II OSK 3156/14

II OSK 3156/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Teresa Kobylecka
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 279/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-05-08
II OSK 2156/14 - Wyrok NSA z 2016-05-13
II SA/Po 806/13 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2014-04-02
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 184, art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7,  art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80, art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 576
art. 18 ust. 5 pkt 4, art. 32
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 27 poz 343
par. 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz  ewidencjonowania broni i amunicji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba-Gula po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 279/14 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową i broń palną sportową do celów kolekcjonerskich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 279/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową i broń palną sportową do celów kolekcjonerskich.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a k.p.a., oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w Radomiu z dnia [...] października 2013 r. nr [...] cofającą A. W. pozwolenie na broń palną do celów sportowych oraz broń palną sportową do celów kolekcjonerskich.
Uzasadniając wyżej wskazaną decyzję organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 lipca 2012 r. należąca do A. W. broń (pistolet [...]) oraz amunicja w ilości około 70 sztuk zostały skradzione z jego samochodu, pozostawionego na niestrzeżonym i niemonitorowanym parkingu w czasie, kiedy uczestniczył w Międzynarodowych Zawodach Strzeleckich w miejscowości Z. k. K.. Po zakończeniu zawodów wymieniony pozostawił w samochodzie torbę, w której znajdowała się broń zapakowana w pudełko oraz dwa kartonowe pudełka z amunicją, po czym wrócił na strzelnicę, by spakować sprzęt elektroniczny. W tym czasie nieznani sprawcy, wybijając tylną lewą szybę w jego samochodzie, ukradli z bagażnika torbę z bronią i amunicją. Oddalając się z miejsca zdarzenia, sprawcy porzucili należący do strony pas z ładownicą oraz torbę z dokumentami i częścią amunicji. Nie odnaleziono natomiast skradzionej jednostki broni.
Uwzględniając powyższe, decyzją z dnia [...] października 2013 r. Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji cofnął A. W. pozwolenie na broń palną sportową oraz broń palną sportową do celów kolekcjonerskich w oparciu o przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, który stanowi samodzielną, fakultatywną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. W myśl tego przepisu, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32.
Od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik strony złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niewystarczająco zebrany i nierzetelnie oceniony materiał dowodowy.
Komendant Główny Policji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji., wskazał na treść art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Ten z kolei przepis ustala, że broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Na podstawie zawartego w art. 32 ust. 2 ustawy upoważnienia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 3 kwietnia 2000 r. rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). W świetle ww. przepisów, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, A. W. naruszył obowiązek przechowywania broni i amunicji w sposób bezpieczny, czego skutkiem była ich utrata w wyniku kradzieży. W dniu 21 lipca 2012 r. pozostawił on broń wraz z amunicją w samochodzie na niemonitorowanym i niestrzeżonym parkingu, co umożliwiło przestępcom dokonanie jej kradzieży. W kontekście tego zdarzenia zarzuty zawarte w odwołaniu, iż organ Policji winien ustalić czy parking, na którym strona pozostawiła auto, był w przeszłości parkingiem strzeżonym oraz dlaczego strona w pierwszej kolejności zaniosła do samochodu torbę z bronią, pozostawiając inne bagaże pod opieką pozostałych strzelców i czy taka kolejność nie była wynikiem pomyłki - nie mogą zostać uwzględnione. Nie ma znaczenia czy kolejność zaniesienia do samochodu toreb z bronią i amunicją oraz ze sprzętem elektronicznym była wynikiem nieostrożności, czy świadomego działania. Dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy nie jest również istotne, jaki status posiadał w przeszłości parking, na którym strona pozostawiła auto w dniu zawodów. Podniesione przez pełnomocnika okoliczności obciążają stronę. Nie dochowała ona należytej staranności, pozostawiając auto na parkingu, którego aktualnego statusu nie ustaliła oraz nie sprawdziła zawartości torby, którą jako pierwszą zaniosła do samochodu. Takie zachowanie strony należy ocenić jako niedbałe i nieodpowiedzialne. W pakowaniu broni i sprzętu towarzyszyła stronie inna osoba, a zatem nic nie stało na przeszkodzie, żeby jedna z nich pilnowała samochodu, a druga nosiła bagaże. Do kradzieży by wówczas nie doszło. Ponadto A. W., jako osoba posiadająca uprawnienia sędziego strzelectwa sportowego, strzelectwa dynamicznego, sędziująca kilkadziesiąt zawodów sportowych, w tym zawody rangi Pucharu Polski, organizująca zawody, wystawy i pokazy broni kolekcjonerskiej, a także ponadprzeciętnie zaangażowana w uprawianie tego sportu, powinien zdawać sobie sprawę ze szczególnej odpowiedzialności, jaka ciąży na posiadaczach broni z uwagi na to, iż jest ona niebezpiecznym narzędziem, a także ze względu na konsekwencje zaniedbań w zakresie jej przechowywania. Organ nie podzielił argumentacji pełnomocnika zawartej w odwołaniu, iż po zakończeniu zawodów strona posiadaną broń i amunicję jedynie "przemieszczała", czym nie wyczerpała przesłanek określonych w art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji dotyczących zasad przechowywania i noszenia broni, uprawniających organy Policji do cofnięcia jej posiadanego pozwolenia. Wskazał, iż powyższe przepisy, jak i pozostałe regulacje ustawy o broni i amunicji, nie pozostawiają wątpliwości, iż należyty dozór nad bronią powinien być dochowany przez cały okres jej posiadania. Umieszczenie broni w samochodzie (czasowe, związane z jej przenoszeniem) może być traktowane jako jej tymczasowe przechowywanie w miejscu innym niż miejsce przechowywania stałego, przy czym to ostatnie musi spełniać wymogi określone w przepisie wspomnianego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. W sytuacji, gdy broń nie może być przechowywana w warunkach zabezpieczenia, które ustanawia § 5 tego rozporządzenia, jej posiadacz powinien zachować szczególną ostrożność. Pozostawienie broni w samochodzie na ogólnodostępnym parkingu bez dozoru i w warunkach, w których jednocześnie przemieszcza się po nim wiele osób (w tym czasie wyjeżdżały osoby uczestniczące w zawodach), nie odpowiada nakazom wynikającym z przepisów ustawy o broni i amunicji. Wystarczającym powodem do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji może być nawet jednokrotne narażenie broni na możliwość jej utraty, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Żaden przepis prawa ani żadna sytuacja nie zwalnia posiadacza broni z obowiązku jej zabezpieczenia. Nawet jednokrotne odstępstwo od powinności przechowywania czy noszenia broni i amunicji w sposób umożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych może stanowić podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Nie ulega wątpliwości, że A. W. naruszył art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji. W wyniku jego bezrefleksyjnego zachowania doszło do utraty broni i amunicji, chociaż - jako osoba posiadająca pozwolenie na 56 egzemplarzy broni (48 egzemplarzy broni kolekcjonerskiej i 8 egzemplarzy broni sportowej) - winien wykazać się bardziej odpowiedzialną postawą. W okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo, iż przepis stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, cofnięcie stronie pozwolenia na broń z powodu jej utraty należy uznać za uzasadnione. Prawo do posiadania broni ma charakter szczególny - ustawodawca ograniczył do niego dostęp, poddając je ścisłej administracyjnej reglamentacji i określając rygorystycznie warunki jej przechowywania i noszenia w tym celu, aby dla ochrony interesu społecznego uniemożliwić, a co najmniej utrudnić, przedostanie się broni i amunicji w ręce osób nieuprawnionych. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż fakt "zaginięcia" broni nie świadczy, że strona przechowywała ją niewłaściwie, bowiem śledztwo w sprawie nieumyślnego spowodowania utraty broni i amunicji zostało umorzone, organ wyjaśnił, iż kwestia winy strony lub jej braku w odniesieniu do konsekwencji zdarzenia z dnia 21 lipca 2012 r. nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, a ustalenia dokonane w tym zakresie w postępowaniu karnym są niezależne od ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji. Organ zauważył również, że zaskarżona decyzja w sposób prawidłowy przyznaje prymat interesu społecznego nad indywidualnym interesem strony. Poczynione w sprawie ustalenia wskazują na nieodpowiedzialny stosunek strony do kwestii bezpiecznego przechowywania broni, zaś interes społeczny wymaga, aby bronią dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie. Tych kryteriów strona nie spełnia i nie może tego zmienić jej ponadprzeciętne zaangażowanie w uprawianie sportu strzeleckiego, dotychczasowa postawa i cechy jej osobowości oraz uczestnictwo i sędziowanie w wielu zawodach strzeleckich różnej rangi. Strona swoim zachowaniem stworzyła zagrożenie dla interesów bezpieczeństwa i porządku publicznego, czego efektem jest dostanie się broni w ręce przestępców, którzy mogą jej użyć w sposób sprzeczny z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący zarzucił rażące naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., a ponadto art. 18 ust 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 i art. 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, wskazał, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w Radomiu z dnia [...] października 2013 r. nie naruszają prawa. Sąd wyjaśnił, że prawo do posiadania broni w polskim systemie prawa jest ściśle reglamentowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego i w żadnym przypadku nie może być zaliczone do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwolenie na broń palną jest zatem uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy cofnięcie przez organy Policji pozwolenia na broń w związku z okolicznościami, w jakich doszło do utraty broni przez skarżącego, było uzasadnione. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32. Art. 32 ust. 1 wskazanej ustawy, który stanowi, iż broń i amunicję należy przechowywać w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Zasady przechowywania broni i amunicji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). Przepisy tego rozporządzenia nie regulują w sposób pełny wszystkich sytuacji, jakie mogą zaistnieć przy wykonywaniu uprawnień przewidzianych w pozwoleniu na broń. Nie oznacza to, że tego rodzaju sytuacje nie zostały w ogóle unormowane. Rozporządzenie dotyczy w istocie tylko określenia zasad przechowywania broni w oznaczonych w nim warunkach i okolicznościach, zaś w kwestiach w rozporządzeniu nieuregulowanych sposób przechowywania broni powinien być oceniany zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1200/06 wskazał, że wystarczającą regulację określającą powinności w zakresie przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych zawiera art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Wydane na podstawie delegacji z art. 32 ust. 2 tej ustawy rozporządzenie reguluje kwestie natury technicznej i w niczym nie wyklucza ogólnej zasady dającej się wyprowadzić z brzmienia art. 32 ust. 1. W tym kontekście nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organy Policji zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Nietrafna jest również argumentacja skarżącego, wskazująca na rażące naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji z tego powodu, że utrata broni nastąpiła w czasie "przemieszczania broni", zaś przepisy wskazanej ustawy nie regulują zasad przemieszczania broni. Obowiązkiem posiadacza broni jest zachowanie nad nią całkowitej i ścisłej kontroli przez cały czas, w którym nie jest możliwe przechowywanie jej w sposób określony w rozporządzeniu, a więc również po zakończeniu zawodów strzeleckich w czasie pakowania broni i pozostałego sprzętu do samochodu. Słusznie zauważył organ orzekający, że umieszczenie broni w samochodzie (czasowe, związane z jej przemieszczaniem z miejsca odbywania zawodów strzeleckich do miejsca jej stałego przechowywania) stanowi w istocie jej tymczasowe przechowywanie w miejscu innym niż miejsce przechowywania stałego. Ustawodawca nie wprowadził żadnego ograniczenia czasowego znamienia przechowywania, co oznacza, że omawiane przepisy dotyczą każdego przechowywania trwającego nawet krótką chwilę.
Sąd wskazał, że skarżący (posiadający pozwolenie na broń palną do celów sportowych i broń sportową do celów kolekcjonerskich od 2011 r.) w przedstawionych wyżej okolicznościach nie przechowywał broni i amunicji w sposób zgodny z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, co umożliwiło przestępcom dokonanie kradzieży. Pozostawił broń w bagażniku samochodu znajdującego się na ogólnie dostępnym parkingu, pozbawionym ochrony fizycznej i technicznej. W tym czasie zaangażowany był w wykonywanie innych czynności, tj. pakowanie kolejnych bagaży w budynku (wewnątrz) strzelnicy. Miało to miejsce między godz. [...] a [...] (potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia treści zeznań skarżącego przesłuchanego w charakterze świadka w dniu zdarzenia, tj. 21 lipca 2012 r., k. 104 - 105 akt administracyjnych). Zatem skarżący pozostawił broń i amunicję w samochodzie bez jakiegokolwiek dozoru na okres co najmniej 30 min. Nie można uznać, że prawidłowe w tych warunkach zabezpieczenie broni stanowił bagażnik zamkniętego samochodu z włączonym alarmem, skoro nie stanowiło to przeszkody dla przestępców w dokonaniu kradzieży. W pakowaniu broni i sprzętu towarzyszył skarżącemu kolega, zatem nic nie stało na przeszkodzie, aby jedna osoba pilnowała samochodu, a druga nosiła bagaże. Skarżący, składając zawiadomienie o przestępstwie, zeznał, że podczas zawodów cały czas broń nosił przy sobie. Gdyby tak samo postąpił po zakończeniu zawodów, do kradzieży broni i amunicji by nie doszło. Warunki, w jakich znajdował się skarżący, nie uniemożliwiały mu dopełnienia obowiązku takiego zabezpieczenia broni i amunicji, aby wykluczyć, a co najmniej utrudnić, dostęp do nich osobom nieuprawnionym. W ocenie Sądu skarżący nie dochował należytej staranności, pozostawiając samochód na niestrzeżonym i niemonitorowanym parkingu, do którego miała dostęp nieograniczona liczba osób. Nie sprawdził zawartości torby, którą jako pierwszą zaniósł do samochodu. Trudno nie zgodzić się ze skarżącym, że każdy przedmiot może zostać skradziony z nawet najbardziej strzeżonego miejsca. W rozpoznawanej sprawie chodzi jednak o dokonanie oceny, czy posiadacz pozwolenia na broń dopełnił należytej staranności w jej zabezpieczeniu w danych warunkach, czego nie uczynił. W przypadku broni palnej, która jest narzędziem szczególnie niebezpiecznym i w rękach przestępcy stanowi zagrożenie, na jej posiadaczu spoczywa szczególny obowiązek dbałości o takie jej przechowywanie, aby osoby nieuprawnione nie miały do niej dostępu. Pozostawienie broni w samochodzie w sytuacji, gdy zakończenie zawodów wywołało zamieszanie (jak wskazał skarżący - jedni uczestnicy odjeżdżali, inni się pakowali, na parkingu panował ruch), a tym samym - jak wynika z doświadczenia życiowego - stworzyło dogodne warunki do obserwacji samochodów i dokonania kradzieży - było ze strony skarżącego przejawem lekkomyślności i braku rozwagi. Słusznie zauważył organ orzekający, że skarżący jako osoba wykształcona, ponadprzeciętnie zaangażowana w uprawianie strzelectwa sportowego, organizująca zawody, wystawy i pokazy broni kolekcjonerskiej, tym bardziej powinien zdawać sobie sprawę ze szczególnej odpowiedzialności, jaka ciąży na posiadaczach broni, także z racji konsekwencji zaniedbań w zakresie jej przechowywania. Obowiązek zachowania należytej staranności w celu zapobieżenia utraty broni przy jej noszeniu czy przemieszczaniu wynika z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Skoro obowiązku tego skarżący nie dopełnił, to uzasadnione było zastosowanie w sprawie art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy.
W ocenie Sądu nieuzasadnione były zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 75, 77 § 1 k.p.a.). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Podstawę dokonanych przez organy ustaleń stanowiły poświadczone za zgodność z oryginałem materiały z postępowania karnego, zakończonego wydaniem postanowienia KPP w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] (zatwierdzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. w dniu [...] kwietnia 2013 r.). Wartość dowodowa tych materiałów nie została podważona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy orzekające przesłuchania skarżącego jako strony na okoliczności podniesione w odwołaniu, a następnie powtórzone w skardze. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Z rozwiązań prawnych dotyczących przesłuchania stron wynika, że jest to środek dowodowy posiłkowy, dopuszczalny w postępowaniu administracyjnym w ostateczności. Przepis art. 86 k.p.a. pozostawia ocenę potrzeby przeprowadzenia tego dowodu organowi, co wynika z użytych w nim słów "może przesłuchać stronę". Swoboda ta jest ograniczona treścią zasady prawdy obiektywnej, z której wypływa dla organu orzekającego obowiązek skorzystania z tego środka dowodowego, jeżeli nie będzie można ustalić stanu faktycznego z braku innych środków dowodowych. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie, bowiem relewantne okoliczności faktyczne zostały ustalone w oparciu o materiały z postępowania przygotowawczego. Ponadto dla zasadności podjętego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostają okoliczności, które miałyby stanowić przedmiot dowodzenia w trybie art. 86 k.p.a., tj. czy pozostawienie broni w bagażniku było wynikiem nieostrożności, pomyłki skarżącego, czy też jego świadomego działania, a także czy parking, na którym stał samochód był strzeżony podczas wcześniejszych pobytów skarżącego i czy skarżący był przekonany, że tak jest nadal. Okoliczności te w istocie dodatkowo obciążają skarżącego, bowiem stanowią potwierdzenie, że nie działał on w sposób staranny i rozważny, a w konsekwencji nie wywiązał się z obowiązku sprawowania należytej kontroli nad bronią, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji pozostaje wynik dochodzenia prowadzonego przez organy Policji w sprawie nieumyślnego spowodowania przez skarżącego utraty broni palnej i amunicji. Zdaniem Sądu prawidłowo stwierdził organ orzekający, że kwestia winy (braku winy) skarżącego w odniesieniu do zdarzenia z dnia 21 lipca 2012 r. nie stanowi przedmiotu postępowania administracyjnego a ustalenia dokonane w postępowaniu karnym są niezależne od ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym na gruncie przepisów ustawy o broni i amunicji. Również ocena sprawy przez Sąd mogła być dokonana w świetle powołanych przepisów administracyjnego prawa materialnego i procesowego.
Nieuzasadniony jest zarzut zaniechania należytego wyważenia racji strony i interesu społecznego poprzez zaniechanie uwzględnienia osobowości strony i społecznego poczucia sprawiedliwości. W ocenie Sądu, podejmując rozstrzygnięcia w sprawie organy Policji w sposób prawidłowy przyznały prymat interesu społecznego nad indywidualnym interesem skarżącego. Poczynione przez organy ustalenia wskazują na nieodpowiedzialny stosunek skarżącego do kwestii bezpiecznego przechowywania broni, zaś interes społeczny wymaga, aby bronią dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie. Tych kryteriów skarżący nie spełnia. Na treść rozstrzygnięcia nie mogą mieć wpływu akcentowane przez skarżącego zaangażowanie w uprawianie sportu strzeleckiego, dotychczasowa postawa i cechy jego osobowości oraz uczestnictwo i sędziowanie w wielu zawodach strzeleckich wysokiej rangi. Wymienione okoliczności nie mogą sanować konsekwencji prawnych stwierdzonych naruszeń zasad przechowywania broni. Skarżący swoim zachowaniem stworzył zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a jego efektem było dostanie się broni w ręce osób nieuprawnionych, które mogą jej użyć w sposób sprzeczny z prawem.
Sąd w całości podzielił pogląd, wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1200/06, iż przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 32 ust. 1 tej ustawy stwarza ograniczoną sferę uznania administracyjnego dla organów Policji w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń zasad przechowywania broni i amunicji. Ograniczenie sfery uznania wynika z zasad reglamentacji udzielania pozwoleń na broń, a zwłaszcza brzmienia art. 10 ustawy o broni i amunicji. Istotne znaczenie należy przypisać unormowaniu z art. 32 ust. 1 tej ustawy, który nie daje podstaw do stopniowania jego naruszenia. Każde nawet jednorazowe odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni w sposób umożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni zgodnie z art. 18 ust 5 pkt 4 wskazanej ustawy. Pozostawienie broni palnej w samochodzie na niestrzeżonym parkingu bez dozoru osoby uprawnionej nie odpowiada nakazom wynikającym z przepisów o broni i amunicji. Wystarczającym powodem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 18 ust. 4 pkt 5 ustawy może być nawet jednokrotne narażenie broni na jej utratę.
Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo oceniły całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, a wydane przez nie decyzje są zgodne z przepisami ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy stanowi ogólną kompetencję organów Policji do cofnięcia pozwolenia na każdy rodzaj broni i do każdego celu, jeżeli osoba posiadająca takie uprawnienie narusza zasady bezpiecznego przechowywania broni i amunicji. Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej A. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaaprobowanie w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i niedostrzeżenie błędnych ustaleń faktycznych organów orzekających w sprawie, polegających na przyjęciu w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że sposób postępowania skarżącego z bronią i amunicją można określić jako umożliwiający dostęp do broni i amunicji osób nieuprawnionych;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie i w efekcie tego zaaprobowanie przez WSA w Warszawie naruszenia procedury administracyjnej przez organy orzekające w sprawie, które polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego, m. in. ze względu na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, świadków (organizatorów zawodów strzeleckich, uczestników), w wyniku czego zgromadzony materiał uznać należy za niekompletny i z tego powodu nie powinien stanowić podstawy orzekania w niniejszej sprawie;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w wyroku przez WSA w Warszawie i niedostrzeżenie błędnych ustaleń faktycznych organów orzekających w sprawie, polegających na przyjęciu w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący przechowywał broń i amunicję w bagażniku samochodu po zakończeniu zawodów strzeleckich i podjęciu czynności związanych z powrotem do miejsca przechowywania broni i amunicji;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie, a w efekcie tego zaaprobowanie przez Sąd I instancji, że organy orzekające nie zebrały, a tym samym nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, w wyniku czego naruszony został słuszny interes społeczny, obywateli i strony;
II. naruszenie prawa materialnego – art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:
5) w związku z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania, zarzucono niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie w sprawie przepisów art. 18 ust 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 576), podczas gdy przepisy te nie powinny były być zastosowane w sprawie;
6) błędną interpretację art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, polegającą na przyjęciu przez WSA w Warszawie, że z przechowywaniem broni i amunicji, o jakim jest mowa w tym przepisie, mamy do czynienia również w sytuacji umieszczenia broni i amunicji w bagażniku samochodu celem jej przewiezienia z miejsca zawodów do miejsca przechowywania broni i amunicji;
7) błędnej interpretacji art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, polegającej na przyjęciu przez WSA w Warszawie, że zasady przechowywania broni i amunicji, o jakich jest mowa w tym przepisie można ustalić tylko w oparciu o treść art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, z pominięciem art. 32 ust. 2 i wydanego na podstawie tego przepisu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343).
Wskazany wyrok zaskarżono w całości i wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a ponadto rozważenie przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu na zasadzie art. 193 Konstytucji RP co do zgodności art. 32 ust. 1 ustawy o broni z Konstytucją RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi samodzielną podstawę w związku z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji do cofnięcia pozwolenia na broń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Podniesione w niej zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego stanowią próbę wykazania, że pozostawienie broni sportowej z amunicją w bagażniku samochodu na publicznym parkingu, skąd została skradziona przez nieustalonego sprawcę nie świadczy o niespełnieniu wymogu zabezpieczenia broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych i tym samym nie stanowi przesłanki z art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji do cofnięcia pozwolenia na broń.
Stanowisko to nie może być uwzględnione.
Na wstępie zauważyć należy, na co trafnie wskazał Sąd I instancji, iż posiadanie i używanie broni palnej stanowi w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym zasadniczym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Lex Nr 201345). Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni, jak też prawidłowego jej przechowywania w trakcie uzyskanego pozwolenia na broń zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz do stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia.
Ustawodawca wprowadził obowiązek przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do broni osób nieuprawnionych (art. 32 ust. 1 ustawy o broni). Na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o broni, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzeniem z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz.U. nr 27 poz. 343) uregulował w szczególności sposób przechowywania broni. Z uwagi na szczególny charakter uprawnienia do posiadania broni, jej posiadacz zobowiązany jest zatem do rygorystycznego przestrzegania zasad związanych z jej posiadaniem i używaniem. Dostanie się broni w niepowołane ręce, co miało miejsce w badanej sprawie, może bowiem zagrozić porządkowi publicznemu oraz bezpieczeństwu obywateli jak też właścicielowi tej broni. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w pełni podzielić należy stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1200/06, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, nie daje podstaw do stopniowania jego naruszenia zatem każde, nawet jednorazowe odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Zarówno ten przepis jak i pozostałe regulacje ustawy o broni i amunicji nie pozostawiają wątpliwości, iż należyty dozór nad bronią palną powinien być dochowywany przez cały okres jej posiadania. Dotyczy to zarówno przechowywania broni palnej w warunkach domowych jak i poza miejscem zamieszkania osoby uprawnionej. Szczególną przezorność posiadacz broni palnej powinien zachować poza miejscem zamieszkania zwłaszcza wówczas, gdy broń nie może być przechowywana w szczególnych warunkach zabezpieczenia, które ustanawia przepis § 5 rozporządzenie MSWiA. Przepisy nie regulują wprawdzie, jak posiadacz indywidualnej broni sportowej powinien zabezpieczać ją w czasie zawodów sportowych i po takich zawodach, lecz musi to niewątpliwie być taki sposób, który rzeczywiście uniemożliwia osobom postronnym wejście w jej posiadanie. Warunku tego nie spełnia pozostawienie broni nawet w zamkniętym samochodzie ustawionym na publicznym parkingu, bez stałego dozorowania tego samochodu, w sytuacji gdy znajduje się tam nieznana liczba niezidentyfikowanych osób. Wprawdzie przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. nie określają sposobu zabezpieczenia broni we wszystkich możliwych sytuacjach, lecz w § 5 i 6 dają wskazówki jakie zabezpieczenia broni przed dostępem osób trzecich jest właściwe. Wynika z nich, że broń przechowywania w zamykanym mieszkaniu nie może być pozostawiona gdziekolwiek, lecz powinna być zamknięta w metalowej kasecie lub szafie albo sejfie, posiadających atestowany zamek. W takiej sytuacji pozostawienie broni w samochodzie bez stałego pilnowania tego samochodu, nie może być uznane za spełnienie wymogu z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Trafne jest przy tym stanowisko Sądu pierwszej instancji, że umieszczenie broni w samochodzie (czasowe, związane z jej przemieszczaniem z miejsca odbywania zawodów strzeleckich do miejsca jej stałego przechowywania) stanowi w istocie jej tymczasowe przechowywanie w miejscu innym niż miejsce przechowywania stałego. Ustawodawca nie wprowadził żadnego ograniczenia czasowego znamienia przechowywania, co oznacza, że omawiane przepisy dotyczą każdego przechowywania trwającego nawet krótką chwilę.
Uzasadnione jest więc stwierdzenie, że czasowe pozostawienie broni palnej w bagażniku samochodu na niestrzeżonym parkingu, bez dozoru osoby uprawnionej, nie odpowiada nakazom wynikającym z przepisów ustawy o broni i amunicji. Wystarczającym powodem do zastosowania przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji może być nawet jednokrotne narażenie broni na jej utratę, co nastąpiło w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.
Chybione są zatem zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W konsekwencji chybione są także powiązane z zarzutami naruszenia prawa materialnego zarzuty naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 86 k.p.a. Sąd I instancji zasadnie bowiem ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych. Podstawę dokonanych przez organy ustaleń stanowiły poświadczone za zgodność z oryginałem materiały z postępowania karnego, zakończonego wydaniem postanowienia KPP w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] (zatwierdzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. w dniu [...] kwietnia 2013 r.). Wartość dowodowa tych materiałów nie została podważona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi powołany wyżej przepis. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd I instancji w sposób należyty wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. To, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zgodność z Konstytucją RP art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w zakresie w jakim przepis ten stanowi samodzielną podstawę w związku z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji do cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż wyłącznie wątpliwości Sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, a wątpliwości w tym względzie Sąd nie ma.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 1 p.p.s.a.