółowych wskazówek technicznych i prawnych; dopuszczono także zastosowanie jednego wspólnego zbiornika o pojemności co najmniej 100 m3 dla grupy budynków wysokich i wysokościowych wzniesionych obok siebie, jeżeli zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż 100 m, a także zastosowanie zbiorników o pojemności zmniejszonej niż wymienione w szczegółowo określonych przepisach technicznych; podstawę prawną nałożenia obowiązku nr 3 stanowiły art. 4 ust. 1 pkt 1, 2, 5 u.p.poż. oraz § 3 ust. 1 i § 24 rozporządzenia o.ppoż. Termin wykonania obowiązku nr 3 ustalono na 31 grudnia 2019 r.
Komendant Miejski PSP podkreślił, że nałożenie powyższych obowiązków jest zgodne ze słusznym interesem strony postępowania, a przez podniesienie ogólnego poziomu bezpieczeństwa pożarowego z interesem społecznym. Wykonanie obowiązku umożliwi prowadzenie działań ratowniczo gaśniczych, gdyby wystąpiła taka potrzeba. Wyznaczając termin realizacji obowiązków i dopuszczalny czas trwania nieprawidłowości organ kierował się interesem społecznym oraz słusznym interesem strony, z którego wynika realna możliwość wykonania koniecznych prac.
W odwołaniu Spółdzielnia zakwestionowała rozstrzygnięcie zawarte w powyższej decyzji, wskazując, że obowiązki nr 1 i 2 zostały określone w sposób warunkowy, a ich realizacja jest uzależniona od sporządzenia projektu i uzgodnienia go z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dodatkowo warunkiem dopuszczenia urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań potwierdzających prawidłowość działania instalacji. Organ nie określa przy tym bliższych parametrów prób i badań oraz kto ma te próby i badania wykonać, nie wskazuje też żadnych przepisów, z których powyższe obowiązki miałyby wynikać.
Również określenie obowiązku nr 3 ogranicza się do powtórzenia przepisów ww. rozporządzenia, bez wskazania konkretnych rozwiązań. W ocenie Spółdzielni termin wykonania określonych w zaskarżonej decyzji obowiązków nie jest możliwy do spełnienia ze względu na charakter procedury związanej z wyłonieniem wykonawców oraz z uwagi na to, że Spółdzielnia nie dysponuje środkami finansowymi niezbędnymi do realizacji narzuconych obowiązków. Nie wiadomo też, jakiego czasu wymaga wykonanie nałożonych obowiązków.
Po rozpatrzeniu odwołania Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "Komendant Wojewódzki PSP") decyzją z 24 września 2018 r., znak: WZ.5593.53.1.2018, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 27 ustawy o PSP, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ nie miał zastrzeżeń odnośnie do prawidłowości ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zastosowanych do niego właściwych przepisów prawa materialnego. Organ uznał, że obowiązki przewidziane w zaskarżonej decyzji zostały nałożone w sposób prawidłowy, uwzględniający fakty ustalone przez organ pierwszej instancji oraz spisane w odpowiednim protokole.
W przedstawionym stanie faktycznym organ miał obowiązek wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Za takim rozwiązaniem przemawiał ważny interes publiczny, tj. ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru. Obowiązki nałożone na skarżącą Spółdzielnię zostały określone jednoznacznie i precyzyjnie. Zostały też w pełni uzasadnione przez podanie podstaw faktycznych i prawnych.
Organ odwoławczy, z uwagi na treść obowiązujących przepisów, za niezasadny uznał zarzut Spółdzielni odnoszący się do warunkowego formułowania obowiązków.
Organ wskazał, że ustalając termin realizacji przedmiotowych obowiązków organ pierwszej instancji nie brał pod uwagę kosztów ich wykonania. Kryterium kosztów nie stanowi bowiem podstawy dla oceny możliwości wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółdzielnia zarzuciła organowi II Instancji naruszenie:
a) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie o obowiązkach skarżącej w sposób nieprecyzyjny i rezygnację z uzasadnienia,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nieustalenie wydajności zewnętrznej sieci wodociągowej co było okolicznością szczególnie istotną w zakresie "Obowiązku nr 3" określonego w decyzji Komendanta Miejskiego PSP z 24 lipca 2018 r.,
c) art. 26 ust. 1 pkt l ustawy o PSP poprzez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na wykonanie obowiązków określonych w decyzji Komendanta Miejskiego PSP z 24 lipca 2018 r.
Zasadniczo skarżąca zakwestionowała zakres i szczegółowość uzasadnienia decyzji organu I instancji, które jej zdaniem nie określa parametrów instalacji wodociągowych przeciwpożarowych, które mają zostać zainstalowane w budynku i lokalu usługowym. To uniemożliwia ich wykonanie. Przy obowiązku nr 3 organ ograniczył się do przytoczenia przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia o .ppoż. Podkreślono, że bez podania powodów organ nie skorzystał z możliwości zastosowania odstępstwa, o którym mowa w § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż.
Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), oddalił powyższą skargę, przyjmując, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu i brak było podstaw dla jej uchylenia.
Sąd za nietrafne uznał zarzuty dotyczące braku precyzji decyzji Komendanta Miejskiego PSP, czyli niejasności sformułowania obowiązku nałożonego na skarżącą. Sąd oparł swoje stanowisko na kilku przesłankach.
Po pierwsze, wedlug Sądu, organ pierwszej instancji wyznaczył skarżącej trzy rodzaje obowiązków wskazując rodzaje instalacji przeciwpożarowych, które powinny być zainstalowane w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. Obowiązki te zostały określone w dwojaki sposób: poprzez wskazanie norm ogólnych o charakterze proceduralnym (przesądzających np. o tym, kiedy są kontrolowane wskazane typy urządzeń, jakie są warunki dopuszczenia ich do użytku itp.), a także poprzez wskazanie norm zawierających parametry techniczne lub określone klasy przedmiotów bądź obiektów (np. hydranty 25, zawory 52, budynki lub strefy zakwalifikowane do kategorii zagrożenia ludzi ZL I itp.). Sąd zauważył, że wskazania organu pierwszej instancji są przy tym ściśle zgodne z przepisami ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego.
Mając na uwadze stanowisko skarżącej, która uważa, że nałożone na nią obowiązki są niedookreślone lub nieprecyzyjne, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca pomija bądź nie dostrzega faktu, że w naukach prawnych od dawna przyjmuje się, że obowiązek prawny może być wyznaczony w przepisach prawnych, jak również w decyzji administracyjnej – na dwa sposoby:
a) przez wskazanie, że adresat w określonych warunkach ma obowiązek zachować się w sposób Z, przy czym regulacja taka koncentruje się na opisie sposobu zachowania się adresata, najczęściej poprzez użycie wyrażania czasownikowego, a także
b) poprzez wskazanie celu, który ma być osiągnięty przez adresata obowiązku prawnego, bez względu na szczegółowy sposób osiągnięcia takiego celu; do tej kategorii norm zalicza się tzw. normy programowe, jeśli celem wskazanym przez przepisy prawne są określone wartości, ogólne stany rzeczy itp. lub tzw. normy jeśli cel jest podany przez określenie wymiarów, typu lub cech urządzenia bądź funkcji przedmiotu.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie przepisy znajdujące zastosowanie korzystały częściej z drugiego typu regulacji, która jest mniej krępująca dla adresatów prawa (gdyż np. właściciel budynku sam najlepiej zdecyduje jak najtaniej i najmniej inwazyjnie przeprowadzić remont określonych instalacji) oraz pozwala na precyzyjniejszą ocenę skuteczności regulacji. Komendant Miejski PSP wskazał więc powszechnie obowiązujące przepisy prawa ustalające, jakie instalacje powinny być zamontowane w przedmiotowym budynku oraz jakie procedury i warunki bezpieczeństwa powinny być wykonane lub spełnione. Sposób wyznaczenia obowiązków Sąd uznał nie tyko za zgodny z prawem, ale i za w pełni profesjonalny.
Sąd uznał zarzuty skarżącej za bezpodstawne, gdyż nie wykazała ona, aby organy administracji odpowiedzialne za ochronę przeciwpożarową odmawiały współpracy ze skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego, ani na etapie wykonania obowiązku. Przeciwnie skarżąca sama zadeklarowała, że zwróci się do rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych w celu wydania ekspertyzy technicznej o możliwości dostosowania istniejącej instalacji przeciwpożarowej do aktualnych wymogów prawa. Organ podkreślił jednak, że argument niezrozumienia przez skarżącą treści decyzji Komendanta Miejskiego PSP nie jest wiarygodny, gdyż skarżąca nie wystąpiła do organu w myśl art. 113 § 2 K.p.a. z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści obowiązku. Należało więc przyjąć, że nałożone obowiązki były dla skarżącej w pełni zrozumiałe.
Badając dalej kwestię jasności obowiązków nałożonych na skarżącą, Sąd uznał także za nieuzasadniony zarzut skarżącej oparty na art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. Zdaniem Sądu, przepis ten nie mógł mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. przewiduje, że "Organ [administracji] może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny". W odniesieniu do obowiązków nałożonych na skarżącą przez Komendanta Miejskiego PSP Sąd przyjął, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i zaskarżona decyzja zostały prawidłowo i szczegółowo uzasadnione. Nie wystąpiła więc w sprawie okoliczność "odstąpienia od uzasadnienia". Fakt, że organy rozpatrujące sprawę nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W. powoływały się na kwestie bezpieczeństwa publicznego uzasadniającego stosowanie środków ochrony przeciwpożarowej nie zmienia zakresu obowiązków organów administracji w zakresie uzasadnienia decyzji. Sąd I instancji uznał więc stanowisko organu drugiej instancji wobec zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. za prawidłowe i nie podzielił opinii skarżącej w tym zakresie.
Odnosząc się z kolei do zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami materialnoprawnymi Sąd nie podzielił opinii skarżącej, że organ pierwszej instancji nie zapewnił skarżącej możliwości skorzystania z odstępstwa określonego w § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż. Sąd zauważył, że zgodnie z tym przepisem dla budynków wysokich zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV dopuszcza się zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej bezpośrednio z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s, bez konieczności zapewnienia odrębnych zbiorników. Zdaniem skarżącej mogłoby to spowodować uchylenie obowiązku nr 3 wskazanego w decyzji Komendanta Miejskiego PSP.
Oddalając powyższy zarzut Sąd stwierdził, że treść decyzji wydanych w rozpatrywanej sprawie wskazuje na profesjonalizm organów zarówno w kwestiach technicznych, jak i prawnych. Skoro więc organy administracji znając ten przepis nie uznały za możliwe zastosowania go w rozpatrywanej sprawie, to znaczy, że warunki techniczne przewidziane w hipotezie normy wynikającej z powołanego przepisu nie były spełnione w stanie faktycznym w sprawie. Jest to rodzaj dopuszczalnego domniemania legalności decyzji. Sąd zauważył, że Komendant Miejski PSP precyzując szczegółowo obowiązek nr 3 nałożony na skarżącą analizuje bardzo szczegółowo wyjątki przewidziane w § 24 ust. 2 i 3 rozporządzenia o.ppoż. Organ uznał że mogą one mieć zastosowanie. Organ pominął natomiast wyjątek przewidziany w powołanym przez skarżącą § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż. Sąd nie znalazł podstaw, aby stwierdzić, że rozwiązanie przyjęte w decyzjach wydanych w sprawie jest nieprawidłowe.
Według Sądu podniesiony zarzut był nieprzekonujący również z tego powodu, że sama skarżąca nie wskazuje na okoliczności faktyczne, które nakazywałyby zastosowanie § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż. Skarżąca nie odnosi się także do treści § 24 ust. 5 rozporządzenia o.ppoż., który określa "warunki zastosowania dopuszczeń, o których mowa w ust. 3 pkt 3 i ust. 4 [§ 24]". Skoro zatem ciężar dowodu naruszenia prawa ciążył na skarżącej i nie wykazała ona błędności stanowiska organu, Sąd nie znalazł przyczyn, dla których zaskarżona decyzja miałaby być uchylona.
Za nietrafny Sąd uznał zarzut skarżącej, że Komendant Miejski PSP nie wziął pod uwagę charakteru procedur, jakie musi zachować skarżąca w celu wykonania nałożonych na nią obowiązków oraz że zrealizowanie przedmiotowych obowiązków jest czynnością skomplikowaną i kosztowną dla skarżącej.
W tym zakresie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zasadą prawa publicznego, w tym prawa budowlanego lub przepisów o ochronie przeciwpożarowej, jest brak związania organu administracji sytuacją finansową podmiotu zobowiązanego (rzeczywistą bądź sugerowaną). W zakresie prawa budowlanego, z którym przepisy właściwe w sprawie wykazują wiele analogii, organ kierując nakaz usunięcia nieprawidłowości, nie jest związany brakiem środków finansowych po stronie skarżącego na realizację obowiązku, nie rozstrzyga on bowiem o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku. Uprawnienie organu administracji wynikające z przepisów Prawa publicznego (budowlanego) stanowi podstawę do ingerencji w działanie właściciela czy zarządcy budynku niezależnie od jego woli i braku stosownych środków finansowych. Aspekty ekonomiczne związane z możliwościami finansowymi zobowiązanych nie powinny być przedmiotem badania przez organy nadzoru budowlanego, zwłaszcza w odniesieniu do takich robót budowlanych, które są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkowników obiektu lub osób trzecich (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1751/08, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2459/15 oraz 17 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 613/10 i podobne). Organ nadzoru budowlanego nie jest także związany, uprzednią zgodą właścicieli lokali tworzących wspólnotę, jak również nie jest obowiązany brać pod uwagę, czy taka zgoda, na wykonanie określonych prac może zostać udzielona.
Odnosząc się do kwestii czasochłonności i kosztowności obowiązków, które nałożono na skarżącą Sąd podkreślił, że ustalenie przez organ pierwszej instancji terminu 18 miesięcy na wykonanie odpowiednich instalacji należy uznać za bardzo dogodny dla skarżącej i w zupełności wystarczający w obecnych okolicznościach ekonomicznych dla zaprojektowania wskazanych instalacji, zapewnienia dla tych zadań niezbędnych środków finansowych oraz wykonania nałożonych obowiązków.
Skarżąca Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.
Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) w związku z art. 107 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1499) poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi i przyjęcie, że w decyzji z dnia 24 lipca 2018 r. (MZ.5582.8961-1.12.5862.2018.MP) Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy nałożył na skarżącą obowiązki w sposób precyzyjny, podczas gdy rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji polegało wyłącznie na zacytowaniu norm powszechnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 719) bez wskazania konkretnego zachowania, jakie powinna podjąć skarżąca, a dopuszczenie urządzeń przeciwpożarowych uzależnione zostało od przeprowadzenia prób i badań, przy czym nie zostało wskazane, kto ma te próby i badania wykonać, ani też nie powołano żadnych przepisów, na podstawie których takie próby i badania powinny być wykonywane,
b. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) w związku z art. 7 i z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1499) poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi i uznanie, że Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie oraz Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy zadośćuczynili obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, podczas gdy w rzeczywistości nie zostało przez te organy ustalone w szczególności, jaka jest wydajność zewnętrznej sieci wodociągowej, co było okolicznością istotną w zakresie "Obowiązku nr 3" określonego w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2018 r. (MZ.5582.8961-1.12.5862.2018.MP), gdyż pozwalało na precyzyjne określenie tego obowiązku,
c. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) poprzez nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku do zarzutów naruszenia przez Organy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia upatruje w naruszeniu:
a. art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
• uznaniu za prawidłowe rozstrzygnięcia w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2018 r. polegającego na zacytowaniu norm powszechnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 719) bez wskazania konkretnego zachowania, jakie powinna podjąć Skarżąca oraz
• uznaniu za prawidłowy termin do dnia 31 grudnia 2019 roku na wykonanie obowiązków określonych w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2018 r. w sytuacji gdy obowiązki te zostały określone nieprecyzyjnie, podczas gdy przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wymaga, aby termin na wykonanie obowiązków był realny i odpowiedni, a same te obowiązki określone precyzyjnie i konkretnie,
b. § 24 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 719) w związku z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1372) poprzez niezastosowanie tego przepisu i pozbawienie skarżącej możliwości skorzystania z odstępstwa w nim przewidzianego tj. zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej bezpośrednio z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s, bez konieczności zapewnienia zbiorników.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a nadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mającej, zdaniem Spółdzielni, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Spółdzielnię M. z siedzibą przy ul. [...] w W. nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową pod względem precyzyjnego określenia w niej nakazu wykonania wskazanych w niej obowiązków przeciwpożarowych. W ocenie NSA, Sąd w zaskarżonym wyroku wskazał powody, dla których za zgodny z prawem należało uznać sposób ustalenia przez organy administracji w rozstrzygnięciach wydanych przez nie decyzji obowiązków przeciwpożarowych, które nałożono na Spółdzielnię z uwagi na brak jakiejkolwiek instalacji przeciwpożarowej w należącym do niej budynku. Stwierdzony podczas kontroli przez upoważnionych funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej brak instalacji przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym o 12 kondygnacjach jednoznacznie wskazywał na naruszenie obowiązujących przepisów ochrony przeciwpożarowej a w związku z tym stan ów obligował organy Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn.. Dz. U. z 2018 r., poz. 1313 ze zm.) do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że organy PSP wydając zaskarżone decyzje skorzystały przy określaniu obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej z jednej z dopuszczalnych i akceptowalnych w naukach prawnych form wskazania obowiązku. Nie ulega wątpliwości, że prawidłowym jest wskazanie w decyzji obowiązku prawnego poprzez wskazanie celu jaki ma zostać ostatecznie osiągnięty bez podawania szczegółowego sposobu osiągnięcia oczekiwanego prawnie celu. Organy stwierdzając brak jakiejkolwiek instalacji przeciwpożarowej w przedmiotowym budynku wskazały normy prawne tj. właściwe przepisy prawa, w tym przypadku ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 620) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 109, poz. 719, dalej rozporządzenie o.ppoż), które ogólnie wskazywały jakiego rodzaju urządzenia przeciwpożarowe należy zainstalować aby doprowadzić budynek do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi. Nakazano skarżącej jako właścicielowi budynku doprowadzić budynek do zgodności z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej tj. by odpowiadał przeciwpożarowym wymaganiom techniczno-budowlanych, instalacyjnym i technologicznym (pkt 1); czemu służyć miało wyposażenie go w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice (pkt 2) aby było on przygotowany do prowadzenia akcji gaśniczej (pkt 5). Ustawowe cele można było osiągnąć poprzez wybudowanie przeciwpożarowej instalacji wodociągowej, wyposażonej w określone niezbędne urządzenia gaśnicze w postaci zaworów hydrantowych 52 na każdej kondygnacji budynku, a w piwnicy i powyżej 25 m wysokości po 2 zawory na każdym pionie (§ 20 ust. 2 rozporządzenie o.ppoż). Domaganie się przez skarżącą, że organ w rozstrzygnięciu decyzji przedstawi szczegółowe rozwiązania techniczne znajdujące się zazwyczaj w projekcie wykonania takiej instalacji było nieuzasadnione. Organ nie zna przecież i znać nie musi uwarunkowań technicznych funkcjonowania konkretnego budynku dla którego ustanawia obowiązek doprowadzenia go do zgodności z przepisami przeciwpożarowymi. Wskazał w decyzji kluczowe urządzenia, które należy zainstalować jednak szczegóły umożliwiające faktyczne wykonanie instalacji podać powinien uprawniony projektant tj. rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń pożarowych. W takim projekcie uwzględni się rzeczywiste uwarunkowania wykonania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej wyposażonej w określonego rodzaju zawory hydrantowe i konieczne dla takiej instalacji zbiorniki czy też równoważne rozwiązania zasilające w wodę na wypadek pożaru.
Wystarczające zatem było wskazanie ogólnego obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej i powiązanie go z konkretnym przepisem rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej (§ 20 ust. 2, § 19 ust. 1 pkt 1 i § 24 ust. 2 i 3).
Organy nie musiały wskazywać podmiotów obowiązanych do przeprowadzenia prób i badań potwierdzających prawidłowość działania zainstalowanych urządzeń przeciwpożarowych jak domaga się tego skarżąca.
Z art. 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika, że właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:
1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;
2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;
3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;
4) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej.
Natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia o.ppoż wynika, że urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających prawidłowość ich działania.
Z zestawienia tych przepisów wynika, że projekt instalacji przeciwpożarowej opracowuje rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych uwzględniając określony stan faktyczny na nieruchomości, obowiązujące przepisy i obowiązki, w tym wskazane w decyzji organów PSP. Projekt będzie mógł zawierać wariantowe rozwiązania, na które wprost wskazuje rozstrzygnięcie w pkt 3 zaskarżonej decyzji odnośnie do potrzeby zainstalowania zbiorników na wodę przeciwpożarową, ich ilość i pojemność lub też ich brak gdy pozwala na to ustalona przez rzeczoznawcę na potrzeby projektu wydajność istniejącej w terenie zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej.
Wobec powyższego uznać należało, że Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w zaskarżonej decyzji odnośnie do braku precyzyjności zawartego tam rozstrzygnięcia w zakresie obowiązków skarżącej. W istocie wystarczające było wskazanie obowiązku powstania instalacji przeciwpożarowej wraz z koniecznymi elementami w postaci dwóch rodzajów zaworów hydrantowych i ich ilości na kondygnację oraz z zapewnieniem dostępu instalacji przeciwpożarowej do zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych.
Szczegółowość rozwiązań, której domaga się skarżąca będzie przedmiotem ustaleń na etapie tworzenia projektu ochrony przeciwpożarowej tego budynku przez wykwalifikowanego rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W kontekście powyższego chybiony jest również zarzut niedopatrzenia się przez Sąd I instancji naruszenia przepisów postępowania w zakresie zebrania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego na potrzeby ustalenia stanu faktycznego w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 art. 80 K.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
W ocenie NSA, konieczny i wystarczający dla wydania zaskarżonej decyzji stan faktyczny w sprawie został jednoznacznie ustalony. Niewątpliwie ustalono, że budynek o 12 kondygnacjach, wykorzystywany na cele mieszkaniowe a na parterze na usługi nie posiada w ogóle instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. To już uzasadniało nałożenie obowiązku jej wykonania i wskazania koniecznych elementów takiej instalacji, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 1,2,i 3 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Brak odniesienia się przez Sąd I instancji do nieustalenia przez organy wydajności zewnętrznej sieci wodociągowej istniejącej przy przedmiotowym budynku nie wpływa na wadliwość rozstrzygnięcia odnośnie do obowiązku zapewnienia dostępu do zasobów wody przeciwpożarowej dla nakazanej do wykonania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Obowiązkiem organu było wskazanie jakie działania należy podjąć by budynek nie naruszał przepisów ochrony przeciwpożarowej. Zapewnienie dostępu instalacji wodociągowej przeciwpożarowej do odrębnego zasobu wody na cele gaszenia pożaru wynika z § 24 ust. 1 rozporządzenia o.ppoż. Organ administracji nakazał zapewnienie dostępu instalacji wodociągowej przeciwpożarowej do wody przeciwpożarowej poprzez wybudowanie zbiorników o określonych parametrach a przy ograniczeniach w tym zakresie dopuścił zmniejszenie zbiorników poprzez dostęp do zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej o określonych parametrach przy spełnieniu warunku z ust. 5 tj. wyprowadzenie w elewacjach budynku, od strony drogi pożarowej, dodatkowej nasady o średnicy 75 mm, umożliwiającej zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z samochodów gaśniczych.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ nie zaproponował rozwiązania z § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż bowiem uznał, że stan faktyczny istniejący na parterze budynku to jest strefa ZL III, gdzie znajdują się lokale usługowe uniemożliwia wykonanie wyprowadzenia na elewację budynku nasady tłocznej 75 mm umożliwiającej zasilanie bezpośrednio z pojazdów pożarniczych bez zasilania dodatkowego ze zbiorników. Dalej wskazuje się, że gdyby nawet organ ustalił wydajność sieci wodociągowej, to nie miałoby to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
W związku z powyższym uznać należy, że brak ustalenia przez organy wydajności zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie miało znaczenia dla oceny legalności rozstrzygnięcia pkt 3 decyzji albowiem w realiach sprawy wymóg wyprowadzenia w elewacjach budynku, od strony drogi pożarowej, dodatkowej nasady o średnicy 75 mm, umożliwiającej zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z samochodów gaśniczych nie mógł zostać spełniony. Zauważyć należy, że sama skarżąca ani w skardze ani też w skardze kasacyjnej nie wskazuje na okoliczności faktyczne, które nakazywałyby zastosowanie § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż. Skarżąca pomija warunek zastosowania dopuszczeń, o których mowa w ust. 3 pkt 3 i ust. 4 [§ 24]. W tej sytuacji wskazując na naruszenie przepisów skarżąca była zobowiazana do wykazania okoliczności ich naruszenia skoro tego zaniechała, to przyjąć należało, że nie dowiodła błędności stanowiska organu. NSA nie ma podstaw by zakwestionować prawidłowość ustaleń stanu faktycznego dokonanego w tym zakresie przez organy. Skoro istnienie strefy ZL III w parterze budynku jest przeszkodą do spełnienia wymogów z § 24 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, to wobec braku argumentacji przeciwnej w tym zakresie należąło uznać to stanowisko za słuszne. Nie zostały ujawnione przyczyny, dla których zaskarżona decyzja miałaby być uchylona.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organy art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Wskazany przepis P.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Nieprzekonywujące dla strony skarżącej wyjaśnienie podstawy prawej wyroku czy brak wystarczającej argumentacji, która przekonała by stronę skarżącą do uznania stanowiska Sądu, który oddalił jej zarzuty za uzasadnione nie stanowi o wadliwości uzasadnienia i naruszeniu ww. przepisu. Sąd w niniejszej sprawie uznał, że organy ustaliły prawidłowo stan faktyczny i zastosowały odpowiednie przepisy prawa, co znalazło odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji i jej uzasadnieniu. Skoro ustalenie wydajności zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie pozwoliłoby na zastosowanie odstępstwa z § 24 ust. 4 rozporządzenia o.ppoż bowiem w realiach sprawy niemożliwe okazało się dopełnienie wymogu z § 24 ust. 5 ww. rozporządzenia, to w istocie ustalenie wydajności sieci było niecelowe bowiem i tak dopuszczenie to nie mogłoby zostać zastosowane.
Do tej okoliczności Sąd odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku a zatem wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uzasadnił swoje stanowisko odnośnie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego, to jest art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego błędną wykładnię. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji postrąpił prawidłowo uznając, że organ nie naruszył prawa formułując obowiązki Spółdzielni poprzez przywołanie treśći właściwych przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 719) bez wskazania konkretnego zachowania, jakie powinna podjąć skarżąca. Jak już była mowa wyżej organ wskazał ogólny obowiązek wynikający z przepisów prawa a jego szczegółowe wykonanie będzie efektem ustaleń z rzeczoznawcą so spraw przeciwpożarowych, który sporządzajac projekt instalacji wodociągowej przeciwpożarowej uwzględni nakazy organu i wskaże najbardziej racjonalny sposób wykonania nałożonych w decyzji obowiązków.
Zdaniem NSA, półtoraroczny termin na wykonanie obowiązków określonych w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2018 r. (MZ.5582.8961-1.12.5862.2018.MP) był wystarczający. Rzeczoznawca przeciwpożarowy zapozna się z dokumentacją techniczną obiektu, przeprowadzi ekspertyzę jego stanu i na tej podstawie przedstawi dopuszczalne rozwiązania spełniające wymogi określone w decyzji. Uwględniając nawet czas potrzebny na konsultację z organem, który powinien wyrazić opinię czy wybrane rozwiązanie będzie spełniać nałożone wskazany okres jest odpowiedni, zwłaszcza uwzględniając fakt, że chodzi tu o jak najszybsze zabezpieczenie szczególnego dobra jakim jest zdrowie i życie mieszkańców budynku. Procedury wyłaniania wykonawcy i gromadzenia środków mogą mieć wpływ na termin wykonania decyzji jednak należy zauważyć, że organ sam przyznaje, iż w szczególnych okolicznościach skarżąca będzie mogła wystąpić o jego prolongatę.
Niezastosowanie § 24 ust. 4 rozporządzernia o.ppoż nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jak wskzano wcześniej przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie bowiem nie pozwalał na to stan faktyczny sprawy. Skoro tak to chybiony jest zarzut jego naruszenia poprzez jego niezastosowanie. Nie można czynić zarzutu naruszenia przepisu prawa poprzez jego niezastosowanie jeśli okoliczności sprawy i jego prawidłwowa wykładnia nie dawały podstaw do jego zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI