II OSK 34/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. I. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który zakazuje radnemu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Skarżący argumentował, że sprzedaż artykułów dla GOPS, finansowana ze środków przyznanych osobom uprawnionym, nie stanowiła wykorzystania mienia gminy. Sąd NSA uznał jednak, że wykładnia art. 24f ust. 1 dokonana przez WSA była prawidłowa. Stwierdzono, że świadczenie odpłatnych usług na rzecz gminy, nawet jeśli polega na sprzedaży towarów finansowanych ze środków budżetu gminy, jest formą wykorzystania mienia komunalnego. Sąd podkreślił, że przepis ten ma na celu zapobieganie konfliktom interesów i budowanie zaufania do organów samorządu, a pojęcie 'mienia komunalnego' należy interpretować szeroko, obejmując również środki pieniężne wypłacane z budżetu gminy. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym środków pieniężnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego szeroka interpretacja pojęcia 'mienia komunalnego' może mieć zastosowanie w innych podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie odpłatnych usług na rzecz gminy, finansowane ze środków budżetu gminy, stanowi naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'wykorzystanie mienia komunalnego' należy interpretować szeroko i obejmuje ono wszelkie przypadki korzystania z tego mienia, w tym otrzymywanie zapłaty za usługi z budżetu gminy. Celem przepisu jest zapobieganie konfliktom interesów i budowanie zaufania do organów samorządu.
Czy jednorazowe wykorzystanie mienia komunalnego w działalności gospodarczej przez radnego skutkuje wygaśnięciem mandatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skutkuje.
Uzasadnienie
Przepis art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie uzależnia wygaśnięcia mandatu od osiągnięcia zysku ani od charakteru czy zakresu działalności gospodarczej, rozstrzygający jest sam fakt korzystania z mienia komunalnego.
Czy fakt, że radny zawierał umowy z jednostką organizacyjną gminy przed objęciem mandatu, ma znaczenie dla oceny naruszenia zakazu wykorzystania mienia komunalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma znaczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie ma podstaw do rozróżniania i badania, jakie znaczenie dla działalności miała okoliczność wcześniejszych umów, jeśli po objęciu mandatu doszło do naruszenia zakazu.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 24f § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego obejmuje wszelkie przypadki korzystania z tego mienia, w tym otrzymywanie zapłaty za usługi z budżetu gminy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.w. art. 383 § 1 pkt 5
Kodeks wyborczy
k.c. art. 44
Kodeks cywilny
Definicja mienia.
u.s.g. art. 43
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Definicja mienia komunalnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że sprzedaż artykułów dla GOPS, finansowana ze środków przyznanych osobom uprawnionym, nie stanowiła wykorzystania mienia gminy, ponieważ środki te utraciły status należących do gminy. • Skarżący podnosił, że umowy z GOPS zawierał od 2005 r., a mandat radnego piastuje od 2010 r., co oznacza, że zawarcie umowy nie pozostawało w związku z objęciem mandatu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie naruszając przy tym konstytucyjnej zasady proporcjonalności. • Norma wynikająca z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ogranicza zakazu do 'własności' ani do 'zarządzania' mieniem komunalnym, lecz używa znacznie pojemniejszego określenia 'wykorzystanie mienia'. • Wykorzystanie mienia komunalnego gminy obejmuje wszystkie przypadki korzystania z tego mienia bez względu na jego podstawę, częstotliwość, a także to, czy pozostaje działaniem odpłatnym czy też nieodpłatnym. • Pojęcie mienia komunalnego odpowiada definicji mienia zawartej w art. 44 k.c. • Zapłata za wykonanie działalności jest korzystaniem z mienia komunalnego. • Hipoteza normy wynikającej z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje przypadki prowadzenia działalności gospodarczej, a także zarządzanie taką działalnością lub pełnienie funkcji przedstawiciela lub pełnomocnika w prowadzeniu takiej działalności, w której dochodzi nawet do jednorazowego świadczenia odpłatnej usługi na rzecz gminy. • Wykładnia art. 24f ust. 1 u.s.g., polegająca na szerokim rozumieniu użytego w tym przepisie pojęcia 'mienie komunalne gminy' i objęcie nim także środków pieniężnych.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia del. WSA
Zdzisław Kostka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym środków pieniężnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego szeroka interpretacja pojęcia 'mienia komunalnego' może mieć zastosowanie w innych podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów i przejrzystości działania organów samorządu terytorialnego, co jest istotne zarówno dla prawników, jak i dla obywateli.
“Czy radny sprzedający gminne towary narusza prawo? NSA wyjaśnia, co oznacza 'wykorzystanie mienia komunalnego'.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.