II OSK 3424/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sprawa dotyczyła przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji, a następnie NSA, uznały, że mimo iż skarżąca od lat leczyła się na dolegliwości układu ruchu związane z pracą (grą na akordeonie), to kluczowe schorzenie nie zostało rozpoznane w okresie zatrudnienia ani bezpośrednio po jego ustaniu. Rozpoznanie entezopatii i uszkodzenia stożka rotatorów nastąpiło dopiero w lutym 2018 r., podczas gdy skarżąca zaprzestała pracy w czerwcu 2016 r. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest, aby choroba wymieniona w wykazie została spowodowana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy lub sposobem jej wykonywania, a rozpoznanie nastąpiło w określonym czasie. W tej sprawie, mimo związku zmian zwyrodnieniowych z pracą, brak było podstaw do uznania schorzenia za chorobę zawodową, ponieważ nie spełniono kryteriów czasowych i diagnostycznych. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione i podkreślając wiążący charakter orzeczeń lekarskich specjalistycznych jednostek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności wymogów czasowych i diagnostycznych oraz roli orzeczeń lekarskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpoznania choroby w odpowiednim czasie, mimo związku z pracą. Interpretacja roli orzeczeń lekarskich może być szersza.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie schorzenia, które pozostaje w związku z wykonywaną pracą, ale nie widnieje w wykazie chorób zawodowych lub nie spełnia kryteriów czasowych dla stwierdzenia choroby zawodowej, może zostać uznane za chorobę zawodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aby schorzenie zostało uznane za chorobę zawodową, musi być ono wymienione w wykazie chorób zawodowych i spełniać określone kryteria dotyczące związku z pracą oraz czasu rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest, aby choroba była wymieniona w wykazie i aby jej rozpoznanie nastąpiło w okresie zatrudnienia lub bezpośrednio po jego ustaniu, co nie miało miejsca w tej sprawie, mimo związku zmian z pracą.
Czy orzeczenia lekarskie specjalistycznych jednostek medycyny pracy, wydane w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, są wiążące dla organów administracji i sądów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i są dla organów wiążące, o ile są sporządzone prawidłowo pod względem formalnym. Zakwestionowanie ich treści merytorycznej wymaga wiadomości specjalnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zakwestionowanie merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego wymaga posiadania wiadomości specjalnych z zakresu medycyny pracy, których skarżąca nie wykazała. Organy i sąd nie są uprawnione do samodzielnego kwestionowania merytorycznej treści tych orzeczeń.
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. 2013 poz 1367 § § 5 ust. 1, § 6, § 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Przepisy te określają wykaz chorób zawodowych oraz warunki, jakie muszą być spełnione do ich stwierdzenia, w tym związek z pracą i czas rozpoznania.
k.p. art. 235¹
Kodeks pracy
Przepis ten definiuje chorobę zawodową jako chorobę określoną w wykazie, spowodowaną przez czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1, pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej, w tym naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku organów działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku organów wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 78
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku organów uwzględnienia dowodów przedstawionych przez stronę.
p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 78 k.p.a.) przez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i pominięciu braku czynnika pozazawodowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7 i 77 k.p.a.) przez nieuchylenie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i niewyczerpania materiału dowodowego (brak chronometrażu pracy). • Naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 235¹ k.p. oraz w zw. z § 5 ust. 1, § 6 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych) przez błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym przyjęciem, że rozpoznana choroba nie widnieje w wykazie, mimo związku z pracą.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowane przez skarżącą rozstrzygnięcia zostały wydane na podstawie orzeczeń Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sosnowcu oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, które to jednostki orzecznicze, właściwe do rozpoznania chorób zawodowych, dysponowały niezbędną dokumentacją lekarską i wiedzą specjalistyczną z zakresu medycyny. • do skutecznego zakwestionowania orzeczeń sporządzonych przez wyspecjalizowane jednostki medyczne konieczne byłoby posiadanie wiadomości specjalnych. • orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i prawidłowo sporządzone pod względem formalnym są dla organu wiążące. • Wymaganą okolicznością dla stwierdzenia choroby zawodowej jest, przy uwzględnieniu oceny warunków pracy, bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzenie, że choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności wymogów czasowych i diagnostycznych oraz roli orzeczeń lekarskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpoznania choroby w odpowiednim czasie, mimo związku z pracą. Interpretacja roli orzeczeń lekarskich może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w dochodzeniu praw związanych z chorobami zawodowymi, gdy kluczowe kryteria formalne i czasowe nie są spełnione, mimo oczywistego związku dolegliwości z wykonywaną pracą.
“Choroba zawodowa czy zwykłe dolegliwości? NSA wyjaśnia, kiedy związek z pracą nie wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.