II OSK 3182/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-20
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona środowiskapark krajobrazowyprzedsięwzięcia oddziałujące na środowiskopomostyslip wodnyNSAskarga kasacyjnauzgodnienie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w parku krajobrazowym, uznając, że mimo wadliwej argumentacji organów, odmowa była uzasadniona ze względu na zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomostów i slipu w parku krajobrazowym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz zakazu ingerencji w zbiorniki wodne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że choć argumentacja organów w zakresie § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK była wadliwa, to odmowa uzgodnienia była uzasadniona ze względu na § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, dotyczący zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech pomostów i slipu do wodowania łodzi na działce w parku krajobrazowym. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wśród zarzutów znalazło się m.in. błędne odwołanie do uchylonego art. 51 Prawa ochrony środowiska, wadliwe zastosowanie przepisów dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (w tym § 3 ust. 1 pkt 65 lit. a Rozporządzenia ocenowego z 2010 r. w kontekście liczby miejsc cumowniczych) oraz § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK dotyczącego zakazu likwidowania zbiorników wodnych. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia zasady legalizmu i praworządności w związku z uchylonym art. 51 P.o.ś. są bezzasadne, wskazując na kontynuację rozwiązań legislacyjnych w nowej ustawie. Również zarzuty dotyczące § 3 ust. 1 pkt 65 lit. a Rozporządzenia ocenowego z 2010 r. uznano za bezzasadne, podkreślając, że przedmiotem oceny jest projekt decyzji, a przewidziane w nim 10 miejsc cumowniczych kwalifikowało inwestycję jako mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. NSA przyznał rację skarżącemu, że argumentacja organów w zakresie § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK (zakaz ingerencji w zbiorniki wodne) była wadliwa i przedwczesna, wskazując na potrzebę uwzględnienia celów parku krajobrazowego i zasady proporcjonalności, a także dopuszczalność budowy obiektów służących turystyce wodnej. Niemniej jednak, odmowa uzgodnienia projektu decyzji była uzasadniona w świetle § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK, który zakazuje realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenie parku. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej również uznano za bezzasadne, w tym zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który nie został powiązany z naruszeniem konkretnego przepisu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie art. 51 P.o.ś. nie skutkuje nieobowiązywaniem zakazu, ponieważ odesłanie miało charakter subsydiarny, a sama ustawa ocenowa przewiduje kontynuację regulacji w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zakaz wynikał z rozporządzenia, a art. 51 P.o.ś. jedynie wskazywał katalog przedsięwzięć. Ustawa ocenowa wprowadziła analogiczne regulacje, a przepisy przejściowe zapewniły ciągłość prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

Rozporządzenie w sprawie MPK art. 3 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie nr 9 Wojewody [...] z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego

Zakaz realizacji na terenie parku krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Odesłanie do art. 51 P.o.ś. miało charakter subsydiarny i zostało zastąpione przez przepisy ustawy ocenowej.

Rozporządzenie w sprawie MPK art. 3 § ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie nr 9 Wojewody [...] z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego

Zakaz likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych. Sąd uznał, że zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego i musi być stosowany z uwzględnieniem celów parku i zasady proporcjonalności, a budowa obiektów służących turystyce wodnej może być dopuszczalna.

Rozporządzenie ocenowe z 2010 r. art. 3 § ust. 1 pkt 65 lit.a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Przystanie śródlądowe dla nie mniej niż 10 statków (w tym sportowych/rekreacyjnych) są przedsięwzięciami mogącymi potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Pomocnicze

ustawa ocenowa art. 59

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa ocenowa art. 60

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie ocenowe z 2010 r. art. 3 § ust. 1 pkt 63

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

u.o.p. art. 5 § ust. 21

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

p.o.ś. art. 51

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Przepis uchylony w 2008 r.

u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ż.ś.

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy postępowanie przeprowadzone przed organem pierwszej i drugiej instancji cechowało się uchybieniami natury procesowej, jak i obrazą prawa materialnego. Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu drugiej instancji. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. poprzez wskazanie w treści uzasadnienia, że inwestycja planowana przez skarżącego jest sprzeczna z § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały, bez precyzyjnego określenia ww. uchwały. Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK w zw. z art. 51 p.o.ś. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy art. 51 p.o.ś. został uchylony. Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK poprzez uznanie, że inwestycja planowana przez skarżącego będzie skutkowała likwidowaniem, zasypywaniem i przekształcaniem zbiorników wodnych. Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 65 lit.a Rozporządzenia ocenowego z 2010 r. poprzez uznanie, że inwestycja planowana przez skarżącego jest inwestycją, o której mowa w treści ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy wniosek skarżącego dotyczył portu dla mniej niż 10 łodzi. Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia ocenowego z 2010 r. poprzez jego niezastosowanie oraz zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2019 r. Naruszenie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności art. 5 ust. 21 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 63 Rozporządzenia ocenowego z 2010 r. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zakaz ingerencji w teren parku krajobrazowego nie dotyczy działalności o charakterze sportowym i rekreacyjnym. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegający na uznaniu, że skarżący nie dokonał modyfikacji wniosku w zakresie maksymalnej liczby miejsc cumowniczych, a planowana przez niego inwestycja obejmowała 10 miejsc, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że liczba ww. miejsc nie przekraczałaby 9.

Godne uwagi sformułowania

odesłanie do tego przepisu miało tylko charakter subsydiarny wobec zakazu przewidzianego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK. istota tego zakazu polegała na niedopuszczalności realizacji na terenie [...] Parku Krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. w aspekcie odesłania zawartego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK mamy do czynienia z kontynuacją rozwiązań legislacyjnych zawartych w uchylonym art. 51 p.o.ś. w związku z uchyleniem art. 51 p.o.ś. dokonano równocześnie nowelizacji art. 17 ust. 1 pkt 1 u.o.p. stanowiącego podstawę do wydania Rozporządzenia w sprawie MPK poprzez zastąpienie odesłania do art. 51 p.o.ś. odesłaniem do ustawy ocenowej. przedmiotem oceny organu współdziałającego [...] nie jest wniosek o ustalenie warunków zabudowy, ale przedstawiony przez organ główny projekt decyzji o warunkach zabudowy. § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK winien być każdorazowo wykładany i stosowany z uwzględnieniem celów, dla jakich ustanowiono [...] Park Krajobrazowy oraz z poszanowaniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności. przywołany § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK nie może być rozumiany jako zakaz zabudowy obejmujący wszelkie pomosty lub slipy do wodowania łodzi. Zbudowanie pomostu do wędkowania lub cumowania łodzi albo slipu do wodowania łodzi z natury swej wiąże się z pewną konieczną ingerencją w dno zbiornika wodnego. nie można równocześnie twierdzić, że w tym samym akcie prawnym wprowadzono bezwzględny zakaz budowania obiektów, których istnienie, w istotnym zakresie, umożliwia uprawnienia turystki wodnej. Organ ochrony przyrody powinien w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniając m. in. zarówno parametry inwestycji jak i konkretne uwarunkowania przyrodnicze istniejące na terenie planowanej inwestycji oraz w jej otoczeniu, dokonać wyważenia pozostających w konflikcie wartości (prawa własności i wolności działalności gospodarczej oraz ochrony środowiska), kierując się przywołaną wyżej zasadą proporcjonalności oraz zasadami prewencji i ostrożności.

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

członek

Zofia Flasińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania warunków zabudowy w parkach krajobrazowych, stosowanie przepisów o ocenie oddziaływania na środowisko, zasada proporcjonalności w prawie ochrony środowiska, dopuszczalność budowy obiektów turystyki wodnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych przepisów rozporządzeń i uchwał dotyczących danego parku krajobrazowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem infrastruktury turystycznej a ochroną przyrody w parku krajobrazowym, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Sąd szczegółowo analizuje złożone przepisy, co jest cenne dla prawników.

Budowa pomostów w parku krajobrazowym – czy zawsze zakazana? NSA wyjaśnia granice ochrony przyrody.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 3182/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Zofia Flasińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 510/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-06-04
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Zbraniborska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 510/20 w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 2020 r. nr DOA-ZPPOH.612.385.2019.AG.1 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 510/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę A. L. (dalej: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ") z 8 stycznia 2020 r., nr DOA-ZPPOH.612.385.2019.AG.1. Postanowieniem tym GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ") z 6 listopada 2019 r., znak: WOPN.612.46.71.2019.KPA, odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech pomostów oraz slipu do wodowania łodzi na fragmencie działki nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...].
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. L., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy postępowanie przeprowadzone przed organem pierwszej i drugiej instancji cechowało się uchybieniami natury procesowej, jak i obrazą prawa materialnego, co skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości,
b) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu drugiej instancji, a także niedokonanie wszechstronnej i prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wadliwe uznanie, że WSA w Warszawie nie dokonał naruszenia prawa, co skutkowało oddaleniem skargi,
c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. poprzez wskazanie w treści uzasadnienia, że inwestycja planowana przez skarżącego jest sprzeczna z § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały, tj. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, dalej: "ustawa ocenowa") bez precyzyjnego określenia ww. uchwały, co w istocie uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej wydanej decyzji oraz ustalenie podstaw prawnych wydania zaskarżonej decyzji, co jest także sprzeczne z zasadami postępowania wyrażonymi w art. 6 i 7 k.p.a., a także stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a.,
d) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał naruszenia następujących przepisów prawa:
- § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia nr 9 Wojewody [...] z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r. Nr 20, poz. 506; dalej: "Rozporządzenie w sprawie MPK") w zw. z art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, dalej: "p.o.ś.") poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy art. 51 p.o.ś. został uchylony w 2008 r. i nie obowiązywał w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji, a zatem nie mógł być podstawą ich wydania, co stanowi także naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 i 7 k.p.a. oraz w istocie powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji,
- § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenie w sprawie MPK poprzez uznanie, że inwestycja planowana przez skarżącego będzie skutkowała likwidowaniem, zasypywaniem i przekształcaniem zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych, w sytuacji gdy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do przyjęcia ww. wniosku, co powinno skutkować wydaniem decyzji korzystnej dla skarżącego,
- § 3 ust. 1 pkt 65 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej: "Rozporządzenie ocenowe z 2010 r.") poprzez uznanie, że inwestycja planowana przez skarżącego jest inwestycją, o której mowa w treści ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy wniosek skarżącego dotyczył portu dla mniej niż 10 łodzi, co stanowi także naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 i 7 k.p.a. oraz w istocie powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji,
- § 3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia ocenowego z 2010 r. poprzez jego niezastosowanie oraz zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r., które to rozporządzenie zastąpiło rozporządzenie w 2010 r., skutkujące uznaniem, że inwestycja skarżącego dotyczy przystani dla co najmniej 10 statków, a linia brzegowa zostanie wykorzystana na długości większej niż 20 m, w sytuacji gdy analiza treści wniosku skarżącego prowadzi do wniosków przeciwnych,
- ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, dalej: "u.o.p."), w szczególności art. 5 ust. 21 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 63 Rozporządzenia ocenowego z 2010 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku przez skarżącego) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zakaz ingerencji w teren parku krajobrazowego nie dotyczy działalności o charakterze sportowym i rekreacyjnym, a ww. ustawa umożliwia korzystanie z parku w ww. celu, a taki właśnie cel ma inwestycja planowana przez skarżącego;
2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegający na uznaniu, że skarżący nie dokonał modyfikacji wniosku w zakresie maksymalnej liczby miejsc cumowniczych, a planowana przez niego inwestycja obejmowała 10 miejsc, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że liczba ww. miejsc nie przekraczałaby 9.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 2736/18 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22 - CBOSA).
3.4. Bezzasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia zasady legalizmu i praworządności (art. 6 i 7 k.p.a.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK w zw. z art. 51 p.o.ś. Istota tych zarzutów sprowadza się do tezy, że skoro w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK znajduje się odwołanie do art. 51 p.o.ś., a przepis ten został uchylony z dniem 15 listopada 2008 r. na mocy art. 144 pkt 9 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm.; dalej: "ustawa ocenowa"), to zakaz z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK nie obowiązuje. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, teza ta nie jest trafna. Po pierwsze, należy zauważyć, że w momencie przyjęcia Rozporządzenia w sprawie MPK, tj. 26 stycznia 2006 r., art. 51 p.o.ś. obowiązywał. Po drugie, odesłanie do tego przepisu miało tylko charakter subsydiarny wobec zakazu przewidzianego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK. Otóż istota tego zakazu polegała na niedopuszczalności realizacji na terenie [...] Parku Krajobrazowego przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W chwili przyjęcia Rozporządzenia w sprawie MPK katalog tych przedsięwzięć był określany w aktach wykonawczych wydanych w oparciu o art. 51 ust. 8 p.o.ś. Innymi słowy, sam zakaz wynikał nie z art. 51 p.o.ś., ale z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK. Celem odesłania do tego przepisu było jedynie wskazanie, które konkretnie przedsięwzięcia są uznawane za mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W takim przypadku istotne jest, czy art. 51 został zastąpiony analogiczną regulacją zawartą we wspominanej wyżej ustawie ocenowej, czy też w ustawie tej nie przewidziano już podstaw do określenia katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tylko w tym drugim przypadku możliwe byłoby ewentualne przyjęcie, że zakaz przewidziany § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK w rzeczywistości nie obowiązywał w chwili wydania zaskarżonego postanowienia GDOŚ z uwagi na brak możliwości określenia, które konkretnie przedsięwzięcia są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Trzeba zauważyć, że w ustawie ocenowej odpowiednikami art. 51 p.o.ś. są art. 59 i 60. W art. 59 ustawy ocenowej wprowadzono podział przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaś w art. 60 ustawy ocenowej przewidziano delegację do wydania rozporządzenia określającego katalog (rodzaje) przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Można zatem powiedzieć, że w aspekcie odesłania zawartego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK mamy do czynienia z kontynuacją rozwiązań legislacyjnych zawartych w uchylonym art. 51 p.o.ś. Ta kontynuacja rozwiązań legislacyjnych jest zresztą oczywista, jeżeli zważy się, że art. 51 p.o.ś., a obecnie art. 59-60 ustawy ocenowej, są przejawem implementacji do prawa krajowego postanowień zawartych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE. L. z 2012 r. Nr 26, str. 1 z późn. zm.), zastępującej Dyrektywę Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE. L. z 1985 r. Nr 175, str. 40 z późn. zm.). Po trzecie, w związku z uchyleniem art. 51 p.o.ś. dokonano równocześnie nowelizacji art. 17 ust. 1 pkt 1 u.o.p. stanowiącego podstawę do wydania Rozporządzenia w sprawie MPK poprzez zastąpienie odesłania do art. 51 p.o.ś. odesłaniem do ustawy ocenowej (zob. art. 150 pkt 2 ustawy ocenowej). W tym kontekście warto dodać, że w uchwale Nr XLIV/635/22 Sejmiku Województwa [...] z 29 listopada 2022 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. U. Woj. [...] z 1 grudnia 2022 r., poz. 5615), która z dniem 29 grudnia 2022 r. zastąpiła Rozporządzenie w sprawie MPK, w przypadku zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 5 ust. 1 pkt 1), zawarto właśnie odesłanie do ustawy ocenowej. Po czwarte, ustawodawca, uchylając art. 51 p.o.ś., rozstrzygnął równocześnie, że do czasu wydania na podstawie art. 60 ustawy ocenowej rozporządzeń zawierających katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, za tego rodzaju przedsięwzięcia uważa się przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko określone w dotychczasowych przepisach (art. 172 ust. 2 ustawy ocenowej). Reasumując ten wątek, bezzasadne są twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że uchylenie z dniem 15 listopada 2008 r. art. 51 p.o.ś., w związku z wejściem w życie ustawy ocenowej, miało skutkować nieobowiązywaniem zakazu przewidzianego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK.
3.5. Bezzasadne okazały się również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia § 3 ust. 1 pkt 65 lit. a Rozporządzenia ocenowego z 2010 r. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. Istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że skoro skarżący zmodyfikował podanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy w ten sposób, że ograniczył ilość miejsc cumowniczych do 9, to sporne przedsięwzięcie nie zaliczało się już do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Odnosząc się do tego twierdzenia skarżącego kasacyjnie należy przypomnieć, że przedmiotem oceny organu współdziałającego w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w zw. z art. 106 k.p.a. nie jest wniosek o ustalenie warunków zabudowy, ale przedstawiony przez organ główny projekt decyzji o warunkach zabudowy. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że przedmiotem oceny przeprowadzonej przez RDOŚ i GDOŚ był projekt decyzji o warunkach zabudowy przekazany RDOŚ przez Burmistrza Gminy [...] przy piśmie z 21 października 2010 r. Zgodnie z punktem 2.1.f tego projektu, maksymalną liczbę miejsc cumowniczych określono na 10 sztuk. W tym kontekście trzeba zauważyć, że w świetle § 3 ust. 1 pkt 65 lit.a Rozporządzenia ocenowego z 2010 r., do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono przystanie śródlądowe dla nie mniej niż 10 statków, w tym statków używanych wyłącznie do uprawiania sportu lub rekreacji, o których mowa w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej. Skoro w przedstawionym RDOŚ do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy przewidziano 10 miejsc cumowniczych, to organ ten zobowiązany był odmówić uzgodnienia z uwagi na naruszenia zakazu przewidzianego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK.
3.6. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA, podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GDOŚ, zagadnienie zastosowania tego przepisu jako podstawy odmowy uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy nie zostało wyczerpująco i przekonująco umotywowane. Zgodnie z tym przepisem, na terenie [...] Parku Krajobrazowego obowiązuje zakaz likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych. Przepis ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, winien być każdorazowo wykładany i stosowany z uwzględnieniem celów, dla jakich ustanowiono [...] Park Krajobrazowy oraz z poszanowaniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.). Znajdują tu, mutatis mutandis, zastosowanie, argumenty jurydyczne przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do podobnych, ogólnych zakazów obowiązujących w ramach określonych form ochrony przyrody, których dosłowne odczytanie, z pominięciem argumentów natury systemowej, celowościowej i funkcjonalnej, może prowadzić do nieuzasadnionego przyjęcia obowiązywania na danym terenie zakazu zabudowy. Dotyczy to w szczególności takich zakazów jak "zmiana sposobu użytkowania ziemi" lub "wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu" (zob. np. wyrok NSA z 11 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 453/18 oraz wyrok NSA z 30 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 872/15 – CBOSA). W szczególności, w świetle zasady proporcjonalności oraz wykładni systemowej i funkcjonalnej, przywołany § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK nie może być rozumiany jako zakaz zabudowy obejmujący wszelkie pomosty lub slipy do wodowania łodzi. Ustawodawca, jeżeli dopuszcza wprowadzenie, w związku z ustanowieniem określonej formy ochrony przyrody, zakazów budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, czyni to wyraźnie (zob. np. art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p.). Trzeba mieć również na uwadze, że w samym Rozporządzeniu w sprawie MPK przewidziano (zob. § 3 ust. 1 pkt 7), że zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych nie dotyczy m. in. obiektów służących turystyce wodnej. Zarówno pomosty, jak i slipy do wodowania łodzi, stanowią obiekty służące turystce wodnej (por. np. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2083/13 oraz wyrok NSA z 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/20 – CBOSA). Zbudowanie pomostu do wędkowania lub cumowania łodzi albo slipu do wodowania łodzi z natury swej wiąże się z pewną konieczną ingerencją w dno zbiornika wodnego. Skoro w tym samym rozporządzeniu dopuszczono budowę obiektów służących turystce wodnej, to, w świetle zasady zaufania do działań organów władzy publicznej (art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.), nie można równocześnie twierdzić, że w tym samym akcie prawnym wprowadzono bezwzględny zakaz budowania obiektów, których istnienie, w istotnym zakresie, umożliwia uprawnienia turystki wodnej. Równocześnie należy zastrzec, że powyższych ocen prawnych nie należy interpretować w ten sposób, że w ocenie NSA budowa każdego rodzaju lub ilości pomostów lub slipów do wodowania łodzi nie będzie nigdy stanowiła naruszenia zakazu przewidzianego § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK. Organ ochrony przyrody powinien w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniając m. in. zarówno parametry inwestycji jak i konkretne uwarunkowania przyrodnicze istniejące na terenie planowanej inwestycji oraz w jej otoczeniu, dokonać wyważenia pozostających w konflikcie wartości (prawa własności i wolności działalności gospodarczej oraz ochrony środowiska), kierując się przywołaną wyżej zasadą proporcjonalności oraz zasadami prewencji i ostrożności (art. 6 p.o.ś. w zw. z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2877/21, CBOSA). Argumentacja organu ochrony przyrody związana ze wspominanym testem proporcjonalności powinna zaleźć odbicie w uzasadnieniu postanowienia w sprawie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy (art. 7, 11 i 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy organy ochrony przyrody nie przedstawiły wyczerpującej i przekonującej argumentacji na rzecz zastosowania § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia w sprawie MPK. Zastosowanie tego zakazu w niniejszej sprawie było zatem co najmniej przedwczesne. Okoliczność ta nie mogła jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Odmowa uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy była bowiem uzasadniona w świetle, omówionego w punkcie 3.5 powyżej, zakazu przewidzianego w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie MPK.
3.7. Bezzasadne okazały się również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Po pierwsze, przywołanie w postanowieniu GDOŚ "§ 5 ust. 1 pkt 2 ww. Uchwały" stanowi przejaw oczywistej omyłki popełnionej przez organ, która nie miała wpływu na wynik sprawy. Po drugie, RDOŚ tylko informacyjnie powołał przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), wskazując, że akt ten zastąpił, mające zastosowanie w niniejszej sprawie, przepisy rozporządzenia ocenowego z 2010 r. Przywołanie danego przepisu jedynie w celach informacyjnych nie może uzasadniać zarzutu zastosowania wadliwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Po trzecie, w ustawie o ochronie przyrody brak jest, przywołanego w skardze kasacyjnej, "art. 5 ust. 21". Po czwarte, nie stanowi w ogóle podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zarzut "błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia", albowiem zarzut ten nie został powiązany ze wskazaniem przepisu, który zdaniem skarżącego miał być naruszony. Po piąte, zarzuty naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. dla swojej skuteczności powinny być powiązane ze wskazaniem naruszenia określonego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Są to bowiem normy o charakterze wynikowym, określające odpowiednio przesłanki uwzględnienia skargi albo oddalenia skargi (por. np. wyrok NSA z 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1894/20, CBOSA). Charakter wynikowy ma również, powołany w skardze kasacyjnej, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., określa on bowiem treść rozstrzygnięcia organu II instancji w razie uznania, że środek zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie. Po szóste, wskazane w skardze kasacyjnej art. 1 i art. 3 p.p.s.a. określają odpowiednio pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej oraz zakres kognicji sądów administracyjnych. Powołując się na zarzut naruszenia art. 1 lub art. 3 p.p.s.a. nie można zwalczać skutecznie w skardze kasacyjnej ocen sformułowanych przez sąd pierwszej instancji co do legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, co do którego kontroli nie została wyłączona kognicja sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2194/20, CBOSA).
3.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI