II OSK 3451/19

II OSK 3451/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2510/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, 15, 77 par. 1, 80, 58 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 56
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 81c ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2510/18 w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2510/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), oddalił skargę R. S. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W skardze kasacyjnej R. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art.58 § 1 i § 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974.38.229, dalej: Prawo budowlane z 1974 r.) przez bezzasadne oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 81c ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U.2018.1202, dalej: Prawo budowlane z 1994 r.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nieskontrolowanie przez Sąd na podstawie akt stanu faktycznego sprawy w zakresie pominiętego w zaskarżonym postanowieniu statusu prawnego budynku, jako powstałego przed 1994 r. bez pozwolenia na budowę albo z odstępstwami od pozwolenia z 1980 r., albo zgodnie z pozwoleniem, które zaginęło, doprowadziło do wyłącznie formalnego skontrolowania dopuszczalności zażalenia w świetle art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. w oderwaniu od stanu faktycznego i w konsekwencji do pozbawienia skarżącego prawa do dwuinstancyjnego postępowania przez przyjęcie w zaskarżonym wyroku w oderwaniu od zgromadzonego materiału dowodowego, że zastosowanie znajduje art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazujący stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dowodowe i uzasadniający odstąpienie od badania przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia i w następstwie do wadliwej sanacji ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w 2018 r. na podstawie wadliwego dowodu w postaci "Oceny technicznej" ze stycznia 2013 r. (w aktach) wytworzonego na podstawie postanowienia dowodowego, którego wykonalność należało skontrolować już w 2009 r. w drodze rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie w trybie art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 sierpnia 2018 r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 18 maja 2009 r. podjęte na podstawie art. 156 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Niewątpliwie organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia dowodowego wydanego na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., jednak to nie zamykało stronie drogi do jego weryfikacji przez wniesienie odwołania od decyzji, a następnie skargi do sądu administracyjnego.
Zgodzić się zatem należało ze stanowiskiem organu, że kontrola prawidłowości postanowienia z 18 maja 2009 r., nakładającego obowiązek dostarczenia aktualnej inwentaryzacji budowlanej oznaczonego budynku gospodarczego, mogła być przeprowadzona przy badaniu rozstrzygnięć merytorycznych wydanych w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki przyjął prawidłowo, że skoro wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia dotyczył niezaskarżalnego postanowienia, to zasadna była odmowa przywrócenia terminu.
Z akt sprawy wynika, że wydana została w dniu 10 sierpnia 2018 r. ostateczna decyzja WINB, utrzymująca w mocy decyzję PINB z 18 października 2017 r., którą nałożono na skarżącego i J. S. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego drewnianego budynku gospodarczego. Z kolei w dniu 23 maja 2019 r. sygn.. akt VII SA/Wa 2508/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi J. S. i R. S. złożone od wymienionej decyzji WINB z 10 sierpnia 2018 r.
W rezultacie kwestie zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy Prawa budowlanego z 1974 r., trybu legalizacji spornego obiektu budowlanego, jak też prawidłowości wydania postanowienia z 18 maja 2009 r. - stały się elementem kontroli przeprowadzonej przez Sąd Wojewódzki we wspomnianym wyroku VII SA/Wa 2508/18.
Jeżeli więc skarżący skorzystali z możliwości złożenia odwołania, a następnie skargi, to przy ich rozpoznawaniu ocenie podlegało kwestionowane postanowienie dowodowe. W uzasadnieniu wymienionego wyroku Sąd Wojewódzki przyjął, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz stwierdził prawidłowe wydanie postanowienia z 18 maja 2009 r. na podstawie art. 56 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Wobec powyższego, Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie, dotyczącej samego przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, nie mógł weryfikować postanowienia z 18 maja 2009 r., a tym bardziej tego, czy w sprawie głównej dotyczącej robót budowlanych, zastosowano właściwą ustawę (Prawo budowlane z 1974 r. lub 1994 r.) oraz właściwy tryb legalizacji przedmiotowego obiektu.
Z tych względów niezasadne okazały się wszystkie zarzuty kasacyjne, w których podniesiono przede wszystkim nieprawidłowość wydania postanowienia z 18 maja 2009 r. na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r.
Dla porządku odnotować należy, że poruszone przez skarżącego zagadnienie w istocie nie jest ujmowane w orzecznictwie jednolicie. Mianowicie stanowisko przyjęte przez organ wojewódzki w niniejszej sprawie znajduje oparcie w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, w których uznano, że w sprawach obiektów budowlanych rozpatrywanych na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. postanowienie dowodowe wydawane jest na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. (por. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. II OSK 468/16, wyroki WSA z dnia 12 października 2017 r. II SA/Łd 227/17, 16 maja 2013 r. II SA/Po 307/13, 5 stycznia 2012 r. VII SA/Wa 1511/11).
Natomiast skarżący powołuje się na wyroki, w których wypowiedziano się za stosowaniem w tego typu przypadkach art. 81c ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994 r. (por. wyrok NSA z 3 marca 2011 r. II OSK 400/10, wyrok WSA z 7 lutego 2013 r. VII SA/Wa 2776/12).
Z przyczyn podanych wyżej rozstrzyganie przedstawionego zagadnienia wykraczałoby poza ramy niniejszej sprawy.
Ponadto należy zauważyć, że nie byłoby możliwe przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zakwestionowane postanowienie dowodowe w sytuacji, gdy postępowanie zakończyło się decyzją ostateczną podlegającą kontroli sądowej.
Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie Sąd Wojewódzki, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygał w granicach danej sprawy, wyznaczonych przedmiotem zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji Sąd Wojewódzki prawidłowo wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że ocena prawidłowości postanowienia z 18 maja 2009 r. nie mogła nastąpić w związku z rozpoznawaniem sprawy w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od wymienionego postanowienia.
Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące przepisów art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. i art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz przepisów art. 133 § 1, 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a., a także art. 7, 15, 77 § 1, 80, 58 § 1 i § 2 k.p.a.
Tym samym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
5