II OSK 310/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-01
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowębudynek gospodarczyprawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegowady decyzjistwierdzenie nieważnościkontrola sądowaNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewłaściwej kontroli zgodności pozwolenia na budowę z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z 1994 r. WSA oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na niewłaściwą kontrolę zgodności pozwolenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który precyzował wymiary budynków gospodarczych. Sąd uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco tej kwestii, co stanowiło naruszenie prawa procesowego.

Sprawa trafiła do NSA w wyniku skargi kasacyjnej B. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z 1994 r. Pozwolenie to zostało wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. i zatwierdzało plan realizacyjny oraz udzielało pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Organy administracji, w tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wielokrotnie rozpatrywały wnioski o stwierdzenie nieważności tej decyzji, ostatecznie odmawiając jej stwierdzenia. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżących, uznając, że organy prawidłowo oceniły zgodność decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, w tym z § 13 rozporządzenia o warunkach technicznych, dopuszczającym budowę budynków gospodarczych przy granicy działki, jeśli jest to zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Kluczowym zarzutem było nieuwzględnienie przez WSA szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, który precyzował wymiary budynków gospodarczych (3x6m z dachem płaskim), podczas gdy budynek zrealizowany na podstawie pozwolenia miał inne wymiary. NSA uznał, że sąd powinien był dogłębnie zbadać zgodność pozwolenia z prawem miejscowym, a nie bezkrytycznie przyjmować ustalenia organów administracji. Sąd podkreślił, że kwestia braku zawiadomienia poprzednich właścicieli o postępowaniu nie ma znaczenia dla oceny legalności decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającej kontroli, nie uwzględniając szczegółowych zapisów planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących wymiarów budynków gospodarczych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA powinien był dogłębnie zbadać zgodność pozwolenia na budowę z planem miejscowym, który precyzował wymiary budynków gospodarczych, a nie ograniczać się do ogólnego stwierdzenia, że plan nie zakazywał ich budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa zakres działania sądu administracyjnego, a jego naruszenie może być podstawą do podważenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

pr. bud.

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Przepisy obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę.

rozp. WT 1980 art. 13 § 1

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

Dopuszczało sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki pod określonymi warunkami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stron postępowania.

rozp. WT 2002

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe uwzględnienie przez WSA szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P., z którego wynikał brak możliwości budowy budynku gospodarczego o określonych wymiarach na działce Nr ewid. [...]. Niewłaściwa kontrola zgodności pozwolenia na budowę z prawem miejscowym przez WSA.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące braku zawiadomienia poprzednich właścicieli o postępowaniu i ich wpływu na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji (NSA uznał, że nie mają znaczenia dla postępowania o stwierdzenie nieważności).

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji powinien poddać gruntownej analizie wszystkie aspekty sprawy, w których są wątpliwości, w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, skoro są one podważane przez skarżących.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Barbara Adamiak

przewodniczący

Zofia Flasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kontrola sądowa zgodności decyzji administracyjnych z planami zagospodarowania przestrzennego, znaczenie planów miejscowych dla oceny legalności pozwoleń na budowę, odrębność postępowań o stwierdzenie nieważności od postępowań o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu wydania pozwolenia na budowę (1994 r.) oraz przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez WSA i NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie zgodności z planami miejscowymi i jak błędy proceduralne w sądzie pierwszej instancji mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na błędy WSA w kontroli planów zagospodarowania przestrzennego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 310/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Zofia Flasińska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1320/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1320/06 w sprawie ze skargi B. i S. L. oraz S. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2) zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. L. kwotę 320 słownie ( trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwroty kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1320/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. i S. L. oraz S. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] marca 2006 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994 r., zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej P. C. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego (powierzchnia użytkowa 114.46 m 2 , powierzchnia zabudowy 129,5 m 2) na działce Nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu organ podał, że Wojewoda M. przeprowadził postępowania na wniosek B., S. i S. L. i decyzją z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał ją w mocy, jednakże wyrokiem z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt 7/IV SA 4878 i 4879/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994 r. nie zawiera uzasadnienia, co obligowało organy prowadzące postępowanie nieważnościowe do szczególnie starannego wyjaśnienia kwestii usytuowania spornego budynku gospodarczego przy granicy działki pod względem zgodności z przepisami prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62). Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda M. zaś opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy decyzję Wojewody wskazał, że ponowione postępowanie toczyło się w myśl wskazówek Sądu, zawartych w opisanym wyżej wyroku. Organy skupiły się na analizie ewentualnych naruszeń przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego w zakresie usytuowania budowli od granic i budynków sąsiednich. Podkreślono, że budynek gospodarczy został zlokalizowany przy granicy działki, ze ścianą przeciwpożarową usytuowaną przy granicy działki, nie posiadającą żadnych otworów okiennych i drzwiowych oraz z dachem jednospadowym ze spadkiem skierowanym na własną posesję.
Organ doszedł do wniosku, że usytuowanie takie, rozpatrywane w kontekście przepisów wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) jest zgodne z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, gdyż przepis ten dopuszczał sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki pod warunkiem, iż ściany budynku wykonane są z materiałów niepalnych i z dachem z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W toku dalszej analizy organ zbadał ówcześnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego i ustalił, że działka, na której został zlokalizowany budynek gospodarczy, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową o średniej intensywności, częściowo zainwestowanym zabudową indywidualną i mieszaną. Z ustalenia tego wynika, że działka jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, nie odnosi się więc do niej § 12 rozporządzenia dotyczący działek zagrodowych, a plan nie zabrania realizowania na tym terenie budynków gospodarczych. Takie usytuowanie budynku gospodarczego nie utrudniło też zagospodarowania działki sąsiedniej, skoro skarżący uzyskali obecnie pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Organ ustalił też, że skarżący nabyli swoją działkę w dniu [...] sierpnia 1996 r., jako działkę budowlaną, a zatem w dwa lata po wydaniu badanego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. W tych okolicznościach sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie znajdując naruszeń prawa opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody.
B. i S. L. oraz S. L. złożyli skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach i powołując się na treść § 12 wymienionego wyżej rozporządzenia domagali się stwierdzenia nieważności pozwolenia, dodając, że przyczyną tego żądania są konflikty z sąsiadem, który w oparciu o ten sam przepis § 12 utrudnia im obecnie roboty związane z odwodnieniem budynku. Podnieśli też, że skoro w poprzednim wyroku Sąd wskazał na ewentualność zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to obowiązkiem organu było wznowienie w tym zakresie postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W motywach wyroku podniesiono , iż skarżący potwierdzili przed Sądem, że motywacją ich wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1994 r. są konflikty z sąsiadem, który w oparciu o ten sam przepis § 12 rozporządzenia wykonawczego sprzeciwia się wykonywaniu przez nich prac budowlanych na ich działce. Aczkolwiek motywacje wnioskodawców żądających stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie mają w sprawie żadnego znaczenia, to Sąd wyjaśnił jednak , że zarzuty skargi oparte są na mylnym przekonaniu, iż sytuację prawną skarżących i inwestora budynku gospodarczego budowanego w 1994 r. kształtuje ten sam przepis prawa, a co za tym idzie (a to ma już znaczenie dla oceny sprawy), że organy administracji nierówną miarą traktują podobne zdarzenia faktyczne.
Podkreślono , iż pozwolenie na budowę z 1994 r. wydane zostało w oparciu przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Obowiązywały wówczas przepisy rozporządzenia wykonawczego z 1980 r., na które prawidłowo powołały się organy prowadzące postępowanie kontrolne wobec decyzji z 1994 r. Badały również decyzję w nawiązaniu do planu wówczas obowiązującego. Takiej metodzie badania zgodności z prawem pozwolenia budowlanego nie można zarzucić wadliwości, gdyż w postępowaniu nadzorczym bada się czy decyzja była zgodna z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Również okoliczności faktyczne, które były podstawą do wydania pozwolenia, rozpatruje się w takim stanie, jaki istniał w dacie wydawania decyzji. W ocenie Sądu, obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie wymaganym do przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia, zgodnie z wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 marca 2005 r. Dokonały też prawidłowej oceny przepisów prawa wówczas obowiązującego. Skoro bowiem działka objęta pozwoleniem budowlanym w planie zagospodarowania przestrzennego określona jest jako działka przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, to w odniesieniu do odległości wymaganych dla budynków gospodarczych w zabudowie miejskiej właściwe zastosowanie znalazł § 13, dopuszczający budowę budynków gospodarczych w ostrej granicy, pod warunkami określonymi w tym przepisie. Organy zbadały te warunki i doszły do przekonania, że zostały one spełnione. Plan wówczas obowiązujący nie zakazywał, a nawet przewidywał budowę budynków gospodarczych na tym terenie, umieszczenie budynku przy granicy nie kolidowało z zagospodarowaniem działki sąsiedniej. Nie ulega wątpliwości, że w dacie wydawania kwestionowanej przez skarżących decyzji nie byli oni właścicielami działki ani stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia budowlanego z 1994 r. Poprzedni właściciele nie zakwestionowali w trybie odwoławczym wydanego wówczas pozwolenia. Z tych powodów organy nie dopatrzyły się w wydanym pozwoleniu rażącego naruszenia prawa.
Bez podstawy zdaniem Sądu pozostają też argumenty dotyczące ewentualnego wznowienia postępowania, gdyż podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczą kwestii wznowienia postępowania na wniosek, o ile w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji rzeczywiście nie brała udziału strona, gdyż nie udzieliła nikomu pełnomocnictwa.
Okoliczność ta nie podlega jednak badaniu w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie ustalenie czy decyzja nie jest dotknięta jedną z wad opisanych w art. 156 k.p.a., z tego powodu organ nadzorczy zasadnie nie badał przesłanki wznowieniowej.
Sąd pierwszej instancji dodał, że od daty wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przepisy Prawa budowlanego zostały wielokrotne zmienione, również obowiązują obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Sytuację związaną z budową budynku przez skarżącą kształtują zatem zupełnie inne przepisy niż te które były podstawą wydania pozwolenia kontrolowanego w niniejszej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik B. L. zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenia prawa procesowego przez niewłaściwa kontrolę wynikającą z przepisu art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynikającą z niewłaściwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego oraz postępowania dowodowego, poprzez stwierdzenie, że poprzedni właściciele nieruchomości nie kwestionowali w trybie odwoławczym wydanego wówczas pozwolenia oraz nie uwzględnienia w toku postępowania złożonych źródeł dowodowych dotyczących Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta P., z którego wynika brak możliwości budowy budynku gospodarczego na działce Nr ewid. [...].
Wskazując na powyższe naruszenie prawa zgłoszono wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej podkreślono, że oddalając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że poprzedni właściciele nie zakwestionowali w trybie odwoławczym wydanego wówczas pozwolenia oraz że umieszczenie budynku przy granicy nie kolidowało z zagospodarowaniem działki sąsiedniej. Nie podzielając tego stanowiska wskazano, iż Sąd nie wziął pod uwagę faktu skierowania zarówno zawiadomień o wszczętym postępowaniu jak i decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie naruszając w sposób ewidentny art. 28 k.p.a. W związku z powyższym właściciel nieruchomości sąsiedniej, którą nabył w okresie późniejszym skarżący nie mógł wnieść odwołania w terminie i dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym. Pomimo powyższego jak podkreślono Sąd nie badając wnikliwie sprawy stwierdził, że poprzedni właściciele nie zakwestionowali w trybie odwoławczym wydanego wówczas pozwolenia. Nie wzięto pod uwagę również, że nie zakwestionowanie przez właścicieli decyzji wynikało z faktu, że o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji nic nie wiedzieli, ponieważ organ administracyjny nie zawiadomił prawidłowo właścicieli działki sąsiednich a brak prawidłowego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
Nadto wskazano, iż twierdzenie, że budowa budynku gospodarczego nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego niezgodne jest z załączonym do akt sprawy szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla domków jednorodzinnych pn. [...], obowiązującym w dniu wydania decyzji, z którego wynika jednoznacznie, że można jedynie wybudować budynki gospodarcze o wym. 3x6m z dachem płaskim bez poddasza. Budynek postawiony na podstawie zaskarżanej decyzji posiada zupełnie inne wymiary niż wskazane w planie zagospodarowania przestrzennego miasta P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie prawa procesowego art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) wykazując, iż naruszenie tej normy wiąże się z niewłaściwym przeprowadzeniem postępowania kontrolnego oraz postępowania dowodowego poprzez nie uwzględnienia w toku postępowania źródeł dowodowych a to miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z którego wynikał brak możliwości budowy budynku gospodarczego na działce Nr [...] oraz stwierdzenie, że poprzedni właściciel nie kwestionował w trybie odwoławczym wydanego pozwolenia na budowę.
Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący zakwestionował ustalenia Sądu pierwszej instancji normą prawa procesowego, która stanowi, iż Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, stanowiąc, iż jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy .
Tym samym skoro rozwinięciem art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych jest art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tak więc powołanie tego przepisu może zmierzać do podważenia ustaleń faktycznych choć definiuje on tylko zakres działania Sądu administracyjnego .
Dlatego też rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w granicach tak przedstawionego zarzutu przy jednoczesnym uwzględnieniu jej uzasadnienia, uznano, iż zasługuje ona na uwzględnienie .
Przede wszystkim na uwzględnienie zasługuje zarzut skargi kasacyjnej nie uwzględnienia a w konsekwencji nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w tym podstawowej kwestii zgodności usytuowania spornego budynku gospodarczego z załączonym do akt sprawy szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla domków jednorodzinnych PN. "[...]" zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. Nr [...] z dnia [...] września 1984 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) , który to wypis został dołączony przez skarżących na etapie rozpoznawania skargi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i stanowił jedną z podstaw kwestionowania prawidłowości decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego zrealizowanego przez P. C.
Skoro jak przyjęto działka objęta pozwoleniem na budowę w planie zagospodarowania przestrzennego określana jest jako działka przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, to w odniesieniu do odległości wymaganych dla budynków gospodarczych w zabudowie miejskiej, właściwe zastosowanie znajdował § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62), który dopuszczał sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki w szczególności gdy jest to zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem należało ponad wszelką wątpliwość odnieść swoje rozważania do zapisów prawa miejscowego dla terenu, na którym zbudowano sporny budynek gospodarczy tj. miejskiego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. z dnia [...] marca 1986 r. Nr [...] jak i szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla domków jednorodzinnych pn. "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w P. z [...] września 1984 r. Nr [...], który precyzował parametry budynków gospodarczych w zabudowie mieszkaniowej w tym określając ich wymiary na 3x 6m z dachem płaskim bez poddasza. Natomiast jak słusznie zauważono w skardze kasacyjnej budynek zrealizowany przez inwestora posiada inne wymiary niż wskazany w powołanym wyżej szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta P.
Tak więc przeprowadzając prawidłową kontrolę legalności zaskarżanej decyzji należało odnieść swoje rozważania do relacji w/w przepisów prawa miejscowego wobec siebie (planu ogólnego i szczegółowego) oraz przedstawić w tym zakresie niezbędne rozważania. Ponadto należało dokonać oceny tych rozwiązań w kontekście wystąpienia przesłanek w trybie art. 156 § 1 kpa. Tak jednak się nie stało, albowiem w motywach zaskarżonego wyroku zauważono wyłącznie, że "plan wówczas nie zakazywał, a nawet przewidywał budowę budynków gospodarczych na tym terenie, a umieszczenie budynku przy granicy nie kolidowało z zagospodarowaniem działki sąsiedniej".
Natomiast zauważyć w tym miejscu należy, iż kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego i stanu prawnego wniesionych do sądu spraw. Sąd pierwszej instancji powinien poddać gruntownej analizie wszystkie aspekty sprawy, w których są wątpliwości, w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania. To w uzasadnieniu wyroku Sąd powinien odnieść się do zaskarżonego aktu, ustaleń stanu faktycznego i przyjętej przez organ podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia. Z treści uzasadnienia wyroku powinno wynikać, że Sąd przeanalizował wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałem dowodowym sprawy. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, skoro są one podważane przez skarżących .
W rozpoznawanej sprawie jednak w powyższym zakresie nie przeprowadzono właściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji czym naruszono powołany w skardze kasacyjnej przepis prawa procesowego.
Jednocześnie podnieść należy, iż Sąd pierwszej instancji w motywach swego rozstrzygnięcia oceniając legalność decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, jedynie ma marginesie czynionych rozważań podkreślił, że skarżący nabyli swoją nieruchomość w dwa lata po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, zaś poprzedni właściciele nie zakwestionowali w trybie odwoławczym wydanego wówczas pozwolenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie kwestionowanie w skardze kasacyjnej przez skarżących powyższego stwierdzenia Sądu i wywodzenie, że nie zakwestionowanie tej decyzji o pozwoleniu na budowę wynikało z faktu, że poprzedni właściciele o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji nic nie wiedzieli, gdyż nie zostali o tym powiadomieni. Okoliczność ta dotyczy kwestii ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek, o ile faktycznie poprzedni właściciele nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy. Natomiast nie ma ona jakiegokolwiek wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Są to dwa odrębne tryby nadzwyczajne i przesłanki wznowieniowe nie stanowią podstawy do weryfikacji decyzji wydawanych w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, w ramach którego ocenia się tylko i wyłącznie zaistnienie którejkolwiek podstawy z art. 156 §1 kpa.
Dlatego też mając powyższe na uwadze przyjąć należy, iż skarga kasacyjna jako posiadająca usprawiedliwione podstawy w opisanym wyżej zakresie zasługiwała na uwzględnienie.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI