II OSK 320/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-07-15
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminyorgan nadzorutermin zaskarżeniaprawo administracyjneNSAWSAskarga kasacyjnasamorząd gminny

NSA orzekł, że organ nadzoru nie jest związany terminem przy wnoszeniu skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, jeśli ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Gdynia w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów postępowania przez WSA, który uznał, że organ nadzoru (Wojewoda Pomorski) nie był związany terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje terminu dla organu nadzoru do zaskarżenia uchwały rady gminy do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Gdynia dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając zarzuty Wojewody Pomorskiego dotyczące naruszenia procedury uchwalania planu. Wojewoda podniósł m.in. brak pozytywnej opinii Wydziału Środowiska i Rolnictwa oraz niezgodność planu ze studium uwarunkowań. Gmina Gdynia i uczestnik postępowania, "T." Sp. z o.o., zarzucili Wojewodzie naruszenie terminu do wniesienia skargi. WSA uznał, że organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia w tym trybie, powołując się na specyfikę przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła spółka "T.", argumentując, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, a organ nadzoru powinien być związany terminem 30-dniowym określonym w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ustawa o samorządzie gminnym w art. 93 ust. 1 nie ogranicza organu nadzoru terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, w przeciwieństwie do innych trybów zaskarżenia. NSA stwierdził, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące terminów nie mają zastosowania do tego specyficznego trybu skargi organu nadzoru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru nie jest związany terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli ustawa ta nie stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Ustawa o samorządzie gminnym w art. 93 ust. 1 nie przewiduje terminu dla organu nadzoru do zaskarżenia uchwały rady gminy do sądu administracyjnego. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące terminów nie mają zastosowania do tego specyficznego trybu skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepis ten nie ogranicza organu nadzoru terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin 30 dni do wniesienia skargi od decyzji i postanowienia, który nie ma zastosowania do skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g.

u.z.p. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 25

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 102 § a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Wyłącza stosowanie art. 52 § 2 i 4 p.p.s.a. w sprawach z rozdziału 10 u.s.g., co oznacza brak obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa termin, w którym organ nadzoru może we własnym zakresie stwierdzić nieważność uchwały lub zarządzenia gminy.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutek wniesienia skargi po terminie – odrzucenie skargi.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 94

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Sąd może stwierdzić nieważność uchwały lub zarządzenia z powodu upływu rocznego terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru nie jest związany terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że organ nadzoru nie był związany terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy. Skarga Wojewody Pomorskiego powinna zostać odrzucona jako wniesiona po terminie.

Godne uwagi sformułowania

organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 par. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin zaskarżenia nie wynika z przepisów powołanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ustawodawca nie ograniczył w ustawie o samorządzie gminnym organu nadzoru skarżącego uchwałę do sądu administracyjnego żadnym terminem

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Danuta Tryniszewska - Bytys

sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku terminu dla organu nadzoru do zaskarżania uchwał rady gminy do sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi organu nadzoru na uchwały rady gminy; nie dotyczy innych rodzajów skarg ani innych organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z nadzorem nad samorządem terytorialnym i terminami zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę gminy bezterminowo? NSA rozstrzyga kluczową kwestię proceduralną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 320/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Danuta Tryniszewska - Bytys /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 544/04 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2004-12-15
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2006 1 poz. 7
Tezy
Wnosząc w trybie art. 93 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ skargę na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 par. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/; termin zaskarżenia nie wynika z przepisów powołanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Danuta Tryniszewska-Bytys /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "T." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 544/04 w sprawie ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Miasta Gdynia z dnia 26 listopada 2003 r. Nr XIII/259/03 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od "T." Sp. z o.o. na rzecz Wojewody Pomorskiego kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sygnatura akt II SA/Gd 554/04 stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Gdynia z dnia 23 listopada 2003 r. Nr XIII/259/03 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Dąbrowa w Gdyni, rejon ulicy Rdestowej.
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte na skutek skargi Wojewody Pomorskiego złożonej na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 94 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zmianami) oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 80 z 2003 r., poz. 717). Skarżący zarzucił uchwale sprzeczność z prawem wynikającą z faktu niedochowania wymogów procedury opracowania planu, określonej
w art. 18 ust. 2 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 18 ust. 2 pkt 2 "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zmianami zwanej dalej u.z.p.), tj. braku pozytywnej opinii Wydziału Środowiska i Rolnictwa Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku do uchwalonej wersji planu wyłożonego do publicznego wglądu w dniach od 12 maja 2003 r. do 9 czerwca 2003 r. oraz braku dokumentów świadczących o spójności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, będącego opracowaniem określającym politykę przestrzenną gminy – co stanowi naruszenie art. 6 u.z.p. i wskazuje na naruszenie trybu postępowania, skutkującego sankcją określoną w art. 27 ust. 1 powołanej ustawy.
Organ nadzoru podniósł, iż projekt planu był co prawda przedstawiony Wydziałowi Środowiska i Rolnictwa Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, ale został dwukrotnie negatywnie zaopiniowany (pismo z dnia 4 czerwca 2002 r. oraz
24 lipca 2002 r.). Co prawda uwagi Wydziału Środowiska i Rolnictwa zostały
w późniejszym terminie uwzględnione, ale uchwalony plan znacznie różni się od projektu wyłożonego do publicznego wglądu i uzgodnionego z jednostkami określonymi w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem skarżącego, w świetle obowiązujących przepisów, nawet w sytuacji późniejszego uwzględnienia uwag wyrażonych w negatywnej opinii oraz dokonania niezbędnych korekt w zakresie wymagań ochrony środowiska w projekcie planu, konieczne było ponowienie jego zaopiniowania przez organ ochrony środowiska, czego nie dokonano i co stanowi poważne naruszenie prawa. Zarząd Miasta Gdyni zmieniając projekt planu powinien ponowić procedurę w niezbędnym zakresie, tj. od momentu ponownego uzgodnienia planu, w tym powtórnie wyłożyć zmieniony projekt planu do publicznego wglądu. Zarzut naruszenia art. 6 u.z.p., zdaniem Wojewody Pomorskiego, uwidacznia się w tym, że w przedstawionych dokumentach brak jest dowodów potwierdzających, że ustalenia uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gdyni są spójne z ustaleniami strategii rozwoju województwa i planem zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego.
Zwrócono uwagę na kilkakrotne wskazywanie przez Zarząd Województwa Pomorskiego niezgodności projektu planu z przyjętą przez Sejmik Województwa strategią rozwoju województwa oraz podkreślono różnice pomiędzy pierwotnym projektem planu (z miesiąca kwietnia 2002 r.) wyłożonym do publicznego wglądu w dniach od 12 maja
2003 r. do 9 czerwca 2003 r., a rysunkiem planu stanowiącym załącznik do zaskarżonej uchwały, który nie został wyłożony do publicznego wglądu – co stanowi naruszenie art. 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Gmina Gdynia przede wszystkim podniosła przed Sądem zarzut wniesienia skargi przez Wojewodę Pomorskiego z naruszeniem terminu wynikającego z art. 53 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r.
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a.
Merytorycznie z zarzutami skargi nie zgadzała się, dowodząc, że wskazywane w niej korekty projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie zostały dokonane, gdyż negatywne uwagi Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa dotyczyły zagadnień faktycznie unormowanych w projekcie i projekt planu zawierał stosowne zapisy podnoszone przez organ uzgadniający – stąd nie zachodziła potrzeba korekty. Nie podzielono także oceny co do dokonania w ostatecznej wersji projektu planu zmiany rysunku wskazując, że wprowadzone korekty oznaczeń identyfikacyjnych miały charakter formalny i porządkowy, nie zmieniały merytorycznych ustaleń planu – zatem ponowienie procedury nie było wymagane. Oceniono, że ustalenia planu pozostają w zgodzie
i spójności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdyni.
W toku postępowania sąd dopuścił do udziału w sprawie na prawach strony "T" Spółkę z o.o. w [...], uznając, że jako właściciel części gruntów położonych na obszarze objętym spornym planem ma interes prawny w udziale
w postępowaniu. Spółka postulowała odrzucenie skargi, albowiem organ nadzoru nie wyczerpał obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi, a także uchybił ustawowemu terminowi do jej złożenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazanym na wstępie wyrokiem nie podzielił zarzutów naruszenia wymogów formalnych wnoszenia skarg do sądu administracyjnego.
Odnośnie pominięcia wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdził, iż zgodnie z art. 102 "a" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – przepisu art. 52 § 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stosuje się w sprawach z rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda zatem nie był zobligowany prawem do spełnienia tego obowiązku.
Ocenił także, iż 30-to dniowy termin do wniesienia skargi przez Wojewodę Pomorskiego
w trybie art. 93 ust. 1, zdanie drugie ustawy o samorządzie gminnym nie jest do przyjęcia, bowiem organ nadzoru nie działa we własnym interesie, a w interesie publicznym. Ograniczanie go terminami niweczyłoby często funkcje nadzorcze. Sąd posłużył się
w argumentacji swego stanowiska analizą terminów zaskarżenia wynikających z art. 101
i art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W szczególności ocenił, że nie do przyjęcia byłaby sytuacja, by strony skarżące uchwały
w trybie art. 101 cyt. ustawy nie były związane terminem 30-tu dni licząc od daty podjęcia uchwały (termin liczy się od bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa), podczas, gdy organ nadzoru byłby związany terminem z art. 53 § 2 p.p.s.a. Z kolei określenie terminu zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć organu nadzorczego przez gminy w art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a pominięcie takiej regulacji w art. 93 tej ustawy - oznacza, w ocenie sądu pierwszej instancji przy założeniu racjonalności ustawodawcy, iż w tym ostatnim przypadku nie ma zastosowania termin z art. 53 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji uznano, że organ nadzoru nie jest ograniczony terminem do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, nie może jedynie wnieść takiej skargi przed upływem terminu, w którym posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności uchwały w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wypowiadając się w kwestiach procesowych nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ocenił, iż w sprawie nie zachodzi res iudicata, bowiem tenże Sąd w innej sprawie uwzględnił skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze wyłącznie z przyczyn procesowych (uznając, że Wojewoda Pomorski wydał je z naruszeniem terminu). Zatem sprawa nie była badana merytorycznie, "jedynie stwierdzono niedopuszczalne w świetle przepisów prawa wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego po terminie zawitym".
Merytorycznie zostały podzielone główne zarzuty skargi organu nadzoru. Skoro
w przyjętym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględniono uwagi zgłoszone
z zakresu ochrony środowiska, to wobec ich wcześniejszego nieuwzględnienia należało zastosować się do regulacji art. 25 u.z.p. To samo dotyczy, jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, zmiany oznaczeń identyfikacyjnych, jak i zmiany obszaru targowiska wewnątrz granic planu, których dokonanie Sąd stwierdził (zmienione granice wyznaczające obszar targowiska, inna identyfikacja, dotycząca głównie zmiany terenów parkowych na leśne). Podkreślono, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 07 lipca 1994 r. mająca w sprawie zastosowanie, przewidywała wręcz kazuistyczne zasady procedury uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego przewidując jako skutek ich nieprzestrzegania unieważnienie uchwały stanowiącej. Nie były one w przedmiotowej sprawie do końca realizowane.
Natomiast Sąd stwierdził, iż skarżący organ nadzoru nie wykazał sprzeczności pomiędzy ustaleniami spornego planu zagospodarowania przestrzennego, a ustaleniami strategii województwa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł uczestnik postępowania – "T." Spółka z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2004 r. na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu, że skoro w art. 93 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. nie określono, w jakim terminie organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę organu gminy (stanowiącą akt prawa miejscowego) do sądu administracyjnego, to organ nadzoru nie jest w tym zakresie związany żadnym terminem, w sytuacji, gdy trzydziestodniowy termin do wniesienia takiej skargi określony został w art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i rozpoczyna się z upływem ostatniego dnia terminu do wydania przez organ nadzoru rozstrzygnięcia nadzorczego. Wyliczono, że w przedmiotowej sprawie termin ten upłynął z dniem 2 lutego 2004 r., zaś Wojewoda Pomorski wniósł skargę dopiero w dniu 16 lipca 2004 r. - co na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winno skutkować odrzuceniem skargi przez Sąd jako wniesionej po terminie.
Składający skargę kasacyjną wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi Wojewody Pomorskiego na podstawie art. 189 p.p.s.a. oraz domagał się zasądzenia od skarżącego na rzecz uczestnika kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.
Stanowisko wojewódzkiego sądu administracyjnego ocenił jako sprzeczne
z systemem polskiego prawa, które dla żadnego ze zwykłych środków zaskarżenia nie przewiduje bezterminowej praktyki ich wnoszenia. Obwarowanie terminem uprawnienia organu nadzoru do zaskarżenia aktu administracyjnego w trybie art. 93 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym ma obligować organ nadzoru do szybkiej analizy przedłożonego aktu dla zapewnienia realizacji konstytucyjnych zasad stałości prawa i samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Brak wskazania w ustawie terminu do zaskarżenia nie oznacza, według składającego skargę kasacyjną, że termin taki nie istnieje. Gdyby ustawodawca miał wolę wyłączenia terminu zaskarżenia, przejawiłby ją wprost, tak jak to uczynił w art. 102 "a" ustawy o samorządzie gminnym w stosunku do obowiązku wezwania do usunięcia naruszania prawa. Skoro analogicznego przepisu nie przewidział dla terminu zaskarżenia, to, należy uznać, że dla wniesienia skargi w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. mają zastosowanie terminy określone w art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powyżej przedstawioną skargę kasacyjną poparła w odpowiedzi na skargę Gmina Gdynia prezentując stanowisko o związaniu organu nadzoru terminem do zaskarżenia uchwały rady gminy na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej są nietrafne.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 cyt. ustawy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze.
W sprawie niniejszej w skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co spowodowało, zdaniem skarżącej spółki, merytoryczne rozpoznanie skargi, podczas, gdy podlegała ona odrzuceniu z powodu wniesienia jej po terminie. Powyżej wskazany przepis stanowi, że: "po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nie ograniczył w ustawie o samorządzie gminnym organu nadzoru skarżącego uchwałę do sądu administracyjnego żadnym terminem, podczas, gdy dla innych skarg (np. z art. 98 ust. 1) przewidział konkretny termin, czy tak jak w art. 101 ust. 1 dał wskazówki odnoszące się do początku biegu terminu zaskarżenia. Jednocześnie
w art. 94 cyt. ustawy przyznał sądowi administracyjnemu roczny termin do stwierdzenia nieważności sprzecznej z prawem uchwały lub zarządzenia, który biegnie od daty podjęcia aktu, a w przypadku jego nieprzedłożenia wojewodzie w ustawowych terminach, lub jeśli jest aktem prawa miejscowego – sąd może stwierdzić nieważność także po upływie roku od podjęcia aktu. Jeśli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu rocznego terminu, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności – sąd może orzec o ich niezgodności z prawem (art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym).
Zauważyć należy, iż skargi w wyżej wskazanych przepisach, tj. w art. 93 ust. 1,
art. 98 ust. 1 i art. 101 ust. 1 u.s.g. zostały uregulowane w tym samym rozdziale 10, a wiążą się z nimi różne wymagania dotyczące terminu zaskarżenia. Taka regulacja wskazuje na celowe i racjonalne działanie ustawodawcy (por. "Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym" pod redakcją Pawła Chmielnickiego, Wyd. Lexis Nexis 2004, str. 560). Wskazuje jednoznacznie, że dla skarg wnoszonych na podstawie art. 93 ust. 1 cyt. ustawy, ustawodawca nie przewidział terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjmuje jako jeden z wymogów formalnych skargi do sądu administracyjnego zachowanie terminu do jej wniesienia, stanowiąc o skutku niedochowania tego wymogu w postaci odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 2).
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. – skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak stanowi art. 53 § 2 - w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organom na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięciu naruszenia prawa. Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (§ 3 art. 53).
Jak wynika z powyższego – także powołana ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 53 nie uregulowała terminu do wniesienia przez organ nadzoru skargi do sądu administracyjnego na uchwały lub zarządzenia organów samorządu terytorialnego. Zawarta w art. 53 § 1 regulacja obejmuje termin do wniesienia skargi od decyzji i postanowienia, który to termin liczy się od dnia doręczenia decyzji lub postanowienia skarżącemu. Regulacja zawarta w art. 53 § 2 obejmuje termin do wniesienia skargi na akty lub czynności, w zakresie których obowiązuje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zaś art. 53 § 3 reguluje termin do złożenia do sądu administracyjnego skargi przez prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.
Szczegółowa regulacja w art. 53 p.p.s.a. powoduje, że nie można jej stosować do innego rodzaju skarg, niż przewidziane w tym przepisie - w tym do skarg organów nadzoru na uchwały i zarządzenia organów gminy (vide wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2005 r.
w sprawie sygn. akt OSK 1575/04, niepubl.; wyrok z dnia 31 marca 2005 r. w spr. OSK 1335/04 niepubl.; postanowienie z dnia 24 czerwca 2005 r. w spr. sygn. akt OSK 1889/04 niepubl.; T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wyd. Lexis Nexis W-wa 2005, str. 245; K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, W. Kisiel "Aktualne spory o skargę na uchwałę rady gminy" – Samorząd Terytorialny 2004 7-8/26).
Stwierdzić należy, że ani z redakcji przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ani ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika wola ustawodawcy ograniczenia konkretnym terminem organu nadzoru wnoszącego skargę
w trybie art. 93 ust. 1 zd. drugie u.s.g. Organ ten nie może jedynie wnieść takiej skargi przed upływem terminu z art. 91 ust. 1, w czasie którego posiada uprawnienia do stwierdzenia we własnym zakresie nieważności uchwały lub zarządzenia w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego.
W nawiązaniu do wywodów skargi kasacyjnej, w której powoływano się na wcześniejsze orzecznictwo trzeba wskazać, iż nie było ono jednolite, a często stanowisko Sądu o związaniu organu nadzoru terminem było krytycznie oceniane (por. glosy
Z. Niewiadomskiego i Z. Kmieciaka do postanowienia NSA z dnia 27 września 2002 r.
w sprawie III SA 1361/02 – OSP 2003/4/49).
Trzeba jednocześnie zauważyć, że brak jest podstaw do wyprowadzenia przez analogię terminu do złożenia skargi przez organ nadzoru z rozwiązania prawnego przyjętego w art. 35 ust. 1 uchylonej ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Wskazany przepis ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowił: "Skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie
30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć
o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającego wniesienie skargi". Zatem regulował ogólnie termin do wniesienia skargi, nie odnosząc się tylko do określonych rodzajów skarg. Natomiast przepis art. 53 p.p.s.a., jak wyżej wskazano, reguluje terminy zaskarżenia w określonych rodzajach skarg, ale nie przewiduje terminu do wniesienia skargi w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. Takiego terminu nie przewiduje też ustawa
o samorządzie gminnym.
Analizując zaskarżony wyrok w aspekcie zarzutów skargi kasacyjnej, która wyznaczała granice rozpoznania sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do rewizji zaskarżonego wyroku. Dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270).-

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI