II OSK 364/07

II OSK 364/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Stanisław Nowakowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bd 794/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2006-11-30
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par. 1 pkt 1 lit. a, art. 153, art. 174, art. 183, art. 185, art. 203 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138  par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 794/06 w sprawie ze skargi A. i F. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, 2. zasądza od A. i F. R. na rzecz A. D. kwotę 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 794/06, w sprawie ze skargi A. i F. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie rozbiórki – uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 107, poz. 2016) nakazał A. D. rozbiórkę pawilonu meblowego z częścią socjalną realizowanego przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Wojewody [...] i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę powyższego obiektu, wobec jej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś brak nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Z uzasadnienia decyzji jednocześnie wynika, iż po przeprowadzeniu kontroli na miejscu budowy i stwierdzeniu, że obiekt znajduje się w stanie surowym otwartym, wydano w dniu [...] postanowienie wstrzymujące budowę pawilonu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpoznaniu odwołania T. i A. D., decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że brak aktualnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na przedmiotowym terenie, w sytuacji prowadzenia robót na podstawie poprzedzonej wskazaniem lokalizacyjnym decyzji o pozwoleniu na budowę, nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki. Zdaniem organu, przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym dowieść, że nastąpiło naruszenie prawa przez inwestora. Tymczasem uchybiając art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 i 80 k.p.a. obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wyjaśnienie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, zaś organ I instancji w postępowaniu wyjaśniającym nie przeprowadził szczegółowej analizy ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. z dnia [...], w którym nieruchomość małżeństwa D. znajdowała się na terenie "zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności – adaptacja", jak również – analizy wskazania lokalizacyjnego Prezydenta Miasta T. z dnia [...] określającego warunki realizacji zamierzenia w nawiązaniu do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 12 lipca 1984 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien, również odnieść się do części opisowej cytowanego planu – "P-1", w której powyższy teren oznaczono funkcją wiodącą mieszkaniowo-usługową. Nadto w ocenie organu II instancji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji uchybił również przepisowi art. 10 § 1 k.p.a., nie zawiadamiając przed wydaniem decyzji stron o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.
Wyrokiem z dnia 12 października 2004 r., sygn. akt II SA/Bd 465/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. i F. R. na powyższą decyzję. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego w kwestii wadliwości postępowania prowadzonego przez organ I instancji było prawidłowe. Postępowanie tego organu było dotknięte wadami, a w szczególności naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji wskazał wady postępowania tego organu i uzasadnił potrzebę ponownego przeprowadzenia właściwego postępowania.
W wyniku skargi kasacyjnej A. i F. R. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 112/05, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżony wyrok pomija fakt, iż decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nastąpiło usunięcie z obrotu prawnego – poprzez stwierdzenie nieważności – decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] stanowiącej pozwolenie na budowę pawilonu meblowego. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu skarżących naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez organ odwoławczy oraz nie przeanalizował przesłanek wymaganych do oparcia orzeczenia przez organ administracyjny na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając ponownie sprawę, wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 1127/05, uchylił zaskarżoną decyzję. Zasadniczym powodem tego rozstrzygnięcia uczyniono fakt naruszenia przez organ odwoławczy regulacji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wobec braku dostatecznego wyjaśnienia wymaganych przesłanek warunkujących posłużenie się orzeczeniem kasatoryjnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., mając na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu, decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył prowadzone w sprawie postępowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją ostateczną z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], którą stwierdził nieważność decyzji własnej z dnia [...] stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę z [...] r. Natomiast wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że przywrócenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ważności pozwolenia na budowę Prezydenta Miasta T. z dnia [...] spowodowało, iż przestała istnieć przyczyna dla której nakazano rozbiórkę będącego w budowie pawilonu meblowego.
Skargę na powyższy wyrok złożyli A. i F. R. wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez umorzenie postępowania przed organem I instancji w sytuacji, gdy sprawa nie jest i nie może być bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając skargę uznał, że należało ją uwzględnić. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z urzędu wziął pod uwagę naruszenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis, któremu uchybiono w postępowaniu przed organem II instancji, to art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd I instancji wskazał, że rozstrzygnięcie organu II instancji polegające na uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] nakazującej A. D. rozbiórkę pawilonu meblowego z częścią socjalną na posesji nr [...], przy ul. [...] w T. było już przedmiotem dwóch postępowań sądowoadministracyjnych. Wyrokiem z dnia 12 października 2004 r. w sprawie II SA/Bd 465/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalił skargę A. i F. R. na to rozstrzygnięcie. Następnie jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II OSK 112/05, uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Wskutek tego doszło do wydania w dniu 16 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 1127/05, kolejnego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Tym razem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zawarł m.in. następujące stwierdzenie: "w judykaturze przyjęto, że Sąd Administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem wówczas obowiązującego stanu prawnego, w związku z czym zmiany, stanu faktycznego lub prawnego powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej, a przed rozpoznaniem skargi, nie mogą być uwzględnione przez sąd oceniający legalność owej decyzji. Zmiany także winien natomiast wziąć pod uwagę organ prowadzący w następstwie wyroku ponowne postępowanie w sprawie, przy czym w niniejszym przypadku, stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (jego pierwszą część)". Sąd I instancji orzekający w niniejszej sprawie uznał zatem, że oznacza to niewątpliwie, że organ odwoławczy wskutek ponownego postępowania administracyjnego, wydać powinien decyzję, w której uchyli zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzekanie co do istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznający niniejszą sprawę uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, bowiem uznał, że ocena prawna i wskazanie Sądu są w tym zakresie oczywiste i jednoznaczne, wiązały one nie tylko organ administracji, ale i Sąd rozpoznający skargę A. i F. R. z dnia [...], wobec niezastosowania się do nich przez organ odwoławczy, który podjął rozstrzygnięcie na postawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine (uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone przez ten organ w sprawie rozbiórki pawilonu meblowego). Sąd przytoczył również pogląd doktryny dotyczący rozstrzygnięć organu odwoławczego w trybie art. 138 § 1 pkt 2 in fine, który wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego. Ograniczenie wypływa z kryterium umorzenia postępowania I instancji, a zatem tylko do przypadków, gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe, przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi zaś gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji. Sąd wskazał, że okoliczność, którą powołał organ II instancji jako uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia to: "zmiana stanu faktycznego sprawy, po zmienionym stanowisku GUNB w W. i przywrócenie pozwolenia na budowę", która w jego ocenie powoduje "brak podstaw do nakazania rozbiórki rzeczowego pawilonu meblowego".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył A. D., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
– poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 153 p.p.s.a., polegające na niewłaściwym w niniejszej sprawie przyjęciu związania organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie, wynikających z wcześniejszych prawomocnych wyroków, w tym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 1127/06 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 2005/02;
– poprzez niewłaściwą interpretację art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine w zakresie umorzenia postępowania dotyczącego rozbiórki pawilonu handlowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok pominął trzecią przesłankę, wynikającą z art. 153 p.p.s.a., powszechnie przyjmowaną i akceptowaną, która może powodować nieaktualność i, co za tym idzie, ustanie mocy wiążącej uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Przesłanką tą są istotne zmiany w stanie faktycznym. W związku z powyższym wnoszący skargę kasacyjną wskazał, iż Sąd niewłaściwie stwierdził naruszenie art. 153 p.p.s.a. wskutek nieuwzględnienia trzeciej przesłanki, a więc oparcie uchylenia decyzji przez Sąd na podstawie naruszenia przez organ II instancji art. 153 p.p.s.a., poprzez naruszenie zasady związania oceną prawną jest błędne, wskutek nieuwzględnienia zmiany stanu faktycznego, który miał miejsce po wydaniu wyroku, a przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Brak ustosunkowania się Sądu do skutków zmiany tego stanu dla oceny prawnej i jedynie wzmianka o tym, iż taka okoliczność nie miała znaczenia dla sprawy, skutkuje wadliwością zaskarżanego orzeczenia. W skardze kasacyjnej podnosi się także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie pozbawił znaczenia dla sprawy orzeczenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stwierdzającego nieważność własnej decyzji z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z [...] r. Sąd ten pominął również to, że skarżona decyzja nie umorzyła postępowania w sprawie, ale umarzała postępowanie w sprawie rozbiórki pawilonu meblowego. Spowodowane było to tym, że przestała istnieć przyczyna, dla której nakazano rozbiórkę obiektu. Zdaniem skarżącego organ II instancji umarzając postępowanie w sprawie rozbiórki nie tylko nie naruszył art. 153 p.p.s.a., ale zastosował go właściwie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie oparta została na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej skrótowo p.p.s.a., poprzez:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 153 p.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu związania organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie wynikających z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2006 r. II SA/Bd 1127/06 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 r. II SA/Gd 2005/02; 2) naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwą interpretację art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na niewłaściwym przyjęciu, iż nie zaistniały przesłanki z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine w zakresie umorzenia postępowania dotyczącego rozbiórki pawilonu handlowego.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną będąc związany podniesionymi w niej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zawiera § 2 art. 183, niestwierdzone w niniejszej sprawie.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione zarzuty.
Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą to organ po ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą rozbiórki pawilonu meblowego z częścią socjalną na posesji nr [...] przy ul. [...] w T. i umorzył postępowanie dotyczące tej rozbiórki.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej inwestorom T. i A. D. pozwolenia na budowę pawilonu meblowego. Organ uznał więc, iż wobec uchylenia decyzji nieważnościowej w obrocie prawnym pozostaje nadal ważna decyzja o pozwoleniu na budowę, co czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie rozbiórki pawilonu meblowego. Uchylając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, iż wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., Przez niezastosowanie się organu do ścisłych wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2006 r. Przywołując treść art. 153 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z przepisem tym "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażane w uzasadnieniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak dalej podnosi Sąd pierwszej instancji ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie tak długo jak wyrok tego Sądu nie zostanie uchylony w określonym trybie bądź też nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania.
Zasadny zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a. przez błędną wykładnię co do jego zastosowania w sprawie niniejszej. Sąd ten bowiem przyjął, że ocena prawna i wskazania wyroku Sądu co do dalszego postępowania przestają wiązać organ tylko w przypadku uchylenia wyroku bądź gdy nastąpi zmiana stanu prawnego.
Słuszne są zastrzeżenia skargi kasacyjnej, że Sąd pominął trzecią przesłankę powszechnie przyjmowaną w doktrynie i orzecznictwie w odniesieniu do art. 153 p.p.s.a., która może powodować ustanie wiążącego charakteru zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu jaką jest istotna zmiana stanu faktycznego (vide zachowujący aktualność do art. 153 p.p.s.a. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., Lex 47301) oraz Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod redakcją T. Wosia (s. 477 do art. 153, Wydawnictwo Prawnicze 2005).
W przedmiotowej sprawie w sposób istotny zmienił się stan faktyczny. Z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] Prezydenta Miasta T. o pozwoleniu na budowę spornego pawilonu meblowego.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarga kasacyjna złożona na powyższą decyzję GINB została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2007 r. (II OSK 589/06). Istotna zmiana stanu faktycznego, która miała miejsce w sprawie rozpoznawanej stanowiła przesłankę dla organu ponownie rozpoznającego sprawę do ustania mocy wiążącej stanowisko Sądu zajętego w uzasadnieniu orzeczenia.
Okoliczność ta została całkowicie pominięta w ocenie Sądu pierwszej instancji, który uznał, iż przy wydawaniu decyzji organ odwoławczy był całkowicie związany stanowiskiem zajętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 lutego 2006 r., w którym wskazał na podstawę przyszłego rozstrzygnięcia organu, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (jego część pierwszą).
Zasadnie więc skarga kasacyjna zarzuca wadliwość takiego stanowiska Sądu pierwszej instancji, które narusza art. 153 p.p.s.a., bowiem w istotnie zmienionym stanie faktycznym zasada związania organu, wynikająca z treści wskazanego przepisu art. 153 nie miała zastosowania w sprawie. Nie znajduje uzasadnienia prawnego stanowisko Sądu, iż organ odwoławczy po uchyleniu zaskarżonej decyzji winien był rozpoznać sprawę co do istoty zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 (część pierwsza) a nie umorzyć postępowanie dotyczące rozbiórki.
Wątpliwości Sądu pierwszej instancji czy stało się bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozbiórki pawilonu meblowego, w sytuacji gdy wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję nieważnościową dotyczącą pozwolenia na budowę, która była podstawą postępowania rozbiórkowego są pozbawione zasadności. Wyprowadzony zaś wniosek o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 (in fine) i art. 153 p.p.s.a. uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. jest nieprawidłowy. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem skargi kasacyjnej, iż wskazanie Sądu na fragment uzasadnienia podający podstawę prawną przyszłego rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – część pierwsza) nie stanowi wiążącej oceny prawnej, rozumianej prawidłowo jako "wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznaną sprawą.
Przytoczone w skardze kasacyjnej stanowisko doktryny nie budzi wątpliwości.
W podsumowaniu powyższych rozważań naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność podstaw skargi kasacyjnej. Z mocy art. 185 p.p.s.a. i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.