II OSK 3143/19

II OSK 3143/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Rząsa
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 885/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2019-05-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3,134,135,141,145 par. 1 pkt 1, 151,182 par. 2, 183,184,189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 2,28,37,40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
par. 4,9,19,44
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia WSA (del.) Grzegorz Rząsa, Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 885/18 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 29 maja 2019 r., II SA/Gd 885/18, oddalił skargę M. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (PWINB) z dnia 28 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim (PINB), w wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego, decyzją z 25 października 2016 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr [...] poz. 229 ze zm., dalej: P.b.) nakazał M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 x 1,10 m, wybudowanych w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości K., gmina K..
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 12 stycznia 2017 r., uchylił powyższą decyzję wskazując, że należało umożliwić aktualnemu właścicielowi uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, czyli zobowiązać M. K. do wystąpienia do Urzędu Gminy w [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla legalizacji przedmiotowych obiektów budowlanych i przedłożenia organowi nadzoru budowlanego w określonym terminie potwierdzonej przez Urząd Gminy w [...] kopii wniosku, a następnie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB pismem z 24 stycznia 2017 r. wskazał, że inwestor może wykazać się w toczącym postępowaniu decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej w ob. ewid. [...] gm. K. oraz poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Pismem z 28 lutego 2017 r. M. K. poinformował organ I instancji, że zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i budynku gospodarczego działki nr [...] położonej w obrębie K.. W związku z powyższym PINB zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] z pytaniem czy jest lub było prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej działki. W odpowiedzi Urząd Gminy w [...] poinformował, że wpłynął wniosek M. K. jednak w związku z brakiem uzupełnienia wniosku pismem z 28 kwietnia 2017 r. sprawa pozostała bez rozpoznania.
Decyzją z 13 października 2017 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 P.b. PINB nakazał M. K. rozbiórkę opisanych powyżej obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzją z 28 września 2018 r. PWINB utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że jak wynika z akt sprawy na terenie działki nr [...] w miejscowości K., w roku 1993 poprzedni właściciele L. i L. [...] wybudowali bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m. W toku postępowania L. i L. [...] zmarli. Obecnym właścicielem ww. działki jest M. K.. W związku z faktem budowy spornych obiektów przed 1994, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 P.b. zgodnie, z którym przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 bądź 40 P.b. z 1974 r. Następnie, badając sprawę w oparciu o przepisy art. 37 P.b. i rozważając pierwszą przesłankę zawartą w ust. 1 tego przepisu, jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, której zaistnienie warunkowałoby wszczęcie procedury w trybie ww. artykułu organ przyjął, iż została ona spełniona, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 P.b. Oceniając natomiast drugą z przesłanek dotyczącą zgodności przedmiotowego obiektu z aktualnie obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalono, iż w omawianym przypadku nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu ww. działki w miejscowości K.. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że w okresie budowy ww. obiektów obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy K. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy w [...] z 30 lipca 1993 r. a teren, na którym położona jest działka nr [...] wchodził w skład łąk, bez prawa zabudowy. W związku z powyższym organ I instancji pismem poinformował M. K., że może wykazać się w toczącym postępowaniu w sprawie samowolnej zabudowy, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. K.. Inwestor nie przedłożył ww. decyzji. Skutkiem występowania ww. przesłanek zgodnie z treścią przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 1 P.b. jest natomiast obligatoryjny nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu wydany w drodze decyzji organu nadzoru budowlanego. Taka decyzję wydał organ I instancji, a organ odwoławczy utrzymał ja w mocy.
Odnosząc się do argumentu odwołania wyjaśniono, iż odesłanie do przepisów dotychczasowych w cytowanym na wstępie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. nie pozostawia wątpliwości, że konsekwencje samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. należy likwidować używając instrumentów prawnych przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą, tj. Prawa budowlanego z 1974 r. i dotyczy to wszystkich samowoli wówczas zaistniałych. Prawo budowlane z 1974 r. przewidywało możliwość zalegalizowania samowoli, jeżeli wybudowany bez zezwolenia obiekt budowlany spełniał wszystkie wymagania przepisów prawa, a jego lokalizacja nie naruszała przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku, gdy brak jest dokumentów potwierdzających legalność wybudowania obiektu, co ma miejsce w niniejszej sprawie, natomiast z ustaleń organu wynika, że obiekt został wybudowany niezgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami w okresie jego budowy, obowiązkiem organu jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z 14 marca 2018 r. Wójt G. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i budynku gospodarczego na działce nr [...] w obrębie K., gm. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargą M. K. zaskarżył powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania i wniósł o uchylenie decyzji w całości i wcześniejszej decyzji PINB z 13 października 2017 r., zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) - dalej "p.p.s.a." oddalił wniesioną skargę a w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko organów co do daty wybudowania spornych obiektów, a także co do przepisów, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz że wybudowanie znajdujących się na działce nr [...] obiektów budowlanych, nietrwale związanych z gruntem, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Przy czym zdaniem Sądu niesporne jest, że poprzednicy prawni skarżącego o pozwolenie na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych nie ubiegali się. Organy zatem zasadnie przyjęły, że w sprawie zachodzi określona w art. 37 ust. 1 P.b. przesłanka niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Organy prawidłowo też w ocenie Sądu zastosowały w sprawie obecnie obowiązującą ustawę z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej u.p.z.p.).
Sąd wskazał następnie, że w niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, iż obecnie na terenie K. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też PINB prawidłowo umożliwił skarżącemu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położnej w [...]. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że Wójt G. decyzją z 14 marca 2018 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...], a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 13 czerwca 2018 r. utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. oddalił skargę na tę decyzję, czyniąc tym samym rozstrzygnięcie prawomocnym. Oznacza to zdaniem Sądu, że nie było możliwe zalegalizowanie przedmiotowych obiektów, bowiem zostały posadowione na terenie, na którym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dopuszczają jakiejkolwiek zabudowy. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał przy tym, że przepisy prawa regulujące omawiane kwestie należą do kategorii bezwzględnie obowiązujących, zatem Sąd nie może wziąć w niniejszej sprawie pod uwagę żadnych okoliczności słusznościowych czy uwzględnić że obiekty te od wielu lat pozostają na działce.
Skargą kasacyjną M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i niewłaściwej interpretacji przepisów prawa materialnego nie rozpoznał w sprawy w pełnym zakresie, pomijając w zasadzie istotne zarzuty skargi będącej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sad Administracyjny, czym naruszony został art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. a polegające na nierozpatrzeniu skargi w zakresie zarzutu nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej w prawa własności skarżącego i interpretowanie przesłanek przewidzianych w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. w oderwaniu od charakteru prawa własności i przepisów o ochronie tego prawa, w tym także niewłaściwe określenie, że sprawie niniejszej obiekty posadowione na nieruchomości mają cechy budynku lub budowli, dla których posadowienia niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem dokonywanej kontroli legalności przez Sąd pierwszej instancji była decyzja nakazująca rozbiórkę, w trybie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m, wybudowanych w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości K., gmina K..
Skarga kasacyjna kwestionuje wyrok Sądu pierwszej instancji zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Wbrew zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., zdaniem Sądu odwoławczego, w realiach tej sprawy nie było uzasadnionych przesłanek do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 li. a i c p.p.s.a. skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że wobec niezasadności wniesionej skargi należało zastosować konstrukcję prawną oddalenia skargi z art. 151 p.p.s.a. Tym samym nie jest również usprawiedliwiony podniesiony zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wydanie 3, W. 2015 r., str. 574). Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Ale pierwszorzędne znaczenie ma to, że przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę- patrz wyrok NSA z 7 lipca 2022 r. II OSK 2395/19. W przedmiotowej sprawie sąd wojewódzki nie stosował art. 135 p.p.s.a., ponieważ oddalił skargę, dlatego przepis ten nie może stanowić skutecznego zarzutu naruszenia prawa.
Również nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z utrwalonych w orzecznictwie NSA poglądów zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Chodzi zatem o takie sytuacje, które wskazują na to, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, względnie gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powołała dowody, które zostały przez sąd wojewódzki pominięte- patrz wyrok z 11 stycznia 2022 r. III OSK 2548/21. Jednakże z takim naruszeniem prawa nie mamy do czynienia w tej sprawie.
Nie można również uznać, iż doszło w realiach tej sprawy do naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni ww. normy a w efekcie słusznie uznał, że został on prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie.
Zdaniem NSA w sprawie niesporne jest, że w 1993 r. poprzednicy prawni skarżącego - L. i L. [...] - wybudowali bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] położonej w [...], gmina K., obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m, co potwierdza protokół oględzin nieruchomości sporządzony w dniu 17 marca 2008 r. (k. 2 akt). Zatem zrealizowane w ten sposób przed 1994 r. przedmiotowe obiekty pełniące funkcję sanitariatu (natrysku) oraz funkcję sanitariatu (w.c.), powodowały, iż w sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgodnie, z którym przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 bądź 40 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.
Nie można podzielić poglądu skarżącego, że w tej sprawie sporne obiekty budowlane nietrwale związane z gruntem o konstrukcji drewnianej zrealizowane w 1993r. nie wymagały pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał konieczność poprzedzenia realizacji tych obiektów uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przede wszystkim zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy roboty budowlane to były "roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego". Zaś zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przez obiekty budowlane rozumiało się "stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle".
Dodatkowo podkreślić trzeba, iż w art. 28 ust. 4 ustawy z 24 października 1974 r. Prawa budowlanego stwierdza się, że Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno–budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), które przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Dodatkowo podnieść należy, iż w § 19 ust. 1 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązuje w razie inwestycji, dla których zgodnie z § 9 jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji. Zaś w § 9 wskazano, że ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17Nr [...], poz. 62, ze zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Sporne konstrukcje drewniane pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz konstrukcja drewniana pełniąca funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m, są niewątpliwie tymczasowymi obiektami budowlanymi, które w realiach tej sprawy wymagały w 1993 r. pozwolenia na budowę.
Natomiast w okresie budowy w/w obiektów obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy z 30 lipca 1993 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 16, poz. 90 z 16 sierpnia 1993 r. dla obrębu geodezyjnego [...], zaś teren, na którym położona jest działka nr [...], wchodził w skład łąk, bez prawa zabudowy. Przede wszystkim jednak również i w chwili legalizacji spornych obiektów budowlanych, skarżący nie przedstawił decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla spornych obiektów, co uzasadniało przyjęcie tezy o sprzeczności ich lokalizacji z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Zgodnie zaś z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Ta właśnie przesłanka nakazu rozbiórki wystąpiła w tej sprawie, co zdaniem Sądu odwoławczego jest niesporne.
Skutkiem występowania w/w przesłanki zgodnie z treścią przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jest obligatoryjny nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej wydany w drodze decyzji organu nadzoru budowlanego. Taką prawidłową decyzję wydał organ I instancji, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, zaś Sąd pierwszej instancji słusznie podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego w tym zakresie.
Tym samym zaskarżony skargą kasacyjną wyrok w pełni odpowiada prawu. Przy czym zarzut nierozpoznania skargi w pełnym zakresie a to zarzutu nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej w prawo własności skarżącego i interpretowanie przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w oderwaniu od charakteru prawa własności, w ocenie NSA nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim taki zarzut wobec wyroku WSA winien przybrać formę naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosząc go co do treści uzasadnienia wyroku. Niemniej jednak w skardze kasacyjnej brak takiego zarzutu, zaś kwestia ta w okolicznościach tej sprawy nie stanowi naruszenia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkownie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi - patrz wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r. III OSK 4844/21. Natomiast nie odniesienie się do kwestii wyżej podniesionej nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem nie wpłynęłoby na odmienne rozstrzygnięcie tej sprawy.
Prawo własności co do zasady nie jest prawem nieograniczonym. Prawo własności do nieruchomości jest ograniczane przez szereg aktów prawnych. Najwięcej aspektów dotyka jednak Prawo budowlane. Bez zgody właściwego organu zasadniczo właściciel nie może posadowić na działce określonych obiektów. W przeciwnym wypadku właściciela nieruchomości będzie czekała długa procedura legalizacyjna lub nawet obowiązek rozbiórki. Skoro nakaz rozbiórki dotyczy samowoli budowlanej, której nie ma możliwości zalegalizowania jak w tej sprawie, to kwestia nadmiernej ingerencji w prawo własności nie może być przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego jak i Sądu administracyjnego rozpatrującego skargę samowolnego inwestora, gdyż z przepisów prawa publicznego wynika obowiązek organów administracji zwalczania samowoli budowlanej poprzez nakazanie rozbiórki, od którego nie można odstąpić gdy nie jest możliwa legalizacja.
Należy w tym miejscu jedynie informacyjnie zaznaczyć, iż Sądowi odwoławczemu znane są (fakt notoryjny) wyroki dotyczące nakazu rozbiórki obiektów rekreacji indywidualnej pobudowanych samowolne na terenie miejscowości K., gmina K., jak też obiektów sanitariatów związanych z tymi obiektami wobec których orzeczono właściwie obowiązek ich rozebrania, w szczególności patrz wyroki NSA z 5 maja 2022 r. w sprawach II OSK 1394/19, II OSK 1395/19.
Przedstawione dotąd rozważania wskazują jednoznacznie, iż w sprawie tej podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.