II OSK 3245/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną F. sp. z o.o., uznając, że doręczenie decyzji Wspólnocie Mieszkaniowej nastąpiło skutecznie w siedzibie wskazanej przez Wspólnotę, co skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową. WSA uznał, że doręczenie decyzji pierwszej instancji nie nastąpiło skutecznie w siedzibie Wspólnoty, co spowodowało, że odwołanie zostało wniesione w terminie. NSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA, oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że kluczowe było doręczenie na adres wskazany przez Wspólnotę jako adres dla doręczeń, a niekoniecznie adres siedziby lokalu.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego, który stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową. Wojewoda uznał, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy została skutecznie doręczona Wspólnocie w dniu 22 listopada 2018 r. jednemu z członków zarządu, J. K., na jego adres prywatny, co skutkowało rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Wspólnota twierdziła, że skuteczne doręczenie nastąpiło 23 listopada 2018 r. do innego członka zarządu, J. S., pod adresem siedziby Wspólnoty. WSA przychylił się do stanowiska Wspólnoty, interpretując art. 45 K.p.a. jako wymóg doręczenia pisma w siedzibie jednostki organizacyjnej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Sąd wskazał, że kluczowe było doręczenie na adres wskazany przez Wspólnotę jako adres dla doręczeń, który znajdował się na pieczęci zarządu i był znany organom. Doręczenie na adres prywatny J. K. miało charakter informacyjny i nie rozpoczęło biegu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie pisma jednostce organizacyjnej, dokonane poza lokalem jej siedziby, jest co do zasady prawnie bezskuteczne, nawet jeśli odbiera je osoba uprawniona, chyba że jednostka nie posiada siedziby lub wskazała inny adres do doręczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 45 K.p.a. wymaga doręczenia pisma w siedzibie jednostki organizacyjnej. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej, kluczowe jest doręczenie na adres wskazany przez nią jako adres dla doręczeń, który był znany organom. Doręczenie na adres prywatny członka zarządu, choć osoba ta była uprawniona do odbioru, miało charakter jedynie informacyjny i nie rozpoczęło biegu terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymaga doręczenia pisma w siedzibie jednostki organizacyjnej lub na wskazany przez nią adres do doręczeń. Doręczenie poza tymi miejscami jest co do zasady bezskuteczne.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 58 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość przywrócenia terminu.
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
u.w.l. art. 21 § 2
Ustawa o własności lokali
Dotyczy reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd.
Pr. bud. art. 82 § 3
Prawo budowlane
Dotyczy pozwoleń na budowę.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 207 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji administracyjnej Wspólnocie Mieszkaniowej nastąpiło skutecznie na adres wskazany przez Wspólnotę jako adres dla doręczeń, co rozpoczęło bieg terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie na adres prywatny członka zarządu miało charakter informacyjny i nie wywołało skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej kasacyjnie spółki F. sp. z o.o. o niewłaściwym zastosowaniu art. 21 ustawy o własności lokali i braku określenia zasad biernej reprezentacji wspólnoty. Argumentacja spółki o braku znajomości przez organy administracji szczegółowego adresu siedziby lokalu Wspólnoty. Argumentacja spółki o prawidłowym doręczeniu decyzji przez organ I instancji Panu J. K. jako pierwszemu z członków zarządu.
Godne uwagi sformułowania
brzmienie przepisu wyklucza możliwość odstępstw od zasad doręczenia i dokonanie go poza miejscem wskazanym w przepisie lub do rąk osoby wprawdzie upoważnionej do odbioru pism, ale będącej poza lokalem, stanowiącym siedzibę adresata doręczenie dokonane jednostce organizacyjnej poza lokalem jej siedziby jest - co do zasady - prawnie bezskuteczne i to nawet w sytuacji, gdy osobą odbierającą pismo jest osoba uprawniona do odbioru pism adres ten był znany organom administracji w toku postępowania, gdyż znajdował się na jednym z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy doręczenie decyzji także drugiemu z członków zarządu Wspólnoty na adres [...] traktować należy wyłącznie jako doręczenie o charakterze informacyjnym, które nie wywołało skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń pism procesowych do wspólnot mieszkaniowych, zwłaszcza w kontekście ustalania siedziby i adresu do doręczeń oraz biegu terminów procesowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnoty mieszkaniowej, gdzie adres dla doręczeń był znany organom z dokumentów sprawy, a niekoniecznie formalnie zgłoszony jako siedziba.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście jednostek organizacyjnych takich jak wspólnoty mieszkaniowe, gdzie ustalenie skutecznego adresu do doręczeń może być skomplikowane i mieć kluczowe znaczenie dla zachowania terminów procesowych.
“Kiedy doręczenie pisma jest skuteczne? Kluczowa decyzja NSA w sprawie wspólnot mieszkaniowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 3245/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/ Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 2911/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-03-18 II OZ 906/20 - Postanowienie NSA z 2020-10-27 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 45, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 532 art. 21 Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 184, art. 207 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2911/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 marca 2019 r. nr 98/OPON/2019 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2911/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 marca 2019 r. nr 98/OPON/2019 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym w sprawie. F. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (inwestor), reprezentowany przez A. R. 19 września 2018 r. wystąpił o pozwolenie na przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku z przeznaczeniem na funkcję mieszkalno-usługową przy [...] w W. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia 14 listopada 2018 r., Nr 656/Ś/2018, zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na ww. przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. (dalej jako "Wspólnota"), reprezentowana przez J. S. i J. K. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 5 marca 2019 r., Nr 98/OPON/2019, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. Organ odwoławczy po analizie akt sprawy wskazał, że skarżąca Wspólnota posiada zarząd reprezentowany przez J. S. i J. K. . W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji właśnie te osoby były uprawnione do reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej z tytułu pełnienia funkcji członków zarządu. Zaznaczył jednakże, że w przypadku, gdy organ wspólnoty mieszkaniowej uprawniony do jej reprezentacji jest organem kolegialnym, a jednocześnie nie wskazano adresu lokalu siedziby tego organu (ani wspólnoty mieszkaniowej) tylko adresy zamieszkania członków zarządu, organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do doręczania pism w postępowaniu administracyjnym wszystkim wskazanym członkom zarządu. Czym innym jest bowiem sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej - do czego wymagane jest, co do zasady, złożenie oświadczenia woli przynajmniej przez dwóch członków kilkuosobowego zarządu (art. 21 ust. 2 ustawy o własności lokali), a czym innym uprawnienie do odbioru pism kierowanych do wspólnoty mieszkaniowej, które to uprawnienie posiada każdy członek zarządu samodzielnie. Oznacza to, że dysponując danymi trzech członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej wystarczające byłoby doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym tylko jednej z nich - wybranej przez organ, jeśli wskazania takiego nie dokonała wspólnota. Według organu przyjęcie takiej koncepcji doręczenia stanowi wystarczające zapewnienie stronie udziału w postępowaniu, nie narusza art. 45 K.p.a., a jednocześnie jest zgodne z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. Ponadto pozwala to uniknąć wątpliwości co do daty skutecznego doręczenia pisma i sposobu liczenia terminów do wniesienia środków odwoławczych, w tym również skargi do sądu administracyjnego, jakie zaistniały w sprawie. Zaskarżona decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z 14 listopada 2018 r. została skutecznie doręczona wszystkim dwóm członkom zarządu skarżącej Wspólnoty i w opinii organu nie mogło być to oceniane jako naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 45 K.p.a. Działanie takie, choć pozbawione uzasadnienia z punktu widzenia ekonomiki procesowej, niewątpliwie miało bowiem na celu zapewnienie Wspólnocie jak najpełniejszego udziału w sprawie. Wojewoda uznał, że w sytuacji, gdy każdy z członków zarządu odebrał zaskarżoną decyzję w innej dacie, skutek prawnie skutecznego doręczenia decyzji wobec Wspólnoty nastąpił w chwilą pierwszego, najwcześniejszego doręczenia decyzji jednemu z członków zarządu. Późniejsze doręczenie tej samej decyzji pozostałym członkom zarządu miało charakter wyłącznie informacyjny i nie wpływało na bieg terminu do wniesienia odwołania, który rozpoczął już swój bieg. Doręczenie Wspólnocie zaskarżonej decyzji nastąpiło zatem w dniu 22 listopada 2018 r., tj. z dniem, kiedy decyzję doręczono J. K. Odwołanie od ww. decyzji zostało natomiast nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 7 grudnia 2018 r. Wojewoda, uznał, że w przedmiotowym postępowaniu, odwołanie wniesione przez Wspólnotę zostało złożone po upływie ustawowego terminu, wobec czego nie zasługiwało na uwzględnienie. Wojewoda powołał się przy tym na pogląd orzecznictwa, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. Wojewoda stwierdził, że strona nie skorzystała z możliwości wynikającej z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., zgodnie z którym termin uchybiony może zostać przywrócony na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło nie z jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu powinien być wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której określony był termin. Rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie określonego w przepisach terminu było więc niedopuszczalne. Wspólnota nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. W jej ocenie, został naruszony art. 45 K.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia Wspólnocie decyzji w dniu 22 listopada 2018 roku, mimo że doręczenie tej decyzji J. K. nie nastąpiło pod adresem siedziby Wspólnoty. Wspólnota posiada swoją siedzibę w lokalu nr [...] przy [...] w W. Był to jednocześnie adres korespondencyjny Wspólnoty, którym posługuje się ona we wszelkich pismach kierowanych do organów. W związku z powyższym przyjęcie, że doręczenie skarżonej decyzji J. K. - członkowi zarządu Wspólnoty na jego adres prywatny jest równoznaczne z doręczeniem tej decyzji Wspólnocie Mieszkaniowej było nieprawidłowe. Przyjęcie przez Wojewodę, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania było nieuzasadnione. Skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji Wspólnocie nastąpiło 23 listopada 2018 r., poprzez jej doręczenie J. S. - członkowi zarządu Wspólnoty, gdyż to doręczenie miało miejsce w siedzibie Wspólnoty, tj. w lokalu nr [...] przy [...] w W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, bowiem uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił przedstawione w skardze stanowisko Wspólnoty, że dyspozycja art. 45 K.p.a. jest jednoznaczna i wynika z niej, że dla uznania prawidłowości doręczenia decyzji jednostce organizacyjnej, jaką jest również wspólnota mieszkaniowa, niezbędnym jest doręczenie nie tylko osobom upoważnionym do odbioru pism w imieniu takiej jednostki, ale również w siedzibie jednostki. Ustawa nie zawiera w tym zakresie żadnych wyjątków. Odwołując się do poglądów doktryny Sąd wskazał, że w art. 45 K.p.a. "określa się miejsce, w którym następuje doręczenie pisma, oraz wymienia osobę odbierającą je. Brzmienie przepisu wyklucza możliwość odstępstw od zasad doręczenia i dokonanie go poza miejscem wskazanym w przepisie lub do rąk osoby wprawdzie upoważnionej do odbioru pism, ale będącej poza lokalem, stanowiącym siedzibę adresata" (por. np. komentarz do art. 45 K.p.a. w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2019, a także w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. Marek Wierzbowski, red. Aleksandra Wiktorowska, 2019, wydanie 28 oraz w: Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, red. Roman Hauser, Marek Wierzbowski, 2020, wydanie 6). Sąd zauważył, że potwierdzenie powyższego stanowiska stanowi ukształtowana linia orzecznicza sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1970/12 (Legalis) NSA wyjaśnił, że nie powinno być sporne, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, zgodnie z treścią art. 45 K.p.a. W wyroku z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1956/13 (Legalis) NSA wyraźnie wskazał, że zgodnie z art. 45 K.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. NSA stwierdził też w ww. wyroku, że "z jasnej treści art. 45 K.p.a. wynika, że obowiązek doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w lokalu siedziby adresata ciąży na organie wówczas, gdy adresatem pisma jest jednostka organizacyjna lub organizacja społeczna". Sąd wyjaśnił, że doręczenie dokonane jednostce organizacyjnej poza lokalem jej siedziby jest - co do zasady - prawnie bezskuteczne i to nawet w sytuacji, gdy osobą odbierającą pismo jest osoba uprawniona do odbioru pism (tak też komentarz do art. 45 K.p.a. w: Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, red. Roman Hauser, Marek Wierzbowski, 2020, wydanie 6). Sąd za słuszne uznał stanowisko Wspólnoty, że bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy Nr 656/Ś/2018 z 14 listopada 2018 r., rozpoczął się od dnia doręczenia tej decyzji Wspólnocie (tj. członkowi zarządu Wspólnoty J. S., działającemu w jej imieniu) w dniu 23 listopada 2018 r., a nie 22 listopada 2018 r., kiedy decyzję adresowaną nie na miejsce siedziby Wspólnoty, ale miejsce zamieszkania osoby fizycznej otrzymał J. K. Wyłącznie bowiem doręczenie decyzji J. S. było zgodne z prawem, gdyż miało miejsce zarówno w siedzibie Wspólnoty, tj. w lokalu nr [...] przy [...] w W., jak i spełniało pozostałe przesłanki z art. 45 K.p.a. Sąd zauważył, że znane jest mu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3029/15 (CBOSA), że w przypadku, gdy organ wspólnoty mieszkaniowej uprawniony do jej reprezentacji jest organem kolegialnym, a jednocześnie nie wskazano adresu lokalu siedziby tego organu (ani wspólnoty mieszkaniowej) tylko adresy zamieszkania członków zarządu, organ administracji publicznej uprawniony jest do doręczenia pisma na adres zamieszkania członka zarządu z zastosowaniem przepisu art. 42 i art. 43 K.p.a. Sąd jednak wyjaśnił, że ww. wyrok zapadł w sprawie, w której ani zarząd wspólnoty, ani wspólnota mieszkaniowa nie posiadały lokalu swej siedziby. Ponadto, w ocenie Sądu, charakter cogentis art. 45 K.p.a. sprawia, że jakiekolwiek odstępstwa od zasady doręczania pism jednostce organizacyjnej w jej siedzibie powinny być traktowane z wyjątkową ostrożnością i jedynie w wypadkach, kiedy jednostka taka nie ma siedziby. Organ powinien jednakże każdorazowo ustalać adres siedziby takiej jednostki i dopiero wówczas, gdy z akt sprawy wynikało będzie (np. z wyjaśnień jednostki wezwanej przez organ do wskazania adresu siedziby), że nie ma ona siedziby, możliwe jest rozważenie innego sposobu doręczeń. Sąd we wskazaniach odnośnie do dalszego postępowania stwierdził, że Wojewoda, ponownie rozpoznając odwołanie Wspólnoty od ww. decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 14 listopada 2018 r., przyjmie za datę doręczenia tej decyzji 23 listopada 2018 r. (piątek) i przy obliczaniu terminu do wniesienia odwołania uwzględni treść art. 57 § 1 K.p.a. Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Spółka F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 21 ustawy o własności lokali tj. z dnia 3 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 532) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Wspólnota Mieszkaniowa jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej niejako automatycznie posiada siedzibę lokalu, w sytuacji w której przepisy prawa w żadnym wypadku nie określają zasad biernej reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej przez jej zarząd, w tym nie precyzują w konkretny sposób sposobu doręczenia korespondencji kierowanej do wspólnoty mieszkaniowej zaś prymat zasady doręczenia korespondencji na adres siedziby lokalu może być wykonywany jedynie w wypadku, gdy organowi administracji szczegółowy adres siedziby lokalu Wspólnoty jest znany; Natomiast naruszenia przepisów procesowych skarżąca kasacyjnie Spółka upatruje w naruszeniu: a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z przepisem art. 45 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której od początku postępowania Wspólnota Mieszkaniowa nie posługiwała się adresem (siedzibą) lokalu a wszelkie doręczenia były kierowane i odbierane przez członków zarządu w ich miejscach zamieszkania; b) art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte rozpoznanie akt sprawy administracyjnej, tj., poprzez przyjęcie, że organom administracji, tak pierwszej jak i drugiej instancji znany był szczegółowy adres do doręczeń skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...], w sytuacji w której podmiot ten nie posługiwał się w toku postępowania szczegółowym adresem (numerem lokalu) i na każdym etapie postępowania korespondencję odbierali osobno obaj członkowie zarządu, co z kolei wprost prowadzi do konkluzji, że organ I instancji prawidłowo doręczył decyzję nr 656/Ś/2018 Panu J. K. jako pierwszemu z członków zarządu Wspólnoty. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do niniejszej skargi kasacyjnej (wydruk z rejestru REGON podmiotów posiadających adres siedziby w budynku przy [...] w W.; wydruk z rejestru REGON Wspólnoty Mieszkaniowej [...]) i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki zapadły w niniejszej sprawie wyrok nie odpowiada przepisom prawa i zasługuje na uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka wskazuje, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji Wspólnota Mieszkaniowa nie posługiwała się adresem siedziby lokalu. Organ w sposób należyty określił zakres uczestników postępowania oraz ustalił ich adresy. W wypadku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] były to adresy członków zarządu, gdyż adres który wskazuje Wspólnota Mieszkaniowa [...] wskazany na pieczęci Wspólnoty nie pojawiał się we wcześniejszych stadiach postępowania. Pod adresy członków zarządu organ kierował zatem wszelką korespondencję od początku wszczęcia postępowania i co istotne, korespondencja ta była odbierana każdorazowo przez obu członków zarządu osobiście. W toku postępowania, żaden z członków zarządu nie wskazał organowi I instancji adresu siedziby lokalu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], pod który należałoby doręczać korespondencję tak, jak wymagałby tego przepis art. 45 K.p.a. Artykuł 21 ustawy o własności lokali nie zawiera w sobie żadnej normy, która regulowałaby zasady reprezentacji biernej wspólnoty mieszkaniowej. Nie jest wobec tego jasne, na jakich zasadach wspólnocie mają być skutecznie składane oświadczenia woli oraz jak powinny wobec niej być dokonywane doręczenia zawiadomień procesowych i aktów stosowania prawa. W doktrynie dominuje pogląd, że istnieje możliwość skutecznego doręczania oświadczeń woli każdemu członkowi zarządu (tak: Ustawa o własności lokali. Komentarz, red dr hab. Konrad Osajda, Warszawa 2018). Dodatkowo Spółka zauważa, że spośród szeregu jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, koncept wspólnoty mieszkaniowej jest mało sformalizowany i uszczegółowiony w przepisach prawa w tym zakresie, że nie istnieje m.in. jakikolwiek urzędowy spis, rejestr czy wykaz wspólnot mieszkaniowych, w którym wskazany byłby adres siedziby lokalu takiej wspólnoty. Innymi słowy, nie jest możliwe w każdym wypadku automatyczne ustalenie szczegółowych danych lokalu, w którym działa (tj. funkcjonuje i wykonuje swoje czynności) wspólnota w osobie reprezentującego ją zarządu, co też odróżnia w tym zakresie wspólnoty mieszkaniowe od jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej takich jak spółki osobowe, których dokładny adres i siedziba wskazane są w odpowiednim rejestrze. Zwyczajowo jako adres wspólnoty mieszkaniowej podany jest jedynie adres nieruchomości, w której utworzona została wspólnota mieszkaniowa. W przedmiotowej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie wskazała organowi I instancji szczegółowego adresu siedziby lokalu. Jednocześnie w każdym przypadku organ I instancji doręczał korespondencję na ręce członków zarządu Wspólnoty, nie zaś osób trzecich, które przybywałyby w danym lokalu. Szczegółowy adres lokalu Wspólnoty Mieszkaniowej nie został podany nawet w bazie REGON, która jest najpełniejszym zbiorem danych Podmiotów Gospodarki Narodowej, pomimo, że pod tym adresem funkcjonuje szereg podmiotów, których dane adresowe ze wskazaniem numeru lokalu są podane w tejże bazie. Spółka wystąpiła o dopuszczenie w charakterze dowodu uzupełniającego wydruków z rejestru REGON, z którego wynika że Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie posługuje się uszczegółowionym adresem siedziby lokalu Wspólnoty. Skarżąca kasacyjnie wskazuje, że o ile podstawą orzekania przed sądami administracyjnymi są akta sprawy administracyjnej wraz z materiałem dowodowym tam zebranym w toku całego postępowania, to w przedmiotowej sprawie konieczne jest podkreślenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do twierdzeń skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej bez wnikliwej analizy zebranego w tej sprawie materiału, którego dotyczyła skarga do WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął fakt, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie posługuje się szczegółowym adresem siedziby (nr lokalu) w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji nr 656/Ś/2018. Ponieważ celem postępowania dowodowego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, to właśnie w tym zakresie należy postawić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu zarzut niedopełnienia tego obowiązku. W ocenie skarżącej kasacyjnie Spółki Wojewoda Mazowiecki prawidłowo ocenił stan faktyczny i na podkreślenie powyższego skarżąca kasacyjnie spółka dołączyła wydruki z bazy REGON. Z powyższego wynika, że organ I instancji prawidłowo dokonywał zawiadomień uczestnika - Wspólnoty Mieszkaniowej, doręczając każdorazowo korespondencję członkom zarządu, których adresy były organowi I instancji znane. Należy zatem uznać za słuszny pogląd wyrażony przez Wojewodę Mazowieckiego, który wskazał, że skoro każdy z członków zarządu Wspólnoty odebrał decyzję, przy czym nastąpiło to w innej dacie, skutek doręczenia decyzji wobec Wspólnoty nastąpił z chwilą wcześniejszego doręczenia decyzji jednemu z członków zarządu (panu J. K. ) zaś drugie doręczenie miało w takim wypadku charakter wyłącznie informacyjny. Przyjęcie innej koncepcji prowadziłoby w ocenie skarżącej kasacyjnie spółki do ponadnormatywnego wydłużenia terminu na wniesienie środka odwoławczego - nawet dwukrotnie, bowiem łatwo przewidzieć taką sytuację, gdy znając treść orzeczenia administracyjnego, kolejni członkowie kolegialnego organu uprawnionego do odbioru korespondencji odczekują maksymalny termin, w którym operator pocztowy (lub odpowiednio gmina gdy doręczenia takiego dokuje pracownik gminy) przechowuje pismo w swojej placówce pocztowej, odbierając to pismo w ostatnim dniu tego terminu. Z pewnością takie rozwiązanie nie byłoby celem ustawodawcy. Dlatego też słuszne jest stanowisko Wojewody Mazowieckiego stwierdzające, że bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie 656/S/2018 powinien być liczony od 22 listopada 2018 roku czyli od daty doręczenia decyzji Panu J. K. . Zdaniem Spółki, twierdzenie Wspólnoty oraz pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku skuteczności doręczenia decyzji dnia 22 listopada 2018 roku J. K. a skuteczności doręczenia dnia 23 listopada 2018 roku J. S. jako czynnemu w lokalu Wspólnoty nie zasługuje na uznanie. Wobec braku zdefiniowania siedziby lokalu Wspólnoty, skutek doręczenia następuje z chwilą przekazania korespondencji członkowi zarządu. Przedstawiony w tym zakresie pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje on na fakt, że brzmienie przepisu art. 45 K.p.a. wyklucza możliwość odstępstw od zasad doręczenia i dokonania doręczenia poza miejscem wskazanym w przepisie lub do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism ale będącej poza lokalem stanowiącym siedzibę adresata jest prawdziwy w zakresie w jakim dotyczy podmiotów, których szczegółowy adres jest wskazany bądź w rejestrze bądź wskazany przez zainteresowaną stronę (uczestnika). W przedmiotowej sprawie adresem Wspólnoty Mieszkaniowej jest adres: [...]. Pod ten adres korespondencja została doręczona członkom zarządu (numer lokalu[...] nie był wcześniej przedstawiony przez Wspólnotę ani nie jest wskazany w jakimkolwiek zbiorze/rejestrze/katalogu). Spółka w powyższym zakresie przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2017 roku (sygn. akt II OSK 3029/15) podkreślając, że w świetle stanu faktycznego właśnie tym wyrokiem należało kierować się celem analizy słuszności kontrolowanej skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Słusznie Sąd I instancji uznał, że bieg terminu do wniesienia odwołania powinien liczyć się od dnia doręczenia decyzji na adres lokalu nr [...] przy [...], to jest J. S. jednakże nie dlatego, że pod tym adresem znajduje się siedziba Wspólnoty, tylko dlatego, że jest to adres dla doręczeń wskazany przez tę Wspólnotę. Na pieczątce, którą posługiwał się Zarząd Wspólnoty najpierw wskazano nazwę Wspólnoty "Wspólnota Mieszkaniowa [...]" a następnie wskazano adres Wspólnoty "[...][...], [...] W.". Adres ten był znany organom administracji w toku postępowania, gdyż znajdował się na jednym z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, to jest na kopii oświadczenia Wspólnoty Mieszkaniowej z 23 października 2018 r. o wyrażeniu zgody inwestorowi na podwyższenie kominów. Kopia tego pisma została dostarczona przez inwestora w dniu 23 października 2018 r., co wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu I instancji. Mając taką informację organ administracji powinien wszelką korespondencję doręczać Wspólnocie na ww. adres. Tylko doręczenie decyzji organu I instancji na ten adres, wywoływało skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie decyzji także drugiemu z członków zarządu Wspólnoty na adres [...][...] traktować należy wyłącznie jako doręczenie o charakterze informacyjnym, które nie wywołało skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Podstawę do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości w pkt 2 sentencji stanowił art. 207 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI