II OSK 349/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uznając, że błędne oznaczenie spółki cywilnej jako adresata decyzji konserwatorskiej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli wspólnicy są zidentyfikowani.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożył skargę kasacyjną na wyrok WSA, który uchylił decyzję stwierdzającą nieważność decyzji konserwatorskiej. Minister twierdził, że decyzja konserwatorska była nieważna, ponieważ skierowano ją do spółki cywilnej, która nie ma podmiotowości prawnej. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że choć oznaczenie spółki cywilnej jako adresata było wadliwe, nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa, ponieważ wspólnicy byli zidentyfikowani w decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję Ministra stwierdzającą nieważność decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (PWKZ) z 2016 r., która zezwalała na budowę altany widokowej. Minister uznał decyzję PWKZ za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ skierowano ją do spółki cywilnej E.E. i A.K. s.c., która nie posiada podmiotowości prawnej. Skarżący (spółka P. sp. k. i A.K.) argumentowali, że adresatami decyzji byli wspólnicy jako osoby fizyczne, a nie sama spółka. WSA uznał, że choć oznaczenie spółki cywilnej było wadliwe, nie było to rażące naruszenie prawa, ponieważ wspólnicy byli zidentyfikowani w decyzji. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie może być adresatem decyzji administracyjnej. Jednakże, jeśli w nazwie spółki wskazani są wszyscy wspólnicy z imienia i nazwiska, a decyzja zawiera ich dane, to nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tej sprawie, mimo błędnego oznaczenia adresata jako spółki cywilnej, inwestorzy (wspólnicy) zostali wskazani z imienia i nazwiska, co pozwoliło na identyfikację stron. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, uznając, że WSA prawidłowo ocenił brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji PWKZ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wspólnicy spółki cywilnej są zidentyfikowani w decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie może być adresatem decyzji, to jej oznaczenie jako adresata nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli wspólnicy są wskazani z imienia i nazwiska, co pozwala na identyfikację stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 29
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne oznaczenie spółki cywilnej jako adresata decyzji konserwatorskiej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli wspólnicy są zidentyfikowani z imienia i nazwiska.
Odrzucone argumenty
Decyzja konserwatorska była nieważna z powodu skierowania jej do spółki cywilnej, która nie ma podmiotowości prawnej (argumentacja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego).
Godne uwagi sformułowania
o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności. w sytuacji, kiedy w nazwie spółki cywilnej wskazani są wszyscy jej wspólnicy z imienia i nazwiska, to decyzja skierowana do tak oznaczonej spółki jest wydana z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., natomiast nie stanowi to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
sędzia
Jan Szuma
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście wadliwego oznaczenia strony w decyzji administracyjnej, zwłaszcza w przypadku spółek cywilnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wspólnicy spółki cywilnej są zidentyfikowani w decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej podmiotowości spółek cywilnych w postępowaniu administracyjnym i interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa', co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Spółka cywilna w decyzji administracyjnej – kiedy to błąd, a kiedy nieważność?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 349/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-02-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma Leszek Kiermaszek Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 23 art. 7, art. 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28 i 29; art. 156 § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2940/19 w sprawie ze skarg P. sp.k. z siedzibą w G. oraz A. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2019 r. nr DOZ-OAiK.650.962.2018.KS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz P. sp.k. z siedzibą w G. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2940/19 po rozpoznaniu sprawy ze skarg P. spółki komandytowej oraz A.K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2 sierpnia 2019 r. nr DOZ-OAiK.650.962.2018.KS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I), zasądził od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej P. spółki komandytowej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz skarżącego A.K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II). Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: PKWZ) decyzją z dnia 30 marca 2016 r. nr ZN.5142.165.2016.IK zezwolił E.E. i A.K. s.c. z siedzibą w G. na prowadzenie prac polegających na budowie zadaszonej altany widokowej przy budynku przy ul. [...] w G., w układzie urbanistycznym miasta G. objętym ochroną konserwatorską (wpis do rejestru zabytków oraz uznanie za pomnik historii; dalej "Decyzja PWKZ"). W dniu 12 grudnia 2016 r. do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister") wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] o stwierdzenie nieważności Decyzji PWKZ. W uzasadnieniu wniosku Wspólnota domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 28 i 29 w zw. art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez udzielenie pozwolenia na budowę spółce cywilnej, co oznacza skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wspólnota wskazała, że spółka cywilna nie może inicjować postępowania administracyjnego oraz być jego stroną. Po wszczęciu postępowania Minister ustalił, że spółka cywilna E.E. i A.K. s.c. z siedzibą w G została przekształcona w spółkę handlową – P. sp. k. z siedzibą w G. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r., sygn. DOZ-OAiK.650.1447.2016.BSz, Minister stwierdził nieważność Decyzji PWKZ. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ nadzorczy wskazał, że adresatem Decyzji PWKZ była spółka cywilna E.E. i A.K. s.c. z siedzibą w G., która w świetle przepisów prawa nie może być adresatem pozwolenia konserwatorskiego. W konsekwencji oznaczenie w decyzji podmiotu, który nie może być stroną postępowania stanowi rażące naruszenie art. 29 k.p.a. oraz art. 30 § 1 k.p.a., co oznacza, iż Decyzja PWKZ była obarczona kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli A.K., E.E. oraz P. sp. k. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Prezydent Miasta Gdańska określił w sposób analogiczny adresata zaświadczenia o braku sprzeciwu co do prowadzenia inwestycji, zaś w postępowaniach dotyczących tych inwestycji zarówno Wojewoda Pomorski w decyzji z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt Wl-1.7840.4.61.2016.PK, jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt DOA.7110.51.2017.RKS nie mieli wątpliwości, że zarzuty podnoszone przez wnioskodawców dotyczące adresatów decyzji określonych jako E.E. A.K. s.c. nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie organów oczywistym było, że adresatami decyzji byli E.E. i A.K., jako osoby fizyczne prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W konsekwencji nie zachodziła w tym względzie nieważność wydanych decyzji. Ponadto odwołujący się wskazali, że PWKZ w piśmie z dnia 6 lipca 2018 roku stwierdził, że adresatem przedmiotowej decyzji byli E.E. i A.K. Podnieśli także, iż wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji został podpisany przez osobę fizyczną – A.K. w imieniu własnym i E.E. W treści wniosku E.E. i A.K s.c. wskazana została wyłącznie w ramach adresu do doręczeń. Natomiast w weryfikowanej decyzji z dnia 30 marca 2016 r., jasno wskazano, że wniosek został złożony przez A.K., w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez niego wraz z E.E. w formie spółki cywilnej. Minister rozpatrując sprawę jako organ drugiej instancji na mocy decyzji z dnia 2 sierpnia 2019 r. znak DOZ-OAiK.650.962.2018.KS utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Organ powtórzył, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej, a zatem nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że w decyzji administracyjnej w oznaczeniu podmiotu nie jest możliwe wskazanie samej spółki cywilnej, a należy wskazać jej wspólników. Organ ocenił, że postępowanie zakończone wydaniem przez decyzji PWKZ, było wszczęte i prowadzone na wniosek spółki cywilnej. We wniosku z dnia 8 marca 2016 r. jako wnioskodawca została wprost wskazana ww. spółka cywilna, a nie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w ramach takiej spółki. W komparycji tej decyzji natomiast stwierdzono, że zostaje ona wydana "po rozpatrzeniu wniosku firmy Pana A.K., występującego w imieniu spółki E.E. A.K. S.C. z siedzibą w G.". W samej decyzji, jako podmiot, któremu przyznano uprawnienie została wskazana spółka "E.E. A.K S.C.". Tym samym nie był uzasadniony pogląd, że postępowanie prowadzone było prawidłowo, a jedynie w decyzji w sposób nieprecyzyjny określono jego stronę. W konsekwencji organ stwierdził nieważność Decyzji PWKZ na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję Ministra wniosła P. sp. k. oraz A.K. W jednobrzmiących skargach zarzucono zaskarżonej decyzji: 1. rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, jak również brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujące ustaleniem błędnych okoliczności faktycznych sprawy leżących u podstaw skarżonego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności poprzez: błędne ustalenie, że wnioskodawca w toku postępowania i adresatem weryfikowanej decyzji była spółka cywilna a nie E.E. i A.K wymienieni jej treści; 2. rażące naruszenie art. 7a § 1 i 81 a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości zaistniałych w sprawie na niekorzyść strony, gdy wszelkie wątpliwości, w tym dotyczące stanu faktycznego sprawy, powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony, w szczególności w odniesieniu do faktycznych adresatów Decyzji PWKZ; 3. rażące naruszenie art. 8 § 1 i § 2, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7b k.p.a., między innymi wobec wydania skarżonej decyzji bez wystąpienia o wyjaśnienia do PWKZ oraz wydania skarżonej decyzji z pominięciem stanowiska tegoż organu z dnia 6 lipca 2018 roku, co doprowadziło do wydana decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, błędnie ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, bez wyczerpującego wyjaśnienia jej okoliczności oraz wbrew utrwalonej w analogicznych sprawach praktyki jak i wbrew wykładni autentycznej dokonanej przez organ wydający weryfikowaną decyzję, której dotyczy skarżona decyzja; 4. rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., wobec stwierdzenia nieważności decyzji (utrzymania w mocy decyzji stwierdzającej jej nieważność), która nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, między innymi w wyniku błędnego uznania, że niedokładne określenie strony w treści decyzji stanowi o jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa, gdy treść PWKZ jednoznacznie pozwalała na określenie jej adresata, a okoliczności prowadzonego postępowania potwierdzają, że wydana ona została w postępowaniu prowadzonym wobec prawidłowo zdefiniowanego adresata – A.K. i E.E., co zostało potwierdzone przez PWKZ; 5. rażące naruszenie art. 156 § 1 i § 2 k.p.a., wobec stwierdzenia nieważności decyzji, która już wywołała nieodwracalne skutki prawne i która nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 6. rażące naruszenie art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 11 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji, która podważa zaufanie uczestników do władzy publicznej, wobec wydania w tej samej sprawie sprzecznych rozstrzygnięć oraz decyzji odmiennych niż w analogicznych stanach faktycznych, a także poprzez wydanie decyzji, która narusza zasadę proporcjonalności nakładając na strony sankcję niewspółmierne do zakresu stwierdzonych uchybień - wydania decyzji całkowicie nieproporcjonalnej do stwierdzonego naruszenia; 7. rażące naruszenie art. 16 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji, której faktycznym skutkiem jest pozbawienie stron praw przyznanych Decyzją PWKZ, co zmierza do faktycznego uchylenia tejże decyzji w sytuacji braku podstaw do jej uchylenia i niedopuszczalności jej uchylenia z urzędu przez organ czy na wniosek osoby trzeciej, a więc do obejścia przepisów ustawy dotyczących trwałości decyzji administracyjnych; 8. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanego z naruszeniem przepisów prawa, podczas gdy istniały przesłanki do jego uchylenia. W odpowiedzi na obie skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargi. W ocenie Sądu skargi były zasadne, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to poprzez błędną ocenę, że Decyzja PWKZ była dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy czym podstawą dla stwierdzenia nieważności Decyzji PWKZ określoną w zaskarżonej decyzji Ministra stanowił właśnie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie art 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wskazał przy tym na marginesie, że Decyzja PWKZ nie była dotknięta ani wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2, ani w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd stwierdził, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze czyli skutki, które wywołuje decyzja. W niniejszej sprawie nie można było mówić o rażącym naruszeniu prawa. Sąd wskazał, że PWKZ błędnie oznaczył adresata w decyzji w komparycji swojego rozstrzygnięcia jako spółkę cywilną, jednak nie ulegało wątpliwości, że właściwymi adresatami tej decyzji są E.E. i A.K. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Z analizy całości akt postępowania wynikało, że postępowanie zainicjowane zostało przez ww. osoby fizyczne, które wprawdzie prowadziły działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, jednakże przedsiębiorcy prowadzący ją w takiej formie posługują się bardzo często nazwą zawiązanej stosowną umową spółki cywilnej. Nie oznacza to jednak, że stroną postępowania jest właśnie ta spółka cywilna, ale wspólnicy jako osoby fizyczne. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie wydania decyzji na prowadzenie prac przy ul. [...] w G. było prowadzone względem osób fizycznych, a wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji został podpisany przez osobę fizyczną – A.K., który występował zarówno w imieniu własnym, jak i E.E. Decydujące znaczenie ma natomiast fakt, że w decyzji zezwalającej na prowadzenie prac wskazano wyraźnie imiona i nazwiska inwestorów - E.E. i A.K., a nie wyłącznie spółkę jako stronę postępowania. W konsekwencji w ocenie Sądu w sprawie nie doszło do oczywistego i rażącego naruszenia art 28 i 29 k.p.a., które powodowałyby nieważność Decyzji PWKZ. Jednak nie oznaczało to, że decyzja pozbawiona była jakiejkolwiek wady prawnej, albowiem jej sentencja została sformułowana z naruszeniem art 107 § 1 k.p.a., jednakże naruszenie to nie miało charakteru rażącego. Skoro bowiem możliwe było zidentyfikowanie stron będących adresatem tej decyzji, albowiem wspólnicy tej spółki wymienieni zostali z imienia i nazwiska w jej nazwie, to w takiej sytuacji decyzja, pomimo, że wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wywiódł Minister zaskarżając wskazany wyrok w całości i zarzucając Sądowi: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej oceny ustaleń faktycznych i zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz wadliwe przyjęcie, że organ na podstawie tych ustaleń, błędnie zbadał Decyzję PWKZ i niesłusznie ocenił, że jest ona dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., kiedy to dokonanie prawidłowej oceny powinno doprowadzić Sąd od wniosku, że badanej w sprawie decyzji, wydanej w trybie nadzorczym, organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, że Decyzja PWKZ, została wydana z rażącym naruszeniem art. 29 k.p.a., co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 i 29 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zaskarżona decyzja nadzorcza Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego została wydana z naruszeniem tej normy prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie przez Sąd, że organ błędnie ocenił, że decyzja PWKZ jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 29 k.p.a., co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności, kiedy to w ocenie organu, taka wykładnia jest prawidłowa. Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi (pkt 1.1), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (pkt 1.2), ponadto na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 oraz 210 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz organu od skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2) oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (pkt 3). W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. sp. k. w G. i A.K. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd I instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jednakże w niniejszej sprawie z zestawienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej oraz ich uzasadnienia wynika, że sformułowane w środku odwoławczym zarzuty powinny być rozpoznane łącznie. Zmierzają one bowiem w istocie do wykazania, że wadliwie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż w sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji PWKZ na podstawie w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 i 29 k.p.a. Zdaniem Ministra stwierdzenie nieważności Decyzji PWKZ było uzasadnione skierowaniem decyzji do podmiotu będącego spółką cywilną. Miało to świadczyć o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji przyjęcie odmiennego stanowiska przez Sąd skutkowało błędnym, w ocenie Ministra, uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy wskazanie w komparycji decyzji "E.E. A.K. S. C." jako adresata decyzji nie stanowiło rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji Minister nieprawidłowo stwierdził nieważność Decyzji PWKZ. Na wstępie należy zgodzić się ze stanowiskiem Ministra, że spółka cywilna nie może być adresatem decyzji administracyjnej z uwagi na to, że nie posiada podmiotowości prawnej. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach, w których występuje spółka cywilna są wspólnicy i to wspólnikom, co do zasady, przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. Trafnie też przypomniał Sąd pierwszej instancji, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa – mowa zatem o oczywistej sprzeczności decyzji z treścią przepisu. Dodatkowo skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2015 r. o sygn. akt II OSK 1395/13 (dostępne w CBOS), w którym stwierdzono m.in. że w sytuacji, kiedy w nazwie spółki cywilnej wskazani są wszyscy jej wspólnicy z imienia i nazwiska, to decyzja skierowana do tak oznaczonej spółki jest wydana z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., natomiast nie stanowi to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy. Istotne jest to, aby w decyzji administracyjnej możliwe było zidentyfikowanie stron będących adresatami tej decyzji tj. aby wspólnicy spółki cywilnej zostali wymienieni z imienia i nazwiska. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy organ błędnie oznaczył adresata decyzji wskazując, że pozwolenie na prowadzenie prac budowlanych przysługuje spółce "E.E. A.K. S.C.". Tym niemniej, postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przez wskazane osoby fizyczne i w stosunku do ich uprawnień było prowadzone. Wniosek o wydanie decyzji został również podpisany przez A.K. Dodatkowo w Decyzji PWKZ wskazano imiona i nazwiska inwestorów (wspólników spółki cywilnej), a nie wyłącznie samą spółkę. Tym samym należało przyjąć, ze omawiane naruszenie art. 29 k.p.a. nie jest "oczywiste" co uniemożliwia zakwalifikowanie go jako rażącego. Co więcej uszło uwadze organu administracji, że doszło do przekształcenia "E.E. A.K. S.C" w spółkę prawa handlowego – P. s. k. z siedzibą w G. Biorąc pod uwagę, że wspólnicy dawnej spółki cywilnej obecnie są wspólnikami nowopowstałego podmiotu i to ten podmiot realizuje wszelkie roboty budowlane przy lokalu przy u. [...] to należało uznać, że decyzja będąca przedmiotem kontroli przez organy w postępowaniu nadzorczym jedynie poprzez błędne określenie adresata nie wywołała skutków tego rodzaju aby nie mogły być zaakceptowane z punktu widzenia zasad praworządności. Powyższe również przemawia za prawidłową oceną Sądu pierwszej instancji co do tego, że decyzja z dnia 30 marca 2016 r. nie jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 k.p.a. Należy natomiast wskazać, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą oceny wyroku Sądu pierwszej instancji co do możliwości zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd pierwszej instancji uznał natomiast, że kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja nie jest dotknięta również wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec braku, w skardze kasacyjnej, zarzutu naruszenia tego ostatniego przepisu i mając na uwadze związanie składu orzekającego w niniejszej sprawie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji pod kątem potencjalnego naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. sprowadzającego się do przyjęcia, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej (wskazanie jej jako adresata decyzji) nie stanowi/stanowi skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w rozumieniu tego przepisu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów Sąd oparł o art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI