II OSK 3142/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Obiekt ten, drewniany budynek rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach 9,60m x 8,50m (powierzchnia zabudowy 81,60 m²), został pobudowany samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w gminie K. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organy nadzoru budowlanego stwierdziły naruszenie przepisów Prawa budowlanego i nakazały rozbiórkę obiektu, ponieważ nie został on zalegalizowany. M. K. nie przedłożył wymaganych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy, co skutkowało utrzymaniem nakazu rozbiórki. WSA w Gdańsku oddalił skargę M. K., uznając, że ustalony stan faktyczny jest bezsporny, a obiekt wymagał pozwolenia na budowę. NSA w wyroku z dnia 20 października 2022 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że obiekt o powierzchni zabudowy 81,60 m² nie spełnia definicji budynku i nie kwalifikuje się do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b. (obowiązującego od 2015 r.). Ponadto, NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, a zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie znalazł uzasadnienia w realiach sprawy. Sąd zaznaczył, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa budowlanego, a obowiązek zwalczania samowoli budowlanej jest podstawowym zadaniem organów administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów rekreacji indywidualnej o większej powierzchni oraz konsekwencji samowoli budowlanej.
Dotyczy konkretnego typu obiektu i stanu faktycznego; przepisy Prawa budowlanego mogły ulec zmianie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m², wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt taki wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełnia definicji budynku i nie mieści się w katalogu obiektów zwolnionych z tego obowiązku.
Uzasadnienie
Obiekt o powierzchni zabudowy 81,60 m² nie jest trwale związany z gruntem, nie spełnia definicji budynku i nie kwalifikuje się do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b. Zatem jego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Czy w przypadku niespełnienia przez inwestora obowiązków określonych w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku niespełnienia tych obowiązków, organ stosuje przepis art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 P.b., nakazując rozbiórkę obiektu.
Uzasadnienie
Przepis art. 48 ust. 4 P.b. jednoznacznie stanowi, że w razie niespełnienia obowiązków określonych w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
Czy prawo własności jest prawem absolutnym i może stanowić podstawę do uchylenia nakazu rozbiórki samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo własności nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa publicznego, w tym Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Prawo własności jest ograniczane przez regulacje publicznoprawne, a właściciel nie może swobodnie posadowić na działce określonych obiektów bez zgody organu. Obowiązek organów administracji zwalczania samowoli budowlanej poprzez nakazanie rozbiórki jest bezwzględny, gdy legalizacja nie jest możliwa.
Przepisy (11)
Główne
P.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
P.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeżeli zarzuty w niej podniesione są niezasadne.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m².
P.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego fundamenty i dach.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli narusza prawo materialne lub narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.b. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis z 1974 r., który nie miał zastosowania w sprawie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przez WSA. • Zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. przez WSA. • Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. przez WSA. • Zarzut nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej w prawo własności skarżącego i interpretowania przesłanek z art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. w oderwaniu od charakteru prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
Prawo własności, co do zasady, nie jest prawem nieograniczonym (absolutnym). • Obowiązek organów administracji zwalczania samowoli budowlanej poprzez nakazanie rozbiórki, od którego nie można odstąpić, gdy nie jest możliwa legalizacja.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów rekreacji indywidualnej o większej powierzchni oraz konsekwencji samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu obiektu i stanu faktycznego; przepisy Prawa budowlanego mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej konsekwencji, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i branży budowlanej.
“Samowola budowlana: czy Twój domek rekreacyjny może zostać nakazany do rozbiórki?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.