II OSK 332/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków, uznając, że sąsiedzi nie mieli statusu strony, gdyż planowana inwestycja nie ograniczała ich możliwości zagospodarowania działki.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.L. i A.L. na wyrok WSA w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Śląskiego. Skarżący domagali się uchylenia pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na sąsiedniej działce, twierdząc, że narusza to ich interes prawny związany z potencjalną budową studni wody pitnej. Sądy obu instancji uznały jednak, że skarżący nie mieli przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ inwestycja nie ograniczała ich możliwości zagospodarowania działki zgodnie z przepisami.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.L. i A.L. dotyczącą pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na działce sąsiadującej z ich nieruchomością. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że naruszono ich interes prawny, ponieważ planowana oczyszczalnia uniemożliwia im budowę studni wody pitnej na własnej działce z uwagi na wymagane odległości. Sąd pierwszej instancji oddalił ich skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że skarżący nie mieli przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że choć interpretacja Sądu pierwszej instancji dotycząca zabudowy i zagospodarowania działki była częściowo błędna, to ostateczne rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy inwestycja ogranicza możliwość zabudowy działki sąsiedniej. W tym przypadku, nawet przy uwzględnieniu przepisów dotyczących odległości od przewodów rozsączających, skarżący nadal mogliby zlokalizować studnię w przepisowej odległości od granicy działki, co oznaczało brak ograniczeń w ich zagospodarowaniu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie byli stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel działki sąsiedniej nie ma przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, jeśli planowana inwestycja nie ogranicza jego możliwości zagospodarowania działki zgodnie z przepisami, w tym przepisami dotyczącymi lokalizacji studni wody pitnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące odległości studni od przewodów rozsączających oczyszczalni nie generują ograniczeń w zabudowie działki skarżącego, ponieważ nawet przy uwzględnieniu tych przepisów, skarżący nadal mógłby zlokalizować studnię w przepisowej odległości od granicy działki. Brak ograniczeń w zagospodarowaniu działki oznacza brak interesu prawnego uzasadniającego udział w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego.
P.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu jako terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie, tego terenu.
P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określenie stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
rozporządzenie art. 31 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Minimalna odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi od najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej (30 m).
rozporządzenie art. 31 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Minimalna odległość studni od granicy działki (5 m).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
rozporządzenie art. 31 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dopuszcza sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki pod warunkiem zachowania odległości od innych obiektów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 110 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada związania organu wydawanymi przez siebie decyzjami.
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania dotycząca wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości lub przez osobę nieuprawnioną.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu w przedmiocie wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193 § zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki skarżących w sposób uzasadniający ich przymiot strony. Brak naruszenia zasady związania organu wydawanymi przez siebie decyzjami przez Wojewodę Śląskiego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżący nie mają przymiotu strony mimo potencjalnego ograniczenia możliwości budowy studni. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że studnia stanowi jedynie element zagospodarowania, a nie zabudowy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. poprzez akceptację dla odebrania skarżącym przymiotu strony, mimo wcześniejszej odmiennej decyzji Wojewody.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący kasacyjnie, powołując się na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., konsekwentnie twierdzą, że ich interes prawny uprawniający do udziału w postępowaniu wynika z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia... Niewątpliwie rzeczywisty kształt inwestycji projektowanej na działce sąsiadującej ze skarżącymi kasacyjnie wraz z uwarunkowaniami normatywnymi odnoszącymi się do odległości, jakie należy zachować od oczyszczalni ścieków budując studnię mają wpływ na ocenę, czy działka skarżących objęta jest zasięgiem oddziaływania oczyszczalni ścieków. Ażeby zweryfikować status skarżących w kontekście norm odległościowych, które musieliby zachować podejmując się budowy studni na swojej nieruchomości należało przeanalizować cały przepis § 31 ust. 1 rozporządzenia... W tym zakresie argumentacja Sądu pierwszej instancji wykluczająca możliwość powstania jakichkolwiek ograniczeń w sferze prawnej skarżących związanych z budową oczyszczalni na działce sąsiedniej ze względu na brak potrzeby budowy studni na ich działce wyposażonej w sieć wodociągową, nie jest trafna.
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
członek
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście potencjalnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej przez planowaną inwestycję."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z budową oczyszczalni ścieków i potencjalną budową studni, ale zasady dotyczące interesu prawnego i obszaru oddziaływania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych i jak sądy interpretują pojęcie 'obszaru oddziaływania' inwestycji, co jest kluczowe dla praktyków prawa budowlanego.
“Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu przy pozwoleniu na budowę? NSA wyjaśnia, kiedy interes prawny sąsiada nie wystarczy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 332/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz Tomasz Bąkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II SA/Gl 988/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-10-25 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.L. i A.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 988/22 w sprawie ze skargi B.L. i A.L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 18 maja 2022 r., nr IFXIV.7840.11.82.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek uczestników postępowania I.S. i M.S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 października 2022 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 988/22, oddalił skargę B.L. i A.L. na decyzję Wojewody Śląskiego z 18 maja 2022 r., nr IFXIV.7840.11.82.2021, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wodzisławskiego z 12 listopada 2021 r., nr WAB.6740.1021.2020, w przedmiocie uchylenia decyzji Starosta Wodzisławskiego z 27 sierpnia 2020 r., nr 1167/20, znak WAB.6740.1021.2020, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej I.S. i M.S. pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Rozpoznając wniosek B.L. i A.L. złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., o wznowienie postępowania administracyjnego przeprowadzonego bez ich udziału zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 27 sierpnia 2020 r., Starosta Wodzisławski decyzją z 12 listopada 2021 r. odmówił jej uchylenia stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki prawne, które ze względu na realizację przedmiotowej inwestycji ograniczałyby możliwość zagospodarowania stanowiącej własność skarżących działki nr [...], w tym budowy na jej terenie studni wody pitnej w pasie szerokości 3 m od granicy z działką zainwestowaną. Tym samym skarżącym odmówiono interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków stwierdzając brak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co Wojewoda Śląski potwierdził utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę skarżących stwierdził, że organy prawidłowo uznały, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego przydomowej oczyszczalni ścieków skarżącym nie przysługiwał przymiot stron. Sąd Wojewódzki uznał, że hipotetyczne plany skarżących wybudowania studni na ich działce nie generują interesu prawnego usprawiedliwiającego ich udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla działki sąsiedniej, albowiem potencjalna możliwość budowy studni miałaby znaczenie tylko w sytuacji, w której działka skarżących nie byłaby podłączona do sieci wodociągowej. Skoro jednak działka jest uzbrojona w sieć wodociągową, to w świetle § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie ma prawnej potrzeby budowy studni i tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że działka skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania oczyszczalni ścieków. Oddziaływanie zaś to mogłoby wchodzić w grę, gdyby działka skarżących nie posiadała dostępu do sieci wodociągowej i w istocie tylko wtedy, gdyby wskazywany przez nich trzymetrowy pas był jedynym miejscem na urządzenie studni. Poza tym, w świetle aktualnego brzmienia art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351), zwanej dalej Prawem budowlanym, ograniczenia kształtujące interes prawny sąsiadów mogą występować wyłącznie w zakresie zabudowy ich działek, a nie zagospodarowania. "Wykopanie studni" mieści się w ramach zagospodarowania, którego inwestycja na działce sąsiedniej nie może ograniczać. W skardze kasacyjnej B.L. i A.L., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, przytoczyli podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżący jako właściciele działki sąsiedniej położonej w odległości mniejszej niż 30 m od przewodów rozsączających przydomowej oczyszczalni ścieków nie mają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wznowienia pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, mimo iż § 31 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, stanowi, że przewody rozsączające kanalizacji indywidualnej winny znajdować się minimum 30 m studni dostarczających wodę do spożycia dla ludzi, a tym samym nieruchomość należąca do skarżących jest objęta obszarem oddziaływania obiektu, gdyż wykonanie na niej jakiejkolwiek studni wody pitnej w pasie około 3 m od granicy ich działki z działką inwestora jest w tym momencie przez ww. przepis wykluczone; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że studnia stanowi jedynie element zagospodarowania działki, a nie jej zabudowy. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. poprzez akceptację dla odebrania przez Wojewodę skarżącym przymiotu strony w niniejszej sprawie, gdy tymczasem w swojej wcześniejszej decyzji z 27 sierpnia 2021 r., znak: IFXIV.7840.11.20.2021, wydanej w ramach tego samego postępowania wznowieniowego Wojewoda Śląski uznał skarżących za stronę niniejszego postępowania. Zmiana stanowiska organu wojewódzkiego w tej materii uniemożliwia skarżącym uzyskanie merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym, w tym wykazanie niezgodności przyzakładowej oczyszczalni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wykazanie sporządzenia projektu budowlanego z wykorzystaniem nieaktualnej mapy do celów projektowych. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania przed sądem administracyjnym w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną I.S. i M.S. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także zażądali przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie inwestorzy odnieśli się do zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenie przepisów prawa). Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, albowiem zarzuty skargi objęte podstawami kasacyjnymi nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu, w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania administracyjnego i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie wykraczającym poza niezbędność wynikającą z konieczności oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przebieg postępowania administracyjnego jest przedstawiony w odpowiednim zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarzuty skargi kasacyjnej zarówno procesowe, jak i materialnoprawne, koncentrują się wokół kwestii statusu skarżących jako stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni na bezpośrednio sąsiadującej z ich nieruchomością działce nr [...] zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Skarżący kasacyjnie, powołując się na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., konsekwentnie twierdzą, że ich interes prawny uprawniający do udziału w postępowaniu wynika z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, który określa wymaganą odległość pomiędzy studnią dostarczającą wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi a najbliższym przewodem rozsączającym kanalizacji indywidualnej. Zdaniem skarżących, usytuowanie objętej pozwoleniem na budowę przydomowej oczyszczalni na działce nr [...] w świetle § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wyklucza możliwość zrealizowania studni wody pitnej na stanowiącej ich własność działce nr [...], w bezpośrednio przylegającym do działki inwestycyjnej pasie o szerokości 3 m. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zaakceptował natomiast stanowisko organów administracji, które zweryfikowały istnienie wskazywanej przez skarżących podstawy wznowieniowej i doszły do przekonania, że w okolicznościach sprawy podstawa ta nie zachodziła. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd a quo stwierdził, że przywołany przepis nie wprowadza, w związku z planowaną inwestycją, ograniczeń w zabudowie działki skarżących, z czym zasadniczo należy się zgodzić i co w istocie przesądziło o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie sformułowali zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a., polegający na niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji wadliwości działania organu odwoławczego, który wydając zaskarżoną decyzję stanowiącą kolejne rozstrzygnięcie w kwestii statusu skarżących jako stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, zajął stanowisko sprzeczne z wyrażonym już wcześniej w decyzji z 27 sierpnia 2021 r. poglądem. Należy wskazać, że zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z uregulowanej w tym przepisie zasady związania organu wydawanymi przez siebie w sprawie decyzjami wynika m.in. obowiązek powstrzymania się przez organ od formułowania w tożsamym stanie faktycznym i prawnym odmiennych poglądów niż uprzednio przez niego wyrażone. W demokratycznym państwie prawnym jednostka ma bowiem prawo oczekiwać od organu administracji publicznej, działającego wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stałości formułowanych na tle określonego stanu faktyczno-prawnego poglądów. Wbrew jednak twierdzeniom skarżących kasacyjnie, organ odwoławczy nie naruszył przywołanego przepisu. Decyzją z 27 sierpnia 2021 r., do której nawiązują skarżący, Wojewoda Śląski uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę Wodzisławskiego. Organ odwoławczy dostrzegł bowiem, że wydana w trybie wznowieniowym decyzja Starosty Wodzisławskiego z 8 lutego 2021 r. oraz ostateczna decyzja z 27 sierpnia 2020 r. w sprawie pozwolenia na budowę zostały, niezgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., podpisane przez tę samą osobę. Okoliczność ta stanowiła bezpośrednią przyczynę wydania decyzji kasacyjnej. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji z 27 sierpnia 2021 r. Wojewoda Śląski wyraźnie zaznaczył, że wskazane uchybienie o charakterze formalnoprawnym skutkowało koniecznością odstąpienia od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Powyższe oznacza, że w decyzji z 27 sierpnia 2021 r. Wojewoda Śląski nie rozstrzygnął kwestii statusu skarżących jako stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w szczególności nie potwierdził wystąpienia podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy w tym kontekście wytknął jedynie organowi pierwszej instancji niekompletność przeprowadzonej analizy obszaru oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, pomijającej kwestie potencjalnych ograniczeń związanych z sytuowaniem indywidualnych systemów kanalizacji. Tym samym, sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. nie potwierdził się. Za nieusprawiedliwione należy uznać również zarzuty naruszenia przepisów art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 31 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia, które nieskutecznie zmierzały do wykazania, że brak możliwości lokalizacji studni na działce skarżących w pasie szerokości 3 m od granicy z działką zainwestowaną, ze względu na potrzebę zachowania odległości co najmniej 30 m pomiędzy studnią a przewodami rozsączającymi przydomowej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce sąsiedniej, stanowi takie ograniczenie w zagospodarowaniu ich działki, które uzasadnia objęcie jej obszarem oddziaływania nowej inwestycji. W dacie podejmowania kwestionowanej decyzji z 27 sierpnia 2020 r. o pozwoleniu na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż ten stan prawny jest relewantny przy weryfikacji statusu skarżących kasacyjnie jako pominiętych stron postępowania, przepis art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowił, że stronami postępowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu rozumianego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie, tego terenu. Niewątpliwie rzeczywisty kształt inwestycji projektowanej na działce sąsiadującej ze skarżącymi kasacyjnie wraz z uwarunkowaniami normatywnymi odnoszącymi się do odległości, jakie należy zachować od oczyszczalni ścieków budując studnię mają wpływ na ocenę, czy działka skarżących objęta jest zasięgiem oddziaływania oczyszczalni ścieków. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Ażeby zweryfikować status skarżących w kontekście norm odległościowych, które musieliby zachować podejmując się budowy studni na swojej nieruchomości należało przeanalizować cały przepis § 31 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej: 1) do granicy działki - 5 m, 2) do osi rowu przydrożnego - 7,5 m, 3) do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń - 15 m, 4) do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód - 30 m, 5) do nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz do granicy pola filtracyjnego - 70 m. Z treści przywołanych przepisów wynika, że podejmując się realizacji studni skarżący kasacyjnie będą zasadniczo zobowiązani do jej usytuowania w odległości 5 m od granicy swojej działki (§ 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Oznacza to, że akcentowana przez nich konsekwentnie kwestia braku możliwości, w związku z projektowaną inwestycją, wykonania studni w bezpośrednio przylegającym do działki inwestycyjnej pasie o szerokości 3 m, traci na znaczeniu i nie ma wpływu na ocenę ich statusu w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków. Błędnym jest zatem twierdzenie, że w związku z planowaną inwestycją, to z normy odległościowej przewidzianej w § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wynikają ograniczenia w zabudowie działki skarżących. Uwarunkowania takiej inwestycji na działce skarżących generuje przede wszystkim § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i tą normę należy traktować priorytetowo. Nawet przy uwzględnieniu przepisu § 31 ust. 2 rozporządzenia dopuszczającego, na zasadzie wyjątku, sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki, pod warunkiem zachowania na obydwu działkach odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, czyli m.in. odległości co najmniej 30 m od osi studni do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej na działce zainwestowanej, stwierdzić należy, że lokalizacja studni w odległości 3 m i większej od granicy ich działki stanowi odstępstwo od zasady z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia na ich korzyść. W świetle dyspozycji art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego podstawą wyznaczenia obszaru odziaływania są bowiem wyłącznie ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie). Natomiast w niniejszej sprawie, gdy ze względu na położenie przewodów rozsączających oczyszczalni w odległości 27 m do granicy działki skarżących (czego w sprawie nie zakwestionowano) mogliby oni zlokalizować studnię w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z działką zainwestowaną, w ogóle nie dochodzi do uszczuplenia (ograniczenia) ich normatywnie ukształtowanych możliwości inwestycyjnych. Powyższe potwierdza, że skarżący kasacyjnie nie są ograniczeni w zagospodarowaniu (zabudowie) swej działki w sposób kreujący ich interes prawny w sprawie pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków na działce sąsiedniej, a w konsekwencji, że nie zachodzi podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co prawidłowo stwierdziły organy, a potwierdził Sąd pierwszej instancji. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje nietrafne stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że realizacja studni nie stanowi zabudowy, a mieści się wyłącznie w pojęciu zagospodarowania terenu. Należy w tym zakresie podzielić zastrzeżenia skarżących kasacyjnie wyjaśniając, że realizacja obiektu w postaci studni może wiązać się z koniecznością zrealizowania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, czyli odnosi się do zabudowy działki, a w związku z tym ograniczenia w tym zakresie mogą kształtować interes prawny skarżących w postępowaniu o pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków. Z tego względu nie można było wykluczyć wpływu budowy oczyszczalni ścieków na realizację studni wody pitnej na działce skarżących. Sąd pierwszej instancji nadmierne znaczenie przypisał również okolicznościom związanym z aktualnie istniejącą infrastrukturą wodociągową na działce skarżących, bezpodstawnie poddając w istocie ocenie celowość realizacji na ich działce studni z pespektywy sytuacji aktualnej, gdy tymczasem określenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie jest uzależnione wyłącznie od dotychczasowego sposobu zagospodarowania (zabudowy) terenu, ale ma walor rozważań odnoszących się do przyszłej działalności na tym terenie. W tym zakresie argumentacja Sądu pierwszej instancji wykluczająca możliwość powstania jakichkolwiek ograniczeń w sferze prawnej skarżących związanych z budową oczyszczalni na działce sąsiedniej ze względu na brak potrzeby budowy studni na ich działce wyposażonej w sieć wodociągową, nie jest trafna. Fakt podłączenia działki skarżących nr [...] do sieci wodociągowej nie wyklucza możliwości zrealizowania na niej w przyszłości studni. Ograniczeń tego rodzaju nie można wywieść z § 26 ust. 3 rozporządzenia. Nieprawidłowe stanowisko Sądu a quo w przedstawionym wyżej zakresie nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku ze względu na to, że wynik przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. W konsekwencji należy podzielić stanowisko organów administracji, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, że usytuowanie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nie generuje takich ograniczeń związanych z ewentualną zabudową działki skarżących studnią, które powodowałby objęcie ich działki obszarem oddziaływania inwestycji. Podanie o wznowienie wniosły podmioty niebędące stroną, zatem podjęcie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. było w pełni uzasadnione i usprawiedliwiało oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, albowiem zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wniosek uczestników postępowania o zasądzenie na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego jest niezasadny, albowiem w razie oddalenia skargi kasacyjnej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego przysługuje od skarżącego kasacyjnie tylko organowi albo skarżącemu przed sądem pierwszej instancji w zależności od tego, czy skargą kasacyjną zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji oddalający czy uwzględniający skargę (art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI