II OSK 325/15

Naczelny Sąd Administracyjny2017-02-17
NSAochrona środowiskaŚredniansa
farma wiatrowaochrona środowiskapostępowanie administracyjneinteres prawnystrona postępowaniaoddziaływanie na środowiskohałasprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidyrektywa środowiskowa

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla farmy wiatrowej, potwierdzając brak interesu prawnego skarżących.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. i I. G. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił ich skargi na decyzję SKO w Koszalinie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skarżący kwestionowali ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla budowy farmy elektrowni wiatrowych, twierdząc, że inwestycja będzie ich oddziaływać. Sądy obu instancji uznały jednak, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, gdyż ich nieruchomość znajduje się w znacznej odległości od planowanej inwestycji i nie będzie nią oddziaływana. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. G. i I. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Przedmiotem postępowania było ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych. Skarżący twierdzili, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomość i w związku z tym powinni być uznani za strony postępowania. Sądy administracyjne, w tym WSA w Szczecinie, wielokrotnie analizowały sprawę, za każdym razem dochodząc do wniosku, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, ponieważ ich nieruchomość znajduje się w odległości około 1300 metrów od planowanych wiatraków i nie znajduje się w strefie ich oddziaływania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że interes prawny strony w postępowaniu środowiskowym musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, a jego ustalenie zależy od rzeczywistego obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. W tej sprawie, na podstawie analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko, stwierdzono brak takiego oddziaływania na nieruchomość skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie posiadają przymiotu strony, gdyż ich nieruchomość znajduje się w odległości około 1300 metrów od planowanych wiatraków i nie znajduje się w strefie ich oddziaływania.

Uzasadnienie

Interes prawny strony w postępowaniu środowiskowym musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny. Jego ustalenie zależy od rzeczywistego obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, który w tym przypadku nie obejmuje nieruchomości skarżących.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.ś. art. 71

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 75 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 82

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu, gdyż ich nieruchomość nie jest objęta obszarem oddziaływania planowanej inwestycji. Polskie prawo krajowe zapewnia zgodność z celami Dyrektywy 2011/92/UE. Nie doszło do naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Nie wystąpiła nieważność postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na zmiany dotyczące podmiotu będącego inwestorem.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 11 ust. 1 i 3 Dyrektywy 2011/92/UE poprzez jej niezastosowanie. Błędna, zwężająca wykładnia art. 28 k.p.a. Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie faktu wydania decyzji przez SKO, w skład którego wchodził członek organu, który orzekał w tej samej sprawie w decyzji uchylonej przez WSA. Naruszenie art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i naruszenie obowiązku sądowej kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny, o których mowa w art. 28, może wynikać nie tylko z norm prawa materialnego administracyjnego, ale też np. z norm prawa cywilnego. Legitymacji procesowej w świetle art. 28 k.p.a., nie należy utożsamiać z udziałem społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne dla określenia, kto jest stroną postępowania w każdej indywidualnej sprawie z zakresu ochrony środowiska, jest ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia na środowisko. W każdym konkretnym postępowaniu administracyjnym wymagane jest, aby interes prawny był osobisty, własny, indywidualnej i konkretny.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sprawozdawca

Jakub Zieliński

członek

Małgorzata Dałkowska - Szary

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach środowiskowych, zwłaszcza w kontekście odległości od inwestycji i definicji interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy farmy wiatrowej, ale zasady dotyczące interesu prawnego i obszaru oddziaływania są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór o status strony w postępowaniu środowiskowym, gdzie kluczowe jest udowodnienie wpływu inwestycji na nieruchomość. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów ds. ochrony środowiska.

Czy 1300 metrów to za mało, by być stroną w sprawie farmy wiatrowej? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 325/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/
Jakub Zieliński
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Sz 493/14 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2014-10-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 17 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. i I. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 493/14 w sprawie ze skargi M. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 493/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi M. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Jak wynika z akt sprawy, [...] Sp. z o.o. wnioskiem z dnia 3 lipca 2009 r. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy Bobolice o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie farmy elektrowni wiatrowych [...] o łącznej mocy do 48 MW wraz ze stacją elektroenergetyczną 110/30kV i niezbędną towarzyszącą infrastrukturą techniczną".
Burmistrz Bobolic decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i jednocześnie w punkcie 1 decyzji określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich), wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz w zakresie ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwolenie na budowę, w pkt 2 – stwierdził konieczność zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz brak konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej, w pkt 3 – wskazał na brak konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, w pkt 4 – wskazał na brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, zaś w pkt 5 – nałożył obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego.
Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie od decyzji Burmistrza Bobolic z dnia [...] czerwca 2012 r. wnieśli M. G. i I. G.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. M. G. i I. G. zaskarżyli ww. decyzję SKO w Koszalinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który to prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1142/12 uchylił zaskarżoną decyzję nakazując organowi II instancji dokonać ustaleń, czy skarżący posiadają przymiot strony (czy mają legitymację do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji) w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 30 i art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...) – umorzyło postępowanie odwoławcze. Również i to rozstrzygnięcie SKO w Koszalinie zostało zaskarżone do WSA w Szczecinie przez M. G. i I. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 940/13 uchylił decyzję SKO w Koszalinie z dnia [...] lipca 2013 r. podkreślając, iż SKO nie zastosowało się do zaleceń, jakie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zawarł w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt: II SA/Sz 1142/12.
Następnie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie bezsporne jest, iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie – budowa farmy 16 elektrowni wiatrowych "[...]" zlokalizowane będzie na terenie o charakterze rolniczym, a punkty posadowienia poszczególnych elektrowni w ich bezpośrednim sąsiedztwie otoczone są ze wszystkich stron terenami rolniczymi, na których nie są sprecyzowane wartości dopuszczalne poziomowi misji hałasu – tereny niechronione akustycznie. W załączniku graficznym obrazującym rozprzestrzenianie się hałasu dla wariantu trzeciego, przedstawiono najbliżej położoną zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i zagrodową, dla której dopuszczalny poziom hałasu wynosi 45,0 dB. Stosownie do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, przeanalizowano zgodność poziomów dopuszczalnych dla analizowanego terenu i ustalono, że nie wpłyną one na zmianę klimatu akustycznego w sposób stwarzający zagrożenie dla okolicznych terenów. Inwestor dokonał wyboru wariantu trzeciego, zaś przeprowadzona analiza akustyczna potwierdziła, iż budowa farmy elektrowni wiatrowych nie wpłynie na zmianę klimatu akustycznego w sposób zagrażający dla okolicznych terenów chronionych. Analiza raportu zawierającego m.in. oddziaływanie hałasu na przyległe tereny wykazała, że podczas oceny tego przedsięwzięcia określono zasięg jego oddziaływania. Dokonano tego, z uwzględnieniem metodyki obliczeń na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87) w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826), w zakresie emisji hałasu. Z treści raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, który zawierał szczegółową analizę oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska w fazie realizacji i eksploatacji nie stwierdzono oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość I. i M. G.
Kolegium podkreśliło, iż należąca do odwołujących się nieruchomość (dz. nr [...]), znajduje się poza granicami strefy ewentualnego oddziaływania na środowisko w miejscowości [...], w odległości 1300 metrów od miejsca posadowienia poszczególnych wiatraków, a więc zgodnie z przeprowadzoną analizą nie znajduje się w strefie prawnie chronionej. Tym samym nie jest możliwe uznanie ich za stronę w przedmiotowym postępowaniu. Co do odległości jaka istnieje pomiędzy działką stron, względem posadowienia najbliższego wiatraka na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w dniu 7 marca 2013 r. wypowiedział się także pełnomocnik I. G. i M. G., podając, iż "działka jego mandantów nie graniczy z terenem inwestycji, gdyż od najbliższego wiatraka znajduje się w odległości około 1300 metrów". Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a inwestycja uniemożliwi lub utrudni korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 143 k.c.).
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję SKO w Koszalinie z dnia [...] marca 2014 r. wnieśli M. G. i I. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 493/14 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy zastosował się do zaleceń, jakie WSA w Szczecinie zawarł w wyrokach z dnia 7 marca 2013 r. i z dnia 21 listopada 2013 r., i prawidłowo ustalił, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość, stanowiącą własność skarżących, a tym samym nie mają oni interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji opisanego wyżej przedsięwzięcia. Dokonując oceny, czy ww. nieruchomość znajduje się w obrębie oddziaływania planowanej inwestycji organ II instancji oparł się na raporcie oddziaływania na środowisko i innych oświadczeniach składanych zarówno przez wnioskodawcę, jak i skarżących i ich pełnomocnika.
Sąd podkreślił, że przedmiotowy raport jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Oczywiście, jak każdy inny dokument prywatny, także przedmiotowy raport podlega ocenie dokonywanej przez organ administracyjny w toku postępowania. W sytuacji, gdy treść raportu budzi wątpliwości lub gdy organ ma trudności z interpretacją zapisów raportu, winien rozważyć przeprowadzenie innego dowodu, np. z opinii biegłego, który na użytek toczącego się postępowania dokona obiektywnej oceny zarzutów odnoszących się do raportu.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy zasadnie uznał, iż treść raportu w odniesieniu do kwestii oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących nie budzi wątpliwości, a w konsekwencji brak było uzasadnienia dla przeprowadzenia dodatkowych dowodów na okoliczność istnienia takiego oddziaływania. Przyjęty w sprawie jako dowód raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko zawiera informacje wystarczające do stwierdzenia, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie będzie wychodzić poza obszar zaznaczony na mapie ewidencyjnej dołączonej do wniosku. Wspomniany raport zawiera szczegółową analizę oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska w fazie realizacji i eksploatacji, w tym w zakresie emisji hałasu na przyległe tereny. Nieruchomość należąca do skarżących, niegranicząca bezpośrednio z terenem inwestycji i usytuowana w odległości około 1300 m od miejsca posadowienia poszczególnych wiatraków znajduje się poza granicami prawnie chronionej strefy ewentualnego oddziaływania na środowisko. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że planowana inwestycja uniemożliwi lub utrudni skarżącym korzystanie z ich nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 31 października 2014 r. wnieśli I. i M. G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.;
• art. 11 ust. 1 i 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy obowiązek bezpośredniego stosowania tego przepisu wynika z braku implementacji do prawa krajowego;
• art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną, zwężającą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że o tym, czy dana osoba ma interes prawny (jest stroną) w postępowaniu administracyjnym decyduje to, że interes prawny tej osoby został naruszony;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art.24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie faktu wydania decyzji przez SKO, w skład którego wchodził członek organu, który orzekał w tej samej sprawie w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. uchylonej przez WSA wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r.;
• art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję SKO z [...] marca 2014 r. umarzającą postępowanie i tym samym naruszenie obowiązku sądowej kontroli administracji publicznej.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. będącym odpowiedzią na skargę kasacyjną [...] S.A. w G. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie w piśmie z dnia 29 lipca 2015 r. wskazali również na nieważność postępowania ( art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) w przedmiotowej sprawie z uwagi na wydanie decyzji w stosunku do podmiotu, który już nie istniał, ponieważ Spółka została wykreślona z KRS i utraciła zdolność sądową. W związku z powyższym pismem, Sąd odroczył w dniu 18 listopada 2016 r. rozprawę i zobowiązał pełnomocnika [...] S.A. z siedzibą w G. do pisemnego wyjaśnienia kwestii dotyczących przekształceń [...] Sp. z o.o. – w terminie 30 dni.
W dniu 22 grudnia 2016 r. wpłynęło do NSA pismo pełnomocnika [...] S.A. stanowiące wyjaśnienie kwestii podnoszonych przez pełnomocnika skarżących w piśmie z dnia 29 lipca 2015 r.
Pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. skierowanym do NSA pełnomocnik skarżących podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 29 lipca 2015 r., dotyczące nieważności postępowania z art. 183 § 2pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co wynika z powyższego przepisu. Wszelkie pisma kierowane do NSA po wniesieniu skargi kasacyjnej, mogą jedynie dotyczyć rozwinięcia uzasadnienia, w ramach podstaw kasacyjnych powołanych w skardze kasacyjnej.
W toku postępowania przed NSA strona nie może powoływać innych podstaw kasacji, niż te, które zostały wskazane w samej skardze kasacyjnej (wyrok NSA z 7 czerwca 2004 r., FSK 131/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 14). Związanie granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy nieważności postępowania, której przyczyny zostały wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a.
Tak więc pismo pełnomocnika skarżących z dnia 29 lipca 2015 r. jak i cała mająca po tym miejsce korespondencja, mogą być potraktowane jako zarzut nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co rozpoznając skargę kasacyjną Sąd musi z urzędu brać pod uwagę.
Jak wynika z ww. pisma pełnomocnika skarżących w toku postępowania administracyjnego, strona postępowania administracyjnego – w stosunku, do której została wydana decyzja administracyjna Burmistrza Bobolic z dnia [...] czerwca 2012 r., tj. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Adresatem ww. decyzji była [...] sp. z o.o., z dniem 28 czerwca 2012 r. nazwa spółki została zmieniona na [...] sp. z o.o., która w dniu 19 kwietnia 2013 r. została wykreślona z KRS.
Powyżej przedstawione okoliczności w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowią przesłanki nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 31 października 2014 r. II SA/Sz 493/14 z następujących powodów.
W tym postępowaniu Sąd nie kontroluje decyzji środowiskowej Burmistrza Bobolic z dnia [...] czerwca 2012 r., nie może, więc wypowiadać się na temat, czy powyższa decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Poza tym, istnienie przesłanki nieważności decyzji administracyjnej na gruncie przepisów Kodeksu postępowania w administracyjnego, nie oznacza przesłanki nieważności z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż ta dotyczy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w którym zostało wydane orzeczenie, na które została wniesiona skarga kasacyjna.
Adresatami decyzji SKO w Koszalinie z dnia [...] lipca 2013 r. i [...] marca 2014 r. umarzających postępowanie odwoławcze są I. i M. G., którzy w ocenie organów oraz w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wyrażonej w zaskarżonym wyroku z dnia 31 października 2013 r., nie mają przymiotu strony w postępowaniu, w którym została wydana decyzja środowiskowa Burmistrza Bobolic z dnia [...] czerwca 2012 r.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 i 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa krajowego, jakie obowiązują w RPA odczyt z dnia 15 listopada 2008 r., a więc wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o cenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor, właściwie ograniczył się do cytowania przepisów art. 11 ust. 1 i 3 wyżej wymienionej Dyrektywy, nie wskazując konkretnie, które z nich zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem i na czym to naruszenie polegało.
Tymczasem przepisy art. 11 omawianej dyrektywy odwołują się do: zgodności z krajowym systemem praw, administracyjnych procedur prawnych państwa członkowskiego, zapewnienia przez państwo członkowskie szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Na przykładzie chociażby rozpoznawanej sprawy, która trzykrotnie była już przedmiotem kontroli sądowej, najlepiej widać, że postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne RP, nie odbiegają od postanowień powołanej w skardze kasacyjnej dyrektywy z dnia 13 grudnia 2011 r. Brak implementacji dyrektywy do prawa krajowego, nie w każdym przypadku musi oznaczać obowiązek bezpośredniego jej stosowania, na co trafnie zwraca się uwagę w odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnika postępowania (s. 5).
Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnią, polegającą na przyjęciu, że o tym, czy dana osoba jest stroną postępowania, decyduje to, czy interes prawny tej osoby został naruszony. Tak przedstawiony zarzut skargi kasacyjnej, nie stanowi odzwierciedlenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, jest to błędne zrozumienie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia.
Sąd zaskarżonym wyroku swoje rozwiązania na temat przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, oparł na brzmieniu art. 28 k.p.a. Przepis ten jednak nie stanowi samodzielnej normy prawnej, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku, o których mowa w art. 28 k.p.a., może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Interes prawny, o których mowa w art. 28, może wynikać nie tylko z norm prawa materialnego administracyjnego, ale też np. z norm prawa cywilnego. Legitymacji procesowej w świetle art. 28 k.p.a., nie należy utożsamiać z udziałem społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (wyrok NSA z 24 września 2013 r., II OSK 1000/12).
Istotne dla określenia, kto jest stroną postępowania w każdej indywidualnej sprawie z zakresu ochrony środowiska, jest ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia na środowisko. Przy braku przepisów szczegółowych określających rzeczywisty zasięg oddziaływania poszczególnych przedsięwzięć, o tym kto powinien być stroną postępowania w sprawach z zakresu ochrony środowiska, decyduje interes prawny, ustalony zgodnie z regułami wypracowanymi przez doktrynę i orzecznictwo na tle art. 28 k.p.a. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 11 ust. 3 powołanej na wstępie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady to państwa członkowskie ustalają, co stanowi wystarczający interes lub naruszenie prawa. Nie ma więc jakichś uniwersalnych kryteriów ani norm prawnych, wspólnych dla państw członkowskich, które jednoznacznie określały, kto ma interes prawny i kto powinien być stroną w poszczególnych postępowaniach dotyczących różnych przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska. W każdym konkretnym postępowaniu administracyjnym wymagane jest, aby interes prawny był osobisty, własny, indywidualnej i konkretny (wyrok NSA z 18 czerwca 2014 r. II OSK 139/13). W postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, kryterium podstawowym, decydującym o uznaniu za stronę właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest twierdzenie, że na daną nieruchomość rozciąga się oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia.
Ustalenie obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wynika między innymi z karty informacyjnej, mapy ewidencyjnej załączonej przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji, z raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, oraz parametrów charakterystycznych dla każdego przedsięwzięcia podawanych przez producenta danego urządzenia. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, nie wyłączając możliwości dopuszczenia innych dowodów (art. 75 § 1 k.p.a.), dokonuje się oceny czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, czy też nie. Jeżeli dana nieruchomość położona jest w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia to przyjmuje się, że jej właściciel (użytkownik wieczysty) ma interes prawny w postępowaniu, w związku z czym jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pogląd wyrażony powyższej wynika również z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Nie jest prawdą, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji przyjął stanowisko, że stroną postępowania administracyjnego jest osoba, której interes prawny został naruszony, jak twierdzi się w skardze kasacyjnej. W zaskarżonym wyroku nie uzależniono też posiadanie przymiotu strony w postępowaniu od tego, czy oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość będzie w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne.
W rozpoznawanej sprawie ustalono, że nieruchomość należąca do skarżących nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i położona jest w odległości około 1300 m od miejsca lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych, czego nie kwestionuje również strona skarżąca.
Zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia będzie oczywiście inny w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej, a inny w przypadku elektrowni wiatrowych, co jeszcze będzie je zróżnicowało w zależności od parametrów technicznych i wysokości. Nie można jednak obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia ustalonego przez właściwe organy, traktować jako coś zupełnie abstrakcyjnego, gdzie każda próba określenia granic tego obszaru będzie traktowana jako naruszenie art. 28 k.p.a. Przykładem, że można ustalić w sposób obiektywny odległości lokalizacji budowy elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych i budynków o takiej funkcji od elektrowni wiatrowych są przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961), które weszły w życie z dniem 16 lipca 2016 r. W niniejszym postępowaniu są dowody i sądowoadministracyjnym nie został również naruszony art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a., jak podnosi się w skardze kasacyjnej. Nie podlega bowiem wyłączeniu członek Kolegium (SKO) ponownie rozpatrujący sprawę, kiedy wcześniej wydana przy jego udziale decyzja, została uchylona orzeczeniem sądu administracyjnego (wyrok NSA z 11 lipca 2014 r., II OSK 297/13, Lex nr 1519353, wyrok NSA z 12 lipca 2016 r., II OSK 2469/15, Lex nr 2102201).
W skardze kasacyjnej uzasadnieniem zarzutu naruszenia art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. jest jedynie to, że WSA w Szczecinie nie uwzględnił skargi, jak wynika z powyższych rozważań, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było powodów do uwzględnienia skargi, co może świadczyć o prawidłowo przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI