II OSK 3428/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że nie wykazała ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na uchylenie się właściciela od skutków umowy najmu.
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Kluczowym problemem było prawo spółki do dysponowania nieruchomością, która stanowiła własność parafii. Parafia, początkowo udostępniając nieruchomość na 10 lat umową najmu, później uchyliła się od skutków tej umowy. WSA uznał, że spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością, co skutkowało odmową pozwolenia. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Podstawą odmowy było nieudowodnienie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Działka, na której miała powstać inwestycja, stanowiła własność Parafii Rzymskokatolickiej w M. Właściciel nieruchomości, na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r., udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat. Jednakże, w późniejszym oświadczeniu zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r., Parafia uchyliła się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że skoro oświadczenie Parafii o uchyleniu się od skutków prawnych nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką na cele budowlane. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty spółki za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli właściciel nieruchomości uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli, a oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie się przez właściciela nieruchomości (Parafię) od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego udostępnienia nieruchomości na cele budowlane, jeśli nie zostało to zakwestionowane przez sąd powszechny, skutecznie pozbawia inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co skutkuje odmową wydania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Niewykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skutkuje odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli zarzuty w niej podniesione są bezzasadne.
Pomocnicze
p.b. art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje zgodność z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ właściciel nieruchomości uchylił się od skutków prawnych umowy najmu, a oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), 141 § 4, 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 35 ust. 4, art. 4 p.b.).
Godne uwagi sformułowania
uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego nie posiada prawa do dysponowania działką w M. na cele budowlane
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Broda
sędzia
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli przez właściciela."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy uchylenie się od skutków prawnych nie zostało zakwestionowane przez sąd powszechny. Konkretny stan faktyczny związany z umową najmu i oświadczeniem Parafii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa budowlanego – konieczność posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Choć nie jest to przypadek wyjątkowy, pokazuje praktyczne konsekwencje zmian oświadczeń woli.
“Czy uchylenie się od umowy najmu może zablokować budowę? Kluczowa interpretacja prawa budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 3428/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Broda Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Rz 472/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2019-07-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1202 art. 35 ust. 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 472/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 lutego 2019 r. nr I-III.7721.5.9.2018 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r., II SA/Rz 472/19, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego (dalej "Wojewoda") z dnia 21 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Starosta Łańcucki decyzją z dnia 5 listopada 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej X. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości M. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Parafia Rzymskokatolicka pw. św. D. w M., podając m.in., że parafianie od początku posługi obecnego proboszcza w parafii zgłaszają sprzeciw wobec inwestycji podnosząc, że poprzedni proboszcz nie informował ich o takim projekcie. Nie zgadzają się na udostępnienie części wieży kościoła z przeznaczeniem na instalację infrastruktury telekomunikacyjnej. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2018.2096; dalej "k.p.a."), w pkt I uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Łańcuckiego z dnia 5 listopada 2018 r., zaś w pkt II odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej X. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości M. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniesioną skargę. Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowej weryfikacji przedłożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 3 października 2018 r. i zasadnie uznały, że inwestor nie wykazał, iż dysponuje prawem dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Działka ta stanowi własność Parafii Rzymskokatolickiej w M., a więc nie jest własnością inwestora. Właściciel nieruchomości na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r. udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat, jednakże w później złożonym oświadczeniu zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r. uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Oświadczenie Parafii Rzymskokatolickiej w M. zawarte w odwołaniu nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, należy stwierdzić zatem, że inwestor – Spółka nie posiada prawa do dysponowania działką w M. na cele budowlane, co musiało skutkować uchyleniem decyzji i odmową zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Wojewody Podkarpackiego naruszała przepisy obowiązującego prawa, bezzasadnie podważając brak posiadania przez A. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w II instancji, którego dotyczyła kontrola Sądu I instancji wystąpiło szereg naruszeń przepisów postępowania m.in. art. 6, art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., w tym gdy Wojewoda Podkarpacki nie wyjaśnił sprawy w sposób dostateczny, nie przeprowadził prawidłowo postępowania uzupełniającego oraz poczynił ustalenia nie mające oparcia w materiale dowodowym sprawy, 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia z uzasadnieniu wyroku, dlaczego w ocenie Sądu Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dlaczego Sąd uznał, że wystarczające w tym względzie było złożenie oświadczenia przez nowego proboszcza Parafii, które nigdy nie zostało złożone wobec A., a także które nie znajduje oparcia w treści umowy najmu łączącej strony oraz w przepisach obowiązującego prawa, 4. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz.U.2018.2107 ze zm.; dalej "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji WSA w Rzeszowie oddalił skargę złożoną przez A.; II. naruszenie prawa materialnego: 5. art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2018. 1202 ze zm.; dalej "p.b.") poprzez niezastosowanie i uznanie za właściwe uchylenie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę przez organ odwoławczy i zarazem odmówienie udzielenia tego pozwolenia, pomimo, że Spółka spełniła wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b. oraz w art. 32 ust. 4 p.b., 6. art. 4 p.b. poprzez niezastosowanie w sytuacji wykazania przez skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sąd I instancji należycie wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie skarżąca Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał w szczególności, że przedmiotowa działka nie jest własnością inwestora i chociaż na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r. właściciel udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat, to w później złożonym oświadczeniu, zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r., uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, a zatem Spółka nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest w tej sytuacji zasadny. Podkreślić przy tym należy, że nie jest naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu oceny innej od oczekiwanej przez stronę. Z uwagi na prawidłowe uznanie, że skarżąca kasacyjnie Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, Sąd nie naruszył również art. 4 i art. 35 ust. 4 p.b. oraz prawidłowo uznał, że w toku postępowania nie naruszono "m.in." art. 6, art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. W konsekwencji powyższego WSA nie miał podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., a zatem prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. Dokonana zaś przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kontrola działalności administracji publicznej nie naruszała art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem naruszenia tych przepisów przeprowadzenie takiej kontroli niezgodnie z oczekiwaniami strony. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2020.1842) – wobec spełnienia warunków określonych w tych unormowaniach (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 23 sierpnia 2022 r.) – oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI