II OSK 3522/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-03
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowolna budowapozwolenie na budowęrozbudowataraswiatyzgłoszenie budowylegalizacjanadzór budowlanyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że dobudowanie tarasu do budynku usługowego stanowi rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie budowę wiaty na podstawie zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków legalizacyjnych. Inwestorzy zgłosili budowę wiat, jednak faktycznie dobudowali taras do budynku usługowego. Sądy obu instancji uznały, że taka czynność stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, a nie budowę wiaty na podstawie zgłoszenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów o samowolnej budowie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. C. i K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków legalizacyjnych. Inwestorzy zgłosili zamiar budowy dwóch wiat, jednak faktycznie dobudowali do budynku usługowego taras o znacznej powierzchni i wysokości, z drzwiami balkonowymi. Sądy administracyjne uznały, że taka czynność stanowi rozbudowę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślono, że dobudowanie tarasu zwiększa kubaturę brutto budynku i zmienia jego bryłę, co odróżnia ją od przebudowy. NSA, mimo wad formalnych skargi kasacyjnej, rozpoznał ją merytorycznie i oddalił. Sąd stwierdził, że wykonane roboty budowlane obiektywnie stanowiły rozbudowę budynku, a nie budowę wiaty na podstawie zgłoszenia. W związku z brakiem wymaganego pozwolenia na budowę, zastosowanie przepisów o samowolnej budowie (art. 48 P.b.) było uzasadnione. Sąd odrzucił argumentację skarżących, że wykonane roboty nie odbiegają znacząco od zgłoszonych wiat, wskazując, że kluczowa jest faktyczna kwalifikacja prawna wykonanych prac jako rozbudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Dobudowanie tarasu do budynku usługowego, który zwiększa jego kubaturę i zmienia bryłę obiektu, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę, a nie budowę wiaty na podstawie zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z definicjami Prawa budowlanego (art. 3 pkt 6 i 7a) oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (par. 3 pkt 24), zmiana parametrów obiektu budowlanego, w tym kubatury, oznacza rozbudowę. Taras, będący integralną częścią budynku i zwiększający jego kubaturę brutto, kwalifikuje się jako rozbudowa, a nie budowa wiaty, która jest obiektem wolnostojącym. Zgłoszenie budowy wiat nie może legalizować rozbudowy budynku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.b. art. 3 pkt 6

Prawo budowlane

Definicja budowy, obejmująca rozbudowę obiektu budowlanego.

P.b. art. 3 pkt 7a

Prawo budowlane

Definicja przebudowy, z której wynika, że zmiana parametrów takich jak kubatura oznacza rozbudowę.

P.b. art. 28 ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę dla rozbudowy obiektu budowlanego.

P.b. art. 48 ust. 2

Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania robót budowlanych w przypadku samowolnej budowy.

P.b. art. 48 ust. 3

Prawo budowlane

Obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

r.w.t. art. § 3 pkt 24

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Kubatura przykrytych części zewnętrznych budynku, jak loggie i tarasy, podlega wliczeniu do kubatury brutto budynku.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne w zakresie kwalifikacji wykonanych robót.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne w zakresie kwalifikacji wykonanych robót.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne w zakresie kwalifikacji wykonanych robót.

P.b. art. 50

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące procedury naprawczej, które nie zostały zastosowane w sprawie.

P.b. art. 51

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące procedury naprawczej, które nie zostały zastosowane w sprawie.

P.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nienależyte wykonanie obowiązku kontroli przez sąd pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwe rozpoznanie zebranego materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji.

ustawa COVID-19 art. 15zzs(4) ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobudowany taras do budynku usługowego stanowi rozbudowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę, a nie budowę wiaty na podstawie zgłoszenia. Zgłoszenie budowy wiat nie może legalizować rozbudowy budynku. Roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę nie mogą być zgłaszane jako inny obiekt, a następnie legalizowane w trybie naprawczym jako realizacja zgłoszenia z odstępstwami.

Odrzucone argumenty

Wykonane roboty budowlane były prowadzone na podstawie zgłoszenia, do którego organ pierwszej instancji nie wniósł sprzeciwu. Wykonane roboty budowlane nie odbiegają znacząco od cech i parametrów legalnie zgłoszonej wiaty. Nienależyte wykonanie obowiązku kontroli przez sąd pierwszej instancji oraz wadliwe rozpoznanie zebranego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

O ile przebudowę obiektu stanowią takie roboty budowlane, których wynik w żaden sposób nie zmienia bryły obiektu budowlanego, to w sytuacji nawet nieznacznej zmiany tej bryły, ma miejsce rozbudowa lub nadbudowa. Kubatura przykrytych części zewnętrznych budynku, jak loggie i tarasy, podlega wliczeniu do kubatury brutto budynku. Nie można akceptować sytuacji, w której roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę byłyby zgłaszane jako inny obiekt, a następnie legalizowane w trybie naprawczym jako zrealizowane z odstępstwami.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Jan Szuma

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między budową, przebudową a rozbudową, a także kwalifikacji prawnej dobudowy tarasu do budynku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie w sprawach dotyczących samowolnych robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne zgłoszenie robót budowlanych i jakie mogą być konsekwencje błędnej kwalifikacji wykonanych prac. Jest to praktyczny przykład dla inwestorów i budujących.

Czy dobudowanie tarasu to już rozbudowa? NSA wyjaśnia, kiedy zgłoszenie nie wystarczy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 3522/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 626/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2019-02-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 6, art. 3 pkt 7a, art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 2, art. 48 ust. 3, art. 50, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2015 poz 1422
§ 3 pkt 24
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. i K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 626/18 w sprawie ze skargi M. C. i K. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2018 r., nr WOP.7722.125.2018.MN w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia określonych obowiązków oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r., II SA/Gd 626/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. C. i K. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...] utrzymujące w zasadniczej części w mocy (poza zmianą terminu wykonania) postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia [...] lipca 2018 r., [...] , którym organ ten: wstrzymał roboty budowalne na działce [...] polegające na rozbudowie budynku usługowego o taras oraz nałożył na skarżących jako inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji robót, to jest: a) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy – rozbudowy budynku usługowego, usytuowanego na terenie działki [...] , położonej przy ul. [...] w miejscowości [...] , o taras konstrukcji drewnianej od jego strony wschodniej i południowej o powierzchni zabudowy 9.82 m x 4,2 m x 14,3 m x 2,2 m, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego dla tak opisanej inwestycji, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego oraz c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością – terenem działki ewidencyjnej [...] na cele budowlane.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że objęte kontrolą postanowienie wydano na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm., dalej "P.b."), który określa pierwsze czynności procedury legalizacyjnej w przypadku samowolnej budowy. Przedstawiwszy wynikające z tej regulacji uwarunkowania prawne Sąd przyjął za organami, akceptując przeprowadzone przez nie ustalenia, że M. C. i K. C. dokonali w dniu [...] sierpnia 2017 r. zgłoszenia zamiaru budowy dwóch wiat o powierzchni zabudowy 22,8 m2 i 34 m2 zwieńczonych dachem jednospadowym ze spadkiem 5 % od budynku. W dniu [...] i [...] kwietnia 2018 r. Powiatowy Inspektor przeprowadził oględziny i stwierdził, że zamiast budowy dwóch wiat, do budynku usługowego dobudowano z dwóch stron (od strony wschodniej i południowej) taras o konstrukcji drewnianej, z metalowymi balustradami oraz płaskim deskowanym zadaszeniem. W dniu kontroli na tarasie ustawione były stały, ławki i parasole. Podczas kolejnych oględzin w dniu [...] maja 2018 r. organ doprecyzował, że w kwietniu 2018 r. inwestorzy wykonali roboty budowlane związane z budową tarasów od strony wschodniej i południowej budynku usługowego, usytuowanego na działce [...] w [...]. Tarasy wykonano w konstrukcji drewnianej i stanowią one konstrukcyjną całość okalającą z dwóch stron budynek – połączone są wspólnymi oczepami wspartymi na słupach. Długość tarasu od strony południowej wynosi 14,3 m i szerokość 2,2 m, natomiast długość tarasu od strony wschodniej wynosi 9,82 m i szerokość 4,2 m. Wysokość tarasów wynosi 3,4 m. Wykonano na nich podłogi drewniane i balustrady stalowe, co po wstawieniu drzwi w miejscach istniejących okien na parterze budynku pozwoliło na wytworzenie powierzchni przeznaczonej dla klientów lokalu gastronomicznego. W części południowo – wschodniej w miejscu spadku przebiegającego ciągu komunikacyjnego wykonano dodatkowo podest o wymiarach 5 m x 2,2 m, co umożliwiło przedłużenie wygospodarowanego miejsca pod tarasem.
Sąd zauważył dalej, zestawiając zakres zgłoszonych robót budowlanych z robotami rzeczywiście wykonanymi i opisanymi podczas oględzin, że te ostatnie istotnie wykraczają one poza zakres zgłoszenia i powinny być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę istniejącego budynku o tarasy.
Zdaniem Sądu ustalenia organów, kwestionowane w skardze, należało uznać za prawidłowe. Znajdują one odzwierciedlenie w opisie wykonanych robót budowlanych oraz w dokumentacji fotograficznej. Inwestorzy wybudowali wokół budynku usługowego, po jego stronie wschodniej i południowej – taras. Tym samym, zdaniem Sądu organy zasadnie organy przyjęły, że jest to rozbudowa w rozumieniu P.b., bowiem o ile przebudowę obiektu stanowią takie roboty budowlane, których wynik w żaden sposób nie zmienia bryły obiektu budowlanego, to w sytuacji nawet nieznacznej zmiany tej bryły, ma miejsce rozbudowa lub nadbudowa. Sąd podkreślił, że zgodnie z § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm., dalej "r.w.t.") kubatura przykrytych części zewnętrznych budynku, jak loggie i tarasy, podlega wliczeniu do kubatury brutto budynku. Jednym zaś z charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego – których to parametrów zmiana oznacza rozbudowę obiektu budowlanego – jest wymieniona expressis verbis (a contrario) w art. 3 pkt 7a P.b. "kubatura" obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 7a P.b. pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zmiana parametrów w zakresie kubatury obiektu budowlanego wiąże się w konsekwencji nie z jego przebudową, lecz rozbudową. Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonymi miejscu, a także między innymi jego rozbudowę.
Sąd wywodził dalej, że w przypadku rozbudowy budynku zmiana jego kubatury może polegać w szczególności na zmianie dotychczasowej proporcji pomiędzy kubaturą części zamkniętych budynku a kubaturą jego części nie zamkniętych do pełnej wysokości, lecz przykrytych, czyli na zwiększeniu tej pierwszej "kosztem" tej drugiej (poprzez zabudowę), co niewątpliwie prowadzi do zmiany bryły budynku i zmiany jej granic przestrzennych wyznaczonych dotychczasową powierzchnią ścian zewnętrznych. Podobnie, dobudowanie tarasów powoduje istotne wzbogacenie substancji budowlanego budynku i jako takie także stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, które – w myśl art. 28 P.b. – wymaga pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu niezasadne okazały się zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) poprzez błędne ustalenia faktyczne w zakresie kwalifikacji wykonanych robót. Sąd nie miał wątpliwości, że roboty te były sprzeczne z zadeklarowanymi w zgłoszeniu, a ocena ich prawnego charakteru (art. 3 pkt 6 i 7a, art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b.) wskazuje, że polegały one na rozbudowie obiektu budowlanego, wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Nie obejmowały natomiast budowy dwóch wiat, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. Wiata z istoty swej nie jest związana z innym budynkiem, stanowiąc obiekt wolnostojący. Tymczasem taras stanowi całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem mieszkalnym. Rozbudowa zrealizowana przez skarżących, wbrew ich twierdzeniom, nie stanowi realizacji robót zadeklarowanych w ich zgłoszeniu z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Niezależnie od powyższej istotnej zmiany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał również na inne odstępstwa w zakresie wykonanych robót budowlanych od zadeklarowanych w zgłoszeniu: 1) zrealizowane w tarasach dachy są płaskie, podczas gdy wiaty miały mieć dach z 5 % spadkiem od budynku, 2) przewidywana powierzchnia zabudowy wiat to 22,8 m2 i 34 m2, gdy zrealizowane tarasy mają powierzchnię 31,46 m2 i 41,24 m2. Zdaniem Sądu wszystko to sprawia, że uzasadniona i zgodna z prawem jest ocena organów administracji, że skarżący od początku zamiast zrealizować roboty opisane w zgłoszeniu, przystąpili do rozbudowy obiektu budowlanego bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Prowadzi to w konsekwencji do uzasadnionego w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowania w stosunku do budowy zrealizowanej przez skarżących trybu postępowania, opisanego w art. 48 ust. 2 i 3 P.b.
W skardze kasacyjnej M. C. i K. C. zarzucili naruszenie:
1. art. 48 ust. 2 i 3 P.b. poprzez jego zastosowanie mimo, że roboty były przez skarżących prowadzone na podstawie zgłoszenia, do którego organ pierwszej instancji nie wniósł sprzeciwu;
2. art. 50 i art. 51 P.b. poprzez ich jest niezastosowanie, pomimo spełnienia przesłanek do ich zastosowania:
3. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez wadliwe rozpoznanie zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu administracyjnego. Zdaniem skarżących organy zaniechały rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wszechstronny i wyczerpujący. Błędnie też uznały, że wykonane roboty budowlane były istotnie inne od robót wskazanych w zgłoszeniu. Prawidłowo zebrany i rozważony materiał dowodowy powinien prowadzić do wniosków dokładnie odwrotnych, jak przyjęły organy.
Wskazując na powyższe zarzuty M. C. i K. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
Zwrócili się także o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej do skargi kasacyjnej dokumentacji zdjęciowej dowodzącej, że organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy przeprowadził postępowanie kontrolne.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania P. U. Wskazał on na wstępie, że twierdzenie skarżących, że wybudowany przez nich obiekt jest wiatą, pozbawione jest jakichkolwiek podstaw. Już bowiem prima facie można stwierdzić, że konstrukcja ta bez najmniejszych wątpliwości ma cechy tarasu. Obiekt z góry przygotowywany był pod funkcję gastronomiczną. Ponadto na taras prowadzą drzwi balkonowe, które byłyby zbędne przy użytkowaniu wiaty.
Uczestnik postępowania przedstawił też pewne zastrzeżenia procesowe dotyczące konstrukcji wniesionej skargi kasacyjnej. Zwrócił uwagę, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku zarzuca się "wadliwe rozpoznanie zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego", gdy tymczasem nie jest to rolą sądu administracyjnego, który dokonuje kontroli legalności działania administracji publicznej. Dalej wskazał, że w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów "kpa" bez doprecyzowania danych tego aktu prawnego. W przypadku art. 50, 51 oraz art. 48 ust. 3 P.b. nie wskazano też jednostek redakcyjnych tych przepisów, a co uniemożliwia określenie granic zaskarżenia.
Mając to wszystko na uwadze zdaniem P. U. zachodzą podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej.
Niezależnie uczestnik postępowania – domagając się alternatywnie oddalenia skargi kasacyjnej – obszernie odniósł się do merytorycznych aspektów sprawy akcentując, że intencją skarżących było wybudowanie tarasu, a nie wiaty. Przypomniał, że podczas przebudowy obiektu wykonano drzwi balkonowe, co zostało przyznane podczas oględzin 29 maja 2018 r. i zaprotokołowane. Drzwi balkonowe powstały przed realizacją spornego tarasu i są potwierdzeniem rzeczywistych zamiarów inwestorów. Jego zdaniem trudno byłoby zakładać bowiem, że drzwi balkonowe prowadzić będą na spadzisty dach wiaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Jak trafnie zauważył uczestnik postępowania P. U., skarga kasacyjna została sporządzona nierzetelnie i w sposób wadliwy konstrukcyjnie. Prawdą jest, że co do części przedstawionych jak postawy skargi kasacyjnej przepisów nie podano podjednostek redakcyjnych (art. 48 ust. 3, art. 50, art. 51), co jest zasadniczo wymagane z uwagi na potrzebę zakreślenia granic zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie wskazano także dokładnych danych aktu prawnego jakim jest "kpa".
Pomimo tych wad Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował o merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Pozwalał na to charakter kwestionowanej materii prawnej. Podnosząc zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 P.b., wespół zresztą z zarzutem naruszenia art. 48 ust. 2 P.b., skarżący M. C. i K. C. akcentowali, że przepisy te, jako takie, w ogóle nie powinny być stosowane. Można więc określić granice zarzutów, które – pomimo braku sprecyzowania podjednostek redakcyjnych – niewątpliwie dotyczą po prostu całości zawartych tam regulacji. Gdy chodzi natomiast o przepisy art. 50 i art. 51 P.b., to faktycznie w ich przypadku nie doprecyzowano, jakie jednostki redakcyjne naruszono (w uzasadnieniu wzmiankuje się tylko o art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 7 P.b.). Wobec jednak faktu, że tych ostatnich przepisów organy nie stosowały, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że intencją skarżących było przedstawienie przede wszystkim zarzutu naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 P.b., które ich zdaniem nie powinny być stosowane, a to z uwagi na fakt, że w sprawa w domyśle powinna być prowadzona innej w procedurze naprawczej (w trybie art. 50 i 51 P.b.).
Co do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów "kpa", Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skoro środek zaskarżenia skierowany jest przeciwko wyrokowi, to oznacza, że kwestionowano przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), czyli aktu, który takim skrótem określony był także w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Oceniając merytorycznie skargę kasacyjną stwierdzić należy, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
M. C. i K. C. argumentują, że ich zamiarem była budowa wiat zgodnie z dokonanym (i nie objętym sprzeciwem) zgłoszeniem. Wiele uwagi poświęcili wykazaniu, że ostatecznie wykonana konstrukcja nie odbiega znacząco, pod względem cech i parametrów, od cech i parametrów legalnie zgłoszonej wiaty (wiat). Naczelny Sąd Administracyjny rozumie logikę wywodu skarżących, którzy niewątpliwie chcieliby przedstawić wykonane roboty budowlane nie jako roboty wykonane samowolnie, ale roboty wykonane z odstępstwem od dokonanego zgłoszenia.
Postulatów skarżących wyrażonych w skardze kasacyjnej nie można uwzględnić z powodów prawnych. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Pewne uzupełniające wnioski dotyczące pojęć, zwłaszcza rozbudowy czy nadbudowy, wyprowadzić można też z art. 3 pkt 7a P.b., w którym zdefiniowano "przebudowę". Ta ostatnia oznacza wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Łączne zestawienie art. 3 pkt 6 i 7a P.b. pozwala przyjąć, że roboty budowlane prowadzące do zmiany kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości bądź liczby kondygnacji zaliczać się będą do rozbudowy lub nadbudowy obiektu budowlanego, a więc będą "budową".
Przenosząc powyższe na okoliczności sprawy należy stwierdzić, że budynek usługowy usytuowany na terenie działki [...] , położonej przy ul. [...] w miejscowości [...] , został w ostatecznym rozrachunku rozbudowany o nowe przynależne mu funkcjonalnie części – okalający budynek taras, z którego można wyjść z poziomu pierwszego piętra przez specjalnie w tym celu wykonane drzwi. Na poziomie tarasu znajduje się posadzka, a taras zabezpiecza balustrada. W dacie kontroli, co uwidoczniono na fotografiach, na spornym tarasie znajdowały się stoliki gastronomiczne z parasolami.
Oceniając ustalony stan faktyczny, który został szczegółowo opisany, a do tego dokładnie utrwalony w zebranej w aktach dokumentacji zdjęciowej, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał najmniejszych wątpliwości, że budynek na działce [...] został przez skarżących rozbudowany. Przez budowę tarasu, który w sposób oczywisty funkcjonalnie pełni taką właśnie funkcję, i jest powiązany z budynkiem, budynek rozbudowano. Doszło bowiem do zwiększenia kubatury brutto budynku w rozumieniu § 3 pkt 24 r.w.t., a konkretnie kubatury podcieni pod tarasem oraz kubatury obliczonej dla nowopowstałego tarasu, obliczaną do wysokości balustrady.
Mając to wszystko na uwadze należy stwierdzić, że M. C. i K. C. dokonali rozbudowy budynku na działce [...] , a skoro nie uzyskali uprzednio wymaganego pozwolenia na budowę, zasadnie organy nadzoru budowalnego orzekły o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 48 ust. 2 P.b.) oraz o obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji (art. 48 ust. 3 P.b.).
Uzupełniając powyższe zaznaczyć należy, że roboty budowlane wykonane przez skarżących nie mogły być kwalifikowane jako budowa zgłoszonej wiaty (wiat) z odstępstwami. Jeżeli finalna postać wykonanych robót budowlanych jawi się jako taka, która wymagałaby pozwolenia na budowę (tak jest w niniejszej sprawie – obiektywnie rozbudowano budynek, co stanowi rodzaj wymagającej pozwolenia na budowę budowy), to zasadniczo inwestor nie może powoływać się na dokonane zgłoszenie. Nie można bowiem akceptować sytuacji, w której roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę byłyby zgłaszane jako inny obiekt, a następnie legalizowane w trybie naprawczym jako zrealizowane z odstępstwami. Jeszcze raz przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie obiektywnie budynek na działce [...] rozbudowano o taras. Jest to zatem finalnie rozbudowa wymagająca pozwolenia na budowę, a skoro pozwolenia na budowę nie uzyskano, wymaga ona legalizacji w trybie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Nie ma natomiast zupełnie znaczenia fakt, że taras konstrukcyjnie przypomina uprzednio zgłoszoną wiatę. Jak zaznaczono, zgłoszenie wiaty, zrealizowanej z odstępstwami, nie może prowadzić do zalegalizowania w tym trybie konstrukcji (rozbudowy budynku o taras) objętej pozwoleniem na budowę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło także do naruszenia art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt.1 lit c P.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. W sprawie materiał dowodowy został zebrany i oceniony w sposób kompletny i wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast okoliczności, które uwypuklane są w skardze kasacyjnej, dotyczące porównania cech zgłoszonej niegdyś wiaty (wiat), nie mają znaczenia. W sprawie nie jest istotne podobieństwo konstrukcyjne wiaty i docelowo zrealizowanego tarasu, ale to, że wybudowano przy budynku właśnie funkcjonalny i powiązany z budynkiem taras gastronomiczny. Jeszcze raz więc podkreślić należy, że przeprowadzono wobec tego roboty budowlanego wymagające pozwolenia na budowę, a skoro pozwolenia tego nie uzyskano, konieczne jest przeprowadzenie postępowania z art. 48 P.b.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 sierpnia 2022 r. (k. 355 akt sądowych).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI