II OSK 3428/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-03
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja bazowanieruchomośćprawo dysponowaniaumowa najmuuchylenie oświadczenia wolisąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że nie wykazała ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na uchylenie się właściciela od skutków umowy najmu.

Spółka A. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Kluczowym problemem było prawo spółki do dysponowania nieruchomością, która stanowiła własność parafii. Parafia, początkowo udostępniając nieruchomość na 10 lat umową najmu, później uchyliła się od skutków tej umowy. WSA uznał, że spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością, co skutkowało odmową pozwolenia. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Podstawą odmowy było nieudowodnienie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Działka, na której miała powstać inwestycja, stanowiła własność Parafii Rzymskokatolickiej w M. Właściciel nieruchomości, na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r., udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat. Jednakże, w późniejszym oświadczeniu zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r., Parafia uchyliła się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że skoro oświadczenie Parafii o uchyleniu się od skutków prawnych nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką na cele budowlane. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty spółki za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli właściciel nieruchomości uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli, a oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchylenie się przez właściciela nieruchomości (Parafię) od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego udostępnienia nieruchomości na cele budowlane, jeśli nie zostało to zakwestionowane przez sąd powszechny, skutecznie pozbawia inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co skutkuje odmową wydania pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Niewykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skutkuje odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli zarzuty w niej podniesione są bezzasadne.

Pomocnicze

p.b. art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje zgodność z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ właściciel nieruchomości uchylił się od skutków prawnych umowy najmu, a oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), 141 § 4, 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 35 ust. 4, art. 4 p.b.).

Godne uwagi sformułowania

uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego nie posiada prawa do dysponowania działką w M. na cele budowlane

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Broda

sędzia

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli przez właściciela."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy uchylenie się od skutków prawnych nie zostało zakwestionowane przez sąd powszechny. Konkretny stan faktyczny związany z umową najmu i oświadczeniem Parafii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa budowlanego – konieczność posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Choć nie jest to przypadek wyjątkowy, pokazuje praktyczne konsekwencje zmian oświadczeń woli.

Czy uchylenie się od umowy najmu może zablokować budowę? Kluczowa interpretacja prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 3428/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Broda
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 472/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2019-07-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 35 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 472/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 21 lutego 2019 r. nr I-III.7721.5.9.2018 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r., II SA/Rz 472/19, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego (dalej "Wojewoda") z dnia 21 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Starosta Łańcucki decyzją z dnia 5 listopada 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej X. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości M.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Parafia Rzymskokatolicka pw. św. D. w M., podając m.in., że parafianie od początku posługi obecnego proboszcza w parafii zgłaszają sprzeciw wobec inwestycji podnosząc, że poprzedni proboszcz nie informował ich o takim projekcie. Nie zgadzają się na udostępnienie części wieży kościoła z przeznaczeniem na instalację infrastruktury telekomunikacyjnej.
Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2018.2096; dalej "k.p.a."), w pkt I uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Łańcuckiego z dnia 5 listopada 2018 r., zaś w pkt II odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej X. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości M.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniesioną skargę.
Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowej weryfikacji przedłożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 3 października 2018 r. i zasadnie uznały, że inwestor nie wykazał, iż dysponuje prawem dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Działka ta stanowi własność Parafii Rzymskokatolickiej w M., a więc nie jest własnością inwestora. Właściciel nieruchomości na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r. udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat, jednakże w później złożonym oświadczeniu zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r. uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Oświadczenie Parafii Rzymskokatolickiej w M. zawarte w odwołaniu nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, należy stwierdzić zatem, że inwestor – Spółka nie posiada prawa do dysponowania działką w M. na cele budowlane, co musiało skutkować uchyleniem decyzji i odmową zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Wojewody Podkarpackiego naruszała przepisy obowiązującego prawa, bezzasadnie podważając brak posiadania przez A. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w II instancji, którego dotyczyła kontrola Sądu I instancji wystąpiło szereg naruszeń przepisów postępowania m.in. art. 6, art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., w tym gdy Wojewoda Podkarpacki nie wyjaśnił sprawy w sposób dostateczny, nie przeprowadził prawidłowo postępowania uzupełniającego oraz poczynił ustalenia nie mające oparcia w materiale dowodowym sprawy,
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia z uzasadnieniu wyroku, dlaczego w ocenie Sądu Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dlaczego Sąd uznał, że wystarczające w tym względzie było złożenie oświadczenia przez nowego proboszcza Parafii, które nigdy nie zostało złożone wobec A., a także które nie znajduje oparcia w treści umowy najmu łączącej strony oraz w przepisach obowiązującego prawa,
4. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz.U.2018.2107 ze zm.; dalej "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji WSA w Rzeszowie oddalił skargę złożoną przez A.;
II. naruszenie prawa materialnego:
5. art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2018. 1202 ze zm.; dalej "p.b.") poprzez niezastosowanie i uznanie za właściwe uchylenie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę przez organ odwoławczy i zarazem odmówienie udzielenia tego pozwolenia, pomimo, że Spółka spełniła wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b. oraz w art. 32 ust. 4 p.b.,
6. art. 4 p.b. poprzez niezastosowanie w sytuacji wykazania przez skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sąd I instancji należycie wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie skarżąca Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał w szczególności, że przedmiotowa działka nie jest własnością inwestora i chociaż na podstawie umowy najmu z dnia 17 lipca 2017 r. właściciel udostępnił inwestorowi nieruchomość na okres 10 lat, to w później złożonym oświadczeniu, zawartym w odwołaniu z dnia 21 listopada 2018 r., uchylił się od skutków prawnych pierwotnego oświadczenia woli. Oświadczenie to nie zostało zakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, a zatem Spółka nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest w tej sytuacji zasadny. Podkreślić przy tym należy, że nie jest naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu oceny innej od oczekiwanej przez stronę.
Z uwagi na prawidłowe uznanie, że skarżąca kasacyjnie Spółka nie legitymuje się prawem dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, Sąd nie naruszył również art. 4 i art. 35 ust. 4 p.b. oraz prawidłowo uznał, że w toku postępowania nie naruszono "m.in." art. 6, art. 7, art. 8, 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a.
W konsekwencji powyższego WSA nie miał podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., a zatem prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a.
Dokonana zaś przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kontrola działalności administracji publicznej nie naruszała art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem naruszenia tych przepisów przeprowadzenie takiej kontroli niezgodnie z oczekiwaniami strony.
W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2020.1842) – wobec spełnienia warunków określonych w tych unormowaniach (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 23 sierpnia 2022 r.) – oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI