II OSK 321/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jego skargę o wznowienie postępowania sądowego. Postępowanie pierwotnie dotyczyło odmowy wydania zaświadczenia o pracy przymusowej w batalionie budowlanym. Z.P. domagał się wznowienia, argumentując nieważnością postępowania (m.in. błędne pouczenie o kasacji, udział wyłączonych sędziów) oraz późniejszym wykryciem okoliczności faktycznych. WSA w Rzeszowie uznał, że zarzuty nieważności, w tym dotyczące pouczenia o kasacji i pozbawienia możności działania, są chybione, ponieważ skarżący działał osobiście i był prawidłowo pouczony o środkach zaskarżenia. Również zarzuty dotyczące późniejszego wykrycia dowodów nie znalazły potwierdzenia, gdyż dokumenty te były jawne w poprzednim postępowaniu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 271 pkt 1 w zw. z art. 283 P.p.s.a. dotyczących wyłączenia sędziów. Sąd kasacyjny stwierdził, że sędziowie wskazani jako wyłączeni nie brali udziału w wydaniu wyroku z dnia 7 maja 2004 r., który był przedmiotem skargi o wznowienie, a jedynie w innych postępowaniach w tej samej sprawie. NSA uznał, że art. 283 P.p.s.a. odnosi się wyłącznie do orzeczenia objętego skargą o wznowienie. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 106 § 3 i art. 153 P.p.s.a.) również uznano za nieuzasadnione, wskazując, że przepisy te są przepisami proceduralnymi, a sąd nie miał obowiązku przeprowadzania dowodów z dokumentów, które były powszechnie dostępne (jak Konwencja nr 29). Sąd kasacyjny podkreślił również, że skarga o wznowienie postępowania jest środkiem o charakterze restrykcyjnym i nie może być wykorzystywana do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności art. 283 P.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego, oraz zasady dotyczące pozbawienia możności działania strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze wznowieniem postępowania i wyłączeniem sędziego. Interpretacja art. 283 P.p.s.a. jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy błędne pouczenie strony o możliwości wniesienia kasacji, skutkujące pozbawieniem jej możności działania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania z powodu nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona działała osobiście, była prawidłowo pouczona o środkach zaskarżenia, a zarzut pozbawienia możności działania nie jest uzasadniony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący był prawidłowo pouczony o przysługującej mu skardze kasacyjnej i sposobie jej wniesienia. Zarzut pozbawienia możności działania był chybiony, a odwołanie do art. 393 pkt 6 k.p.c. nie miało zastosowania.
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli okoliczności i dowody te nie były jawne i nie mogły być ujawnione w poprzednim postępowaniu. Dowody powstałe po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowią podstawy wznowienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że dokumenty, na które powoływał się skarżący jako na nowo odkryte, były jawne w poprzednim postępowaniu lub nie zostały sprecyzowane w sposób umożliwiający ich wykorzystanie.
Czy udział sędziego w innym postępowaniu w tej samej sprawie (nie będącym przedmiotem skargi o wznowienie) uzasadnia wyłączenie tego sędziego od orzekania w postępowaniu o wznowienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 283 P.p.s.a. odnosi się wyłącznie do sędziego, którego udział lub zachowanie w poprzednim postępowaniu (objętym skargą o wznowienie) uzasadnia wznowienie.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował art. 283 P.p.s.a. w sposób ścisły, wskazując, że wyłączenie dotyczy tylko sędziego orzekającego w postępowaniu, które jest kwestionowane skargą o wznowienie, a nie w innych, wcześniejszych postępowaniach w tej samej sprawie.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów na wniosek strony w postępowaniu o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Jednakże, przepisy prawa powszechnie obowiązującego (jak konwencje międzynarodowe) nie wymagają przeprowadzania dowodu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. jest nieuzasadniony, ponieważ sąd nie miał obowiązku przeprowadzania dowodu z Konwencji nr 29, która jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie wymaga dowodowego udowadniania jej istnienia.
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 271 § pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania z powodu nieważności, gdy w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona nie mogła domagać się wyłączenia.
P.p.s.a. art. 271 § pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania z powodu nieważności, gdy strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
P.p.s.a. art. 273 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
P.p.s.a. art. 283
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia, którego udział lub zachowanie w poprzednim postępowaniu dotyczy skarga, jest wyłączony od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
P.p.s.a. art. 105
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony mogą w toku posiedzenia zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżeń do protokołu.
P.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna jest sporządzana przez adwokata lub radcę prawnego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 393 § pkt. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja nie przysługuje w sprawach świadectw pracy.
k.p.c. art. 248 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 248 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 140 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym dotyczących wyłączenia sędziów i braku możności działania strony, nie zostały uzasadnione. • Sędziowie wskazani jako wyłączeni nie brali udziału w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie. • Przepis art. 283 P.p.s.a. dotyczy wyłącznie sędziego orzekającego w postępowaniu, które jest kwestionowane skargą o wznowienie.
Odrzucone argumenty
Błędne pouczenie o możliwości wniesienia kasacji stanowiło rażące naruszenie prawa i pozbawiło stronę możności działania. • Udział sędziów Marii Zarębskiej-Kobak i Krystyny Józefczyk w składzie orzekającym w sprawie o wznowienie postępowania, którzy brali udział w innych postępowaniach w tej samej sprawie, skutkował nieważnością postępowania. • Sąd I instancji wadliwie ocenił materiał dowodowy i nie przeprowadził dowodów powołanych przez skarżącego, naruszając art. 153 P.p.s.a. • Sąd I instancji nie dopuścił dowodu z Międzynarodowej Konwencji nr 29, naruszając art. 106 § 3 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania powinno być obwarowane restrykcjami. • Pośrednie postępowanie, od którego domagano się wznowienia, było wyłącznie to zakończone wyrokiem z dnia 7 maja 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1842/03. • Racjonalny ustawodawca gdyby chciał odmiennie uregulować sytuację o jakiej mowa w art. 283 ustawy procesowej i odnieść obowiązek wyłączenia sędziego od orzekania w postępowaniu o wznowienia postępowania również do innych postępowań w granicach danej sprawy, w których dany sędzia orzekał, sformułowałby omawiany przepis inaczej posługując się pojęciem "w poprzednich postępowaniach" - czego jednak nie uczynił w omawianej ustawie.
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Barbara Gorczycka-Muszyńska
członek
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności art. 283 P.p.s.a. w kontekście wyłączenia sędziego, oraz zasady dotyczące pozbawienia możności działania strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze wznowieniem postępowania i wyłączeniem sędziego. Interpretacja art. 283 P.p.s.a. jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze wznowieniem postępowania i wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Interpretacja NSA dotycząca zakresu stosowania art. 283 P.p.s.a. jest szczególnie wartościowa.
“Kiedy sędzia z poprzedniej instancji nie może orzekać w sprawie o wznowienie postępowania? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.