II OSK 311/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu regulacji powierzchni włazów studni kanalizacyjnych, uznając ich zaniżony stan za zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję WINB nakazującą regulację powierzchni włazów studni kanalizacyjnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę, uznając, że zaniżony stan włazów studzienek kanalizacyjnych stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników dróg i uzasadnia nałożenie obowiązku ich regulacji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą regulację powierzchni włazów studni kanalizacji sanitarnej. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie wyroku, a także naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że stan techniczny studzienek, w szczególności zaniżenie ich włazów w stosunku do poziomu jezdni, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego, co uzasadnia zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli nawierzchnia drogi wokół studzienek również wymaga naprawy, nie wyklucza to obowiązku zarządcy sieci kanalizacyjnej do regulacji włazów. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących uzasadnienia wyroku WSA, uznając je za niezasadne w kontekście przepisów P.p.s.a. dotyczących postępowania przed NSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zaniżony stan włazów studzienek kanalizacyjnych, który może negatywnie wpływać na korzystanie z drogi publicznej i zagrażać bezpieczeństwu użytkowników, stanowi podstawę do wydania nakazu regulacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaniżenie włazów studzienek kanalizacyjnych w stosunku do poziomu jezdni stanowi nieodpowiedni stan techniczny, który może zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, co uzasadnia zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Sąd odwołał się również do przepisów technicznych dotyczących dróg publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.b. art. 66 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz usunięcia nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
p.b. art. 66 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz usunięcia nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Pomocnicze
p.b. art. 61 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.
p.b. art. 61 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Uszkodzenie obiektu budowlanego mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
p.b. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MTiGM art. 140 § 1
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Umieszczenie infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi ani zagrażać bezpieczeństwu ruchu.
rozp. MTiGM art. 140 § 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą muszą spełniać określone wymagania, w tym nie mogą negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniżony stan włazów studzienek kanalizacyjnych stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Stan techniczny studzienek uzasadnia nałożenie obowiązku ich regulacji na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i pozwalało na kontrolę instancyjną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zaniżenie włazów nie jest nieodpowiednim stanem technicznym, a problemem jest stan nawierzchni drogi.
Godne uwagi sformułowania
stan pokryw spornych studzienek kanalizacji sanitarnej jest tego rodzaju, że może negatywnie wpływać na korzystanie z drogi publicznej, zagrażając bezpieczeństwu użytkowników drogi nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy nie można uznać, że wybór jednej z tych podstaw, czy to przez organ odwoławczy, czy przez Sąd pierwszej instancji, stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Anna Szymańska
członek
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących stanu technicznego obiektów budowlanych (włazów studzienek) w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wymogów proceduralnych uzasadniania wyroków przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zaniżonych włazów studzienek kanalizacyjnych i ich wpływu na drogi publiczne. Interpretacja przepisów proceduralnych jest standardowa dla NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego aspektu bezpieczeństwa infrastruktury drogowej i odpowiedzialności za jej stan, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i administracyjnym.
“Zaniżone włazy studzienek zagrażają bezpieczeństwu na drogach – NSA wyjaśnia obowiązki zarządców.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 311/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/ Anna Szymańska Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Lu 440/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-10-28 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 66 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 440/21 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 22 kwietnia 2021 r., znak: ZOA-XIV.7721.4.2021 w przedmiocie nakazania dokonania regulacji powierzchni włazów studni kanalizacji sanitarnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Zarządu Dróg Powiatowych w J. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 440/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 22 kwietnia 2021 r., znak: ZOA-XIV.7721.4.2021, w przedmiocie nakazania dokonania regulacji powierzchni włazów studni kanalizacji sanitarnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. Wyrok zaskarżyło w całości. Zarzuciło: 1) naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegające na: - braku wszechstronnego i wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, tj. niewyjaśnieniu stanu faktycznego, będącego podstawą do wydania zaskarżanego wyroku, tj. faktu, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej nie są w nieodpowiednim stanie faktycznym a także faktu, że w nieodpowiednim stanie faktycznym znajduje się nawierzchnia drogi powiatowej w obrębie tych studzienek, a w konsekwencji nieuwzględnienie skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. i jej oddalenie; b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez: - wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadąjące wymogom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na braku szczegółowego rozpoznania i dokonania oceny prawnej podnoszonych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego; - brak wskazania przez Sąd pierwszej instancji, jaki stan faktyczny został przyjęty i w jaki sposób został oceniony; 2) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Lublinie, w konsekwencji błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, że stan pokryw spornych studzienek kanalizacji sanitarnej jest tego rodzaju, że może negatywnie wpływać na korzystanie z drogi publicznej, zagrażając bezpieczeństwu użytkowników drogi, a tym samym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w ww. przepisie, pozwalające na nałożenie na skarżącą spółkę obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można wysnuć logicznych wniosków, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej są w nieodpowiednim stanie technicznym; b) błędną wykładnię przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) poprzez przyjęcie, że wymóg odniesienia się do przepisów techniczno-budowlanych w przypadku stwierdzenia "nieodpowiedniego stanu technicznego" nie jest konieczny w sytuacji, gdy stan techniczny obiektu jest tego rodzaju, że dalsze jego użytkowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania poniesionych w postępowaniu Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Dróg Powiatowych w J. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznano sprawę na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegającego na: - braku wszechstronnego i wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, tj. niewyjaśnieniu stanu faktycznego, będącego podstawą do wydania zaskarżanego wyroku, tj. faktu, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej nie są w nieodpowiednim stanie faktycznym a także faktu, że w nieodpowiednim stanie faktycznym znajduje się nawierzchnia drogi powiatowej w obrębie tych studzienek, a w konsekwencji nieuwzględnienie skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. i jej oddalenie. Należy przyznać, że wypowiedź Sądu pierwszej instancji w tym zakresie, w rozważaniach prawnych, jest lakoniczna. Sąd stwierdził, że stan pokryw spornych studzienek kanalizacji sanitarnej jest tego rodzaju, że może negatywnie wpływać na korzystanie z drogi publicznej, zagrażając bezpieczeństwu użytkowników drogi. Jednak w uzasadnieniu faktycznym Sąd przytoczył ustalenia dokonane w trakcie oględzin, podczas których stwierdzono, że stan techniczny studni kanalizacji sanitarnej oraz nawierzchni bitumicznej wokół nich jest nieodpowiedni, co może wpływać na bezpieczeństwo użytkowników ruchu drogowego. Nieprawidłowości te polegają na tym, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej nr 1, 3, 7, 12 oraz 26 są zaniżone w stosunku do poziomu jezdni, zaś z dokumentacji fotograficznej wynika, że nawierzchnia bitumiczna przy poszczególnych studzienkach kanalizacji sanitarnej jest uszkodzona. Z akt sprawy wynika, że oględziny przeprowadzono dwukrotnie. Najpierw PINB przeprowadził oględziny w dniu 21 sierpnia 2020 r., a następnie w wykonaniu postanowienia WINB z dnia 15 marca 2021 r., PINB przeprowadził oględziny w dniu 31 marca 2021 r. Uwagi i zastrzeżenia zostały uwzględnione w załączniku fotograficznym każdej ze studni będącej przedmiotem oględzin. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zły stan techniczny polega na zaniżeniu włazów w stosunku do nawierzchni jezdni. W skardze kasacyjnej nie podważono tego ustalenia. Stwierdzenie, że "zaniżenia (zawyżenia) nie należy traktować jako nieodpowiedniego stanu technicznego, ponieważ w nieodpowiednim stanie technicznym jest nawierzchnia drogi powiatowej w obrębie wskazanych studzienek" stanowi jedynie polemikę z ustaleniami organów. Podkreślić zaś trzeba, że organy nie kwestionowały, że także nawierzchnia drogi powiatowej jest w stanie wymagającym naprawy wokół studzienek, przy czym jak zaznaczył organ odwoławczy, naprawa ta, po regulacji powierzchni włazów studzienek, będzie należała do obowiązków Zarządu Dróg Powiatowych w J., co wynika z wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2611/15. Oznacza to, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania przez Sąd pierwszej instancji, jaki stan faktyczny został przyjęty i w jaki sposób został oceniony. Nie jest także skuteczny zarzut naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadąjące wymogom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na braku szczegółowego rozpoznania i dokonania oceny prawnej podnoszonych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji, realizując dyspozycję art. 141 § 4 P.p.s.a., podał podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Rozważania w tym zakresie są przedstawione na stronach: 7-10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wbrew twierdzeniom wyartykułowanym w opisie naruszenia analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji obszernie odniósł się do zarzutów skargi. Uczynił to podając podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Jak wskazano w orzecznictwie, obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 62/11). Niezależnie od tego odnotować należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesiono się bezpośrednio do sformułowanej w skardze tezy, według której, stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wymaga odniesienia do przepisów techniczno-budowlanych. Sąd pierwszej instancji zauważając w podsumowaniu, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, stwierdził, że skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. Jest to lakoniczne odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów procesowych, ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji, według którego, zaistniała faktyczna i prawna (art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) podstawa do wydania nakazu wobec skarżącego, nie może być skutecznie kwestionowana z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4405/21; wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1577/19). Odnosząc się do podniesionej w opisie naruszenia oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestii braku szczegółowego rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych zarzutów oraz przepisów prawa materialnego, przypomnieć można ukształtowany w orzecznictwie pogląd, według którego, wymóg podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oznacza obowiązek takiego sformułowania przez Sąd stanowiska prawnego by wyrok poddawał się kontroli instancyjnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r.; sygn. akt II OSK 528/17; wyrok NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17; wyrok NSA z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II GSK 36/16). Wbrew stanowisku wnoszącego kasację, zaskarżony wyrok poddaje się kontroli kasacyjnej. Stanowisko w zakresie istotnych okoliczności faktycznych, podstawy prawnej oraz zarzutów skarżącego, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jego prawidłowość jest zaś kwestią materialnoprawną, a nie zagadnieniem z zakresu prawidłowości zastosowania się do dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) poprzez przyjęcie, że wymóg odniesienia się do przepisów techniczno-budowlanych w przypadku stwierdzenia "nieodpowiedniego stanu technicznego" nie jest konieczny w sytuacji, gdy stan techniczny obiektu jest tego rodzaju, że dalsze jego użytkowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Odczytanie przywołanej normy art. 66 ust. 1 pkt 3 rozpocząć trzeba od spostrzeżenia, że jest ona konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Mimo braku przepisu odsyłającego do konkretnych przepisów, w trakcie stosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, z uwagi na posłużenie się w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określeniem o należytym lub odpowiednim stanie technicznym, przyjąć należy, że ustawa pośrednio odwołuje się do obowiązujących w systemie prawnym przepisów technicznych powszechnie obowiązujących, istotnych w materii rozstrzyganej w danej sprawie. Można zatem stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (patrz: Arkadiusz Despot-Mładanowicz [w:] "Prawo budowlane", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 5 do art. 66; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1663/07). Do przepisów technicznych należą także warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Jak już powyżej zasygnalizowano, przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powinien być odczytywany z uwzględnieniem systematyki tej ustawy. Skoro przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 znajduje się w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych, to ma on zastosowanie do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego. Warto od razu zauważyć, że nie jest wykluczone objęcie hipotezą tej normy stanów będących wynikiem czynników zewnętrznych, oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, silne wiatry i inne, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (art. 61 pkt 2 Prawa budowlanego). Okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3, co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny odrywać. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku. Warto przy tym zauważyć, że w art. 66 ust. 1 pkt 1 jest mowa o obiekcie, który może zagrażać życiu lub zdrowiu itd., natomiast w art. 61 pkt 2 (wskazywanym jako norma do której odwoływać należy art. 66 ust. 1 pkt 3) jest mowa o uszkodzeniu obiektu mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia itd. Okoliczności wyczerpujące przesłanki wydania nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, powinny być zatem kwalifikowane indywidualnie w każdej sprawie. Po tych ogólnych uwagach odnotować trzeba, że według Sądu pierwszej instancji, zaistniały okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. sytuacja, w której stan techniczny studzienek może zagrażać bezpieczeństwu użytkowników dróg. Sąd pierwszej instancji wprost stwierdził, że "błędne wskazanie w podstawie rozstrzygnięcia art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie czyni zaskarżonej decyzji wadliwej w stopniu wymagającym jej uchylenia". Rozważań Sądu pierwszej instancji poprzedzających wskazanie prawidłowej, zdaniem Sądu, podstawy prawnej, nie można zatem określić tak jak to uczynił wnoszący kasację w opisie naruszenia zarzutu błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Niezależnie od bezpodstawnej tezy postawionej przez skarżącego w analizowanym zarzucie, nawiązując do poprzedzających rozważań stwierdzić można, że odpowiedni stan techniczny to nie tylko realizowanie przez obiekt określonej funkcji i powiązane z tym działanie prawidłowe pod względem technologicznym. Usytuowanie obiektu należy do zagadnień z zakresu warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, zgodnie z § 140 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 ze zm.), urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu lub energii elektrycznej, w tym elementy sieci elektroenergetycznej, gazowej, ciepłowniczej, wodociągowej, kanalizacji sanitarnej oraz elementy sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej niesłużące odwodnieniu drogi, stanowią urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą. Urządzenia te muszą spełniać wymagania określone w § 140 ust. 1 tego rozporządzenia, według którego, umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą, zwanej dalej "infrastrukturą", nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi, a także nie może wpływać negatywnie na system korzeniowy drzew rosnących w pasie drogowym. Usytuowanie pokryw studni kanalizacji sanitarnej na poziomie niezgodnym z poziomem jezdni w oczywisty sposób wywołuje zagrożenie, o którym mowa w § 140 ust. 1. Czym innym jest przyczyna takiego stanu rzeczy oraz ewentualne rozliczenia pomiędzy zarządcą drogi i zarządcą sieci kanalizacji sanitarnej. Z uwagi na opisany powyżej, istniejący w niektórych stanach faktycznych, w tym także w niniejszej sprawie, związek hipotez art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie można uznać, że wybór jednej z tych podstaw, czy to przez organ odwoławczy, czy przez Sąd pierwszej instancji, stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Lublinie, w konsekwencji błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, że stan pokryw spornych studzienek kanalizacji sanitarnej jest tego rodzaju, że może negatywnie wpływać na korzystanie z drogi publicznej, zagrażając bezpieczeństwu użytkowników drogi, a tym samym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w ww. przepisie, pozwalające na nałożenie na skarżącą spółkę obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można wysnuć logicznych wniosków, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej są w nieodpowiednim stanie technicznym. Skuteczność przytoczonego zarzutu uwarunkowana jest zasadnością zarzutu procesowego w zakresie postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z poprzedzających rozważań, odnoszących się do zarzutów proceduralnych, podstawa procesowa kasacji nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie od tego dodać można, że stanowisko materialnoprawne Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Okoliczności faktyczne, tj. nieprawidłowe usytuowanie, w poziomie, włazów studzienek kanalizacji sanitarnej, w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, uzasadniało wydanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez dokonanie regulacji powierzchni konkretnych włazów, wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji. Na zakończenie dodać można, że Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie uwzględnił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2611/15, co do zakresu obowiązków zarządcy sieci kanalizacji oraz zarządcy drogi. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie utożsamia swoje stanowisko w zakresie relacji między zarządca sieci kanalizacji sanitarnej a zarządcą drogi ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jakkolwiek ten aspekt podmiotowy nie był objęty wyraźnie zakresem materialnym kasacji, to z uwagi na zarzut niewłaściwego zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, należy stwierdzić, że także w zakresie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nieprawidłowości, zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, było prawidłowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek Zarządu Dróg Powiatowych w J. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Z uwagi na to, że w przepisach art. 204 pkt 1 i 2 P.p.s.a. nie przewidziano zwrotu kosztów postępowania, w razie oddalenia skargi kasacyjnej, na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego, wniosek oddalono. W tym zakresie obowiązuje ogólna reguła, według której, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI