II OSK 350/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-03
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyinteres prawnystrona postępowaniasamoistne posiadanieprawo cywilneprawo administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że samoistny posiadacz sąsiedniej nieruchomości ma interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uchylił decyzję SKO umarzającą postępowanie w sprawie warunków zabudowy. WSA uznał, że J.S., samoistny posiadacz sąsiedniej działki, ma interes prawny w postępowaniu, mimo że nie jest jej właścicielem. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie art. 28 K.p.a., twierdząc, że interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego. NSA oddalił skargę, uznając, że interes prawny może być wywodzony również z prawa cywilnego (samoistne posiadanie) i że w sprawach o warunki zabudowy interpretacja ta jest szeroka.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 350/07 dotyczył skargi kasacyjnej wniesionej przez R. D. i R. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Kluczowym elementem sprawy było ustalenie, czy J. S., który nie był właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, ale był jej samoistnym posiadaczem od wielu lat i poczynił na nią nakłady, posiadał interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że taki interes prawny istnieje, ponieważ posiadacz samoistny nieruchomości sąsiedniej, która stanowi jedną całość gospodarczą z inną nieruchomością należącą do niego, może być stroną postępowania. Skarżący kasacyjnie zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 28 K.p.a., argumentując, że interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a J. S. takiego przepisu nie wskazał. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. NSA podkreślił, że interes prawny może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także z prawa cywilnego, w tym z instytucji samoistnego posiadania. Sąd wskazał, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przymiot strony traktowany jest szeroko, obejmując również właścicieli działek niekoniecznie bezpośrednio sąsiednich. W związku z tym, NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. jest niezasadny, a skarga kasacyjna, ze względu na brak innych skutecznych zarzutów i związanie sądu granicami skargi, musiała zostać oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, samoistny posiadacz nieruchomości sąsiedniej, która stanowi jedną całość gospodarczą z inną nieruchomością należącą do niego, posiada interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Uzasadnienie

Interes prawny może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także z prawa cywilnego, w tym z instytucji samoistnego posiadania. W sprawach o warunki zabudowy interpretacja przymiotu strony jest szeroka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy jest traktowany szeroko, obejmując również posiadaczy samoistnych nieruchomości sąsiednich, a interes prawny może być wywodzony z prawa cywilnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samoistny posiadacz nieruchomości sąsiedniej, która stanowi jedną całość gospodarczą z inną nieruchomością należącą do niego, posiada interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Interes prawny może być wywodzony z przepisów prawa cywilnego (samoistne posiadanie).

Odrzucone argumenty

Interes prawny musi wynikać wyłącznie z przepisu prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji pominął dominujący w orzecznictwie pogląd, że legitymacja procesowa strony wynika wyłącznie z przepisu prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

podmiotem mającym interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego może być również wieloletni posiadacz samoistny nieruchomości stanowisko organu odwoławczego, że podmiot nie będący właścicielem nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie ma interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jest zbyt daleko idące interes prawny może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także prawa cywilnego przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania traktowany jest szeroko

Skład orzekający

Anna Żak

sędzia

Maria Czapska - Górnikiewicz

sędzia

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że samoistny posiadacz nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny w postępowaniu o warunki zabudowy, nawet jeśli nie jest właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania samoistnego i faktu, że nieruchomość stanowi jedną całość gospodarczą z inną nieruchomością należącą do posiadacza. Interpretacja szerokiego kręgu stron może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje ewolucję interpretacji pojęcia 'interesu prawnego'.

Czy samoistny posiadacz sąsiedniej działki ma prawo głosu w sprawie warunków zabudowy?

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 350/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak
Maria Czapska - Górnikiewicz
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 916/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-10-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) Sędziowie NSA Maria Czapska - Górnikiewicz NSA Anna Żak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. i R. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 916/06 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. oddala skargę kasacyjną , 2. zasądza od R. D. i R. Ł. solidarnie na rzecz J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 916/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. S., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze wszczęte w następstwie odwołania J. S. od decyzji Prezydenta miasta [...] W. z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. [...] na działce oznaczonej nr ewid. [...] w obrębie [...] na terenie [...] w W.
Z akt sprawy wynika, że J. S. jest właścicielem działki o numerze [...] położonej w pobliżu terenu inwestycji przy ul. [...], ale nie graniczącej z działką nr [...] objętą wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. W skardze do sądu administracyjnego J. S. podniósł, że wprawdzie właścicielką działki nr [...] sąsiadującej z terenem inwestycji jest B. L., to jednak działka ta jest od 1958 r. w nieprzerwanym samoistnym posiadaniu jego rodziny (w dobrej wierze). Ponadto działka ta jest ogrodzona jednym murowanym ogrodzeniem razem z działką nr [...] i stanowi faktycznie jedną całość. Obecnie toczy się postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości o nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. S., bowiem uznał, że podmiotem mającym interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego może być również wieloletni posiadacz samoistny nieruchomości, który poczynił na nią nakłady i która stanowi jedną całość gospodarczą i faktyczną z inną nieruchomością z nią sąsiadującą, a będącą przedmiotem własności posiadacza. W ocenie Sądu pierwszej instancji J. S. jako posiadacz samoistny nieruchomości graniczącej z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja budowlana, jest stroną toczącego się postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego, że podmiot nie będący właścicielem nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie ma interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jest zbyt daleko idące, a w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – niezasadne i niedopuszczalne.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli R. D. i R. Ł., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 28 K.p.a., bowiem Sąd pominął dominujący w orzecznictwie pogląd, że wyłącznie przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. J. S. przepisu takiego nie wskazał, jak również nie wskazał takich okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na ustalenie, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zagraża jego interesowi osobistemu lub majątkowemu.
W skardze kasacyjnej wskazano, że nietrafnie Sąd pierwszej instancji uznał J. S. za stronę postępowania i niewłaściwie powołał się na okoliczności uznania go za stronę przez organ I instancji oraz uznania go za stronę w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 784/04. Ustalenia poczynione w innym postępowaniu nie powinny bowiem podważać konieczności dokonywania samodzielnych ustaleń w tej kwestii w rozpoznawanej sprawie, tym bardziej, że za odmiennymi ustaleniami przemawia zgromadzony materiał dowodowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku, jako że wbrew jej twierdzeniom Sąd pierwszej instancji zasadnie stanął na stanowisku, że J. S. ma przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Sąd wyprowadził interes prawny J. S. z faktu, iż jest on posiadaczem samoistnym nieruchomości sąsiedniej, na którą poczynił określone nakłady, stanowiącej jedną całość gospodarczą z należącą do niego nieruchomością obok położoną, a nie wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia zainteresowanego o tym interesie, jak twierdzi się w skardze kasacyjnej. Ma rację Sąd pierwszej instancji przyjmując, że interes prawny może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także prawa cywilnego. Jeżeli zatem Sąd wywiódł interes prawny J. S. z przepisów prawa cywilnego (samoistne posiadanie, a dziś już prawo własności) i to w sytuacji gdy na gruncie prawa administracyjnego przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania traktowany jest szeroko, obejmując właścicieli działek niekoniecznie bezpośrednio sąsiednich (zob. np. wyrok NSA z 8 września 2004 r., OSK 394/04, niepubl.) to nie można mu skutecznie zarzucić naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w połączeniu z brakiem innych zarzutów skargi kasacyjnej i związaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, zobowiązywało do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI