II OSK 3193/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych. Przedmiotem sporu była linia energetyczna NN i słup betonowy posadowiony na prywatnej posesji bez zgody właścicieli. Organy administracji, po bezskutecznych próbach odnalezienia dokumentacji z lat 1986-1988, umorzyły postępowanie w sprawie usunięcia samowoli budowlanej, uznając je za bezprzedmiotowe. Sądy administracyjne, w tym NSA, podzieliły to stanowisko, argumentując, że samowoli budowlanej nie można domniemywać, a brak dokumentacji nie jest równoznaczny z jej zaistnieniem. Dodatkowo, podkreślono, że kwestie naruszenia prawa własności powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej, a w tej sprawie ustanowiono służebność przesyłu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie z powodu braku możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie braku możliwości stwierdzenia samowoli budowlanej z powodu braku dokumentacji, znaczenie postępowania cywilnego w sprawach naruszenia prawa własności, interpretacja przepisów dotyczących dokumentacji budowlanej dla obiektów z lat 80. XX wieku.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji dla obiektów budowlanych z okresu obowiązywania poprzednich przepisów Prawa budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak dokumentacji budowlanej z lat 80. XX wieku może stanowić podstawę do stwierdzenia samowoli budowlanej lub istotnych odstępstw od projektu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dokumentacji nie może być podstawą do domniemywania samowoli budowlanej. Organ jest zobowiązany udowodnić samowolę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie nakładały obowiązku archiwizacji dokumentacji przez właściciela obiektu budowlanego, a obecny brak dokumentacji nie może obciążać inwestora. Samowoli budowlanej nie można domniemywać.
Czy organy nadzoru budowlanego są właściwe do rozstrzygania kwestii naruszenia prawa własności i braku zgody właścicieli na wejście w teren?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie naruszenia prawa własności i roszczeń z tym związanych powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawet jeśli doszło do naruszenia prawa własności przy posadowieniu słupa, to ustanowienie służebności przesyłu na drodze cywilnej stanowiło usunięcie tych konsekwencji. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania tych kwestii.
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w 1986 r. może zostać uznana za nieważną z powodu braku dokumentacji lub braku zgody właścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w odrębnych postępowaniach sądy administracyjne odmówiły stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że nie można oprzeć tego na domniemaniu braku dokumentów.
Uzasadnienie
Wcześniejsze postępowania dotyczące nieważności decyzji z 1986 r. zakończyły się prawomocnymi orzeczeniami sądów, które uznały, że brak dokumentów nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b.u.o. art. 37 § ust. 1
Prawo budowlane (ustawa z dnia 24 października 1974 r.)
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b.a.o. art. 103 § ust. 2
Prawo budowlane (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.)
p.b.a.o. art. 63 § ust. 1
Prawo budowlane (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości udowodnienia samowoli budowlanej lub istotnych odstępstw od projektu z powodu braku dokumentacji z lat 80. XX wieku. • Kwestie naruszenia prawa własności powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. • Wcześniejsze postępowania dotyczące nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie wykazały rażących naruszeń prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA i organy administracji. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące samowoli budowlanej i braku podstaw do umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
samowoli administracyjnej nie można domniemywać • brak dokumentacji w zasobach organów nie może świadczyć o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej • nie można oprzeć na domniemaniu, że skoro pewnych dokumentów po upływie kilkudziesięciu lat nie ma, to znaczy, że nigdy ich nie było
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Marta Laskowska - Pietrzak
członek
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości stwierdzenia samowoli budowlanej z powodu braku dokumentacji, znaczenie postępowania cywilnego w sprawach naruszenia prawa własności, interpretacja przepisów dotyczących dokumentacji budowlanej dla obiektów z lat 80. XX wieku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji dla obiektów budowlanych z okresu obowiązywania poprzednich przepisów Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje trudności dowodowe w sprawach dotyczących starszych obiektów budowlanych i podkreśla znaczenie dokumentacji oraz odrębności postępowań administracyjnych i cywilnych.
“Czy brak dokumentów sprzed 30 lat to dowód na samowolę budowlaną? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.