II OSK 3271/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego, potwierdzając zasadę 'zanieczyszczający płaci'.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego. Spółka kwestionowała sposób obliczenia kary, argumentując m.in. wadliwe sprostowanie pozwolenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając zasadę 'zanieczyszczający płaci' i uznając, że sposób obliczenia kary był prawidłowy, zwłaszcza w kontekście zaniedbań spółki w rozdzieleniu ścieków przemysłowych i opadowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego. Spółka zarzucała m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących obliczania kary pieniężnej oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe sprostowanie pozwolenia zintegrowanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że wykładnia przepisów prawa ochrony środowiska powinna być zgodna z zasadą 'zanieczyszczający płaci'. W sytuacji, gdy spółka nie dokonała rozdzielenia ścieków przemysłowych od opadowych, organ zasadnie przyjął, że ilość ścieków przemysłowych jest równa ilości pobranej wody, co było zgodne z wcześniejszymi informacjami przekazywanymi przez spółkę. NSA stwierdził również, że kwestia wadliwości pozwolenia zintegrowanego i jego sprostowania została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim wyroku WSA, a sąd był związany tą oceną prawną na mocy art. 153 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania, uznając, że inne postępowanie dotyczące nieważności sprostowania pozwolenia nie wpływa na możliwość rozpoznania tej sprawy. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania od spółki na rzecz GIOŚ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jest zgodny, zwłaszcza gdy spółka sama wcześniej stosowała takie wyliczenie i nie przedstawiła alternatywnego sposobu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasada 'zanieczyszczający płaci' nakazuje interpretację przepisów w sposób zapewniający odpowiedzialność za zanieczyszczenie. W sytuacji braku rozdzielenia ścieków przez spółkę, przyjęcie ilości pobranej wody jako ilości ścieków przemysłowych było uzasadnione, tym bardziej że spółka sama stosowała takie wyliczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.o.ś. art. 274 § ust. 6 pkt 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 298 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 305
Ustawa Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 305a § ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
Rozporządzenie art. 9 § ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 110
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 274 ust. 6 pkt 1 P.o.ś. w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ilość ścieków odprowadzonych odpowiada ilości pobranej wody, gdy powinna odpowiadać ilości faktycznie odprowadzonych ścieków. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 110, 113 § 1, 126 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd wadliwości pozwolenia zintegrowanego i jego sprostowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Sąd jest związany oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA, podczas gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i nie ustalił ilości odprowadzonych ścieków.
Godne uwagi sformułowania
zasada, że zanieczyszczający płaci nadaje kierunek interpretacyjny przepisom P.o.ś. w przypadku braku możliwości rozdzielenia ścieków przemysłowych i opadowych podmiot wytwarzający takie ścieki i zanieczyszczający w ten sposób środowisko zwolniony byłby z odpowiedzialności z tego tytułu. Taka wykładnia jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady, że każdy zanieczyszczający środowisko płaci.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady 'zanieczyszczający płaci' w kontekście kar za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego, zwłaszcza w przypadku braku rozdzielenia ścieków przemysłowych i opadowych oraz znaczenia prawomocnych orzeczeń sądowych (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rozdzielenia ścieków i interpretacji konkretnych przepisów P.o.ś. oraz p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady ochrony środowiska ('zanieczyszczający płaci') i pokazuje, jak zaniedbania proceduralne strony mogą wpływać na wynik sprawy, nawet jeśli kwestionuje ona sposób obliczenia kary.
“Zanieczyszczający płaci – nawet gdy nie rozdzieli ścieków. NSA o karach za naruszenie pozwolenia zintegrowanego.”
Dane finansowe
WPS: 700 446 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 3271/17 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-12-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Paweł Miładowski /przewodniczący/ Piotr Broda /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane IV SA/Wa 2036/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-07-04 II OZ 120/17 - Postanowienie NSA z 2017-02-17 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2008 nr 25 poz 150 art. 274 ust. 6 pkt 1, art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305 i art. 305a ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2036/16 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2036/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. z siedzibą w K. (dalej "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska ( dalej:GIOŚ) z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ) wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 700.446,00 zł za wprowadzanie w 2010 r. ścieków do środowiska z Zakładu Produkcji Nr 1 w G. z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym wydanym przez Starostę Makowskiego w dniu [...] 2007 r. Materialnoprawną podstawę decyzji WIOŚ stanowiły przepisy art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305 i art. 305a ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jedn. Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm., dalej "p.o.ś."). GIOŚ rozpoznając odwołanie wniesione przez Spółkę decyzją z dnia [...] 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarga na decyzję GIOŚ została następnie oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 196/13. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną złożoną od tego wyroku przez Spółkę uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne okazały się niektóre z zarzutów podniesionych przez Spółkę, w tym zwłaszcza zarzuty dotyczące braku przedstawienia w decyzji jednoznacznego sposobu obliczenia wysokości kary pieniężnej. Ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 29 września 2015 r. WSA w Warszawie uchylił decyzję GIOŚ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. GIOŚ rozpoznając odwołanie wniesione przez Spółkę uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie kwestionowała samego postanowienia w przedmiocie sprostowania pozwolenia zintegrowanego. Wobec tego treść pozwolenia należy interpretować zgodnie z jego brzmieniem wynikającym ze sprostowania od dnia wydania pozwolenia zintegrowanego. GIOŚ podkreślił także, że Spółka od daty uzyskania pozwolenia wykonywała pomiary jakości ścieków w zakresie wskaźników określonych w pkt III.2.1. tj. jak dla ścieków przemysłowych. Spółka nie miała co do powyższego obowiązku żadnych wątpliwości. Organ wskazał także, że Spółka wykonała mniejszą liczbę pomiarów od wymaganej przez pozwolenie zintegrowane. Ponadto przesyłane do WIOŚ wyniki pomiarów wykazały rzeczywiste przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym ze zmianami. Wykonując wytyczne WSA w Warszawie, organ przedstawił także matematyczny sposób ustalenia wysokości kary i wyjaśnił, że ilość ścieków odprowadzonych w ocenianych okresach obowiązywania pozwolenia zintegrowanego została ustalona na podstawie informacji przekazanych przez Spółkę do WIOŚ. Rozpoznając skargę wniesioną przez Spółkę na powyższą decyzję, WSA w Warszawie uznał ją za niezasadną. Sąd wskazał, że Spółka nie kwestionuje faktu dokonania mniejszej ilości pomiarów od wymaganej oraz stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych wartości. Dokonując pomiarów ścieków przemysłowych, Spółka opierała się na pkt III.2.1. pozwolenia zintegrowanego, który dotyczył ścieków przemysłowych (nie zaś na pkt III.2.2., odnoszącym się do ścieków opadowych). Zastąpienie mocą sprostowania pkt III.2.1. właściwym pkt III.2.2. nie miało zatem w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy. Sąd podzielił także stanowisko organów, że ilość ścieków należało przyjąć jako ilość pobieranej wody. Spółka nie prowadzi bowiem pomiarów ilości odprowadzanych ścieków i poprzez brak wykonania rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej, sama uniemożliwiła ustalenie faktycznej ilości wytwarzanych ścieków. Do dokonania takiego rozdziału Spółka została zobowiązana w pozwoleniach zintegrowanych wydanych przez Starostę Makowskiego, przy czym Spółka nie wywiązała się z powyższego obowiązku. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 274 ust. 6 pkt 1 P.o.ś. w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. z 2005 r., Nr 260, poz. 2177, dalej "Rozporządzenie), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że w przypadku, gdy podmiot korzystający ze środowiska nie zrealizuje obowiązku rozdziału kanalizacji, to ilość ścieków odprowadzonych w okresie objętym ocenę (parametr Qa, zawarty we wzorze wskazanym w § 9 ust. 4 Rozporządzenia, stanowiącym podstawę wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej) odpowiada wówczas ilości wody pobranej przez podmiot, podczas gdy prawidłowa wykładnia przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że parametr Qa odpowiada zawsze ilości ścieków faktycznie odprowadzonych przez rzeczony podmiot w okresie objętym oceną; II. na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 110 w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd w toku kontroli legalności decyzji organu II instancji, że rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji narusza przepisy postępowania poprzez sprzeczne z treścią pozwolenia zintegrowanego przyjęcie przez organ, że pozwolenie zintegrowane w okresie od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 31 grudnia 2010 r. nakładało na skarżącego obowiązek monitorowania ścieków przemysłowych zgodnie ze wskaźnikami określonymi w punkcie III.2.1. pozwolenia zintegrowanego, podczas gdy: a) pozwolenie zintegrowane w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 roku nakładało na skarżącą kasacyjnie obowiązek monitorowania ścieków wyłącznie w zakresie zanieczyszczeń ujętych w pkt III.2.2. pozwolenia zintegrowanego, a nie w zakresie zanieczyszczeń ujętych w pkt III.2.1., albowiem postanowienie o sprostowaniu pozwolenia zintegrowanego zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., co skutkuje jego nieważnością; b) niezależnie od oceny prawnej legalności postanowienia o sprostowaniu pozwolenia zintegrowanego, sprostowanie omyłki w treści pozwolenia zintegrowanego w zakresie wskaźników zanieczyszczeń, do badania których była obowiązana Spółka, nastąpiło dopiero w dniu [...] 2012 roku na mocy postanowienia Starosty Makowskiego i wbrew odmiennym twierdzeniom organu nie odnosiło skutku do stanów faktycznych sprzed tej daty; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w konsekwencji Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu zawierające błędne obliczenie wysokości kary pieniężnej należnej od Spółki za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego i nie uchylił zaskarżonej decyzji, podczas gdy dostrzeżenie ww. błędów organu przez Sąd spowodowałoby uchylenie decyzji przez Sąd w całości; c) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie Sąd jest związany wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 września 2015 roku oceną prawną co do legalności sprostowania i braku wpływu postanowienia o sprostowaniu na obowiązki Spółki wynikające z pozwolenia zintegrowanego, oraz zastosowanie przez Sąd przedmiotowej oceny prawnej w toku kontroli legalności decyzji organu II instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w następstwie powielenia powyższej oceny Sąd a limine uznał, że sprostowanie nie spowodowało merytorycznej zmiany pozwolenia zintegrowanego, a w konsekwencji uznał za prawidłowy sposób wyliczenia kary administracyjnej nałożonej na Spółkę, podczas gdy ocena prawna wyrażona w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 września 2015 roku straciła moc wiążącą, albowiem na skutek wniesienia przez Spółkę w dniu 4 lipca 2016 roku wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o sprostowaniu, nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu II instancji, że wbrew ustawowemu obowiązkowi organ nie rozpatrzył całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie ustalił w toku prowadzonego postępowania ilości ścieków odprowadzonych przez Spółkę do ziemi w okresie objętym oceną, podczas gdy ustalenie tej okoliczności faktycznej było możliwe na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, było konieczne dla naliczenia przez organ administracyjnej kary pieniężnej w prawidłowej wysokości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w konsekwencji Sąd uznał, że przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe czyni zadość wymogom art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a jego ocena została przeprowadzona zgodnie z przepisami postępowania, w tym art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., skutkiem czego uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu zawierające błędne obliczenie wysokości kary pieniężnej należnej od Spółki za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego i nie uchylił zaskarżonej decyzji, podczas gdy dostrzeżenie ww. błędów organu przez Sąd powinno prowadzić do uchylenia decyzji przez Sąd w całości. Mając na uwadze powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Na wypadek uznania przez Sąd, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt II OSK 1840/17) w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienie o sprostowaniu pozwolenia zintegrowanego oraz dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentu w postaci skargi kasacyjnej Spółki z dnia 14 kwietnia 2017 roku, wniesionej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2017 roku, na okoliczność wszczęcia przez Spółkę postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia o sprostowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: " p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Niezasadny okazał się zarzut kasacyjny naruszenia art. 274 ust. 6 pkt 1 P.o.ś. w związku z § 9 ust. 4 Rozporządzenia, wskazać przy tym należy na jego błędną konstrukcję poprzez brak powołania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Właściwe sformułowanie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno bowiem sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone (zob. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 2095/16). Niezależnie od powyższych wad konstrukcyjnych Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że wykładni art. 274 ust. 6 pkt 1 p.o.ś. (w brzmieniu z daty wydania decyzji) należy dokonywać w zgodzie z art. 7 ust. 1 P.o.ś. Przepis ten bowiem konstytuuje podstawową zasadę polskiego i międzynarodowego prawa ochrony środowiska, że zanieczyszczający płaci. Fundamentalność tej zasady należy rozumieć m. in. w ten sposób, że nadaje ona kierunek interpretacyjny przepisom P.o.ś. (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2136/12 dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec nierozdzielenia przez Spółkę ścieków przemysłowych od ścieków opadowych i niewykonania w tym zakresie obowiązków wynikających z udzielonego pozwolenia zintegrowanego, organ zasadnie przyjął, że ilość ścieków przemysłowych jest równa ilości pobranej przez Spółkę wody. Taki sposób wyliczenia ilości wytworzonych ścieków przemysłowych nie był kwestionowany przez Spółkę, która sama również w ten sposób wyliczała ilość wytwarzanych ścieków przemysłowych w przedkładanych do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska informacjach za rok 2009 i 2010. Informacje te znajdują się w aktach sprawy, a wykazana w nich ilość ścieków przemysłowych jest równa ilości pobranej przez Spółkę wody. Wskazać przy tym należy, że skarżąca kasacyjnie spółka twierdzi, że istniała inna możliwość wyliczenia ilości ścieków, nie wskazując jednocześnie tego sposobu. Ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego przeciwdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1711/17 dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano powyżej, skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła na czym polegać miał alternatywny sposób wyliczenia ilości ścieków, nie podważyła także w żaden sposób wiarygodności danych zawartych w przekazywanych WIOŚ dokumentach, które organy przyjęły jako podstawę faktyczną wydanych rozstrzygnięć. Podkreślenia wymaga także fakt, że taki sposób wyliczenia ilości ścieków spowodowany był zaniedbaniami Spółki w zakresie wypełniania obowiązków przewidzianych w pozwoleniu zintegrowanym. Proponowana przez skarżącą kasacyjnie wykładnia art. 274 ust. 6 pkt 1 P.o.ś. prowadziłaby do sytuacji, w której w przypadku braku możliwości rozdzielenia ścieków przemysłowych i opadowych podmiot wytwarzający takie ścieki i zanieczyszczający w ten sposób środowisko zwolniony byłby z odpowiedzialności z tego tytułu. Taka wykładnia jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady, że każdy zanieczyszczający środowisko płaci. Jak zaś wskazano powyżej, wymieniona zasada stanowi główną dyrektywę interpretacyjną przepisów P.o.ś. Bezzasadny okazał się także zarzut kasacyjne dotyczący naruszenia przepisów postępowania (zarzut nr II) oparty na twierdzeniu, że wadliwie sformułowane pozwolenie zintegrowane i bezprawnie sprostowane w zakresie dotyczącym monitorowania ścieków przemysłowych, nie mogło stanowić podstawy dla wymierzenia skarżącej kary pieniężnej. Należy podzielić w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji, że kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta przez WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1671/15, w którym Sąd wskazał, że dokonując pomiarów ścieków przemysłowych, Spółka opierała się na pkt III.2.1. pozwolenia zintegrowanego, który dotyczył ścieków przemysłowych (nie zaś na pkt III.2.2., odnoszącym się do ścieków opadowych). Zastąpienie mocą sprostowania pkt III.2.1. właściwym pkt III.2.2. nie miało zatem w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy. Wobec prawomocności wymienionego wyroku, ponownie rozpoznając sprawę zarówno WSA w Warszawie jak i Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 153 p.p.s.a. związane były wyrażoną w nim oceną prawną w zakresie kwestii sprostowania pozwolenia zintegrowanego. Stąd nie można zgodzić się zarzutem skargi kasacyjnej, że przed sprostowaniem postanowienia skarżąca kasacyjnie spółka nie była zobligowana do monitorowania ścieków przemysłowych. Chybiony jest również argument, że na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na postanowienia odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w pozwoleniu zintegrowanym, powoduje zmianę okoliczności faktycznych sprawy, który uzasadnia odstąpienie od przyjętej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 września 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 1671/15 ocenie prawnej. Bezzasadny jest również wniosek skarżącej kasacyjnie o zawieszenie niniejszego postępowania sądowego w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu wniosku, wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu pozwolenia zintegrowanego, nie wpływa w żaden sposób na możliwość rozpoznania niniejszej sprawy. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Z zagadnieniem wstępnym mamy jednak do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Dla sądu kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt, czynność lub bezczynność są zgodne z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu (czynności, bezczynności) nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść, czego jednak Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie stwierdził. Ponadto Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu znana jest okoliczność, że skarga kasacyjna Spółki w powyższej sprawie została oddalona. Niezależnie od powyższych kwestii Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że organy prawidłowo ustaliły okoliczności stanu faktycznego i ustaliły wysokość wymierzonej Spółce kary administracyjnej. Podkreślenia wymaga przy tym także, że skarżąca kasacyjnie nie miała wątpliwości co do treści pozwolenia zintegrowanego jeszcze przed jego sprostowaniem. Skarżąca kasacyjnie stosowała się bowiem do postanowień pozwolenia zintegrowanego w zakresie dotyczącym omawianej części pozwolenia, dokonywała stosownych pomiarów i w przekazywanych do WIOŚ informacjach wskazywała, że ujęte w nich pomiary dotyczą ścieków przemysłowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI