II OSK 349/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-14
NSAbudowlaneWysokansa
inwestycje drogowezezwolenie na realizację inwestycji drogowejspecustawa drogowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnekontrola sądowaNSAWSAprezydent miastawyłączenie organu

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, uznając brak podstaw do wyłączenia prezydenta miasta od wydania decyzji oraz prawidłowość oceny sądu I instancji.

Skarżąca kasacyjnie A.W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku wyłączenia prezydenta miasta od wydania decyzji, błędnej oceny dowodów oraz braku konieczności powołania biegłego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym kluczowy zarzut dotyczący braku wyłączenia prezydenta miasta od wydania decyzji, gdyż pełnił on jednocześnie funkcję inwestora i organu wydającego decyzję. Kwestionowała również ocenę materiału dowodowego, brak powołania biegłego oraz braki w uzasadnieniu decyzji organów administracji. NSA oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, uznając brak wpływu innego toczącego się postępowania na rozstrzygnięcie. Sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego wyłączenia prezydenta miasta, wskazując na brak przepisów prawa materialnego nakładających taki obowiązek w specustawie drogowej oraz powołując się na utrwalone orzecznictwo. Pozostałe zarzuty uznano za ogólnikowe i niezasadne, w tym zarzut dotyczący ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, gdzie sąd wyjaśnił, że oznaczenie działek i granic terenu na mapie jest wystarczające, a kwestia okresu zajęcia nieruchomości jest regulowana przepisami o gospodarce nieruchomościami i ewentualnymi roszczeniami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty nie jest wyłączony od wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, gdyż kompetencja ta wynika wprost z przepisów prawa, a przepisy k.p.a. dotyczące wyłączenia organu jst w takich sprawach zostały uchylone.

Uzasadnienie

Kompetencja prezydenta miasta na prawach powiatu do wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wynika wprost z art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 11a ust. 1 specustawy. Brak jest generalnej regulacji w k.p.a. dotyczącej wyłączenia organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawach, w których organ ten reprezentuje jednocześnie interesy wspólnoty samorządowej, a ustawodawca nie wprowadził takich wyjątków w specustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

specustawa art. 11a § ust. 1 i ust. 2a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa art. 11f § ust. 1 i art. 17 ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa art. 11f § ust. 1 pkt 8 lit. i)

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa art. 11f § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.s.p. art. 92

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 24 § par. 1 pkt 1 i 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 1 i par. 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 125 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.g.n. art. 124 § ust. 8

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 142 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli przez WSA, w tym: niezasadne nie wyłączenie od udziału pracowników organu I instancji (Prezydenta Miasta Rzeszowa), który pełnił funkcję inwestora i organu wydającego decyzję; błędne przyjęcie, że nie naruszono zasad prawdy obiektywnej i reguł dowodowych, poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego; naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zamiast swobodnej; niezasadne uznanie, że nie było podstaw do powołania biegłego w celu oceny wpływu inwestycji na obszar oddziaływania wodnego; brak uwzględnienia przez WSA, że działanie organu II instancji wpłynęło na pogłębienie braku zaufania stron, poprzez błędne wyjaśnienie przesłanek decyzji; brak uwzględnienia przez WSA, że decyzja Wojewody zawiera braki w uzasadnieniu podstaw faktycznych i prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie były w stanie skutecznie podważyć dokonanej przez Sąd Wojewódzki oceny zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie zagadnienia, o którym mowa w ww. przepisie [art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.], musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przepisy regulujące kompetencje organów do wydania decyzji administracyjnej muszą być rozumiane ściśle, zatem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia w drodze sądowej wykładni tych przepisów, że dany organ jest wyłączony od rozpatrywania określonej kategorii spraw. Zarzuciła, na podstawie art. "174 pkt 1" (powinno być pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), naruszenie przepisów prawa procesowego...

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Marta Laskowska - Pietrzak

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w zakresie kompetencji organów administracji, wyłączenia organu od wydania decyzji, wymogów formalnych decyzji oraz oceny zarzutów skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej prezydenta miasta na prawach powiatu i specustawy drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii wyłączenia organu administracji od wydania decyzji, gdy pełni on jednocześnie funkcję inwestora, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnienie NSA w tej kwestii ma istotne znaczenie praktyczne.

Czy prezydent miasta może być jednocześnie inwestorem i organem wydającym pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 349/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Marta Laskowska - Pietrzak
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 853/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-11-07
II OZ 537/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 24 par. 1 pkt 1 i 4, art. 7, art. 8-11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84, art. 107 par. 1 i par. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 125 par. 1 pkt 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 853/23 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 lutego 2023 r. nr I-III.7821.12.2022 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 853/23, oddalił skargę A.W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 lutego 2023 r., nr I-III.7821.12.2022, w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Powyższą decyzją Wojewoda Podkarpacki (Wojewoda), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), uchylił punkt 4 (znajdujący się na str. 9) sentencji decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 czerwca 2022 r., nr 12/2020 (wydanej w oparciu o art. 11a ust. 1 i ust. 2a, art. 11f ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 176, zwana dalej: "specustawą"), udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. W. do projektowanej drogi KDZ", na rzecz Prezydenta Miasta Rzeszowa, na działkach wymienionych w sentencji decyzji, położonych w R. w obrębie ewidencyjnym [...], w obrębie ewidencyjnym [...], w obrębie ewidencyjnym [...], w obrębie ewidencyjnym [...] II), orzekając w tym zakresie nowy zapis, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Prezydenta.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła A.W. zarzucając, na podstawie art. "174 pkt 1" (powinno być pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez niezasadne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż niezasadnym byłoby wyłączenie od udziału, w postępowaniu pracowników organu administracji publicznej I instancji, tj. Prezydenta Miasta Rzeszowa, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej Prezydent Miasta Rzeszowa pełnił zarówno funkcję inwestora, jak i organu właściwego do wydania decyzji, co jest wprost sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz rzutuje na zasadę bezstronnego postępowania (art. 8), której zapewnienie nie jest możliwe, w sytuacji gdy Prezydent Miasta Rzeszowa jest zarówno stroną postępowania administracyjnego, jak i organem właściwym do wydania decyzji;
2) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co miało miejsce poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że nie zostały naruszone w toku postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej oraz reguł dowodowych, podczas gdy w rzeczywistości organy obu instancji zaniechały zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, poprzez uznanie, że inwestycja pn. "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. W. do projektowanej drogi KDZ" spełnia wszystkie wymogi z zakresu działalności organu I i II instancji bez weryfikacji dowodowej ze strony organów obu instancji, co do okoliczności podanych przez inwestora;
3) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że Prezydent Miasta Rzeszowa, jak i Wojewoda, w toku postępowania administracyjnego nie naruszyli art. 80 k.p.a., w sytuacji gdy organy dokonały niewłaściwego zastosowania art. 80 k.p.a., w skutek czego dokonano dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, poprzez uznanie, że inwestycja pn. "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. W. do projektowanej drogi KDZ" spełnia wszystkie wymogi z zakresu działalności organu I i II instancji bez weryfikacji dowodowej ze strony organów obu instancji, co do okoliczności podanych przez inwestora;
4) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 84 k.p.a., gdyż Sąd I instancji niezasadnie uznał, że nie było podstaw do powołania biegłego w toku postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy przemawiają za przyjęciem innego stanowiska, w szczególności, że wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oparło się jedynie na danych przedstawionych przez inwestora, podczas gdy w niniejszej sprawie są wymagane wiadomości specjalne, a to związane z określeniem wpływu inwestycji na zakres oddziaływania wodnego na obszar oddziaływania, w tym na nieruchomość skarżącej;
5) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż działanie organu II instancji w sposób wpływający na pogłębienie braku zaufania stron dla działania organów administracji publicznej, w drodze błędnego wyjaśnienia skarżącej w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji przy jego wydawaniu, zważając na brak kompleksowego rozważenia zarzutów skarżącej wyrażonych w środku zaskarżenia od rozstrzygnięcia organu I instancji;
6) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 4 oraz art. 9 i 10 k.p.a., co miało miejsce poprzez brak uwzględnienia przez Sąd I instancji, że decyzja Wojewody zawiera braki w opisaniu w uzasadnieniu decyzji podstaw faktycznych i prawnych jej wydania, w szczególności poprzez pominięcie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyjaśnienia skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji przy jej wydawaniu, zważając na brak kompleksowego rozważenia zarzutów podniesionych w środku odwoławczym skarżącej oraz pozostałych skarżących (uczestników) od rozstrzygnięcia organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1) zawieszenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. "do czasu rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym związanego ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 945/22";
2) uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Wojewody i Prezydenta Miasta Rzeszowa, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie były w stanie skutecznie podważyć dokonanej przez Sąd Wojewódzki oceny zaskarżonej decyzji.
Na wstępie, odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który Sąd oddalił, wskazać należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie zagadnienia, o którym mowa w ww. przepisie, musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. W niniejszej sprawie nie można doszukać się istnienia takiej zależności. Przedmiotem skargi w sprawie przed WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SA/Rz 945/22 (sygn. akt NSA - III OSK 1429/23) jest postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 czerwca 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.9.2022 JP, stwierdzające niedopuszczalność zażaleń na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Krośnie z dnia 29 marca 2022 r., nr RZ.ZUZ.4.4210.157.2022.MC, prostujące z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia 16 kwietnia 2019 r. udzielającej Prezydentowi Miasta Rzeszowa pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. Wyspiańskiego do projektowanej drogi KDZ". Postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 czerwca 2022 r. jest aktem procesowym, zatem wynik postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 1429/23, nie ma bezpośredniego wpływu na wynik obecnego postępowania sądowego.
Przechodząc do oceny zredagowanych podstaw kasacyjnych, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że autor środka zaskarżenia bezpodstawnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Z przywołanych przepisów wynika, że: "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (art. 1 § 1 p.u.s.a.); "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 p.u.s.a.). O naruszeniu ww. przepisów można by mówić w przypadku, gdyby sąd administracyjny zaniechał wykonania kontroli zaskarżonej decyzji, odmawiając rozpoznania skargi, lub wykonując tę kontrolę zastosowałby inne kryteria niż kryterium zgodności z prawem, względnie zastosował środek nie przewidziany ustawą. W niniejszej sprawie nie można doszukać się takiej zależności. To, że wnosząca skargę kasacyjną nie zgadza się z wynikami kontroli sądowej nie świadczy o naruszeniu ww. przepisów. Art. 134 § 1 p.p.s.a. może zaś stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, w sytuacji gdy sąd I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy. Żaden z powyższych przypadków nie zachodzi. Ponadto, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Nie można również w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. A do tego zmierza strona skarżąca kasacyjnie formułując zarzut w tym przedmiocie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu z punktu 1) opisanej wyżej skargi kasacyjnej. Istotą sporu jest to, czy prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu od wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie przepisów specustawy. W tym zakresie Skład orzekający podziela pogląd prezentowany w wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 471/17, zgodnie z którym prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcje starosty nie jest wyłączony od wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych. Kompetencja prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty do wydawania ww. decyzji wynika już wprost z treści art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.), który wymienia radę miasta i prezydenta miasta jako organy pełniące funkcje organów powiatu w mieście na prawach powiatu oraz zgodnie z którym miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie oraz z treści art. 11a ust. 1 specustawy, zgodnie z którym wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Obecnie w Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest generalnej regulacji dotyczącej wyłączenia organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawach, w których organ ten reprezentuje jednocześnie interesy wspólnoty samorządowej. Przepis art. 27a § 1 k.p.a., który stanowił, że organy gminy podlegają także wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina, został uchylony z dniem 6 grudnia 1994 r. Obecnie jedynie w niektórych ustawach materialnoprawnych ustawodawca, dostrzegając kolizję interesów prawnych miasta na prawach powiatu oraz interesów prawnych jednostki, wprowadził wyraźne wyłączenie prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty w sprawach, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat (art. 124 ust. 8, art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Ustawodawca, zdając sobie sprawę z faktu, iż wiele miast w Polsce ma status miast na prawach powiatu, a prezydenci tych miast sprawują funkcję starosty, nie wprowadził w specustawie wyjątków od zasady sformułowanej w art. 11a ust. 1 tej ustawy. Przepisy regulujące kompetencje organów do wydania decyzji administracyjnej muszą być rozumiane ściśle, zatem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia w drodze sądowej wykładni tych przepisów, że dany organ jest wyłączony od rozpatrywania określonej kategorii spraw. Tak też m.in. wyroki NSA: z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt II OSK 240/21; z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1209/18; z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 380/16.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, również pozostałe zarzuty kasacyjne (punkty 2 - 6 środka zaskarżenia) naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej stawiając te zarzuty sformułował je niezwykle ogólnikowo, co utrudnia, a także w pewnym zakresie uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do nich. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła dlaczego uważa za konieczne powołanie biegłego, który by ocenił "wpływ inwestycji na zakres oddziaływania wodnego na obszar oddziaływania, w tym nieruchomość Skarżącej". Ograniczyła się do arbitralnego stwierdzenia o zasadności jego powołania, bez odniesienia do konkretnych rozwiązań projektowych, kwestionując jedynie okoliczność, że "wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oparło się jedynie na danych przedstawionych przez inwestora". Nie czyni to zadość obowiązkowi wykazania, że naruszenie przepisu prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wnosząca skargę kasacyjną nie sprecyzowała także, które zarzuty odwołań nie zostały w sposób kompleksowy rozważone, nie wykazała również błędów w dokonanej przez organ ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zaakcentowania wymaga, że kontrola kasacyjna sprawowana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy zgodności z prawem orzeczenia Sądu wojewódzkiego i poza przesłankami nieważności postępowania uwzględnianymi z urzędu, dokonywana jest wyłącznie przez pryzmat i w granicach zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zarzuty dla swej skuteczności powinny zostać poprawnie skonstruowane. Sąd kasacyjny nie posiada kompetencji do konkretyzowania zarzutów kasacyjnych, ich uściślania, korygowania, czy uzupełniania. Kolejną kwestią potraktowaną pobieżnie jest kwestia "ograniczenia prawa własności działek na potrzeby przebudowy lub budowy urządzeń infrastruktury technicznej". Skarżąca kasacyjnie stoi na stanowisku, że nie sprecyzowano dokładnie powierzchni działek, których części mają być ograniczone. W odniesieniu do powyższego wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 11f ust. 1 pkt 8 specustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w razie potrzeby ustalenia dotyczące - obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu (lit. e)); - określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. b, c oraz e-h (lit. i)). Z faktu możliwości określenia w decyzji ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości czasowo potrzebnych do zrealizowania wskazanych inwestycji wynika obowiązek oznaczenia tych nieruchomości w omawianej decyzji, dla ich zidentyfikowania, chociażby przez wskazanie ich numeru ewidencyjnego (numerów działek ewidencyjnych, których obszar jest potrzebny na czas przebudowy) [zob. M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2021 - art. 11f]. W niniejszej sprawie, w ramach realizowanej inwestycji drogowej, inwestor zobowiązany został do dokonania budowy sieci uzbrojenia terenu, przebudowy sieci uzbrojenia terenu, przebudowy innych dróg publicznych, budowy, przebudowy zjazdów oraz przebudowy urządzeń wodnych, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, na określonych działkach. Dla realizacji ww. obowiązków określono ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, polegające na wykonaniu wymienionych robót budowlanych na części tych nieruchomości określonej na załączniku nr 1 do decyzji (Prezydenta Miasta Rzeszowa) granicami terenu niezbędnego (oznaczonego linią kreska - kropka w kolorze niebieskim) i w zakresie wskazanym w zatwierdzonym projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik nr 3 do decyzji. Na nieruchomości skarżącej o nr [...] ([...]- przed podziałem) przewidziano przebudowę sieci teletechnicznej. W decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa nie wskazano dokładnej powierzchni działki na ww. cel ograniczenia, jednakże nie można uznać, aby stanowiło to o istotnej wadzie decyzji, w sytuacji gdy podano numer ewidencyjny działki, a granice terenu zostały oznaczone graficznie na załączonej do decyzji mapie do celów projektowych w skali 1:500. Złożony środek zaskarżenia nie zawiera żadnej argumentacji zmierzającej do podważenia, że przyjęty sposób oznaczenia jest nieprecyzyjny. Skarżąca kasacyjnie stoi także na stanowisku, że decyzja winna określać okres zajęcia nieruchomości. Nie wskazuje jednakże żadnej normy prawnej z której wynika ten obowiązek, ani nie precyzuje bliżej tego zagadnienia. Zaakacentowania zatem jedynie wymaga, że do ograniczeń o których w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. i) specustawy, przepisy art. 124 ust. 4-7 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65, 284, 471 i 782) stosuje się odpowiednio (art. 11f ust. 2 specustawy). Art. 124 ust. 4 i 5 u.g.n. określa obowiązki inwestora oraz uprawnienia właściciela gruntu. Skarżąca kasacyjnie nie może zaś oczekiwać, że w wydanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej znajdą się zapisy odnośnie harmonogramu prac związanych z przebudową sieci teletechnicznej. Z uwagi na charakter przedmiotowej inwestycji oraz uwarunkowania proceduralne trudno wymagać od organu administracji, aby w decyzji precyzował termin i czas trwania robót budowlanych. Rzeczą inwestora na etapie realizacji inwestycji jest dokonywanie czynności gwarantujących właściwe korzystanie z zezwolenia na przebudowę sieci uzbrojenia znajdującej się na terenie działki określonego podmiotu. Każda realizacja inwestycji wiąże się z pewnymi uciążliwościami, jeżeli strona skarżąca uzna, że inwestor zajął jej własność, na okres dłuższy, niż jest to wymagane dla dokonania prac, może wystąpić z odpowiednim roszczeniem (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 2334/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 585/15). Końcowo należy zauważyć, że skarżąca kasacyjnie nie oparła skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI