II OSK 345/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-20
NSAbudowlaneŚredniansa
ochrona środowiskaprawo budowlaneadministracyjne postępowanieelektrownia wodnapozwolenie na budowęuzgodnieniainspektor sanitarnyrażące naruszenie prawanieważność decyzji

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę elektrowni wodnej, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo wątpliwości co do wysokości spadu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskiego Związku Wędkarskiego od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę elektrowni wodnej. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska i konieczności uzgodnień z inspektorem sanitarnym, wynikające z rzekomo niedoszacowanej wysokości spadu elektrowni. NSA uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a wątpliwości co do parametrów technicznych nie były wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskiego Związku Wędkarskiego Okręgu w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymywała w mocy odmowę stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę elektrowni wodnej. Polski Związek Wędkarski zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz Prawa budowlanego, wskazując na błędne ustalenie wysokości spadu elektrowni (2,7 m zamiast co najmniej 3 m) i w konsekwencji brak konieczności uzgodnień z inspektorem sanitarnym. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie naruszała rażąco prawa, opierając się na dokumentacji technicznej, w tym z branży elektrycznej, która wskazywała na spad 2,7 m. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji ma ograniczony zakres i nie pozwala na ponowne rozpatrywanie istoty sprawy. Sąd stwierdził, że mimo pewnych wad w dokumentacji, nie można było przypisać decyzji Wojewody rażącego naruszenia prawa, a rozbieżności w parametrach technicznych nie były wystarczające do uchylenia pozwolenia na budowę w trybie stwierdzenia nieważności. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ na podstawie analizy dokumentacji technicznej, w tym z branży elektrycznej, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że projektowany spad elektrowni wynosił 2,7 m, co nie kwalifikowało jej jako inwestycji wymagającej uzgodnienia z inspektorem sanitarnym w świetle przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozbieżności w dokumentacji projektowej dotyczące wysokości spadu elektrowni wodnej (2,7 m w dokumentacji elektrycznej vs. 3,0 m w projekcie budowlanym) nie stanowiły rażącego naruszenia prawa. Opierając się na dokumentacji elektrycznej, sąd pierwszej instancji przyjął niższy spadek, co wyłączało obowiązek uzgodnienia z inspektorem sanitarnym i tym samym nie pozwalało na stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.k.ś. art. 68 § ust. 5 pkt 2

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

Przepis ten określał wymóg uzgodnienia projektu budowlanego inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska z właściwymi organami, w tym inspektorem sanitarnym, jeśli wysokość spadu elektrowni wodnej wynosiła co najmniej 3 m.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowił podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w przypadku rażącego naruszenia prawa.

PrBud art. 32 § ust. 1

Prawo budowlane

Przepis ten nakładał na inwestora obowiązek uzyskania wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień i opinii przed wydaniem pozwolenia na budowę.

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji art. § 2 § pkt 3 lit. e

Przepis ten zaliczał elektrownie wodne o wysokości spadu co najmniej 3 m do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska.

Pomocnicze

u.o.k.ś. art. 68 § ust. 7

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

PrBud art. 34 § ust. 2

Prawo budowlane

Przepis ten określał, że projekt budowlany określa specyfikę i charakter obiektu budowlanego.

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie art. § 4 § pkt 3

Przepis ten dotyczył uwzględniania prognozowanej erozji dna przy ustalaniu wysokości piętrzenia budowli hydrotechnicznej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi jako bezzasadnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi kasacyjnej.

Rozporządzenie Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Określało zakres i formę projektu budowlanego, do którego zaliczano dokumentację z branży elektrycznej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących obowiązku uzgodnienia projektu budowlanego z inspektorem sanitarnym i zasięgnięcia opinii organu jednostki samorządu terytorialnego. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego, polegające na pominięciu wymogu uzyskania wymaganych uzgodnień i opinii. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 2 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, polegające na przyjęciu, że przepis ten nie ma zastosowania do elektrowni wodnej o spadu co najmniej 3,0 m. Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów, które potwierdziłyby wysokość spadu elektrowni wodnej wynoszącą co najmniej 3,0 m.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o wykładnię prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie nieważności decyzji administracyjnej 'wszczyna postępowanie w nowej sprawie,' w której nie orzeka jednak co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny.

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący

Maria Czapska - Górnikiewicz

sprawozdawca

Marek Gorski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach budowlanych i środowiskowych, oraz granice postępowania dowodowego w trybie nieważnościowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w dokumentacji technicznej i interpretacji przepisów dotyczących inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Orzeczenie NSA koncentruje się na procedurze stwierdzania nieważności, a nie na meritum sprawy budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, a konkretnie granic postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz definicji 'rażącego naruszenia prawa'. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.

Kiedy błąd w projekcie budowlanym nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji? NSA wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 345/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Marek Gorski
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 638/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-12-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1980 nr 3 poz 6
art. 68 ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz /spr/ Marek Gorski Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2007 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Polskiego Związku Wędkarskiego Okręgu w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 638/05 w sprawie ze skargi Polskiego Związku Wędkarskiego Okręgu w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 345 / 06
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez Polski Związek Wędkarski Okręg w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2005 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 kwietnia 2000r. pozwalającej na budowę elektrowni wodnej w km 69+720 rzeki W. wraz ze stacją transformatorową i przyłączem energetycznym w miejscowości M. gmina P.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2005r. wydał w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2004r. po ponownym rozpatrzeniu wniosku Polskiego Związku Wędkarskiego Okręg w R. z dnia [...] sierpnia 2002r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 26 kwietnia 2000r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia 5 lipca 1999r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie pozostaje w sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy, inwestor wykazał się ponadto prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz przedstawił wymagane przepisami opinie i uzgodnienia. W tym stanie sprawy organ administracji architektoniczno — budowlanej miał prawo udzielić pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji.
Zdaniem Sądu analiza projektu budowanego wskazuje na to, iż projektowany spad elektrowni wynosi 2,7m wysokości. Dla tak zaprojektowanego spadu zostały dobrane urządzenia, w które miała być wyposażona elektrownia. Wprawdzie na karcie 4 Projektu budowlanego określono spad w wysokości ok. 3m, jednakże już w piśmie projektanta z dnia 4 kwietnia 2000r. zostało wyjaśnione, iż spad o wysokości 3m odnosi się do prognozowanego obniżenia dna koryta rzeki po kilkudziesięciu latach eksploatacji jazu, zaś obecny spad wynikający z projektu budowlanego wynosi 2,7m. Zdaniem Sądu pismo projektanta było znane organowi i wskazuje na to postanowienie Wojewody [...] z dnia 3 kwietnia 2000r., w którym organ nakazuje inwestorowi dostarczenie uzgodnienia projektu z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w D. uwagi na projektowany 3,0 m spad. Rezygnacja z tego uzgodnienia przez organ wydający pozwolenie na budowę oznacza, iż organ zapoznał się z pismem projektanta oraz że uznał wyjaśnienia za wystarczające.
Tym samym w ocenie Sądu nie został naruszony przepis art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm. ) oraz § 2 pkt 3 lit. e obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. z 1998r. Nr 93, poz. 589), który do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska zaliczał elektrownie wodne o wysokości spadu co najmniej 3 m, a na obszarach chronionych wszystkie elektrownie wodne.
Z powyższego wynika, iż nie było obowiązku uzgodnienia projektu budowlanego elektrowni z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, a zatem nie można zarzucić, iż decyzja Wojewody [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę rażąco narusza prawo. Nie można bowiem tej decyzji przypisać cech rażącego naruszenia prawa, nawet jeżeli prawdziwe są twierdzenia skarżącego, iż faktycznie wykonany spad wynosi co najmniej 3 m. Sprawa wykonania decyzji nie ma wpływu na ocenę prawidłowości samej decyzji. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę została wykonana w sposób odbiegający od jej ustaleń skarżący może wykorzystać, zdaniem Sądu, inne środki przewidziane w prawie budowlanym do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Przedstawione wyżej okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzasadniają oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej p.p.s.a.- jako bezzasadnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Polski Związek Wędkarski Okręg w R. zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:
1) naruszenia prawa materialnego, w szczególności przepisów:
- art. 68 ust. 5 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu przez Sąd wymogu uzgodnienia projektu budowlanego obiektu zaliczanego do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska z powiatowym inspektorem sanitarnym oraz zasięgnięcia opinii organu jednostki samorządu terytorialnego,
- art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu przez Sąd, wymogu uzyskania przez inwestora, przed wydaniem pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, wymaganych przepisami szczególnymi, uzgodnień i opinii innych organów,
- § 2 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, że przepis ten nie ma zastosowania do obiektu budowlanego, będącego elektrownią wodną o wysokości spadu wynoszącej co najmniej 3,0 m.
2) naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów m. in. operatu wodnoprawnego, instrukcji gospodarowania wodą i zgromadzonych w sprawie opinii i ekspertyz, które potwierdzają, że zaprojektowana wysokość spadu elektrowni wodnej wynosi co najmniej 3,0 m, nie zaś, jak ustalił Sąd 2,7 m. To uchybienie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ błędne ustalenie Sądu, co do wysokości spadu elektrowni wodnej nie pozwoliło zaliczyć tego obiektu budowlanego do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, mimo, że budowla spełniała wszystkie, przewidziane w przepisach, parametry techniczne do zaliczenia jej do takich inwestycji.
Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że Polski Związek Wędkarski Okręg w R. , pismem z dnia 5 sierpnia 2002 r. wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z wnioskiem o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 26 kwietnia 2000 r. udzielającej inwestorowi - B. K. pozwolenia na budowę elektrowni wodnej w km 69 + 720 rzeki W. wraz ze stacją transformatorową i przyłączem energetycznym, położonej w miejscowości M., gmina P.
Zdaniem skarżącego stanowisko Sądu przyjmujące wysokość spadu elektrowni wodnej, oparte zostało na domniemaniu, że skoro dokumentacja obiektu budowlanego z zakresu branży elektrycznej przewidywała zastosowanie urządzeń dla spadu w wysokości 2,7 m, to należy przyjąć, że taka jest faktycznie wysokość spadu elektrowni wodnej. Tymczasem na stronach 3 i 4 "Projektu budowlanego Małej Elektrowni Wodnej P. w km 69 + 720 rzeki W.", stwierdzono wyraźnie, że spad elektrowni wodnej wynosi 3,0 m. Na str. 3 projektu budowlanego zapisano: "Wielkości podstawowe: spad maksymalny 3,0 m ", a na str. 4, projekt budowlany stanowi, że " elektrownia korzystać będzie z piętrzenia na jazie w wysokości ca 3,0 m". Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 2 PrBud, to zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę projekt budowlany określa specyfikę i charakter obiektu budowlanego.
Zdaniem strony skarżącej Sąd pominął fakt, że na str. 2 "Projektu budowlanego - koncepcji rozwiązań projektowych Małej Elektrowni Wodnej P. z marca 2000 r.", projektant pisze, że; "zakładany spad wynosi h = 2,7 m przy przepływie średnio rocznym Q = 25,4 m3 / s". W świetle przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 r. Nr 21, poz. 111), "przepływy średnio niskie" i "przepływy średnio roczne" nie są pojęciami tożsamymi, ale wzajemnie się wykluczającymi. Sąd nie rozstrzygnął tej sprzeczności w wyjaśnieniach projektanta, a co za tym idzie nie ustalił, który z przepływów został podany przez projektanta błędnie, a dla jakiego przepływu Sąd przyjął wysokość spadu elektrowni wodnej jako 2,7 m.
Pogląd Sądu, iż podziela stanowisko projektanta przedstawione w piśmie z 4.04.2000 r., że spad w wysokości 3 m odnosi się do prognozowanego obniżenia dna koryta rzeki po kilkudziesięciu latach eksploatacji elektrowni, pozostaje w ocenie skarżącego w sprzeczności z przepisem § 4 pkt 3 w.w. rozporządzenia MOŚZNiL w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie, który stanowi, że przy ustalaniu wysokości piętrzenia budowli hydrotechnicznej, w przypadku prognozowanej erozji dna rzeki lub kanału, należy uwzględnić również tę erozję.
Nadto autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż oparcie przez Sąd ustaleń na piśmie projektanta z 04.04.2000 r. nie jest dopuszczalne, bowiem nie stanowi ono części projektu, a projektant nie mógł w taki sposób, prostować zapisów projektu budowlanego, jak te, które decydują o tym, czy obiekt budowlany jest inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska, czy też nie i czy podlega rygorom art. 68 ust. 5 pkt 2 i ust. 7 ustawy i ochronie i kształtowaniu środowiska, czy też nie.
Skarżący wskazał też, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w tej sprawie, w wyroku z dnia 7 października 2004 r. (sygn. akt 7/IV/ S.A. 1289/03), poddał w wątpliwość, czy w ogóle, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej, komentarze projektanta mogły być uwzględnione przez Wojewodę [...] przy badaniu projektu budowlanego.
W ocenie strony wnoszącej kasację fakt, że Wojewoda [...], postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2000 r. najpierw nakazał inwestorowi dostarczenie uzgodnienia projektu budowlanego z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w D., a następnie, mimo niewykonania tego postanowienia przez inwestora i nie uchylenia własnego postanowienia, wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, w której zatwierdził nieuzgodniony projekt budowlany, świadczy nie, jak stwierdził Sąd, o zmianie stanowiska Wojewody [...], spowodowanej zapoznaniem się z pismem projektanta, ale o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem art. 68 ust. 5 pkt 2 i ust. 7 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem strony skarżącej błędna ocena zebranego materiału dowodowego oraz błędne ustalenia stanu faktycznego wynikały z naruszenia przez Sąd przepisu art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a, bowiem m. in. z operatu wodnoprawnego, instrukcji gospodarowania wodą i zgromadzonych w sprawie opinii i ekspertyz, które potwierdziłyby, że zaprojektowana wysokość spadu elektrowni wodnej wynosi co najmniej 3,0 m, nie zaś, jak ustalił Sąd 2,7 m. To uchybienie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ błędne ustalenie Sądu, co do wysokości spadu, nie pozwoliło zaliczyć elektrowni wodnej MEW P. do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, mimo, że spełniała ona wszystkie, przewidziane w przepisach, parametry techniczne do zaliczenia jej do takich inwestycji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Mała Elektrownia Wodna "P." s.c. wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż jest ona pozbawiona uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną kasację.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej we wskazanym wyżej zakresie trzeba stwierdzić, iż nie są zasadne zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego.
Przed przedstawieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznym jest podkreślenie, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w trybie tzw. nieważnościowym, co ma wpływ na granice postępowania wyjaśniającego prowadzonego w odniesieniu do decyzji badanej, a więc decyzji w odniesieniu, do której prowadzony jest ten tryb postępowania.
Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela poglądy wyrażone w wyrokach NSA z dnia 4 grudnia 1986 r. (sygn. akt IV SA 716/86), że: "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją", z 29 czerwca 1987 r. (sygn. akt II SA 2145/86), że ... "cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o wykładnię prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny", a także w wyroku z 21 października 1992 r. (sygn. akt V SA 86/92, publ. NSA 1993 r., nr 1, poz. 23), w którym znalazło się następujące stwierdzenie: "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa".
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym, utrwalony jest pogląd iż organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie nieważności decyzji administracyjnej "wszczyna postępowanie w nowej sprawie," w której nie orzeka jednak co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy" (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz,wyd.5,Warszawa 2003,s.703-704 i powołane tam wyroki). Ten pogląd doktryny skład orzekający w niniejszej sprawie również podziela. Konsekwencją tego jest jednak to, że podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty mogą być rozważane jedynie w takim zakresie, w jakim postępowanie wyjaśniające można było przeprowadzić, bowiem w postępowaniu "nieważnościowym" - nowym w stosunku do postępowania w którym zapadła ostateczna decyzja administracyjna - organy orzekające, a także Sąd, nie są władne rozstrzygać o istotnych dla spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi kwestiach i przeprowadzać postępowania wyjaśniającego co do całokształtu sprawy, a tego oczekuje strona wnosząca kasację w niniejszej sprawie. W postępowaniu "nieważnościowym" dopuszczalne jest bowiem orzekanie tylko w granicach wyznaczonych przepisem art.156 k.p.a. i tylko w tych granicach możliwe jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego.
W kontekście uwag wyżej przedstawionych za chybiony uznać należy zarzut naruszenia w przedmiotowej sprawie prawa materialnego tj. art. 68 ust. 5 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm.), art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) i § 2 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589 z późn. zm.).
Za trafny trzeba uznać pogląd Sądu pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym tj. decyzji Wojewody [...] z dnia 26.04.2000 r. nie można przypisać rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie stwierdzić należy, iż dokumentacja związana z badaną decyzją z dnia 26 kwietnia 2000 r. zawiera niewątpliwie wady, jak chociażby rozbieżności między projektem budowlanym, a dokumentacją z zakresu branży elektrycznej stanowiącą część projektu budowlanego, wymagającą sprostowań oraz wyjaśnień projektanta. Zasadnie też wskazuje kasacja, iż pojęcie "przepływu średnio rocznego" i pojęcie "przepływu maksymalnego" nie są pojęciami tożsamymi. Pojęcia te zdefiniowano w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 r. Nr 21, poz. 111).
Jednakże powyższe wady, czy też wręcz uchybienia postanowieniom określonych norm pranych nie stanowią jeszcze rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyjaśnienia projektanta przedstawione w piśmie z dnia 4.04.2000 r. nie mają decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podobnie, jak i przytaczane we wniesionej kasacji "dowody uzupełniające z dokumentów, m. in. operatu wodnoprawnego, instrukcji gospodarowania wodą i zgromadzonych w sprawie opinii i ekspertyz." Nie można bowiem zarzucić rażącego naruszenia prawa badanej decyzji, skoro postępowanie w niniejszej sprawie dla ustalenia rażącego, bądź też nie, naruszenia prawa poprzedzone musiałoby być postępowaniem dowodowym i to w zakresie wskazanym we wniesionej kasacji. Z przytoczonych wyżej względów nie jest zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji przyjmując wysokość spadu elektrowni wodnej, oparł się na dokumentacji obiektu budowlanego z zakresu branży elektrycznej przewidujących zastosowanie określonych urządzeń dla spadu w wysokości 2,7 m. Wprawdzie, na co trafnie wskazano we wniesionej kasacji, w projekcie budowlanym Małej Elektrowni Wodnej P. zawarto stwierdzenie "wielkości podstawowe: spad maksymalny 3,0 m ", ale nie sposób analizując treść projektu budowlanego czynić to w oderwaniu od dokumentacji z zakresu branży elektrycznej. Zważywszy na wymagania zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906) to stwierdzić należy, iż dokumentacja z zakresu branży elektrycznej stanowiła część dokumentacji, jaką jest projekt budowlany, bowiem w myśl z kolei art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego projekt budowlany określa specyfikę i charakter obiektu budowlanego. W przypadku obiektu, o jakim mowa w niniejszej sprawie istotne znaczenia ma niewątpliwie treść postanowień zawartych w dokumentacji z zakresu branży elektrycznej, tam bowiem określono parametry techniczne maszyn, jakie były konieczne przy projektowanej elektrowni wodnej. Podkreślić jednak należy, iż realizacja innych parametrów, aniżeli wynika to ze wskazanego wyżej projektu budowlanego w tym i projektu z zakresu branży elektrycznej skutkowała tym, że zgodnie z tymi parametrami winna była być zrealizowana przedmiotowa inwestycja, a więc ze spadem 2,7 m. Konsekwencją odstępstw od tych parametrów inwestycji zatwierdzonych decyzją badaną może być konieczność podjęcia stosownych czynności zmierzających do ich usunięcia przez właściwe organy, ale w innym już postępowaniu.
Zważywszy na powyższe względy Sąd pierwszej instancji był upoważniony do przyjęcia, że wysokość spadu elektrowni wodnej MEW P. w miejscowości M., gmina P. wynosi 2,7 m, a w konsekwencji do stwierdzenia, że nie jest to inwestycja mogąca pogorszyć stan środowiska, o jakiej mowa w § 2 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589 z późn. zm.). Tym samym, Wojewoda [...], wydając decyzję o pozwoleniu na budowę tego obiektu, bez wymaganych przepisami art. 68 ust. 5 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, uzgodnień Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. i bez uprzedniego zaopiniowania przez Burmistrza P., nie naruszył w sposób rażący przepisu art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI