II OSK 3156/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego muru oporowego. Skarżący kasacyjnie zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a., twierdząc, że Sąd błędnie uznał, iż art. 154 k.p.a. nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, a także że nie można stosować tego przepisu do decyzji związanych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, weryfikującym decyzję ostateczną pod kątem interesu społecznego lub słusznego interesu strony, ale dotyczy decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. W przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę, inne strony postępowania (np. właściciel nieruchomości) nabywają prawo do żądania wykonania tego obowiązku. Ponadto, NSA wskazał, że decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) jest decyzją związaną, a nie uznaniową, co wyklucza możliwość jej wzruszenia w trybie art. 154 k.p.a. w celu złagodzenia restrykcyjności przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 154 k.p.a. w kontekście decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych, charakter decyzji związanych w prawie budowlanym.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 154 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 154 k.p.a. nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a ponadto jest to decyzja związana, a nie uznaniowa, co wyklucza jej wzruszenie w trybie art. 154 k.p.a.
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej jest decyzją uznaniową, czy związaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej jest decyzją związaną.
Uzasadnienie
Art. 48 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek wydania orzeczenia o rozbiórce po stwierdzeniu określonych przesłanek, co czyni ją decyzją związaną, a nie uznaniową.
Czy organ administracji publicznej może wyjść poza zakres żądania strony w postępowaniu o uchylenie lub zmianę decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma prawa wyjść poza granice sprawy zakreślonej żądaniem strony.
Uzasadnienie
Zakres żądania decyduje o przedmiocie postępowania, a organ nie może wszcząć postępowania z urzędu w sprawie wymagającej wniosku strony.
Czy dopuszczalne jest łączenie trybów uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 i art. 155 k.p.a. w ramach jednej sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, tryby te pozostają względem siebie w relacji niekonkurencyjności i ich łączenie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Podjęcie jednego z trybów wyłącza dopuszczalność rozpoznania sprawy na podstawie drugiego.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 154 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten nie daje podstaw do odstąpienia od zastosowania przepisu prawa materialnego, na podstawie którego została rozstrzygnięta sprawa. Nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, ponieważ taka decyzja nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a ponadto jest to decyzja związana.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pb art. 48
Prawo budowlane
Przepis regulujący nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, stanowiący środek przymusu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb z art. 155 k.p.a. pozostaje w relacji niekonkurencyjności z art. 154 k.p.a., co wyłącza możliwość ich łączenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 154 k.p.a. nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, ponieważ taka decyzja nie jest pozbawiona skutków prawnych dla innych stron (nabycie przez nie prawa do żądania wykonania obowiązku rozbiórki). • Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) jest decyzją związaną, a nie uznaniową, co wyklucza możliwość jej wzruszenia w trybie art. 154 k.p.a. • Organ administracji publicznej nie może wyjść poza zakres żądania strony w postępowaniu o uchylenie lub zmianę decyzji. • Tryby postępowania z art. 154 i art. 155 k.p.a. są niekonkurencyjne i nie można ich łączyć.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 154 k.p.a. i uznanie, że nie może on stanowić podstawy do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę. • Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności i nierozważenie okoliczności wskazanych we wniosku o uchylenie decyzji. • Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez uznanie niemożliwości zastosowania art. 155 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
tryby uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 i art. 155 k.p.a. pozostają względem siebie w relacji niekonkurencyjności • decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części nie należy do tego rodzaju decyzji [uznaniowych] • Decyzja taka jest decyzją związaną, gdyż w określonych prawem okolicznościach organ ma obowiązek jej wydania. • Uwzględnienie wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 48 Prawa budowlanego, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 k.p.a. w kontekście decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych, charakter decyzji związanych w prawie budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście decyzji ostatecznych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.
“Czy można uchylić decyzję o rozbiórce po latach? NSA wyjaśnia ograniczenia art. 154 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.