II OSK 318/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-18
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęzgłoszenie robóturządzenie reklamowebudowlainstalacjatrwałe związanie z gruntemNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że duży ekran LED na fundamencie jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a nie instalacją podlegającą zgłoszeniu.

Spółka zgłosiła zamiar montażu dużego ekranu LED na fundamencie, uznając to za instalację podlegającą zgłoszeniu. Organy administracji i WSA uznały, że ze względu na rozmiar, konstrukcję i sposób posadowienia, urządzenie to stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że trwałe związanie z gruntem nie zależy wyłącznie od możliwości demontażu, ale także od parametrów obiektu i zapewnienia stabilności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Prezydenta wobec zgłoszenia robót budowlanych. Spółka chciała zamontować duży ekran LED na fundamencie, traktując to jako instalację podlegającą zgłoszeniu na podstawie Prawa budowlanego. Organy administracji uznały jednak, że ze względu na parametry techniczne (wielkość, konstrukcja, sposób mocowania do gruntu) urządzenie to stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, uznając, że trwałe związanie z gruntem należy oceniać przez pryzmat stabilności i parametrów obiektu, a nie tylko możliwości jego demontażu. NSA w wyroku z 18 listopada 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że duży, wolnostojący ekran LED na fundamencie, zaprojektowany tak, aby zapewnić mu stabilność i odporność na czynniki atmosferyczne, jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że kluczowe są parametry obiektu i sposób jego posadowienia, a nie tylko możliwość przeniesienia go w inne miejsce. NSA odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa w podobnych sprawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wolnostojące urządzenie reklamowe o dużych gabarytach, trwale związane z gruntem za pomocą fundamentu, które zapewnia mu stabilność i odporność na czynniki atmosferyczne, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trwałe związanie z gruntem należy oceniać przez pryzmat parametrów obiektu (wielkość, konstrukcja, masa) oraz sposobu jego posadowienia, który zapewnia stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne, a nie tylko przez możliwość demontażu. Duży ekran LED na fundamencie spełnia te kryteria, kwalifikując go jako budowlę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli, w tym wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem.

u.p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowy jako wykonania obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 30 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych, gdy wymagane jest pozwolenie na budowę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.b. art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych (z pewnymi wyjątkami).

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w przypadku zrzeczenia się rozprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urządzenie reklamowe o dużych gabarytach, trwale związane z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Trwałe związanie z gruntem ocenia się przez pryzmat parametrów obiektu i sposobu posadowienia zapewniającego stabilność.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja urządzenia jako budowli powinna zależeć od możliwości jej demontażu, a nie od wielkości czy parametrów. Zgłoszenie robót budowlanych było prawidłowe, ponieważ dotyczyło instalacji urządzenia reklamowego, a nie budowy.

Godne uwagi sformułowania

nie może budzić wątpliwości, że jako konstrukcja przestrzenna sporne urządzenie reklamowe musi stawiać czoło czynnikom atmosferycznym. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego odpowiedniej stabilizacji.

Skład orzekający

Jan Szuma

sędzia

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między budowlą a instalacją reklamową oraz kryteriów trwałego związania z gruntem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku dużego, wolnostojącego ekranu LED na fundamencie; zastosowanie do mniejszych lub inaczej posadowionych urządzeń może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między budową a instalacją, co ma praktyczne znaczenie dla wielu inwestorów i przedsiębiorców. Wyjaśnia, kiedy duża reklama wymaga pozwolenia.

Czy duży ekran LED to budowla czy tylko instalacja? NSA rozstrzyga, kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 318/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 721/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 3, pkt 6 art. 30 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184, art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 721/24 w sprawie ze skargi S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 lutego 2024 r., nr 333/OPO/2024 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 721/24 oddalił skargę S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z 12 lutego 2024 r., nr 333/OPO/2024 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Inwestor – S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca", "Spółka", "inwestor") w dniu 31 października 2023 r. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu słupa i urządzenia reklamowego w postaci ekranu LED wraz z konstrukcją, usytuowanego na terenie działki ew. nr [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W..
Prezydent [...] W. decyzją z 15 grudnia 2023 r., nr 128/S/2023, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.) wniósł sprzeciw wobec przedmiotowego zgłoszenia wskazując, że inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka.
Wojewoda [...] zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 12 lutego 2024 r., nr 333/OPO/2024 utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z 15 grudnia 2023 r.
Organ odwoławczy wskazał, że z opisu technicznego znajdującego się w załączonej do zgłoszenia informacji o robotach budowlanych wynika, że konstrukcja pod ekran składa się z profili zimno giętych, słupków 60x40x4, poprzeczek z rury kwadratowej 40x40x4. Słup z rury okrągłej 406.3/6.3, blachy głowicy słupa grubości 20 mm przy fundamencie słupa grubości 20 mm. Mocowanie słupa do konstrukcji stalowej pod ekran ledowy 16 śrubami M24 klasy 8.8. Mocowanie słupa do fundamentu przestawnego 16 kotwami płytkowymi M24 (KL.8.8). Natomiast z informacji o montażu urządzenia reklamowego wynika, że reklama zostanie zamontowana do przestawnego fundamentu o wymiarach 2500 cm x 3600 cm i wysokości 450/600 cm, który zostanie posadowiony w miejscu zaznaczonym na mapie geodezyjnej. Do fundamentu zostanie przykręcona rura stalowa o długości 3000 cm wraz z ekranem o wymiarach 5440 x 3200 cm. Zdaniem Wojewody podana powyżej wielkość projektowanego urządzenia reklamowego oraz sposób jego związania z gruntem wskazuje, że urządzenie to nosi cechy budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, tj. stanowi wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Tak więc, wbrew twierdzeniom inwestora, przewidziane roboty budowlane nie mogły stanowić instalacji urządzenia reklamowego, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, lecz stanowią budowę urządzenia wolnostojącego, trwale związanego z gruntem. Wymagają tym samym uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Wojewoda [...] podzielił zatem stanowisko organu pierwszej instancji, że planowane roboty budowlane powinny być objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na odmienną niż w zgłoszeniu klasyfikację obiektową projektowanego obiektu. Dokonanie więc zgłoszenia w tej sytuacji stanowiło w ocenie Wojewody podstawę do zgłoszenia sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.
Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5c ustawy – Prawo budowlane i wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, w sytuacji gdy brak było podstaw prawnych i faktycznych do twierdzenia, że inwestor nie uzupełnił zgłoszenia oraz zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku podstaw prawnych do żądania przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu Prezydenta [...] W. z 20 listopada 2023 r., nr 695/P/A/2023 Wojewoda wyjaśnił, że zarzuty te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania, gdyż jak wyżej wskazano planowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na błędne przyjęcie, że zgłoszona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy realizacja inwestycji miała nastąpić poprzez instalację urządzenia reklamowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 7 czerwca 2024 r. oddalił skargę uznając ją za niezasadną.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że Prezydent [...] W. miał prawo i obowiązek żądać uzupełnienia we wskazanym w postanowieniu z 20 listopada 2023 r. zakresie dokumentów, aby jednoznacznie ustalić stan faktyczny sprawy, w tym w szczególności, na okoliczność przedłożenia zaleceń konserwatorskich [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na realizacje przedmiotowej inwestycji wraz z załącznikiem graficznym oraz wykazania zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] [...] w zakresie wskazanym w przedmiotowym postanowieniu. Następnie po przedstawieniu i uzupełnieniu żądanych informacji oraz dokumentów, a także wszechstronnym zbadaniu rodzaju zgłoszonych robót, które miały być wykonane, zdaniem Sądu, Wojewoda zasadnie uznał, że przedmiotowa inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, albowiem wbrew twierdzeniom inwestora realizacja inwestycji nie dotyczyła instalacji urządzenia reklamowego. Za niezasadny uznał zatem Sąd zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 30 ust. 5c ustawy – Prawo budowalne.
Sąd pierwszej instancji podzielił więc stanowisko organu odwoławczego, że charakterystyka przedmiotowego nośnika reklamowego jako konstrukcji przestrzennej, stanowiącej całość techniczno-użytkową oraz jego parametry techniczne (wymiary, wysokość, masa), nie pozwala na przyjęcie, że stanowi on "instalację", o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem Sądu z punktu widzenia powyższego przepisu nie ma znaczenia, że inwestor w zgłoszeniu określił zakres planowanych do wykonania robót jako "montaż"’, albowiem kluczowa dla sprawy była kwalifikacja zgłoszonego zamierzenia jako wykonanie wolnostojącego urządzenia reklamowego z użyciem gotowych elementów, przykręconą i zamocowaną śrubami do fundamentu rurą stalową o długości 3000 cm wraz z ekranem o wymiarach ekranu 5440 x 3200 cm (do posadowionego wcześniej betonowego fundamentu). Tym samym Sąd uznał, że organy architektoniczno-budowlane prawidłowo przyjęły, że sporny obiekt nosi cechy budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, tj. "wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe", i nie mógł być uznany, jak wskazuje Spółka, za tablicę i urządzenie reklamowe, na instalowanie których wymagane jest zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c w zw. z art. 30 ust. 1b ustawy – Prawo budowlane, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Sąd zauważył także, że organy prawidłowo ustaliły, iż projektowane posadowienie obiektu jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. Sąd pierwszej instancji za słuszne uznał więc stanowisko organów, że na wykonanie przedmiotowego urządzenia reklamowego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a dokonanie w tej sytuacji zgłoszenia uzasadniało wniesienie przez organ architektoniczno-budowlany sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3 pkt 3, pkt 6 oraz art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane poprzez niezasadne przyjęcie, że o kwalifikacji urządzenia budowlanego jako budowli, a tym samym wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę, decydują jego wielkość/parametry;
2) przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działalności Wojewody [...] w niniejszej sprawie, co skutkowało oddaleniem skargi,
b) art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez dokonanie całkowicie wadliwej kontroli decyzji organów obu instancji, tj. brak odniesienia się do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze, które określały istotę sprawy oraz miały wpływ na jej rozstrzygnięcie (w szczególności w zakresie braku podstaw do żądania uzgodnienia konserwatorskiego),
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi,
d) art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez wydanie przez WSA w Warszawie orzeczenia sprzecznego z prawem, albowiem pomimo powinności wyeliminowania rozstrzygnięć organów obu instancji, uznał je za prawidłowe, przez co naruszył zasadę praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w ww. przepisach,
e) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie w sprawie i oddalenie skargi, w przypadku gdy z przeprowadzonego przez WSA w Warszawie postępowania nie wynika, że zaskarżony akt nie narusza prawa albo, że narusza prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjne Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie Spółka zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane przez dokonanie błędnej kwalifikacji urządzenia reklamowego jako budowli wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Wprawdzie w zawartym w skardze kasacyjnej zarzucie naruszenia ww. przepisu Spółka wskazała na błędną kwalifikację urządzenia budowlanego, niemniej jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że intencją jej było wskazanie na błędną kwalifikację zgłoszonego urządzenia reklamowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji podzielając stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej o obowiązku wniesienia sprzeciwu do dokonanego przez skarżącą zgłoszenia z uwagi na objęcie nim budowy wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę (art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane), prawidłowo przyjął, że zgłoszone urządzenie reklamowe mające zostać wykonane z użyciem gotowych elementów poprzez przykręcenie i zamocowanie śrubami rury stalowej o długości 3000 cm wraz z ekranem o wymiarach 5440 x 3200 cm do przestawnego fundamentu o wymiarach 2500 cm x 3600 cm i wysokości 450/600 w rzeczywistości stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Wskazane parametry techniczne obiektu i zaprojektowany sposób jego realizacji, wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Spółki, uniemożliwiają uznawanie wykonania urządzenia na działce ew. nr [...] przy ul. [...] w W. jako formy jego "instalacji".
A zatem Sąd pierwszej instancji opierając się na założeniu, że tego rodzaju urządzenie reklamowe, jak objęte zgłoszeniem z 31 października 2023 r., którego posadowienie na gruncie jest na tyle trwałe, iż opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną konstrukcję, stanowi budowlę, której wykonanie wymaga pozwolenia na budowę, nie dopuścił się naruszenia art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane wskutek dokonania błędnej wykładni ww. przepisu. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego odpowiedniej stabilizacji. W całości podzielić należy wniosek Sądu pierwszej instancji, że ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez akcentowaną przez skarżącą Spółkę możność odłączenia obiektu od gruntu bez jego uszkodzenia i możliwość jego przeniesienia w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności, ale poprzez wcześniej przywołane cechy, co powoduje, że jeżeli przyjęte przy projektowaniu i wykonywaniu obiektu jego techniczne właściwości zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania (niezmienność położenia), to obiekt ten pozostaje obiektem budowlanym charakteryzującym się trwałym związaniem z gruntem.
To, że istotę zgłoszonego urządzenia reklamowego, jak wskazała skarżąca kasacyjnie Spółka, stanowi możliwość przenoszenia go z miejsca na miejsce, a także brak konieczności wykonania go w danym miejscu, nie oznacza, że możliwe jest abstrahowanie od jego wielkości i znacznej masy, tj. tych parametrów, które przesądzały w kontrolowanej sprawie o sposobie jego posadowienia na gruncie. Nie może budzić wątpliwości, że jako konstrukcja przestrzenna sporne urządzenie reklamowe musi stawiać czoło czynnikom atmosferycznym. Bezpieczeństwo użytkowania analizowanego urządzenia reklamowego wymaga oceny mechaniki budowli jako takiej, która musi uwzględniać odpowiedź konstrukcji ustroju budowlanego (przemieszczeń i naprężeń) poddanej działaniu obciążeń dynamicznych, w szczególności porywów wiatru. Ta płaszczyzna formułowania ocen dotyczących wymaganej stateczności urządzenia reklamowego uzasadnia zamierzenie budowlane wiązać z wykonaniem w określonym miejscu - budową (art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane) konkretnego obiektu budowlanego, a nie z robotami budowlanymi, których prawidłowość sprowadzić można byłoby do zgodności ze sztuką budowlaną wykonania samych czynności monterskich.
Nadane przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie znaczenie pojęciu "trwałego związania z gruntem" znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 11 marca 2024 r., II OSK 10/23; wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., II OSK 1980/20; wyrok NSA z 9 listopada 2022 r., II OSK 3683/19; wyrok NSA z 3 października 2022 r., II OSK 3034/19; wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r., II OSK 1264/21, wyrok NSA z 21 grudnia 2021 r., II OSK 125/19; wyrok NSA z 9 grudnia 2021 r., II OSK 582/21, wyrok NSA z 24 listopada 2021 r., II OSK 646/21; wyrok NSA z 26 listopada 2020 r., II OSK 1312/18, wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., II OSK 618/20), którego podważenia, wbrew odmiennemu zapatrywaniu strony skarżącej, nie uzasadniają argumenty sformułowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ani powołane w niej orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał, że analiza przepisów ustawy – Prawo budowlane nakazuje przyjąć, iż wyróżniać można urządzenia reklamowe wolnostojące, trwale związane z gruntem oraz ten rodzaj tablic i urządzeń reklamowych, których wykonanie jest rezultatem ich zainstalowania. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które pozostają budowlami w świetle art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2023 r., II OSK 2773/20; wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., II OSK 3794/19; wyrok NSA z 3 października 2022 r., II OSK 3034/19; wyrok NSA z 1 września 2022 r., II OSK 1362/21; wyrok NSA z 9 maja 2022 r., II OSK 1383/19; wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 1225/19). W tym kontekście Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że ustawodawca zwalniając w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" (z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym), tę postać czynności wykonawczych powiązał z robotami zasadniczo realizowanymi na istniejących obiektach budowlanych, które służą za nośnik instalowanych urządzeń. A zatem instalowanie w znaczeniu, jakim posługuje się art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, niewątpliwie odwołuje się do istnienia związku technicznego z innym obiektem budowlanym (rzeczą). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela więc stanowiska, że posadowienie nośnika reklamowego, takiego jak ten, którego dotyczy sprawa, może być uznane w całości za "instalowanie" go w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że kryterium rozróżnienia pomiędzy budową budowli, to jest urządzenia reklamowego, a instalowaniem tablicy lub urządzenia reklamowego (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane), stanowią cechy tego urządzenia i sposób jego posadowienia. Powyższe przesadza o tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył również art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe za niezasadne uznać należy także zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazać należy, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. określone zostały wymogi konstrukcyjne, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Zarzut w tym zakresie może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wówczas, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę instancyjną wyroku, uniemożliwiając rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia. Tymczasem pisemne motywy zaskarżonego wyroku nie są dotknięte tego rodzaju wadą. Sąd pierwszej instancji w obszernych motywach najpierw przedstawił kryteria kontroli sądowoadministracyjnej, wskazał na stanowiska stron, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie rozważył kwestie składające się na spór w sprawie. Wyjaśnił również, dlaczego zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowy obiekt stanowi budowlę w postaci wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, jak należy oceniać związanie obiektu z gruntem w sposób trwały, wypowiedział się także na temat zasadności wezwania do uzupełnienia zgłoszenia i wreszcie podstawy do wniesienia sprzeciwu. Odniósł się też do zgłaszanych przez Spółkę zarzutów, w tym podnoszonej w skardze bezzasadności wezwania do uzupełnienia zgłoszenia. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku można zatem poznać dokładnie motywy Sądu, którymi się kierował oddalając skargę na decyzję wnoszącą sprzeciw, stanowisko swe wyraził w sposób jasny i wolny od wątpliwości.
Okoliczność, że argumentacja Sądu pierwszej instancji nie przekonuje skarżącej kasacyjnie Spółki, nie może świadczyć o naruszeniu art. 141 § 4 czy art. 134 § 1 p.p.s.a. Ten ostatni przepis określa, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zastrzeżenie to nie odnosi się do realiów przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic sprawy wyznaczonej zakresem skargi, z samego faktu jej oddalenia nie wynika trafność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. O naruszeniu tego przepisu można mówić wówczas, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powoływała dowody, które sąd pominął. Spółka podnosi, że Sąd nie odniósł się do kwestii dotyczących niezasadności wzywania inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia. Rzecz jednak w tym, że jak wskazano powyżej uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera odniesienie się do powyższych kwestii, wskazując, że wezwanie to miało na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a ponadto skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, odnoszących się do kwestii zupełności zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Tym samym do zagadnienia tego Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej, odnieść się nie może.
Z kolei zarzuty naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a., a także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. podlegają łącznemu rozpoznaniu, albowiem pozostają ze sobą w związku. Sposób uzasadnienia tak skonstruowanych podstaw kasacyjnych wskazuje, że Spółka zarzuca Sądowi pierwszej instancji wskutek oddalenia skargi brak właściwej kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Rzecz jednak w tym, że przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mają charakter ogólny i tzw. wynikowy, tzn. odpowiednio – sąd oddala skargę w całości lub w części w razie jej nieuwzględnienia, albo – uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, gdy zaistnieją w sprawie administracyjnej określonej natury uchybienia przepisom postępowania. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie może przy tym stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę na tego typu akt oddalono na zasadzie art. 151 p.p.s.a., a nie uchylono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie Sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności powinna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie. Spółka ogranicza się w tym zakresie wyłącznie do eksponowania zarzutu naruszenia art. 6 i 8 k.p.a., przy czym przypisuje ich obrazę wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. To stanowisko z natury rzeczy jest błędne, bowiem WSA w Warszawie nie stosował tych przepisów Kodeksu, zasady ogólne z przywołanych art. 6 i 8 k.p.a. są skierowane do organów administracji publicznej, nie zaś do sądu administracyjnego.
Powyższe powoduje, że bezzasadny jest także zarzut naruszenia przepisu art. 135 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zarzut naruszenia powyższego przepisu tylko wówczas byłby trafny, gdyby w ramach tej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że skarga była zasadna, decyzja organu pierwszej instancji naruszała prawo, a Sąd ten nie wzruszył tej decyzji. Skoro jednak Sąd pierwszej instancji skargę oddalił, to przepisu art. 135 p.p.s.a. nie stosował.
Podobnie nie sposób przyjąć, że uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. O naruszeniu tych przepisów można by mówić w przypadku, gdyby sąd zaniechał wykonania kontroli decyzji administracyjnej, odmawiając rozpoznania skargi, pomimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa lub wykonując tę kontrolę zastosowałby inne kryteria niż kryterium zgodności z prawem, o którym mowa w art. 1 § 2 p.u.s.a. Skoro zatem Sąd pierwszej instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji, mimo iż wynik tej kontroli nie satysfakcjonuje strony skarżącej kasacyjnie, to nie naruszył przepisów art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI