II OSK 3296/20

II OSK 3296/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 786/19 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-08-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt. 20, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 786/19 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2020 r. II SA/Gd 786/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej K. w G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] 2019 r. nr [...] Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 i art. 151 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; zwanej dalej k.p.a.) odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2017 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej L.G. pozwolenia na przebudowę wewnętrznej instalacji gazu w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. B. [...] w G., działka nr [...], obręb [...], K..
W skardze kasacyjnej Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." w G. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie:
a) pominięcia w rozważaniach dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów techniczno-budowlanych, uzasadniających uznanie oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; zwanej dalej: p.b.) (w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) okoliczności sporządzenia projektu przewidującego wykonanie prac w lokalu związanych z przeróbką instalacji gazowej, w sposób niezgodny z przepisami tj. z zastosowaniem połączeń gwintowanych w przewodach instalacji gazowej pomimo literalnego zakazu wynikającego z § 164 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, (jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. z dnia 8 kwietnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), a także z zastosowaniem przewodu poziomego "leżaka" w wentylacji grawitacyjnej, niezgodnego z obowiązującymi wymaganiami techniczno-budowlanymi (pkt 5.1.3. i pkt 5.1.4. Polskiej Normy PN-B-0343011983 wraz ze zmianą AZ3:2000 "Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej oraz Polska Norma PN-B-10425:1989 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze", Polska Norma PN-EN 12792:2006 "Wentylacja budynków. Symbole terminologia i oznaczenie na rysunkach" w związku z § 147 ust. 1 ww. rozporządzenia na które to nieprawidłowości skarżąca wskazywała w skardze, pomimo iż Sąd w uzasadnieniu wprost wskazał, iż oddziaływanie obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., które decyduje o występowaniu interesu prawnego uzasadniającego uznanie za stronę postępowania rozumie się właśnie takie oddziaływanie, które narusza konkretne przepisy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż czyni uzasadnienie wyroku wadliwym w stopniu istotnym, tj. uniemożliwiającym przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w zakresie przyjęcia przez Sąd, iż po stronie skarżącej brak jest interesu prawnego uzasadniającego uznanie jej za stronę postępowania;
b) niewyjaśnienia przyjęcia przez Sąd, że zaskarżona decyzja Wojewody, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta G. są zgodne z prawem, a postępowanie przeprowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. słusznie doprowadziło orzekające w sprawie organy do uznania, iż decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2017 r. nie jest dotknięta wadą polegającą na pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu, bez wzięcia przez Sąd pod uwagę wskazywanego w skardze naruszenia przez Wojewodę przy wydawaniu decyzji art. 138 § 2 k.p.a., polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2018 r. nr [...], pomimo, iż Prezydent Miasta G. jako organ I instancji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nie wykonał wytycznych wskazanych w rozstrzygnięciu organu II instancji uchylającym poprzednio wydaną decyzję, co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, pomijając w ten sposób wskazywane przez skarżącą okoliczności mające znaczenie przy ocenie zakresu odziaływania inwestycji i w rezultacie i nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, a Wojewoda wydając decyzję w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, nie odniósł się do powyższego zaniechania popełnionego przez organ I instancji, dodatkowo stwierdzając, iż z uwagi na fakt nieuznania skarżącej za stronę postępowania niemożliwa jest merytoryczna ocena wydanej w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż czyni uzasadnienie wyroku wadliwym w stopniu istotnym, tj. uniemożliwiającym przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w zakresie przyjęcia przez Sąd, że w postępowaniu administracyjnym organy dokonały pełnego i prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych dotyczących zakresu oddziaływania inwestycji
2. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 138 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że w ramach postępowania prowadzonego przed organami administracji zaniechano dokonania koniecznych ustaleń faktycznych co do sporządzenia projektu przewidującego wykonanie prac w lokalu związanych z przeróbką instalacji gazowej w sposób niezgodny z przepisami budowlanymi, także w zakresie charakterystyki instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym jako stanowiącej część wspólną na całej długości (a więc również na odcinku za zaworem odcinającym w lokalu), jak również co do rzeczywistego zakresu prac, obejmujących nie tylko przeniesienie miejsca instalacji kuchni gazowej w lokalu, ale zmierzającego do zmiany układu pomieszczeń w lokalu poprzez zmianę lokalizacji kuchni i związanego z tym przerobieniem instalacji wentylacyjnej oraz ingerencją w elementy konstrukcyjne (płytę stropową), przez co należy uznać, iż nie został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wszechstronny materiał dowodowy, co skutkowało niewyjaśnieniem zakresu oddziaływania inwestycji i podaniem w związku z tym w decyzji Wojewody zaskarżonej do WSA niepełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie; przy czym było to głównie wynikiem niewykonania przez Prezydenta Miasta G. jako organ I instancji, wytycznych co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w zakresie wskazanym w rozstrzygnięciu organu II instancji uchylającym poprzednio wydaną decyzję oraz przyjęciem przez Wojewodę, jako organ II instancji, że z uwagi na nieuznanie skarżącej za stronę, niemożliwa jest merytoryczna ocena wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, co w efekcie skutkowało pozbawieniem strony prawa do rozpatrzenia sprawy w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a miało to istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na skutek niepełnego ustalenia stanu faktycznego błędnie został oceniony przez Sąd zakres oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji doprowadziło to do wadliwego przyjęcia przez Sąd, iż słusznie organy ustaliły, że po stronie skarżącej brak jest interesu prawnego uzasadniającego uznanie jej za stronę postępowania, a lokator jako Inwestor złożył wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, zgodne z prawem oświadczenie na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
3. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 113 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi bez odniesienia się przez Sąd do zarzutów zawartych w skardze dotyczących wadliwego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, wskazujących na niewykonanie przez Prezydenta Miasta G. jako organ I instancji, wytycznych co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w zakresie wskazanym w rozstrzygnięciu organu II instancji uchylającym poprzednio wydaną decyzję, mających wpływ na ocenę zakresu oddziaływania inwestycji, oraz przyjęcie przez Wojewodę, jako organ II instancji, że z uwagi na nieuznanie skarżącej za stronę, niemożliwa jest merytoryczna ocena wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, co w efekcie skutkowało z jednej strony pozbawieniem strony prawa do rozpatrzenia sprawy w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, z drugiej zaś doprowadziło do braku zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wszechstronny materiału dowodowego i niewyjaśnienia zakresu oddziaływania inwestycji i podania w związku z tym w decyzji Wojewody zaskarżonej do WSA niepełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie.
4. art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 3 pkt 20 p.b. i art. 82 ust. 2 p.b., § 156 ust. 2 i § 164 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowani, pkt 5.1.3. i pkt 5.1.4. Polskiej Normy PN-B-03430:1983 wraz ze zmianą AZ3:2000 "Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, Polskiej Normy PN-B-i0425:i989 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze", Polskiej Normy PN-EN 12792:2006 "Wentylacja budynków. Symbole terminologia i oznaczenie na rysunkach" w związku z § 147 ust. 1 ww. rozporządzenia oraz art. 61 p.b. i art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., w związku z art. 3 ust 1 ustawy o spółdzielniach, poprzez:
- ich błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, iż zarządca i współwłaściciel (tu: skarżąca Spółdzielnia) jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę jedynie w sytuacji, gdy obejmuje ono wykonanie prac w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej;
- niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na uznaniu, iż skoro zakres prac objętych projektem i pozwoleniem na budowę dotyczył robót wykonywanych tylko i wyłącznie w jednym lokalu mieszkalnym, to odbywa się bez ingerencji w części wspólne nieruchomości, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż nie stanowią one robót budowlanych, które służą eksploatacji i utrzymaniu części budynku i urządzeń objętych współwłasnością, wbrew ustaleniom faktycznym dokonanym w sprawie, iż instalacja gazowa w budynku wielorodzinnym na całej swojej długości (również na odcinku za zaworem odcinającym w lokalu) stanowi część wspólną, zakres robót związanych z przerobieniem instalacji gazowej w lokalu obejmował m.in. przerobienie instalacji wentylacji grawitacyjnej w lokalu, związany ze zmianą lokalizacji kuchni, a bezsprzecznie instalacja wentylacji, jako że nie jest przeznaczona wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, w całości stanowi część wspólną budynku, a także ingerencję w płytę stropową, stanowiącą element konstrukcyjny budynku co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd za Wojewodą, że zakres oddziaływania inwestycji mieści się wyłącznie w obrębie lokalu i w konsekwencji skarżącej Spółdzielni nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej przebudowę wewnętrznej instalacji gazu w lokalu mieszkalnym, na podstawie projektu złożonego wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Wskazać też należy, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 k.p.a. Przepis ten reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Wynika z niego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Tego typu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku i logicznie wyjaśnił w dostatecznie jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. Podnoszone przez skarżącą kasacyjnie okoliczności nie dowodzą naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ale stanowią polemikę ze stanowiskiem prezentowanym w zaskarżonym wyroku. Wyrok został formalnie prawidłowo uzasadniony, a Spółdzielnia po prostu nie zgadza się z prezentowaną tam stanowiskiem Sądu I instancji. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można jednak kwestionować trafności merytorycznej wyroku (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia . art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 138 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Mając na uwadze podjęte w sprawie czynności wyjaśniające oraz zgromadzony w aktach materiał dowodowy, zgodzić się należało z oceną Sądu I instancji, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi wyżej wymienionymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie zasadnie Sąd I instancji zaakceptował ustalenia faktyczne przyjęte w decyzjach jako podstawa rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza stanowisko organów, że inwestycja objęta projektem budowlanym dotyczy przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...]. Projekt obejmuje swym zakresem zmianę w instalacji gazu w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...]. W budynku istnieje instalacja gazu zasilana przyłączem z zewnętrznej sieci gazowej. Gaz doprowadzony jest do kuchenek gazowych w poszczególnych lokalach mieszkalnych. Instalacja wyposażona jest w centralny gazomierz. Piony instalacji gazu zasilające kuchenki gazowe poprowadzone są w szachtach instalacyjnych. W lokalu nr [...] w pomieszczeniu kuchni zamontowana jest kuchenka gazowa połączona z pionem przewodem stalowym. Na odejściu w pobliżu pionu zamontowany jest kurek odcinający. W związku ze zmianą lokalizacji kuchenki gazowej istniejące podejście na odcinku od kurka odcinającego do kuchenki gazowej miało zostać. Zaprojektowane zostało nowe podejście do kuchenki gazowej od istniejącego kurka. Jak wskazał projektant, połączenia gwintowane należy ograniczyć do zamontowania armatury gazowej. W pobliżu projektowanej lokalizacji kuchenki gazowej na podejściu zamontować kurek odcinający na wysokość minimum 70 cm od podłogi. Kuchenkę gazową połączyć z instalacją na sztywno lub za pomocą atestowanego złącza elastycznego. Przewód gazowy zamontować na wierzchu ścian w odległości 2 cm od tynku. W pomieszczeniu, w którym zamontowana będzie kuchenka gazowa zamontować kratkę wentylacyjną połączoną z przewodem z rury spiro z kanałem wentylacyjnym. Włączenie do kanału w miejsce kratki istniejącej. Taki zakres prac wynikał z zatwierdzonego przez organ projektu budowlanego i tylko w tym zakresie organy dokonywały oceny oddziaływania inwestycji.
Chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 113 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest co do zasady materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę skutecznego zarzutu, gdyby sąd administracyjny przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, która prowadziłaby do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w skarżonym akcie administracyjnym (por. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., II OSK 579/19, LEX nr 3328015). Z kolei zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby Sąd I instancji orzekł z przekroczeniem granic danej sprawy lub gdyby orzekając w granicach sprawy nie dostrzegł uchybień na tyle istotnych, że powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 listopada 2015 r., I OSK 528/14, wyrok NSA z 30 października 2015 r., II OSK 485/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Natomiast dostateczne wyjaśnienie sprawy w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a. , dotyczy możliwości wydania wyroku z punktu widzenia dopełnienia reguł formalnych, związanych z tokiem sprawy administracyjnej, nie zależy zaś od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej. Innymi słowy, dostateczne wyjaśnienie sprawy nie oznacza konieczności wyjaśnienia przez sąd stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz stan zdolności sprawy do wydania wyroku, a zatem dokonania przez sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też nie (por. wyroki NSA z dnia 22 listopada 2019 r., II FSK 4002/17; z dnia 12 lutego 2020 r., I OSK 1789/18; z dnia z 28 lutego 2023 r., III OSK 2816/21, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut ten nie może zatem doprowadzić do zakwestionowania w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania, tak jak próbuje to uczynić skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia.
W końcu niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 3 pkt 20 p.b. i art. 82 ust. 2 p.b., § 156 ust. 2 i § 164 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowani, pkt 5.1.3. i pkt 5.1.4. Polskiej Normy PN-B-03430:1983 wraz ze zmianą AZ3:2000 "Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, Polskiej Normy PN-B-i0425:i989 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze", Polskiej Normy PN-EN 12792:2006 "Wentylacja budynków. Symbole terminologia i oznaczenie na rysunkach" w związku z § 147 ust. 1 ww. rozporządzenia oraz art. 61 p.b. i art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., w związku z art. 3 ust 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że to czy Spółdzielnia powinna być stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2017 r. oceniane musi być w świetle regulacji art. 28 ust. 2 p.b., który określa krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Z przepisu tego wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. wymienia dwie przesłanki, od których wystąpienia zależny jest status jednostki jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę:
– po pierwsze, tytuł prawny do nieruchomości;
– po drugie, położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.
Wskazany w cytowanym przepisie obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. i jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu.
Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.
Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, których możliwość zagospodarowania zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że niezbędne jest zatem wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r., II OSK 403/21, z 16 maja 2019 r., II OSK 1655/17, czy z 25 września 2018 r., II OSK 2352/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2022 r., II OSK 2043/19, LEX nr 3392388). Nie ma zatem racji skarżąca kasacyjnie kwestionując stanowisko Sądu I instancji, iż skoro żaden ze skarżących nie doznaje na skutek inwestycji bezpośredniego ograniczenia w możliwościach zagospodarowania nieruchomości stanowiących ich własność, to niemożliwe jest uznanie skarżących za strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Zasadnie Sąd I instancji, powołując się na uchwałę NSA z dnia 19 października 2015 r. II OPS 2/15 wskazał, że Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Zatem Spółdzielnia chcąc wykazać, że powinna być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta G. udzielająca pozwolenia na budowę powinna wykazać, że inwestycja objęta tym pozwoleniem wpływa na sposób zagospodarowania części wspólnej nieruchomości, którą zarządza Spółdzielnia. Tego typu ograniczeń Spółdzielnia nie wskazała, koncentrując się na próbie wykazania, iż inwestycja została wykonana niezgodnie z przepisami technicznymi. Na tym etapie postępowania kwestia zgodności inwestycji z przepisami technicznymi nie podlegała jednak ocenie. Roboty objęte pozwoleniem na budowę wykonywane miałby być w jednym lokalu mieszkalnym, bez ingerencji w części wspólne instalacji, nie stanowią robót budowlanych, które służą eksploatacji i utrzymaniu części budynku i urządzeń objętych współwłasnością. Brak w konsekwencji podstaw by uznać Spółdzielnie na stronę tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
11