II OSK 3311/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej, potwierdzając, że kluczowe jest ustalenie, czy istnieją przepisy prawa wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich.
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Olsztynie w sprawie pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej. Skarżący J. J. kwestionował uznanie go za stronę postępowania, argumentując, że jego nieruchomość jest objęta oddziaływaniem inwestycji. Skarżący E. sp. z o.o. kwestionował uchylenie decyzji w części dotyczącej A. C., zarzucając wadliwość uzasadnienia WSA. NSA oddalił obie skargi, podkreślając, że legitymacja procesowa w postępowaniu o pozwolenie na budowę zależy od istnienia przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, a nie tylko od potencjalnych immisji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne J. J. oraz E. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który dotyczył pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej. Głównym zarzutem J. J. było nieuznanie go za stronę postępowania, mimo twierdzeń o oddziaływaniu inwestycji na jego nieruchomość. NSA uznał, że legitymacja procesowa w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest ściśle powiązana z przepisami prawa wprowadzającymi ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, a nie tylko z potencjalnymi immisjami czy naruszeniem prawa własności. Sąd podkreślił, że odległość nieruchomości J. J. od planowanej bocznicy (ok. 850 m) oraz nieznaczny wzrost poziomu hałasu (o 10%) nie uzasadniają przyznania mu statusu strony. Ponadto, NSA odrzucił argumenty dotyczące "salami slicing" (celowego dzielenia przedsięwzięcia), wskazując, że dotyczy to głównie postępowań środowiskowych, a postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ma odrębne zasady ustalania kręgu stron. Skarga kasacyjna E. sp. z o.o. dotyczyła uchylenia decyzji w części dotyczącej A. C. i zarzutów wadliwości uzasadnienia WSA. NSA uznał, że WSA prawidłowo wskazał na potrzebę merytorycznej oceny, czy A. C. przysługuje status strony, zwłaszcza w kontekście oddziaływania akustycznego projektowanej bocznicy na jego nieruchomość znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu mogą stanowić podstawę do ustalenia kręgu stron. Ostatecznie, NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając, że WSA prawidłowo ocenił sprawę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli istnieją obowiązujące przepisy prawa wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości związane z planowaną inwestycją. Samo potencjalne oddziaływanie lub naruszenie prawa własności nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
Legitymacja procesowa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest powiązana z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Należy wykazać istnienie konkretnej normy prawa materialnego, a nie tylko ogólne oddziaływanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (32)
Główne
P.b. art. 3 § pkt 20
Prawo budowlane
Przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
P.b. art. 28 § ust. 2
Prawo budowlane
Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Pomocnicze
P.b. art. 33 § ust. 1
Prawo budowlane
Wyraźnie zezwala na etapowanie realizacji przedsięwzięcia.
P.b. art. 34 § ust. 3 pkt 1
Prawo budowlane
Inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego.
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Nakłada na organ decyzyjny obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska.
P.o.ś. art. 112
Prawo ochrony środowiska
Zapewnia obywatelom ochronę przed hałasem poprzez utrzymanie lub zmniejszanie poziomu hałasu do dopuszczalnego.
P.o.ś. art. 113 § ust. 1
Prawo ochrony środowiska
Umożliwia Ministrowi Środowiska wydanie rozporządzenia określającego dopuszczalne poziomy hałasu.
ustawa środowiskowa art. 62a § ust. 1 pkt 11
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 63
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 66
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 72
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 86
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Ochrona przed immisjami zakłócającymi korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne i negatoryjne.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1 i § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 123 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Legitymacja procesowa w postępowaniu o pozwolenie na budowę zależy od istnienia przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, a nie tylko od potencjalnych immisji. Odległość nieruchomości od inwestycji oraz nieznaczny wzrost poziomu hałasu nie uzasadniają przyznania statusu strony. Przepisy Prawa ochrony środowiska dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu mogą stanowić podstawę do ustalenia kręgu stron. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ma odrębne zasady ustalania stron od postępowania środowiskowego; etapowanie inwestycji jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Argumenty J. J. dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące "salami slicing" i braku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego. Argumenty E. sp. z o.o. dotyczące wadliwości uzasadnienia WSA i błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie statusu strony A. C.
Godne uwagi sformułowania
"obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. "nie każda nieruchomość sąsiednia może znajdować się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji" "w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego" "budowy i działania samej bocznicy kolejowej nie sposób utożsamiać z oddziaływaniem całego zakładu przetwórstwa drzewnego" "możliwość etapowania inwestycji wynika z art. 33 ust. 1 P.b."
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego i Prawa ochrony środowiska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa budowlanego (art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2) i Prawa ochrony środowiska (art. 112, 113) w kontekście ustalania statusu strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, co ma szerokie zastosowanie praktyczne dla prawników i inwestorów. Wyjaśnia, kiedy sąsiad może skutecznie kwestionować pozwolenie na budowę.
“Kto jest stroną w sprawie pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia, kiedy sąsiad ma prawo głosu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 3311/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stankowski Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Ol 189/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-07-30 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargi kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 pkt 1, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 1396 art. 112, art. 113 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 283 art. 62a ust. 1 pkt 11, art. 63, art. 66, art. 72, art. 86 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J. J. oraz E. sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 189/20 w sprawie ze skarg A. C., J. J. i P. R. w B. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 16 stycznia 2020 r., nr IGR-II.7840.4.222.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę 1. oddala skargi kasacyjne, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 189/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie sprawie ze skarg A. C., J. J. i Prokuratora Regionalnego w Białymstoku na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 16 stycznia 2020 r., nr IGR-II.7840.4.222.2019, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej A. C.; w pkt 2 w pozostałym zakresie skargi oddalił; w pkt 3 zasądził od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz skarżącego A. C. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd wyjaśnił, że kwestionowana przez skarżących decyzja organu I instancji o pozwoleniu na budowę stanowi odrębne postępowanie i dotyczy tylko bocznicy kolejowej, a więc obiektu budowlanego o samodzielnej funkcji. Budowy i działania samej bocznicy kolejowej nie sposób utożsamiać z oddziaływaniem całego zakładu przetwórstwa drzewnego, realizowanego na powierzchni ok. 85 ha. Wbrew przekonaniu skarżących w sprawie nie doszło do sztucznego podziału realizacji inwestycji, tj. co do zakładu oraz bocznicy kolejowej. Sąd wskazał, że ostateczna decyzja z 30 grudnia 2016 r. ustalająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa drzewnego, uwzględniała też budowę przedmiotowej bocznicy kolejowej. Nie oznacza to jednak, że przedsięwzięcia te muszą być rozpatrywane łącznie na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Nie jest niedopuszczalne realizowanie przedsięwzięcia odrębnymi etapami, lecz sytuacja, w której przy rozstrzyganiu, czy poszczególne części przedsięwzięcia powinny zostać poddane ocenie oddziaływania na środowisko, właściwe organy nie wezmą pod uwagę ich skumulowanego oddziaływania (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r., II OSK 1071/17). Sytuacja taka nie ma miejsca w rozpatrywanym przypadku, skoro decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględnia realizację przedmiotowej bocznicy kolejowej, a tym samy został oceniony jej wpływ na środowisko razem z oddziaływaniem zakładu przetwórstwa drzewnego. Dlatego organy architektoniczno-budowlane nie muszą powtórnie analizować oddziaływania inwestycji na środowisko w zakresie objętym decyzją środowiskową. Nie jest to przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę. Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", wyraźnie zezwalają na etapowanie realizacji przedsięwzięcia (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2018 r., II OSK 1697/17; z 17 kwietnia 2018 r., II OSK 1781/17). W tych warunkach organ odwoławczy prawidłowo więc analizował tylko zasięg oddziaływania samej bocznicy kolejowej na działki skarżących. Stosownie do art. 34 P.b. inwestor składa projekt w konkretnym kształcie, który organ architektoniczno-budowlany sprawdza tylko co do zgodności z prawem przyjętych przez inwestora założeń. W rozpoznawanej sprawie przedłożony do akceptacji projekt budowlany określał konkretne ramy zamierzenia, pozwalając na ustalenie obszaru oddziaływania wnioskowanej inwestycji, a tym samym ustalenie kręgu stron postępowania. Ponieważ znany jest zakres wniosku inwestora i lokalizacja nieruchomości skarżących, nie było zatem potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w niniejszym postepowaniu. Nie mają też racji skarżący, że organ powinien przedstawić dowody materialne dla wykazania, że inwestycja nie będzie oddziaływać na ich nieruchomości. Kwestia ta bowiem nie wymaga dowodzenia, ale oceny prawnej. Następnie Sąd wskazał, że przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. Są to przepisy, które stanowią lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 28 K.p.a. Mając to na względzie Sąd wyjaśnił, że w świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. legitymacja procesowa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powiązana została nie z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać w zagospodarowaniu terenu w związku z powstaniem obiektu, objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, ale z takimi ograniczeniami, których źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Źródłem takich ograniczeń nie mogą być przy tym wyłącznie przepisy z zakresu prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Co prawda w art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego zagwarantowano właścicielom nieruchomości uprawnienie do korzystania z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jak też ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które by zakłócały korzystnie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to jednak w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., II OSK 1537/17). Takiej regulacji podlega ochrona przed hałasem. Prawodawca w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396), zwanej dalej "P.o.ś.", w art. 112 zapewnił obywatelom ochronę przed hałasem. Zgodnie z tym przepisem ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: 1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie; 2) zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Na podstawie art. 113 ust. 1 tej ustawy Minister Środowiska wydał rozporządzenie określające dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez różne grupy źródeł hałasu. Jest to rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 112) w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Wobec uregulowania przez ustawodawcę zagadnienia dopuszczalnego hałasu, organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę ma obowiązek sprawdzenia spełnienia wynikających z tych przepisów warunków. Stanowi o tym również art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., który nakłada na organ decyzyjny obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. W rozpatrywanym przypadku organ odwoławczy sam przyznał w zaskarżonej decyzji, że projektowana bocznica kolejowa będzie oddziaływać akustycznie na działkę skarżącego A. C. nr [...]. W takiej sytuacji sprawdzenie, czy wobec tego skarżącego w sprawie nie zostaną naruszone przepisy ww. rozporządzenia powinno zostać rozstrzygnięte w decyzji merytorycznej, a nie formalnej, odmawiającej uznania za stronę. Odnośnie zaś do nieruchomości skarżącego J. J., z uwagi na znaczną odległość jego działki od planowanej bocznicy kolejowej, wynoszącą ok. 850 m, nie stwierdzono, aby inwestycja mogła oddziaływać pod względem akustycznym na jego działkę. Sąd ocenę tę podzielił. Nie zasługiwała na uwzględnienie podnoszona przez skarżących ogólnikowo kwestia pylenia, którą skarżący łączą, jak wnioskować można z działaniem zakładu przetwórstwa drzewnego, z zakresu zatwierdzonego zamierzenia budowlanego nie wynika taka uciążliwość. Nie jest zasadne też wywodzenie interesu prawnego z przepisów ustawy środowiskowej, z uwagi na to, że jeżeli skarżący będą chcieli realizować kiedyś inwestycje na swoich nieruchomościach, to będą musieli uwzględniać skumulowane oddziaływanie inwestycji na sąsiednich działkach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, na co zwracali uwagę skarżący, że ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Podnosi się, że o ile występuje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, czy zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora, to podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki, położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu, jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2016 r., II OSK 807/15; z 8 lutego 2018 r., II OSK 945/16; z 26 marca 2018 r., II OSK 1255/16). Przy czym, przy ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie z definicją zawartą w art. 30 pkt 20 P.b., uwzględnieniu podlegać może tylko oddziaływanie znormalizowane. Muszą więc obowiązywać konkretne przepisy prawa tworzące prawa lub obowiązki związane z zagospodarowaniem terenu, których przestrzeganie może być zagrożone wobec zgłoszonego wniosku przez inwestora. Element potencjalności, na który zwracają uwagę skarżący, musi być obiektywnie sprawdzalny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej A. C., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W pozostałym zakresie skargi oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli J. J. oraz E. sp. z o.o. z siedzibą w B.. *** J. J. swoją skargę kasacyjną oparł na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zaskarżając ww. wyrok w zakresie oddalenia skargi J. J.; wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i uchylenie zaskarżonej decyzji w stosunku do J. J.; ewentualnie – uchylenie przedmiotowego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olszynie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. 1) błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz w związku z art. 33 ust. 1 tudzież art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. przez nieprawidłowe zastosowanie w postaci nieuprawnionego przyjęcia (polegającego na bezkrytycznym akceptowaniu stanowiska inwestora), że nieruchomość skarżącego kasacyjnie pozostaje poza obszarem oddziaływania w fazie budowy oraz eksploatacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci zakładu przetwórstwa drzewnego, jak i dalszego etapu tej budowy w postaci realizacji bocznicy kolejowej, jak i następnie jej realizacji, co doprowadziło do pominięcia skarżącego, jako strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, podczas gdy interes prawny skarżący wywodził w szczególności z: art. 140, art. 144 oraz art. 222 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), zwanej dalej "K.c."; art. 62a ust. 1 pkt 11, 63, 66, ust. 1 pkt 3b, 72, 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r. poz. 283), zwanej dalej "ustawą środowiskową", oraz art. 323 oraz art. 362 P.o.ś.; 2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowaniem art. 28 ust. 2 P.b. w związku z art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 lit. a i c w związku z art. 11 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE z 28.1.2012 r., L 26/1), zwanej dalej "dyrektywą środowiskową", oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 13 oraz art. 72 ust. 2 pkt 1a lit. a ustawy środowiskowej, które to zarzuty dotyczą interpretacji i zastosowania pojęć: • "przedsięwzięcie" (art. 1 ust. 2 lit. a dyrektywy środowiskowej oraz art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej), • "zezwolenie na inwestycję" (art. 1 ust. 2 lit. c dyrektywy środowiskowej) polegających na przyjęciu, że zakaz intencjonalnego dzielenia przedsięwzięcia (tzw. salami slicing) dotyczy tylko postępowania w przedmiocie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale już nie postępowania w przedmiocie pozwolenia budowlanego, co spowodowało, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę bocznicy kolejowej bez partycypacji społecznej wymaganej zgodnie z art. 11 dyrektywy środowiskowej. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w ten sposób, że WSA w Olsztynie oddalił skargę J.J. na zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi ze względu na naruszenie przez Wojewodę przepisów prawa materialnego wskazanych w niniejszej skardze kasacyjnej; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w ten sposób, że WSA w Olsztynie oddalił skargę J.J. na zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi ze względu na naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej "K.p.a.", przez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (w istocie rzeczy powielenie argumentacji E.) w zakresie uznania skarżącego kasacyjnie za stronę postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego, co doprowadziło do odmowy przyznania mu tego przymiotu oraz umorzenie postępowania odwoławczego, pomimo objęcia jego nieruchomości oddziaływaniem zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy zakładu przetwórstwa drzewnego jak i rozbudowy tego zamierzenia poprzez budowę bocznicy kolejowej; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w ten sposób, że WSA w Olsztynie oddalił skargę J. J. na zaskarżoną decyzję, pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi ze względu na naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania, to jest art. 78 § 2 w zw. z art. 77 § 2 i art. 123 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia formalnego postępowania dowodowego. W sprawie jest bezsporne, że organ II instancji nie wydał żadnego postanowienia dowodowego, nie wiadomo, które dowody włączył w poczet materiału dowodowego, a co do których odmówił dopuszczenia, jako dowodu. Strona nie może domyślać na jakich dowodach poczyniono ustalenia faktyczne, w szczególności, że Wojewoda nie wypowiedział się chociażby odnośnie do wniosków dowodowych w postaci dokumentów z raportu oddziaływania na środowisko oraz dokumentu z wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego wskazujących na to, że nieruchomość Skarżącego kasacyjnie znajduje się w obszarze oddziaływania emisji z zakładu E., w tym bocznicy, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem przeprowadzenie tych dowodów i weryfikacja twierdzeń, które miałby być nim udowodnione musiałoby prowadzić do przyznania J. J. statusu strony; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w ten sposób, że WSA w Olsztynie oddalił skargę J. J. na zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi ze względu na naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania to jest zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w miejsce art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., podczas gdy skarżący kasacyjnie spełnia warunki uznania go za stronę postępowania z uwagi na objęcie jego nieruchomości oddziaływaniem zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy zakładu przetwórstwa drzewnego jak i rozbudowy tego zamierzenia inwestycyjnego poprzez budowę bocznicy; 7) art. 141 § 4 p.p.s.a przez brak wyjaśnienia, dlaczego w zakresie oddziaływania akustycznego WSA podzielił stanowisko Wojewody (inwestora), że z uwagi na odległość działki skarżącego kasacyjnie od bocznicy nie stwierdzono, aby inwestycja mogła na nią oddziaływać pod względem akustycznym, choć w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego sam Inwestor przestawił wyliczenia, z których wynika, że po wybudowaniu bocznicy nastąpi wzrost równoważnego poziomu hałasu na tej nieruchomości o około 10%; oraz przez brak wyjaśnienia, dlaczego w zakresie oddziaływania pyłowego (bez uprzedniego wyodrębnienia pylenia, którego źródłem jest funkcjonowanie bocznicy z pylenia pochodzącego z całego zakładu) – WSA stwierdził, że z samego zamierzenia budowlanego (bocznicy) nie wynika taka uciążliwość, a twierdzenie skarżącego, że wynika ona z oddziaływania całego zakładu jest ogólnikowe, pomimo że pylenie z funkcjonowania bocznicy zostało ustalone nawet przez Wojewodę, a oddziaływanie pyłowe (całego zakładu) na nieruchomość skarżącego kasacyjnie dokumentami pochodzącymi od inwestora. *** E. sp. z o.o. z siedzibą w B. swoją skargę kasacyjną oparła na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżając ww. wyrok w zakresie uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej skarżącego A. C.; wnosząc o wnosząc uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie od A. C. kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak spójnego i jednoznacznego wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu Zaskarżonego Wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także brak spójnych wskazań dla Wojewody co do dalszego postępowania, tj. poprzez: • wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż: "(...) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej A. C. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (tj. z uwagi na inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – przypis autora), • bez jednoznacznego wskazania w zaskarżonym wyroku konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone przez Wojewodę, oraz sposobu ich naruszenia; • podczas, gdy niektóre fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku sugerują, (wbrew wskazanej przez WSA podstawie prawnej rozstrzygnięcia), że rzekome uchybienie Wojewody dotyczyło naruszenia prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 112 P.o.ś. w zw. z art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, a nie przepisów postępowania; przy czym powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku w omawianym zakresie: • uniemożliwia Wojewodzie jego wykonanie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wobec uchylenia decyzji Wojewody, a ponadto • uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku, bowiem nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy zawartego w nim rozstrzygnięcia; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak spójnego i jednoznacznego wyjaśnienia w uzasadnieniu Zaskarżonego Wyroku: • dlaczego WSA w Olsztynie przyjął, że Wojewoda powinien był sprawdzić i rozstrzygnąć w decyzji merytorycznej, a nie formalnej, czy w stosunku do A. C. zostaną naruszone przepisy ww. rozporządzenia, • w sytuacji, gdy w stosunku do działki [...] należącej do A. C. przepisy rozporządzenia nie znajdują zastosowania, a zatem brak jest przepisów, które wprowadzałyby ograniczenia co do dopuszczalnych poziomów hałasu, na co wskazywał Wojewoda w uzasadnieniu decyzji Wojewody, • wobec czego, Wojewoda mógł przyjąć, że w stosunku do A. C. przepisy rozporządzenia nie zostaną naruszone, przy czym powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku w omawianym zakresie: • uniemożliwia Wojewodzie jego wykonanie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wobec uchylenia decyzji Wojewody, a ponadto • uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku, bowiem nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy zawartego w nim rozstrzygnięcia. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 112 P.o.ś. i art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 ww. rozporządzenia przez błędną wykładnię art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 112 P.o.ś. i art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 ww. rozporządzenia, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że przepisy art. 112 P.o.ś. i 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 ww. rozporządzenia, stanowią przepisy odrębne, wprowadzające związane z obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich (w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b.), które wobec występowania minimalnych oddziaływań akustycznych na nieruchomości A. C. mogą stanowić podstawę jego legitymacji procesowej w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę inwestycji, podczas gdy ww. przepisy nie wprowadzają prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości lecz dotyczą zachowania odpowiedniego stanu akustycznego środowiska wobec czego A. C., nie przysługuje legitymacja do udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę inwestycji; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 112 P.o.ś. i art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 ww. rozporządzenia przez błędną wykładnię art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 112 P.o.ś. i art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 ww. rozporządzenia, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że w przypadku występowania jakichkolwiek oddziaływań akustycznych projektowanego obiektu budowlanego na nieruchomości sąsiednie art. 112 P.o.ś. i art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 ww. rozporządzenia mogą stanowić podstawę objęcia tychże nieruchomości sąsiednich obszarem oddziaływania obiektu, podczas gdy: • występowanie oddziaływań akustycznych na nieruchomości sąsiedniej nie jest tożsame z istnieniem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu tychże nieruchomości; • nawet przyjmując, że oddziaływania akustyczne projektowanego obiektu mogą uzasadniać objęcie nieruchomości sąsiednich obszarem oddziaływania projektowanego obiektu, to (mając na uwadze treść art. 144 Kodeksu cywilnego) podstawę legitymacji procesowej właścicieli takich nieruchomości sąsiednich mogłyby stanowić wyłącznie oddziaływania przekraczające "przeciętną miarę" (chociażby nieponadnormatywne tj. mieszczące się w granicach określonych w ww. rozporządzeniu), a tym samym utrudniające bądź uniemożliwiające korzystanie z tych nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem; wobec czego, A. C., z uwagi na brak takich oddziaływań akustycznych Inwestycji, które przekraczałyby "przeciętną miarę" nie przysługuje legitymacja do udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę inwestycji. *** W piśmie z dnia 22 października 2020 r. A. C. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną E. sp. z o.o., wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie z dnia 10 listopada 2020 r. E. sp. z o.o. złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną J.J., wnosząc o jej oddalenie w całości wraz z wnioskami procesowymi. W piśmie z dnia 18 grudnia 2020 r. A. C. i M. C. jako właściciele działek nr [...], [...] i [...] wskazali, że działalność zakładu przetwórstwa drzewnego należącego do E. sp. z o.o. w ich ocenie nie oddziałuje negatywnie na nieruchomości. W piśmie z dnia 4 sierpnia 2023 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w B. i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie objętym skargą kasacyjną Spółki E. i oddalenie skargi "zwykłej" A. C.. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. poparła w całości skargę kasacyjną i stanowisko prezentowane przez Spółkę E. oraz wskazała, że aktualnie jest właścicielem działek nr [...], [...] i [...]. W piśmie z dnia 4 sierpnia 2023 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w B. Drugiej wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej Spółki i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie objętym skargą kasacyjną Spółki i oddalenie skargi "zwykłej" A. C.. Ponadto przedstawiła dodatkową argumentację przemawiającą za uwzględnieniem skargi kasacyjnej Spółki i za oddaleniem skargi kasacyjnej J.J. z powołaniem się na wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2043/19. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2023 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. została uwzględniona jako uczestnik postępowania (następca prawny A. C. pod tytułem szczególnym), a jej pełnomocnik został zawiadomiony o terminie rozprawy i składzie Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skarga kasacyjnymi wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami obu skarg kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty obu skarg kasacyjnych. Wbrew twierdzeniom zawartym skardze kasacyjnej J. J., Sąd I instancji niewadliwie zaaprobował stanowisko organu odwoławczego, że z uwagi na znaczną odległość działki J. J. od planowanej bocznicy kolejowej, wynoszącą ok. 850 m, nie stwierdzono, aby inwestycja mogła oddziaływać pod względem akustycznym na tą działkę. Taką też ocenę potwierdza sama skarga kasacyjna, w której skarżący dowodzi na podstawie Studium Ochrony Środowiska, stanowiącego załącznik do raportu oceny oddziaływania na środowisko dla zakładu E., że, co prawda, inwestycja spowoduje zwiększenie hałasu na nieruchomości skarżącego (działka nr [...]), jednak jednoznacznie z tych wskazań wynika, że zwiększenie poziomu hałasu będzie nieznaczące (wzrost o 10%). Nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na nieruchomości skarżącego ani dla pory dziennej, ani dla pory nocnej. Z punktu widzenia istnienia interesu prawnego skarżącego nie mają zatem znaczenia przepisy odrębne w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., tj. art. 112-113 P.o.ś., które maja na celu ochronę przed hałasem. Skarżący nie podważył też skutecznie oceny Sądu I instancji, który niewadliwie wskazał, że wybudowanie bocznicy kolejowej nie powoduje pylenia, co skarżący łączyli z działaniem zakładu przetwórstwa drzewnego, w sytuacji gdy z zakresu zatwierdzonego zamierzenia budowlanego dotyczącego bocznicy kolejowej nie wynika taka uciążliwość. Ponadto przy tej ocenie należy uwzględnić to, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest inwestycja polegająca na budowie bocznicy kolejowej i w tym zakresie ma rację Sąd I instancji, że budowy i działania samej bocznicy kolejowej nie sposób utożsamiać z oddziaływaniem całego zakładu przetwórstwa drzewnego, realizowanego na powierzchni ok. 85 ha. Możliwość etapowania inwestycji wynika z art. 33 ust. 1 P.b., a to, że inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b., dla całego zamierzenia budowlanego, nie zmienia faktu, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest bocznica kolejowa. Zresztą brak wykazania, że w ogólności planowana inwestycja powoduje uciążliwości hałasowe dla nieruchomości skarżącego oraz, że nie powoduje zapylenia także nie potwierdza tezy skarżącego o konieczności uwzględnienia kumulatywnego oddziaływania całego zakładu, a więc łącznie – zakładu drzewnego z bocznicą kolejową i ewentualnie innymi składnikami zagospodarowania zakładu jako całości. Wynika z tego bowiem, że bocznica kolejowa nie ma znaczenia dla ponadnormatywnego kumulatywnego oddziaływania zakładu na nieruchomość skarżącego. Jeżeli na aktualnym etapie postepowania skarżący powołuje się na treść art. 62a ust. 1 pkt 11, art. 63, art. 66 ustawy środowiskowej i kwestię skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem to powinien wykazać, że w wyniku postepowania środowiskowego w decyzji środowiskowej potwierdzono istnienie takiego skumulowanego oddziaływania na nieruchomość skarżącego, które wymagałoby wdrożenia takich wymogów środowiskowych, które miałyby na celu ochronę nieruchomości skarżącego przed negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. Tego zaś skarżący nie wykazał, jak i nie wykazał aby w świetle art. 72 i art. 86 ustawy środowiskowej, skoro decyzja środowiskowa wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, udzielone pozwolenie na budowę było niezgodnie z decyzję środowiskową. Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, że w świetle art. 28 ust. 2 P.b. można w okolicznościach niniejszej sprawy mówić o tzw. "salami slicing". Zagadnienie prawne na tle art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 lit. a i c w związku z art. 11 dyrektywy środowiskowej – dotyczy postępowania środowiskowego, a w odniesieniu do zakładu jako całości zostało przeprowadzone właśnie jedno postępowanie środowiskowe. Poza tym kwestie dotyczące postępowania środowiskowego należy odróżnić od postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ oba postępowania odmiennie określają reguły dotyczące ustalenia kręgu stron postepowania. W tym zakresie postępowanie w sprawie udzielanie pozwolenia na budowę rządzi się własnymi prawami, ponieważ art. 28 ust. 2 P.b. de facto stanowi podstawę do zawężania kręgu stron tego postępowania tylko do określonych podmiotów, o czym mowa poniżej; zaś z art. 33 ust. 1 P.b. wynika wprost możliwości etapowania inwestycji przy wydawaniu pozwoleń na budowę. W niniejszej sprawie nawet przyjęcie następującego poglądu nie ma wpływu na zasadność skargi kasacyjnej skarżącego. Zgodnie z tym poglądem "o ile określone zamierzenie budowalne, w świetle art. 33 ust. 1 P.b., może zostać podzielone na kilka etapów, w których wydane zostaną odrębne decyzje o pozwoleniu na budowę dla poszczególnych obiektów składających się na dane zamierzenie budowlane (pod warunkiem, że owe poszczególne obiekty objęte odrębnym pozwoleniem mogą funkcjonować samodzielnie), o tyle przedmiot (zakres) danego zamierzenia budowalnego pozostaje tożsamy względem określonego na etapie decyzji środowiskowej. Za przyjęciem takiej wykładni art. 33 ust. 1 P.b. przemawia zarówno reguła wykładni systemowej, jak i celowościowej" (por. wyrok NSA z 7 września 2021 r., II OSK 3186/18). Jeżeli zatem skarżący nie wykazał, że kumulatywne oddziaływanie zakładu jako całości stanowi potwierdzenie dla przyznania mu przymiotu strony w postępowaniu dotyczących pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej, to na obecnym etapie postępowania nie może skutecznie powoływać się na realizację inwestycji w ramach tzw. "salami slicing" na tle pojęć "przedsięwzięcie" i "zezwolenie na inwestycję". Wbrew twierdzeniom skarżącego ocena Sąd I instancji została wypowiedziana na tle prawidłowego wskazania, jak należy rozumieć "przymiot strony" w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, przymiot ten ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., które stanowią lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 28 K.p.a. W świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. nie każda nieruchomość sąsiednia może znajdować się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, ponieważ stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, także w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na budowę, są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 P.b. w brzmieniu na datę wydania pozwolenia na budowę przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z powyższego wynika, że aby można było skarżącemu przypisać przymiot strony wymagane byłoby wykazanie, najpóźniej w skardze kasacyjnej, że istnieją obowiązujące przepisy prawa, które w związku z planowaną inwestycją wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, nieruchomości należącej do skarżącego J. J.. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy sam skarżący nie wykazuje, że takowe ograniczenia może powodować planowana inwestycja związana z realizacją bocznicy kolejowej, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że wadliwa jest ocena Sądu I instancji potwierdzająca stanowisko organu odwoławczego, że bocznica kolejowa nie powoduje takiego rodzaju oddziaływania na nieruchomość skarżącego. Taka ocenia uniemożliwia stwierdzenie, że skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej. Ma rację Sąd I instancji, że w świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. legitymacja procesowa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powiązana została nie z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać w zagospodarowaniu terenu, w tym zabudowy, w związku z powstaniem obiektu, objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, ale z takimi ograniczeniami, których źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Jednak nie wystarczy dla wykazania istnienia przymiotu strony samo powołanie się na prawo własności i, że planowana inwestycja będzie powodowała "jakieś" immisje. Na gruncie prawa administracyjnego wymagane jest wykazanie istnienia konkretnej normy prawa materialnego, która wskazywałaby, że istniejące immisje nie będą mieściły się w granicach wyznaczonej normy; zaś ewentualna okoliczność naruszenia prawa własności, o jakim mowa w art. 140 i art. 144 K.c., wymaga wykazania, że planowana inwestycja będzie powodowała ponadprzeciętne negatywne oddziaływanie (uciążliwości) dla sąsiedniej nieruchomości, a nie jakiekolwiek oddziaływanie. Tego zaś skarżący nie wykazał w trakcie postępowania administracyjnego, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym najpóźniej w skardze kasacyjnej. W omawianym zakresie posiada zatem usprawiedliwione podstawy stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym, co prawda w art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego zagwarantowano właścicielom nieruchomości uprawnienie do korzystania z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jak też ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które by zakłócały korzystnie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to jednak w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., II OSK 1537/17). Niezrozumiałe jest zaś powoływanie się w zarzucie skargi kasacyjnej na art. 222 Kodeksu cywilnego, który dotyczy roszczenia windykacyjnego i negatoryjnego, czyli przypadków naruszenia własności przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą oraz narusza własność w inny sposób. W ogólności postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie służy realizacji tych roszczeń, a nadto samo istnienie roszczenia jeszcze nie potwierdza, że twierdzenia danego podmiotu są zasadne do co naruszenia prawa własności. Dopiero uznanie tego roszczenia we właściwym trybie prawnym mogłoby potwierdzić tezę, że doszło do naruszenia prawa własności w zakresie o jakim mowa w art. 222 K.c. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej J. J. dotyczące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz w związku z art. 33 ust. 1 tudzież art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b.; oraz art. 28 ust. 2 P.b. w związku z art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 lit. a i c w związku z art. 11 dyrektywy środowiskowej – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Skarżący nie wykazał aby istniały podstawy do uwzględnienia skargi "zwykłej" ze względu na naruszenie przez Wojewodę przepisów prawa materialnego wskazanych w niniejszej skardze kasacyjnej. Nie znajduje nadto w świetle przedstawionego wyżej wywodu twierdzenie aby stan faktyczny w zakresie uznania skarżącego kasacyjnie za stronę postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego nie został w sposób wyczerpujący wyjaśniony. Dokonane w sprawie wyjaśnienia były wystarczające do stwierdzenia przez organ odwoławczy, że skarżący nie jest strona postępowania, co czyniło uzasadnionym w stosunku do skarżącego umorzenie postępowania odwoławczego. W tym zakresie, wbrew twierdzeniom skarżącego zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które nie ujawniło istnienia dowodów na potwierdzenie, że skarżący jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej. Jeżeli skarżący stoi na odmiennym stanowisku, to powinien wykazać kontrdowody, które potwierdzałyby jego twierdzenia. Brak wypowiedzi Wojewody odnośnie treści raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko takiej ocenie nie przeczy, ponieważ ewentualne uchybienie prawa procesowego przez organ w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro skarżący nie wykazał aby oddziaływanie zakładu, w tym bocznicy kolejowej, powodowało ograniczenia dla jego nieruchomości, ale w zakresie o jakim mowa w art. 3 pkt 20 P.b. A zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wykazał aby spełniał warunki uznania go za stronę postępowania z uwagi na objęcie jego nieruchomości oddziaływaniem zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy zakładu przetwórstwa drzewnego, jak i rozbudowy tego zamierzenia inwestycyjnego poprzez budowę bocznicy. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej J. J. dotyczące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 2 w zw. z art. 77 § 2 i art. 123 § 1 i § 2 K.p.a.; oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Ponadto nie znajduje potwierdzenia zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji wskazał z jakich względów skarga "zwykła" skarżącego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd I instancji w sposób dostateczny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, która ma oparcie w obowiązującym stanie prawnym, kładąc nacisk na wskazanie, że przedmiotowa inwestycja nie powoduje takiego oddziaływania (brak określonego hałasu i pylenia), które pozwalałoby na przyjęcie, że nieruchomość skarżącego, oddalona ok. 850 m od inwestycji, uprawnia do uznania go za stronę postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej J. J. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przechodząc zaś do skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w B. należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy trudno polemizować z oceną Sądu I instancji, który wskazał, że w rozpatrywanym przypadku organ odwoławczy sam przyznał w zaskarżonej decyzji, że projektowana bocznica kolejowa będzie oddziaływać akustycznie na działkę skarżącego A. C. nr [...], która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej bocznicy kolejowej. Dlatego posiada usprawiedliwione podstawy stwierdzenie Sądu, że w takiej sytuacji sprawdzenie, czy wobec tego skarżącego w sprawie nie zostaną naruszone przepisy prawa powinno zostać rozstrzygnięte w decyzji merytorycznej, a nie formalnej, odmawiającej uznania za stronę. Sąd I instancji nie przesądził istnienia takiego interesu prawnego u skarżącego; zaś wskazał, że przy ustalaniu kręgu stron w sprawie pozwolenia na budowę należy dokonać stosownej oceny. Brak tego typu wyjaśnienia w okolicznościach niniejszej sprawy w odniesieniu do nieruchomości A. C. czyniło w świetle przepisów prawa zasadnym uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji w tej części. Do dokonania takiej oceny jest powołany organ administracyjny i w tym zakresie ani sądy administracyjne, ani inwestor nie mogą wyręczać organu administracji publicznej. Zresztą w skardze kasacyjnej E. sp. z o.o. nie podważyła tej opinii, tj. aby organ dokonał stosownej oceny co do istnienia przymiotu strony A. C.. Ponadto Sąd I instancji, powołując się na art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., trafnie wskazał, że przepisy art. 112 i art. 113 P.o.ś. stanowią przepisy odrębne, na podstawie których możliwe jest badanie, czy danemu podmiotowi uzasadnione jest przypisanie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Dochowanie odpowiedniego poziomu hałasu jest bowiem powiązane z określonym sposobem zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej (por. wyroki NSA: z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06; z 11 maja 2010 r., II OSK 774/09; z 26 stycznia 2012 r., II OSK 1398/10; z 15 lutego 2013 r., II OSK 1994/11). Dla dokonania oceny we wskazanym zakresie niezbędne jest więc wyjaśnienie sprawy, czego w odniesieniu do nieruchomości A. C. zabrakło, na co trafnie wskazał Sąd I instancji. Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 112 P.o.ś. i art. 113 ust. 1 P.o.ś. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Dla tej oceny nie ma znaczenia zaistniała na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym okoliczność, że A. C. nie jest już właścicielem działek nr [...], [...] i [...], a właścicielem tych nieruchomości stała się E. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Tego rodzaju okoliczności nie podważają legalności wyroku zaskarżonego w części przez E. sp. z o.o. Natomiast zmiana "właścicielska" będzie wymagała uwzględnienia na etapie postępowania odwoławczego, przy ponownym rozpatrzeniu przez Wojewodę odwołania A. C. od decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia 17 września 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce E. sp. z o.o. pozwolenia na budowę bocznicy kolejowej włączonej w linię nr [...] C. – E., Szlak B.- M., na dz. nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...], gm. [...] i nr [...], obr. [...] m. [...], gm. [...]. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI