II OSK 348/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania Gminy [...]. W postępowaniu przed Starostą wydano decyzję o pozwoleniu na budowę dla inwestora [...] sp. z o.o. Inwestor zrzekł się prawa do odwołania, co Wojewoda uznał za podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Gminy. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., wskazując, że zrzeczenie się prawa do odwołania przez inwestora nie pozbawia prawa do odwołania innych stron. WSA przychylił się do tego stanowiska, uznając, że Wojewoda naruszył przepisy proceduralne, nie badając legitymacji procesowej Gminy. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że Gmina nie miała legitymacji procesowej do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę postępowania nie może pozbawić prawa do odwołania innych stron, które nie brały udziału w postępowaniu lub zostały pominięte. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo i doktrynę, zgodnie z którą termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu. Sąd uznał, że Wojewoda błędnie zinterpretował art. 127a k.p.a., a WSA zasadnie uchylił postanowienie organu jako przedwczesne i naruszające przepisy proceduralne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów k.p.a. dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania i jego wpływu na prawa innych stron, zwłaszcza w kontekście pominięcia strony w postępowaniu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jedna strona zrzeka się prawa do odwołania, a inna strona (np. gmina) kwestionuje swoją legitymację procesową lub status strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania przez jedną stronę postępowania administracyjnego (inwestora) powoduje, że decyzja staje się ostateczna i niedopuszczalne jest wniesienie odwołania przez inną stronę (np. Gminę), która nie brała udziału w postępowaniu lub została pominięta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę nie pozbawia prawa do odwołania innych stron, które nie złożyły takiego oświadczenia lub zostały pominięte w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 127a § 2 k.p.a. odnosi się do 'ostatniej ze stron postępowania', co oznacza, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do odwołania jest skuteczne tylko wtedy, gdy złożyły je wszystkie strony. Pominięcie strony w postępowaniu pierwszej instancji i jej późniejsze ujawnienie na etapie odwoławczym nie może skutkować pozbawieniem jej podstawowego uprawnienia procesowego. Termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu.
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając niedopuszczalność odwołania z powodu zrzeczenia się prawa do odwołania przez inwestora, musi zbadać legitymację procesową strony wnoszącej odwołanie (np. Gminy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ musi zbadać legitymację procesową strony wnoszącej odwołanie, a brak takich ustaleń czyni jego postanowienie przedwczesnym.
Uzasadnienie
Sąd I instancji słusznie wskazał, że organ pominął ustalenia dotyczące statusu procesowego Gminy, co skutkowało przedwczesnym zastosowaniem przepisów o niedopuszczalności odwołania. Brak oceny interesu prawnego strony wnoszącej odwołanie narusza przepisy k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 127a § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę nie pozbawia prawa do odwołania innych stron, a decyzja staje się ostateczna z dniem doręczenia oświadczenia przez ostatnią ze stron postępowania.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Niewłaściwe zastosowanie przepisu poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania bez zbadania legitymacji procesowej strony.
p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Kwestia wykładni przepisów regulujących status strony w sprawach pozwolenia na budowę jako lex specialis wobec k.p.a.
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Kwestia wykładni przepisów regulujących status strony w sprawach pozwolenia na budowę jako lex specialis wobec k.p.a.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca uchylenia postanowienia z powodu braku ustaleń dotyczących legitymacji procesowej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie legitymacji procesowej strony.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku oceny materiału dowodowego w zakresie legitymacji procesowej strony.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku uzasadnienia postanowienia w zakresie oceny legitymacji procesowej strony.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów dotyczących postanowień organu w związku z brakiem oceny legitymacji procesowej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę nie pozbawia prawa do odwołania innych stron, które nie złożyły takiego oświadczenia lub zostały pominięte w postępowaniu. • Organ administracji musi zbadać legitymację procesową strony wnoszącej odwołanie, a brak takich ustaleń czyni jego postanowienie przedwczesnym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej kasacyjnie spółki, że Gmina nie posiadała legitymacji procesowej i że zrzeczenie się prawa do odwołania przez inwestora czyniło decyzję ostateczną wobec wszystkich.
Godne uwagi sformułowania
Oświadczenia jednej strony postępowania nie mogą skutkować pozbawieniem innej strony pominiętej podstawowego uprawnienia procesowego. • W świetle ugruntowanego już stanowiska orzecznictwa i doktryny, prawo do wniesienia odwołania od decyzji przysługuje nie tylko adresatowi decyzji (...), ale również osobie, która nie została uznana przez organ za stronę, oczywiście pod warunkiem, że spełnia ustawowe kryterium nabycia statusu strony postępowania. • W tym terminie powinno być również złożone odwołanie.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Piotr Broda
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania i jego wpływu na prawa innych stron, zwłaszcza w kontekście pominięcia strony w postępowaniu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jedna strona zrzeka się prawa do odwołania, a inna strona (np. gmina) kwestionuje swoją legitymację procesową lub status strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym, które ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli i jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniach administracyjnych.
“Czy zrzeczenie się odwołania przez inwestora zamyka drogę do sądu dla gminy?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.