II OSK 331/06

II OSK 331/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Mirosława Włodarczak-Siuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 443/07 - Wyrok NSA z 2007-10-03
IV SA/Wa 1648/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-11-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
art. 10 ust.1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda ( spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1648/05 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa oddalił skargę A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. w przedmiocie zameldowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan sprawy:
Wojewoda Mazowiecki zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmawiającą zameldowania A. K. na pobyt stały w budynku przy ul. M. w W. W uzasadnieniu podał, iż skarżąca w dniu 4 października 2002 wniosła o zameldowanie w budynku, którego właścicielem jest Z. S. Według wnioskodawczyni dom był wybudowany podczas trwania małżeństwa. W dniu 26 września 2001 r. komornik sądowy, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 lutego 2001 r. wprowadził wnioskodawczynię do spornego budynku. Następnego dnia po wprowadzeniu skarżąca nie mogła wejść do nieruchomości, ponieważ Z. S. dokonał wymiany zamków. Zatem w dniu złożenia wniosku o zameldowanie A. K. nie zamieszkiwała w budynku pod wymienionym adresem. Mimo podejmowanych przez wnioskodawczynię kroków prawnych nie zamieszkała w budynku przy ul. M. w W.
W tej sytuacji organ stwierdził, że po stronie A. K. nie wystąpił obowiązek meldunkowy wynikający z art.10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż wymieniona nie zamieszkała w budynku, w którym chciała się zameldować na pobyt stały i pomimo podejmowania w tym kierunku działań, zamierzonego celu nie osiągnęła.
A. K. w skardze na tą decyzję podała, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 10 października 2003 r wydał wyrok ( sygn. akt V SA 555/03) w którym wykazał, że decyzja Wojewody Mazowieckiego w jej sprawie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podniosła, że nie podjęto czynności mających na celu zawarcie ugody. Do skargi dołączyła wyrok Sadu Apelacyjnego w W. z dnia 3 czerwca 2005 r., sygn. [...] uchylający wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 czerwca 2004 r., sygn. [...] wydany w wyniku rozpoznania powództwa o rozwód i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że z art.10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001 r., Nr 87 poz. 960 ze zm.) wynika, że czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc osoba winna zamieszkać w danym lokalu i zamieszkanie to winno trwać powyżej trzech dni, a następnie dokonać w nim zameldowania.
W sprawie niniejszej- w ocenie Sądu - ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do zameldowania, wynikających z powołanego przepisu zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione. Skarżąca w dniu złożenia wniosku o zameldowanie nie mieszkała w budynku przy ul. M. w W. i taki stan trwał w toku całego postępowania. Zameldowanie jest czynnością o charakterze rejestracyjnym i służy wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdza więc fakt pobytu w danym lokalu. Czynność zameldowania nie zależy od uznania organu, zatem kwestie relacji międzyludzkich, stosunków majątkowych, tytułu prawnego do lokalu wykraczają poza zakres badania organu w sprawie zameldowania.
Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2003 sygn V SA 555/03 stwierdził nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia30 grudnia 2002 r. uchylającej decyzję Burmistrza W. z dnia 5 listopada 2002 r. orzekającej o zameldowaniu A. K. w budynku przy ul. M. i umarzającej postępowanie w drugiej instancji. Organ odwoławczy po wydaniu wyroku, będąc związany oceną prawną i wskazaniami co dalszego toku postępowania w nim wyrażonymi, rozpatrzył merytorycznie odwołanie Z. S. i decyzją z dnia 31 grudnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji rozpoznał "ponownie" wniosek skarżącej z dnia 4 października 2002 r. i rozstrzygnął sprawę decyzją z dnia 15 kwietnia 2005 r. , utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją. Oznacza to, iż wyrok ten stwierdził nieważność wcześniejszej decyzji Wojewody Mazowieckiego, na skutek czego przedmiotowa decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego i sprawa została rozpoznana ponownie.
Sąd I instancji uznał, że w postępowaniu administracyjnym organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 kpa, a następnie dokonano uzasadnienia stanowiska faktycznego i prawnego stosownie do wymogów art.107 § 3 kpa.
W skardze kasacyjnej A. K. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
- prawa materialnego art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niewłaściwe zastosowanie,
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na jego wynik tj. art.7, 77 § 1 kpa oraz art. 113 § 1 kpa poprzez uznanie sprawy za dostatecznie wyjaśnioną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd skoncentrował się na treści wniosku z dnia 4 października 2002 r. zupełnie pomijając okoliczności faktyczne oraz stan prawny sprawy. Zagadnienie zameldowania osoby fizycznej jest pojęciem z zakresu prawa administracyjnego, zaś miejsce zamieszkania jej zamieszkania znajduje się w sferze prawa cywilnego. Rozpatrując zagadnienie zameldowania nie można całkowicie odrzucić definicji zawartej w art. 25 k.c., który określa, miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Przez ponad 20 lat, od 1979 do 2001 r. skarżąca przebywała pod tym adresem, tym samym wypełniała definicję pobytu stałego wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy z 1974 r. W rozpatrywanej sprawie zameldowanie oraz zamieszkiwanie skarżącej są odrębne nie z winy skarżącej. Dlatego Sąd winien rozważyć wszechstronnie okoliczności faktyczne zarówno przed datą złożenia wniosku, jak i po jego wpłynięciu do właściwego organu.
Zawarte w aktach administracyjnych dokumenty ( zaświadczenie z Urzędu Skarbowego dnia 30 listopada 2000 r., korespondencja kierowana przez urzędy administracji samorządowej i państwowej ) jednoznacznie wskazują, że ośrodkiem życiowym skarżącej jest i był dom przy ulicy M. Sąd orzekający w ogóle nie wziął tych dokumentów pod uwagę tym samym naruszył przepisy postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Naczelny sąd Administracyjny zważył co następuje:
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej ( art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) co oznacza, że zakres rozpoznawanej sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego , wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które -jej zdaniem- zostały naruszone( art. 174 i 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naruszenie przepisów postępowania może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i do przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej( wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006/2/39 ).
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Zważywszy, że kwesta zasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego rzutuje na kwestię prawidłowego zastosowania prawa materialnego w określonym stanie faktycznym sprawy, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa procesowego może być podstawą do uwzględnienia skargi , gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art.113 §1 kpa. Postępowanie sądowoadministracyjne regulują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu sąd nie stosował wyżej wymienionych przepisów, a zatem nie mógł tych przepisów naruszyć.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001 r., Nr 87 poz. 960 ze zm.). Zgodnie z tym artykułem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia jej przybycia. Definicję pobytu stałego zawiera art. 6 ust. 1 ustawy , zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu ( art. 9 ust. 2 lit b ustawy). . Z wyżej cytowanych przepisów wynika, ze zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu osoby w określonym lokalu. Obowiązek zameldowania powstaje wówczas, gdy dana osoba przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż 3 doby. Czynność zameldowania ma potwierdzić określony stan faktyczny, a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w danym lokalu, a następnie dokonać zameldowania w nim.
Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń organów, które Sąd I instancji zasadnie uznał za prawidłowo poczynione, ocenione i udowodnione ( zgodnie z art. 7 i 77 §1 kpa) wynika, że A. K. w dniu składania wniosku o zameldowanie w budynku przy ul. M. w W. tj. 4 października 2001 nie mieszkała w nim. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, z twierdzeń skarżącej zawartych w skardze i skardze kasacyjnej wynika, że skarżąca zamieszkiwała pod tym adresem do 10 stycznia 2001 r. Brak było zatem podstaw do zameldowania skarżącej pod tym adresem i wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję w przedmiocie odmowy zameldowania nie narusza prawa.
Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut nieuwzględnienia przez Sąd okoliczności faktycznych zarówno przed datą złożenia wniosku, jak i po jego wpłynięciu jest nieuzasadniony. Fakt zamieszkiwania przez skarżącą w budynku przy ul. M. w W. w latach 1979 - 2001 jak również podejmowanie działań mających na celu zamieszkanie pod tym adresem nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji bowiem jak wspomniano wyżej zameldowanie ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby pod oznaczonym adresem. Zameldowanie uregulowane ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy miejsca pobytu w znaczeniu faktycznym, a nie prawnego miejsca zamieszkania w znaczeniu określonym w art.25 ustawy Kodeks cywilny.
W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.