II OSK 3169/24

II OSK 3169/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 640/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-05-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 640/24 w sprawie ze sprzeciwu P. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 640/24, oddalił sprzeciw P. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 lutego 2024 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniu 30 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało decyzję nr [...], którą uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 9 lutego 2023 r., nr [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Następnie w konsekwencji wniesienia sprzeciwu WSA w Krakowie utrzymał ww. decyzję w mocy (wyrok z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt: II SA/Kr 612/23). Od powyższego wyroku P. S. (dalej: "skarżący") wniósł skargę kasacyjną, po której to rozpatrzeniu NSA wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. II OSK 239/23, uchylił wyrok WSA Krakowie oraz ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
NSA wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 30 marca 2023 r. Kolegium zawarło nie tylko wytyczne co do zakresu koniecznego ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego przez organ I instancji, ale również wiążąco wypowiedziało się co do wykładni przepisów prawa materialnego oraz sposobu rozumienia pojęcia zasady dobrego sąsiedztwa. Kolegium przesądziło już na tym etapie że planowana inwestycja realizuje zasadę dobrego sąsiedztwa w zakresie urbanistycznej funkcji terenu, ponadto zawarło wytyczne dla organu I instancji, że ma uwzględnić zaprezentowana przez Kolegium wykładnię pojęcia dobrego sąsiedztwa. NSA wyjaśnił, że wydając decyzję zawierająca w uzasadnieniu wskazania co do wykładni prawa materialnego organ II instancji pozbawił w istocie skarżącą stronę prawa do poddania tej wykładni sądowej weryfikacji, albowiem w ramach postępowania w przedmiocie sprzeciwu Sąd dokonuje wyłącznie sądowej weryfikacji wystąpienia przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej. Uchybienie to miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i spowodowało uwzględnienie zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
NSA natomiast podzielił stanowisko WSA w Krakowie co do braku naruszenia przez Kolegium art. 136 § 1 k.p.a. NSA wskazał, że: "przywołane przez sąd pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nieścisłości i braki niewątpliwie świadczą o wadach w zebranym materiale dowodowym i wskazują na konkretne uchybienia w sporządzonej analizie urbanistyczno-architektonicznej. Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje, że przeprowadzona w sprawie analiza nie mogła stanowić podstawy wydania decyzji warunkach zabudowy. Skoro w skardze kasacyjnej nie zostało skutecznie zakwestionowane stanowisko organu odwoławczego o konieczności zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., zatem w tym zakresie zarzut kasacyjny nie był trafny.".
W Konsekwencji powyższego Kolegium jest obowiązane do rozpatrzenia odwołania pozostając związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu - stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.".
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie do akt sprawy załączono: "Analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu" sporządzoną w dniu 18 października 2022 r. Analiza nie zawiera podpisu uprawnionego urbanisty, ani wskazania jej autora, podobne braki wykazuje projekt decyzji w przedmiocie warunków zabudowy oraz załącznik graficzny, co stanowi naruszenie art. 60 ust. 4 u.p.z.p. zgodnie z którym sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej.
Weryfikacja opracowania pt. "Analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu" wykazała, że załącznik graficzny jest mało czytelny, z odręcznie pomazanymi granicami działek oraz odręcznie, w sposób nieczytelny, sporządzoną legendą. Co także istotne granice obszaru analizowanego nie zostały wyznaczone jako okrąg wokół działki ale jako linie nieregularne, które w konsekwencji przebiegają w różnych odległościach od granic terenu inwestycji, co w efekcie doprowadziło do pominięcia działek które znajdują się w zasięgu 105 m. Co także istotne w części opisowej analizy brak jest wskazania którą z granic przyjęto jako front działki i z czego ten fakt wynika. Powyższe uchybienia niewątpliwie stanowią konsekwencję wykonania analizy przez osobę nie posiadająca wymaganych uprawnień.
W części opisowej analizy znalazło się zestawienie działek oznaczonych na mapie nadanymi numerami (od 1-34), właściwe tymczasem byłoby obok numerów porządkowych wskazanie numerów ewidencyjnych działek, nadawanie działkom w obszarze analizowanym numerów porządkowych nie znajduje uzasadnienia ani podstawy prawnej. Dla każdej z działek została opisana funkcja zabudowy, w której dominuje "zabudowa mieszkaniowa", "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna". W treści analizy zawarto postanowienia, że warunek kontynuacji funkcji został spełniony. Zapis taki znalazł się w załączniku do projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy, który zalega w aktach sprawy (k.52).
Następnie w toku dalszego postępowania w aktach sprawy znalazła się druga analiza funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w której z kolei ustalono, że warunek kontynuacji funkcji nie jest spełniony. Także ta "analiza" podobnie jak wcześniejsza, nie została sporządzona przez uprawnionego urbanistę.
Na podstawie powyższych materiałów organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, odmawiając ustalenia warunków zabudowy ze wskazaniem, że brak jest kontynuacji funkcji zabudowy.
Analiza materiałów przesłanych przez organ I instancji doprowadziła Kolegium do wniosku, że ustalenia te są błędne, a co najmniej przedwczesne. W aktach sprawy brak jest rzetelnej analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projektu decyzji, sporządzonych przez osobę uprawnioną o której mowa w art. 60 ust. 4 u.p.z.p. Brak w tym zakresie powinien skutkować uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia bez dodatkowych wyjaśnień, albowiem dyskwalifikuje zaskarżoną decyzję co do zasady.
Podsumowując, rozstrzygniecie organu I instancji naruszył art. 7 i art. 77 K.p.a. albowiem nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego mającego na celu wyczerpujące ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, w szczególności organ I instancji nie załączył do akt analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu sporządzonej przez osobę wymienioną w art. 60 ust. 4 u.p.z.p. w konsekwencji analiza ta jest obarczona szeregiem błędów wskazanych w niniejszej decyzji, które dyskwalifikują zarówno analizę jak i wydaną na jej podstawie decyzję.
Powyższe, w ocenie Kolegium, uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Od powyższej decyzji sprzeciw złożył P. S. W ocenie wnoszącego sprzeciw w sprawie niniejszej występowały okoliczności uzasadniające utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesiony sprzeciw za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że SKO po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydało decyzję z 28 lutego 2024 r. - obecnie zaskarżoną, dokładnie o takiej samej treści co poprzednio, tylko bez zakwestionowanego przez NSA fragmentu formułującego oceny materialnoprawne, że planowana inwestycja realizuje zasadę kontynuacji funkcji.
W aktach sprawy znajduje się druga analiza funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu, sporządzona po uchyleniu uprzedniej decyzji SKO (k.90), w której z kolei ustalono, że warunek kontynuacji funkcji nie jest spełniony. Także ta "analiza" podobnie jak wcześniejsza nie została sporządzona przez uprawnionego urbanistę. Analiza materiałów przesłanych przez organ l instancji doprowadziła skład orzekający Kolegium do wniosku, że ustalenia te są błędne, a co najmniej przedwczesne. Po pierwsze bowiem w aktach sprawy brak jest rzetelnej analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projektu decyzji, sporządzonych przez osobę uprawnioną o której mowa w art. 60 ust. 4 u.p.z.p. Brak w tym zakresie w zasadzie powinien skutkować uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia bez dodatkowych wyjaśnień, albowiem dyskwalifikuje zaskarżoną decyzję co do zasady.
Z wyroku NSA wynika, że stanowisko WSA było prawidłowe co do braku naruszenia przez organ odwoławczy art. 136 § 1 K.p.a., NSA wskazało na błędy analizy, których nie da się naprawić w II instancji.
Weryfikacja zalegającej w aktach sprawy analizy przez Sąd Wojewódzki prowadzi do wniosku, że ma ona charakter bardzo ogólny, nie analizowano w niej uwarunkowań wynikających z załączonej do analizy tabeli, lecz sposób kształtowania się cech wskaźników i parametrów nowej zabudowy opisano w sposób lakoniczny, a nie przez odniesienie do konkretnych przykładów z tabeli. Użyto ogólnych sformułowań (np. "w nawiązaniu do kalenic i okapów w sąsiedztwie", albo "warunek spełniony/nie spełniony"). W ogóle nie wyjaśniono dlaczego uznano, że nie jest spełniony warunek braku kontynuacji funkcji.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu meriti, decyzja objęta sprzeciwem była prawidłowa. Organ prawidłowo zidentyfikował braki w materiale dowodowym i z uwagi na ich zakres nakazał uzupełnienie organowi I instancji materiału dowodowego w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Podkreślenia wymaga, że analiza urbanistyczno-architektoniczna stanowi kluczowy dowód w sprawie. Zakwestionowanie analizy w zasadzie oznacza konieczność przeprowadzenia ponownej analizy cech, wskaźników i parametrów nowej zabudowy w nowym obszarze, a zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Zatem, wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie – zarówno pozytywne (ustalenie warunków), jak i negatywne (odmowa ustalenia warunków zabudowy) wobec wadliwości analizy byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Analiza powinna być prawidłowa, kompletna, spójna i czytelna niezależnie od tego, jakiego rozstrzygnięcia stanie się podstawą.
W tym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023, poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.", orzekł o oddaleniu sprzeciwu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. S. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151a § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie sprzeciwu pomimo nierozważenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie możliwości uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, co miało istotny wpływ na wynika sprawy, albowiem doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwego rozstrzygnięcia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuto dodatkowo umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 2a P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zatem zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Niezbędne jest wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 K.p.a., do czego uprawnia art. 64e P.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z sytuacją taką mamy zatem do czynienia, gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy.
Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Za prawidłowe zatem uznać należy stanowisko, że organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 K.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 K.p.a. będzie niewystarczające.
Zgodnie z treścią art. 136 K.p.a. organ drugiej instancji uprawniony jest do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Oceniając przedstawione wyżej poglądy w realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skutecznie wykazało konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Jak wynika z materiału aktowego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w niniejszej sprawie z dnia 12 grudnia 2023 r. uchylił wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 612/23 o oddaleniu sprzeciwu oraz uchylił zaskarżoną decyzję kasatoryjną SKO w Nowym Sączu z dnia 30 marca 2023 r. Powodem była okoliczność, że w uzasadnieniu tej decyzji SKO w Nowym Sączu zawarło nie tylko wytyczne co do zakresu koniecznego ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego przez organ I instancji, ale również wiążąco wypowiedziało się co do wykładni przepisów prawa materialnego oraz sposobu rozumienia pojęcia "zasady dobrego sąsiedztwa". Przesądziło już zatem, że planowana inwestycja: "realizuje zasadę dobrego sąsiedztwa w zakresie urbanistycznej funkcji terenu, gdyż powiela ona funkcję mieszkaniową występującą w obszarze analizowanym, na którym to występuje zabudowa mieszkaniowa". W dodatku zawarło wytyczne dla organu I instancji, że ma uwzględnić zaprezentowaną przez SKO wykładnię pojęcia "dobrego sąsiedztwa". Zatem NSA uchylił zaskarżony wyrok z tego powodu, że Sąd pierwszej instancji zupełnie pominął kwestię wykładni przepisów prawa materialnego dokonanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kwestia ta miała – zdaniem NSA - istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko, że przywołane przez Sąd pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nieścisłości i braki niewątpliwie świadczyły o wadach w zebranym materiale dowodowym i wskazywały na konkretne uchybienia w sporządzonej analizie urbanistyczno – architektonicznej.
Jak zatem wynika z powyższego w niniejszej sprawie zaistniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a jego zakres został prawidłowo wskazany w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zasadnie zidentyfikował braki w materiale dowodowym i z uwagi na ich zakres nakazał uzupełnienie organowi I instancji materiału dowodowego w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Analiza urbanistyczno-architektoniczna stanowi bowiem kluczowy dowód w sprawie. Zakwestionowanie analizy w zasadzie oznacza konieczność przeprowadzenia ponownej analizy cech, wskaźników i parametrów nowej zabudowy w nowym obszarze, a zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.
W tej sytuacji prawnej i faktycznej rozpoznanie przez organ II instancji sprawy co do istoty, stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż obie instancje powinny dokonać oceny dowodów i subsumpcji stanu faktycznego z prawnym. Ponieważ organ pierwszej instancji tego nie uczynił, to nie było możliwe zastosowanie art. 136 K.p.a. bez uszczerbku dla stron postępowania mających prawo do zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej ponownie do organu odwoławczego.
Końcowo wskazać należy, że szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie, będzie możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowana jest pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego, bowiem przepis art. 64e P.p.s.a. ogranicza zakres kontroli sądu wyłącznie do oceny: "istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a." (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 3011/17, LEX nr 2408525; wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 2226/18, LEX nr 2536881; wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r., sygn. II OSK 2222/19, LEX nr 2736724).
W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.